II OSK 129/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że zrzeczenie się prawa do odwołania może nastąpić w dniu doręczenia decyzji, a nie dopiero następnego dnia.
Sprawa dotyczyła dopuszczalności odwołania A. K. od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Wojewoda uznał odwołanie za niedopuszczalne, ponieważ jedyny wnioskodawca zrzekł się prawa do odwołania w dniu doręczenia decyzji. WSA uchylił postanowienie Wojewody, uznając, że zrzeczenie się odwołania jest skuteczne dopiero od dnia następującego po doręczeniu decyzji. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że zrzeczenie się prawa do odwołania może nastąpić w dniu doręczenia decyzji, co skutkuje jej ostatecznością i niedopuszczalnością późniejszego odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił postanowienie Wojewody Opolskiego o niedopuszczalności odwołania A. K. w sprawie pozwolenia na budowę. WSA uznał, że oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, złożone przez wnioskodawcę w dniu doręczenia decyzji Starosty, było nieskuteczne, ponieważ termin do wniesienia odwołania rozpoczyna bieg od dnia następującego po doręczeniu decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że zarzut naruszenia przepisów K.p.a. jest zasadny. NSA przyjął, że zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania może nastąpić w dniu doręczenia decyzji, co powoduje jej ostateczność i prawomocność. W związku z tym, odwołanie A. K. było niedopuszczalne, a skarga kasacyjna Wojewody została uwzględniona. NSA oddalił skargę A. K. i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania może być skutecznie złożone przez stronę w dniu doręczenia decyzji, po jej doręczeniu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 127a § 1 K.p.a. w zw. z art. 129 § 2 K.p.a. należy interpretować w ten sposób, że strona może zrzec się prawa do odwołania zaraz po doręczeniu decyzji, nawet jeśli dzień doręczenia nie wlicza się do terminu na wniesienie odwołania. Brak jest racjonalnego uzasadnienia dla odrzucenia takiego oświadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 127a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania może być złożone przez stronę w dniu doręczenia decyzji, po doręczeniu jej decyzji.
k.p.a. art. 127a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja, od której strona skutecznie zrzekła się prawa do wniesienia odwołania, staje się ostateczna i prawomocna.
k.p.a. art. 129 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 57 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przy obliczaniu terminów określonych w dniach, których początkiem jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
lit. c - naruszenie przepisów postępowania, lit. a - naruszenie prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 4 - wznowienie postępowania.
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja decyzji ostatecznych.
k.p.a. art. 16 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja decyzji prawomocnych.
P.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania może nastąpić w dniu doręczenia decyzji. Decyzja, od której strona skutecznie zrzekła się prawa do odwołania, staje się ostateczna i prawomocna. Odwołanie wniesione od decyzji ostatecznej jest niedopuszczalne. Podmiot pominięty w postępowaniu administracyjnym powinien dochodzić swoich praw poprzez wniosek o wznowienie postępowania, a nie odwołanie od decyzji ostatecznej.
Odrzucone argumenty
Oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania jest skuteczne dopiero od dnia następującego po doręczeniu decyzji.
Godne uwagi sformułowania
nie istnieje żadne racjonalne uzasadnienie, aby w ten sposób rozumieć art. 127a § 1 K.p.a. strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania zaraz po tym, jak zostanie jej doręczona lub ogłoszona decyzja nie ma przeszkód, aby zostały one rozpoznane nie doszło do uchybienia przepisom procedury administracyjnej decyzja ta staje się ostateczna i prawomocna (art. 127a § 2 K.p.a.) Automatycznie powinno skutkować to brakiem możliwości zaskarżenia decyzji zarówno w toku instancji, jak i do sądu administracyjnego.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Jan Szuma
sprawozdawca
Paweł Miładowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów K.p.a. dotyczących terminu do wniesienia odwołania i skuteczności zrzeczenia się tego prawa, a także kwestia dopuszczalności odwołania od decyzji ostatecznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której jedyna strona postępowania zrzeka się prawa do odwołania w dniu doręczenia decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym – momentu skuteczności zrzeczenia się prawa do odwołania, co ma bezpośrednie przełożenie na ostateczność decyzji i możliwość jej zaskarżenia.
“Czy można zrzec się odwołania w dniu otrzymania decyzji? NSA wyjaśnia!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 129/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-03-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/ Jan Szuma /sprawozdawca/ Paweł Miładowski Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Op 197/22 - Wyrok WSA w Opolu z 2022-10-27 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 134, art. 127a § 1, art. 129 § 2 oraz art. 57 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Opolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt II SA/Op 197/22 w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 13 maja 2022 r., nr IN.1.7721.9.24.2022.MO w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt II SA/Op 197/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu skargi A. K., uchylił postanowienie Wojewody Opolskiego (zwanego dalej "Wojewodą") z dnia 13 maja 2022 r., nr IN.I.7721.9.24.2022.MO. Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania A. K. od decyzji Starosty Opolskiego (zwanego dalej "Starostą") z dnia 24 marca 2022 r., nr 210/2022 o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i o udzieleniu Gminie [...] pozwolenia na budowę punktu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych w [...]. Powyższy wyrok wydano w następujących okolicznościach. Decyzja Starosty została doręczona pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 25 marca 2022 r. Za stronę postępowania uznany został wyłącznie wnioskodawca. Tego samego dnia, to jest 25 marca 2022 r., wnioskodawca złożył oświadczenie, działając na podstawie art. 127a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm., dalej "K.p.a."), w którym zrzekł się prawa do wniesienia odwołania od decyzji. W dniu 7 kwietnia 2022 r. do Starosty wpłynęło odwołanie A. K., następnie przekazane Wojewodzie. Postanowieniem z dnia 13 maja 2022 r. Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania. Wyjaśnił, że decyzja Starosty stała się ostateczna, co zostało stwierdzone na egzemplarzu decyzji znajdującej się w aktach sprawy. Następnie, przytaczając brzmienie przepisu art. 127 K.p.a. i art. 127a K.p.a., wywiódł, że z dniem doręczenia organowi oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna, a odwołanie wniesione później jest odwołaniem wniesionym od decyzji ostatecznej. Jak wskazano na wstępie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyrokiem z dnia 27 października 2022 r. uchylił postanowienie Wojewody. W motywach wyroku zgodził się, że odwołanie może być wniesione jedynie od decyzji nieostatecznej, która wprowadzona została do obrotu prawnego. Sąd pierwszej instancji, przytoczywszy art. 127a § 1 K.p.a., rozwinął jednak wątek związany z warunkami zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania. Wyjaśnił, że zawarte w art. 127a § 1 K.p.a. sformułowanie "w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania" należy wykładać w związku z art. 57 § 1 K.p.a., co oznacza, że początek biegu terminu do złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przypada na dzień następujący po dniu doręczenia decyzji stronie. Art. 57 § 1 K.p.a. stanowi bowiem, że jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie to nastąpiło. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przyjął, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania" (a nie od dnia doręczenia decyzji) nie oznacza okresu czasu sprzed daty rozpoczynającej bieg terminu do wniesienia odwołania. Zatem oświadczenie o zrzeczeniu się odwołania może być złożone dopiero po rozpoczęciu biegu terminu do jego wniesienia. Z kolei zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania przed rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania lub po upływie tego terminu jest bezskuteczne. Przenosząc powyższe na realia sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Wojewoda jako przesłankę niedopuszczalności odwołania wskazał jego wniesienie po zrzeczeniu się przez stronę prawa do wniesienia odwołania (co miało skutkować ostatecznością i prawomocnością decyzji). Należało jednak zweryfikować, czy możliwe było powołanie się na art. 127a § 1 K.p.a. – ze względu na to, od kiedy w rozpoznawanej sprawie rozpoczął swój bieg termin do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zaznaczył, że wnioskodawca potwierdził odbiór decyzji Starosty w dniu 25 marca 2022 r. Tego samego dnia złożył oświadczenie, w którym zrzekł się prawa do wniesienia odwołania. Tymczasem zdaniem Sądu bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji rozpoczął się w dniu następnym