Orzeczenie · 2025-02-26

II OSK 1287/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-26
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytpobyt czasowybezczynność organuprzewlekłość postępowaniaspecustawa ukraińskaprawo do sąduNSAWSAskarga kasacyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 marca 2024 r. uwzględnił skargę obywatela Republiki Białorusi na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Sąd pierwszej instancji uznał, że przepisy specustawy ukraińskiej (art. 100c i 100d), które ograniczają możliwość wnoszenia skarg na bezczynność i przewlekłość postępowań w sprawach pobytowych, nie mają zastosowania do cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy przybyli w związku z konfliktem zbrojnym. Dodatkowo, WSA stwierdził bezczynność organu jako rażącą, zobowiązał do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni, przyznał skarżącemu 5000 zł tytułem zadośćuczynienia i zasądził zwrot kosztów. Wojewoda Pomorski złożył skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów materialnych i proceduralnych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. NSA stwierdził, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko do obywateli Ukrainy związanych z konfliktem zbrojnym. Sąd podkreślił, że przepisy te wprowadzają czasowe i uzasadnione ograniczenie prawa do sądu w kontekście masowego napływu uchodźców z Ukrainy, mając na celu odciążenie organów administracji. W związku z tym, w okresie obowiązywania tych przepisów, nie można mówić o bezczynności lub przewlekłości organu w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego i Kodeksu postępowania przed sądami administracyjnymi. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA w części dotyczącej uwzględnienia skargi na bezczynność, zobowiązania organu i przyznania sumy pieniężnej, a w tej części oddalił skargę. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadniono rozbieżnościami w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej dotyczących ograniczenia skarg na bezczynność organów w sprawach pobytowych oraz zakresu podmiotowego tych przepisów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie opiera się na specyficznej sytuacji kryzysowej związanej z wojną w Ukrainie i czasowym charakterze przepisów. Zmiana okoliczności może wpłynąć na dalszą zasadność tych ograniczeń.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, ograniczające możliwość wnoszenia skarg na bezczynność i przewlekłość postępowań w sprawach o udzielenie zezwolenia na pobyt, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy te stanowią rozwiązania generalne, a użycie terminu 'cudzoziemiec' bez dalszych ograniczeń, w kontekście szerokiego zakresu spraw, do których się odnoszą, wskazuje na ich powszechne zastosowanie. Ograniczenie to jest czasowe i uzasadnione kryzysem migracyjnym.

Czy w okresie obowiązywania przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy lub dokonywanie ich z opóźnieniem, może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ przepisy te wyłączają możliwość wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Uzasadnienie

Przepisy te wprowadzają czasowe ograniczenie prawa do sądu, które jest proporcjonalne do nadzwyczajnych okoliczności związanych z masowym napływem uchodźców z Ukrainy. W okresie ich obowiązywania terminy na załatwienie spraw nie biegną, co wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w punktach 1, 2, 3, 5, a skarga w tej części oddalona. Oznacza to, że NSA uznał, iż Wojewoda nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłości w rozumieniu przepisów.

Przepisy (15)

Główne

ustawa o pomocy art. 100c

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepisy dotyczące ograniczenia skarg na bezczynność i przewlekłość w sprawach pobytowych mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców.

ustawa o pomocy art. 100d

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepisy dotyczące ograniczenia skarg na bezczynność i przewlekłość w sprawach pobytowych mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców.

Pomocnicze

u.o.c. art. 3 § pkt 2

Ustawa o cudzoziemcach

Definicja 'cudzoziemca' jako osoby nieposiadającej obywatelstwa polskiego.

u.o.c. art. 109 § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

Zwrot do służb o informacje o cudzoziemcu.

u.o.c. art. 211 § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

Warunek legalnego i nieprzerwanego pobytu do uzyskania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE.

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja bezczynności i przewlekłości.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

Skarga na bezczynność organu.

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi na bezczynność.

p.p.s.a. art. 151

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

Nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 188

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Kodeks postępowania przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Konstytucja RP art. 37 § ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie praw konstytucyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko do obywateli Ukrainy. • W okresie obowiązywania tych przepisów, zaprzestanie czynności przez organ lub dokonywanie ich z opóźnieniem nie może być podstawą do stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości.

Odrzucone argumenty

Argument WSA, że przepisy specustawy ukraińskiej ograniczające skargi na bezczynność dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym.

Godne uwagi sformułowania

przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa • zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki • regulacje zawarte w art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy miały i mają nadal charakter czasowy (epizodyczny)

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

sędzia

Grzegorz Rząsa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej dotyczących ograniczenia skarg na bezczynność organów w sprawach pobytowych oraz zakresu podmiotowego tych przepisów."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej sytuacji kryzysowej związanej z wojną w Ukrainie i czasowym charakterze przepisów. Zmiana okoliczności może wpłynąć na dalszą zasadność tych ograniczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do sądu i interpretacją przepisów specustawy ukraińskiej, które miało istotny wpływ na sytuację prawną cudzoziemców ubiegających się o pobyt w Polsce.

Czy przepisy dla uchodźców z Ukrainy ograniczają prawa wszystkich cudzoziemców? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst