II OSK 1285/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.D. i J.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja GINB utrzymała w mocy decyzję z 1982 r. nakazującą rozbiórkę budynku letniskowego, odmawiając stwierdzenia jej nieważności. Skarżący zarzucali organom administracji i sądowi niższej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i niezastosowanie przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, głównie z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA. Sąd I instancji nie odniósł się bowiem w uzasadnieniu do istotnych zarzutów skargi dotyczących podstawy prawnej decyzji z 1982 r., w szczególności kwestii planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie budowy budynku. NSA podkreślił, że ocena zgodności decyzji z prawem powinna być dokonana na dzień jej wydania, a organ ma obowiązek zbadać, czy przepis o rozbiórce został prawidłowo zastosowany. Z uwagi na wadliwość uzasadnienia wyroku WSA, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez ten sąd. NSA odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uznając to za szczególnie uzasadniony przypadek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWadliwość uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego i obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi, a także prawidłowość oceny podstawy prawnej decyzji administracyjnej wydanej w przeszłości.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe w kontekście zarzutów dotyczących planów zagospodarowania przestrzennego i przepisów z lat 70. i 80.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do istotnych zarzutów skargi dotyczących podstawy prawnej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie wyroku WSA nie spełnia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ nie odniosło się do zarzutu dotyczącego przyjęcia, że uproszczony plan zagospodarowania przestrzennego może być podstawą orzekania i że nie przewidywał on możliwości zabudowy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA nie zawierało wszystkich wymaganych elementów i uniemożliwiało kontrolę instancyjną, w szczególności nie odniosło się do zarzutu dotyczącego wadliwości planu zagospodarowania przestrzennego jako podstawy orzekania.
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynku z 1982 r. rażąco naruszała prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wymaga ponownego rozpoznania przez WSA, ponieważ sąd niższej instancji nie zbadał jej w sposób należyty.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że organ ma obowiązek zbadać zgodność decyzji z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a w szczególności prawidłowość zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., co nie zostało w pełni uczynione przez WSA.
Czy uproszczony plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony zarządzeniem Naczelnika Powiatu z 1974 r. mógł stanowić podstawę orzekania w sprawie rozbiórki budynku z 1982 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wymaga ponownego rozpoznania przez WSA, ponieważ sąd niższej instancji nie wyjaśnił na jakiej podstawie przyjął, że plan ten był wiążący i nie przewidywał możliwości zabudowy.
Uzasadnienie
NSA zwrócił uwagę, że zarzut dotyczący braku umocowania prawnego uproszczonego planu zagospodarowania przestrzennego jako podstawy orzekania nie został przez WSA należycie wyjaśniony.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli zarzuty podniesione w skardze nie mają uzasadnionych podstaw.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, gdy decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości albo gdy decyzja narusza prawo materialne w stopniu powodującym jej nieważność z mocy ustawy.
p.b. z 1974 r. art. 37 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, gdy decyzja skierowana jest do osoby, która nie była stroną w sprawie.
k.p.a. art. 38 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć dowody.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne uzasadniają wydanie decyzji zgodnej z żądaniem strony.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, rozstrzygnięcie o żądaniu strony, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji oraz motywów rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 157 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego art. 1 § pkt 1 i 2
Wprowadzające ograniczenia w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji oraz wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu do istotnych zarzutów skargi dotyczących podstawy prawnej decyzji z 1982 r., w tym kwestii planu zagospodarowania przestrzennego. • Niewłaściwe zbadanie przez WSA kwestii rażącego naruszenia prawa materialnego (art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.) i podstawy prawnej decyzji z 1982 r.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. • Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął, jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Piotr Broda
sprawozdawca
Tomasz Zbrojewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wadliwość uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego i obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi, a także prawidłowość oceny podstawy prawnej decyzji administracyjnej wydanej w przeszłości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe w kontekście zarzutów dotyczących planów zagospodarowania przestrzennego i przepisów z lat 70. i 80.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotna jest jakość uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia i konieczności ponownego rozpoznania sprawy. Dotyczy też problematyki stosowania przepisów z przeszłości.
“Błąd w uzasadnieniu wyroku WSA doprowadził do uchylenia sprawy przez NSA.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.