po doręczeniu decyzji, czyli w dniu 26 marca 2022 r. Od tego dnia dopiero wnioskodawca mógł skutecznie dokonać czynności zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania. W rezultacie – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu – należało stwierdzić, że oświadczenie woli o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania złożone zostało w dniu poprzedzającym pierwszy dzień biegu terminu do wniesienia odwołania, przez co nie wywołało ono skutków prawnych w zakresie uzyskania przez zaskarżoną w administracyjnym toku instancyjnym decyzję waloru ostateczności i prawomocności. Finalnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że oceny warunków wniesienia odwołania (A. K. ) należało dokonać przez pryzmat art. 129 § 2 K.p.a. w zw. z art. 57 § 1 K.p.a. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 27 października 2022 r. wniósł Wojewoda zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") w zw. 134, art. 127a § 1, art. 129 § 2 oraz art. 57 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonego postanowienia tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej "K.p.a.") wyrażające się w nieprawidłowym przyjęciu, iż nie zaistniały podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Skarżący kasacyjnie organ zaprzeczył, jakoby decyzja Starosty nie stała się ostateczna z uwagi na nieskuteczne, bo przedwczesne, złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez jedyną stronę. Wskazując na powyższe Wojewoda wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi A. K., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu. Organ zwrócił się także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Odpowiedź na skargę kasacyjną Wojewody złożył A. K. domagając się jej odrzucenia, względnie oddalenia. Wystąpił także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Motywując konieczność odrzucenia skargi kasacyjnej A. K. wyjaśnił, że wywiedziono w niej zarzuty naruszenia przepisów K.p.a., które nie mogą być podniesione względem sądów administracyjnych, a jedynie organów wydających akty w postępowaniu administracyjnym. Argumentując natomiast wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej skarżący podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, przy czym dodał, że nawet gdyby zrzeczenie się odwołania przez stronę biorącą udział w postępowaniu było skuteczne, nie ma ono skutku względem strony pominiętej w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej, co postulował A. K. w odpowiedzi na nią. Wbrew skarżącemu podstawy skargi kasacyjnej Wojewody są sformułowane w sposób kompletny i nie ma przeszkód, aby zostały one rozpoznane. W tym miejscu wystarczy nadmienić, że wbrew opinii A. K. skarga kasacyjna nie odnosi się wyłącznie do działania organu, ale kwestionuje działanie Sądu pierwszej instancji w sferze kontroli legalności postanowienia, zarzucając wyjściowo naruszenie jednej z podstaw wyrokowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Dopiero w tym kontekście wywiedziono zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. W ocenie Wojewody nie doszło do uchybienia przepisom procedury administracyjnej, które zidentyfikowano w zaskarżonym wyroku. Skargę kasacyjną należy uznać zatem za sformułowaną w sposób kompletny i prawidłowy konstrukcyjnie, a jako taka może być ona merytorycznie rozpoznana. Zasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 134 i art. 127a § 1 K.p.a., a pośrednio też w zw. z art. 57 § 1 i art. 129 § 2 K.p.a., polegający na błędnym przyjęciu, że nie zaistniały podstawy do stwierdzenia, że odwołanie nastąpiło z uchybieniem terminu. Błędne stanowisko Sądu pierwszej instancji spowodowane było wadliwą wykładnią przepisów, że oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania nie może nastąpić w dniu doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie postępowania. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że sporne w niniejszej sprawie zagadnienie związane z oceną skuteczności oświadczenia o zrzeczeniu się odwołania złożonego w dniu doręczenia zaskarżonej odwołaniem decyzji rozpatrywane było już w szeregu orzeczeń (zob. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II OSK 1849/19, z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2335/19, z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2180/19, z dnia 15 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2233/19 oraz z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt II OSK 181/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielając wyrażone w powyższych wyrokach poglądy Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie posiłkować się będzie przedstawioną tam argumentacją (na podstawie wyroku o sygn. akt II OSK 1849/19). Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia. W związku z tym bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się w dniu doręczenia decyzji lub jej ogłoszenia. Natomiast art. 57 § 1 K.p.a. reguluje sposób liczenia terminów określonych w dniach, których początkiem jest pewne zdarzenie, stanowiąc, że przy obliczaniu takich terminów nie uwzględnia się dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Nie oznacza to jednakże, aby użyty w art. 127a § 1 K.p.a. zwrot "w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania" należy rozumieć w ten sposób, że jest to okres, który rozpoczyna się w dniu następnym po doręczeniu lub ogłoszeniu decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie istnieje żadne racjonalne uzasadnienie, aby w ten sposób rozumieć art. 127a § 1 K.p.a. Natomiast istnieją istotne racje przemawiające za przyjęciem, że strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania zaraz po tym, jak zostanie jej doręczona lub ogłoszona decyzja. Wynikający z art. 127a § 1 K.p.a. warunek skutecznego zrzeczenia się przez stronę prawa do wniesienia odwołania, polegający na tym, że zrzeczenie ma mieć miejsce w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania, służy temu, aby strona podęła decyzję o zrzeczeniu się prawa do wniesieniu odwołania po zapoznaniu się z decyzją, a więc po tym, kiedy decyzja zostanie jej doręczona lub ogłoszona. Uwzględniając tę okoliczność trudno znaleźć uzasadnienie dla stanowiska, że strona nie może skutecznie zrzec się prawa do wniesienia odwołania od decyzji, której treść jest jej znana, dlatego, że zgodnie z art. 57 § 1 K.p.a. dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji nie wlicza się do czternastodniowego terminu na wniesienie odwołania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sposób wykładni art. 127a § 1 K.p.a. polegający na tym, że strona może się skutecznie zrzec prawa do wniesienia odwołania dopiero następnego dnia po dniu, w którym doręczono jej decyzję lub po dniu, w którym ogłoszono jej ustnie decyzję, nie służy żadnemu racjonalnemu celowi. W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę, art. 127a § 1 w zw. z art. 129 § 2 K.p.a. powinien być rozumiany w ten sposób, że oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania może być złożone przez stronę w dniu doręczenia decyzji, po doręczeniu jej decyzji. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przytoczone w skardze kasacyjnej podstawy, w których zarzuca się naruszenie przepisów postępowania prowadzące do uznania, że strona postępowania nie może zrzec się prawa do wniesienia odwołania po doręczeniu jej decyzji w dniu, w którym doręczono jej decyzję, są zasadne. Zachodzi więc podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, aby na podstawie art. 188 P.p.s.a. zarazem można było rozpoznać w niniejszym wyroku skargę A. K. . Nie jest kwestionowane, że w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty z dnia 24 marca 2022 r., nr 210/2022 brał udział tylko jeden podmiot – wnioskodawca – któremu decyzję skutecznie doręczono 25 marca 2022 r. i który tego samego dnia (po doręczeniu) złożył oświadczenie o zrzeczeniu się odwołania. W takich okolicznościach decyzja Starosty w oparciu o literalne brzmienie art. 127a § 2 K.p.a. stała się ostateczna i prawomocna. Od takiej decyzji nie przysługuje już odwołanie. Wojewoda trafnie zatem stwierdził niedopuszczalność odwołania A. K. na podstawie art. 134 K.p.a. Odnosząc się do argumentów przedstawionych przez skarżącego w odpowiedzi na skargę Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zagadnienie dotyczące skuteczności oświadczenia o zrzeczeniu się odwołania budzi pewne kontrowersje, zwłaszcza gdy chodzi o ocenę sytuacji, w której po tym, jak decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna i prawomocna w związku z ziszczeniem się przesłanek z art. 127a § 1 i 2 K.p.a. ujawnia się osoba, która obiektywnie nie brała udziału w postępowaniu i nie doręczono jej decyzji, ale mimo to składa odwołanie od tej decyzji. Choć nie wynika to wprost z przepisów K.p.a., przyjmuje się, że termin do wniesienia odwołania dla strony pominiętej w postępowaniu administracyjnym biegnie od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, której zapewniono udział w postępowaniu, do końca terminu na wniesienie odwołania przewidzianego dla strony postępowania, której decyzję doręczono (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 539 i nast.). Reguła ta opiera się na zrozumiałym założeniu o równym traktowaniu stron w okresie, gdy decyzja nie jest jeszcze ostateczna. Innymi słowy zakłada się, że odwołanie może wnieść nie tylko formalna strona postępowania (czyli ta której decyzję doręczono), ale też inne podmioty mające w sprawie status strony. Po upływie terminu do wniesienia odwołania nikt nie może już wnieść tego środka zaskarżenia, a stronie pominiętej w postępowaniu przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego biorąc powyższe pod uwagę trudno zarazem przyjmować, że w postępowaniu, gdzie w stosunku do nikogo nie biegnie już termin do wniesienia odwołania, podmiot trzeci uważający się za stronę może mimo to nadal wnieść ten środek zaskarżenia. Jeszcze raz bowiem trzeba podkreślić, że w sprawie, w której jedyny biorący udział w postępowaniu podmiot złożył skutecznie oświadczenie o zrzeczeniu się odwołania, decyzja ta staje się ostateczna i prawomocna (art. 127a § 2 K.p.a.). Organ odwoławczy otrzymując odwołanie w pierwszej kolejności rozstrzyga formalnie o jego dopuszczalności. Ustaliwszy, między innymi, że jest ono wniesione od decyzji mającej przymiot ostateczności, stwierdza niedopuszczalność odwołania. Badanie tego, czy podmiotowi przysługiwałby ewentualnie przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, i czy wobec tego jest on "równolegle" (z innymi podmiotami) uprawniony do wniesienia odwołania, nie powinno mieć zasadniczo miejsca, zwłaszcza, że w istocie w ten sposób wtórnie mogłoby dochodzić do zaburzenia pewności obrotu prawnego, co wyraża się w dopuszczeniu możliwości "cofnięcia" skutku ostateczności i prawomocności decyzji, który przecież wprost wynika z art. 127a § 2 K.p.a. Pamiętać należy, że złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się odwołania – jeżeli jest składane przez jedyną osobę biorącą udział w postępowaniu – powoduje, że decyzja staje się natychmiast ostateczna i prawomocna (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 2146/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Automatycznie powinno skutkować to brakiem możliwości zaskarżenia decyzji zarówno w toku instancji, jak i do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. decyzje ostateczne to decyzje, od których nie służy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie, zgodnie zaś z art. 16 § 3 K.p.a. decyzje prawomocne to decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu administracyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2233/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopełniając powyższe warto także zwrócić uwagę na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu przywołanego już wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2180/19. Wyjaśniono w nim, że zrzeczenie się prawa odwołania dotyczy strony w rozumieniu formalnym, to jest przyjętym przez organ administracji publicznej. Strona w takim rozumieniu jest uznawana za podmiot, którego dyspozytywna wola rezygnacji ze złożenia odwołania może wywołać skutek wynikający z art. 127a § 2 K.p.a. to jest ostateczności decyzji. Organ na etapie realizacji przez strony prawa do zaskarżenia decyzji, nie jest uprawniony do badania legitymacji podmiotu ubiegającego się o udział w postępowaniu administracyjnym. Zatem prawa swoje podmiot, który twierdzi, że jest stroną – będzie realizował poprzez złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W niniejszej sprawie A. K. złożył odwołanie od decyzji, co do której jedyna strona biorąca udział w postępowaniu – Gmina [...] będąca inwestorem – w dniu 25 marca 2022 r. złożyła skutecznie oświadczenie o zrzeczeniu się odwołania. Od tej daty decyzja ta stała się ostateczna, jak i prawomocna. W takiej sytuacji środek zaskarżenia wniesiony przez A. K. należało uznać za niedopuszczalny, o czym trafnie orzekł Wojewoda na podstawie art. 134 K.p.a. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny odnotowuje, że dostępnych mu z urzędu danych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 285/22) wynika, iż A. K. w kwietniu 2022 r. nie tylko złożył odwołanie, którego dotyczy niniejsza sprawa. Zawnioskował również o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 24 marca 2022 r., nr 210/2022 i postępowanie to wznowiono. Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w punkcie 1., na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i zarazem oddalił skargę A. K. . W punkcie 2. sentencji wyroku Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Niniejszy wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI