II OSK 1279/23

II OSK 1279/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Paweł Miładowski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2052/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-02-06
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. S. i M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2052/22 w sprawie ze skargi J. S. i M. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 29 sierpnia 2022 r., nr 764/OPON/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 lutego 2023 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2052/22, oddalił skargę J. S. i M. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 29 sierpnia 2022 r., nr 764/OPON/2022, uchylającą w całości decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 18 maja 2022 r., nr 212/2022, i zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą inwestorowi B. S.A. pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, budową muru oporowego oraz rozbiórką budynku mieszkalnego i garażu, na terenie działek nr [...], [...], [...], [...], [...]i [...]z obrębu [...], przy ul. [...] w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy.
Ze wskazanych rozstrzygnięć wynika, że decyzją z 18 maja 2022 r. Prezydent m. st. Warszawy odmówił inwestorowi zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, albowiem mimo wezwania do usunięcia nieprawidłowości w zakresie wykazania, że wypełniono wymogi § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225), zwanego dalej rozporządzeniem, inwestor nie zadośćuczynił wezwaniu.
Wojewoda Mazowiecki orzekając reformatoryjnie o uchyleniu zakwestionowanej decyzji i zatwierdzając projekt budowlany oraz udzielając pozwolenia na budowę, stwierdził, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki wynikające z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, a złożony przez niego projekt budowlany jest zgodny z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.
Sąd pierwszej instancji oddalając skargę uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że wymagania formalne, niezbędne do wydania pozwolenia na budowę, zostały przez inwestora spełnione. Sąd Wojewódzki stwierdził, że projekt budowlany, po jego uzupełnieniu na skutek zaleceń organu, zawiera kompletne opracowania dotyczące usytuowania projektowanego budynku, w tym obrazujące zachowanie wymogów nasłonecznienia pomiędzy projektowanym budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym a budynkiem skarżących. Potwierdził tym samym spełnienie warunków z § 13, § 57, § 60 rozporządzenia oraz dostęp działki zainwestowanej do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną (działka [...]) – ul. [...], stanowiącą przedmiot współwłasności inwestora, skarżących oraz osób trzecich. Sąd nie podzielił również zarzutów o niezgodności inwestycji z planem miejscowym.
W skardze kasacyjnej J. S. i M. S., zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, przytoczyli podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego.
W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej przepisów postępowania skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie:
- art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, polegające na pominięciu rozpatrzenia i nieodniesieniu się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów postawionych w skardze dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie analizy przesłaniania budynków sąsiednich, wymogów nasłonecznienia sąsiednich budynków i prawnego dostępu do drogi publicznej oraz ograniczenia uzasadnienia kwestionowanego wyroku w zasadzie do lakonicznego powtórzenia stanowiska wyrażonego w decyzji Wojewody Mazowieckiego przy jednoczesnym pominięciu argumentacji strony podniesionej w skardze, względnie bez wyjaśnienia, dlaczego stanowisko skarżących jest niezasadne;
- art. 151 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., polegające na przeprowadzeniu niewłaściwej kontroli zaskarżonej decyzji i błędnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. analizy nasłonecznienia, która jest niepełna i niejasna; analizy rzucanego cienia; analizy przesłaniania, jak również umowy zawartej pomiędzy inwestorem a m.st. Warszawa, co skutkowało wadliwym uznaniem, że budowa inwestycji nie spowoduje uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich a inwestycja posiada prawny i faktyczny dostęp do drogi publicznej;
- art. 151 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. polegające na przeprowadzeniu niewłaściwej kontroli zaskarżonej decyzji i jej utrzymaniu w mocy w sytuacji, gdy organ drugiej instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. kwestii przesłaniania, nasłonecznienia i zacienienia budynku skarżących zlokalizowanego na działce nr [...] oraz prawnego dostępu inwestora do drogi publicznej, lecz ograniczył się jedynie do formalnego odniesienia się do powyższych kwestii i bezkrytycznej akceptacji stanowiska inwestora zawartego w odwołaniu od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy.
W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej prawa materialnego skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie:
- § 60 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia w zw. z § 57 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 34 ust. 3, art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 35 ust. 3, art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji wadliwe uznanie, że zarzut skarżących, iż inwestor powinien przedłożyć analizę nasłonecznienia pomieszczeń dla całego budynku nie ma odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach, podczas gdy prawodawca wymaga, aby w mieszkaniach wielopokojowych wymagania § 60 ust. 1 były spełnione przynajmniej dla jednego pokoju, a co za tym idzie, nie w każdym przypadku, spełnienie wymagań tylko co do jednego pomieszczenia będzie wystarczające. W takiej sytuacji analiza powinna swoim zakresem obejmować więcej niż jedno pomieszczenie, gdyż przy analizie ograniczonej do jednego wybranego pomieszczenia nie ma możliwości dokonania oceny, czy w danym stanie faktycznym dopływ światła tylko do jednego wybranego pomieszczenia można uznać za wystarczający;
- art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 i 2 i § 60 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia w zw. z § 57 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny oraz art. 32 ust. 1 i 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że projektowana zabudowa spełnia wymogi oświetlenia i nasłonecznienia tzw. "linijki słońca" dla budynku projektowanego i zabudowy skarżących znajdującej się w obszarze odziaływania, podczas gdy z analizy rzucanego cienia wynika, że działka nr [...] stanowiąca własność skarżących jest zacieniana w godzinach 8:00-17:00 przez projektowany budynek nr 1, zaś z analizy przesłaniania wynika, że wysokość przesłaniania od strony północnej [17,38 m - 6 kondygnacji] jest większa niż odległość między budynkiem projektowanym a istniejącym budynkiem skarżących [12,28 m], co w dużym stopniu ograniczy skarżącym dostęp do naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz wegetację roślin na tej działce, przez co planowana inwestycja narusza występujące w obszarze oddziaływania budynku uzasadnione interesy osób trzecich ponad miarę;
- art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, § 14 ust. 1 rozporządzenia, art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że projektowana inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej na podstawie umowy zawartej pomiędzy m.st. Warszawa - dzielnica [...] a inwestorem dotyczącej ustalenia szczegółowych warunków budowy ul. [...], która zakłada przekształcenie ul. [...] w kategorię drogi publicznej, podczas gdy nieruchomość nie posiada prawnego dostępu do drogi publicznej, gdyż: 1) umowa zawarta z m.st. Warszawa nie przyznaje inwestorowi wyłącznego tytułu prawnego do tego gruntu ani nie przekształca drogi wewnętrznej w drogę publiczną; 2) właściciele nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], przez którą ma prowadzić projektowana droga publiczna ul. [...] nie zostali wywłaszczeni w trybie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych z dnia 10 kwietnia 2003 r.; 3) właściciele nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], przez którą ma prowadzić projektowana droga publiczna ul. [...] nie wyrazili zgody na wykorzystanie tej drogi wewnętrznej dla celów skomunikowania przedmiotowej inwestycji z drogą publiczną, w konsekwencji czego inwestycja nie posiadała na dzień udzielenia pozwolenia na budowę prawnego dostępu do drogi publicznej;
- § 8 ust. 6 uchwały nr [...] Rady Gminy Warszawa-[...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie Warszawa-[...] w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że planowana inwestycja pozostaje w harmonii z zagospodarowaniem terenów sąsiednich, podczas gdy punkt odniesienia dla tej oceny powinna stanowić zabudowa przy ul. [...], którą stanowi głównie zabudowa jednorodzinna, jak również planowane i projektowane od kilku lat ograniczenie zabudowy wielorodzinnej na przedmiotowym terenie na rzecz zabudowy i jednorodzinnej.
W oparciu o powyższe zarzuty zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponadto, wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie zrzekli się przeprowadzenia rozprawy z uwagi na potrzebę możliwie szybkiego rozpoznania skargi kasacyjnej z uwagi na poważne konsekwencje wykonania decyzji przez inwestora.
W piśmie procesowym z 13 czerwca 2024 r. inwestor szczegółowo przedstawił swoje stanowisko w sprawie obrazujące niezasadność sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej i wniósł o jej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (aktualnie t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa).
Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Z tego względu, w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania administracyjnego i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, w zakresie wykraczającym poza niezbędność wynikającą z konieczności oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Przebieg postępowania administracyjnego jest przedstawiony w odpowiednim zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Zakres prowadzonego przez organy postępowania, a tym samym zakres kognicji Sądu a quo wyznaczony treścią zaskarżonej decyzji objął weryfikację legalności zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...]i [...] przy ul. [...] w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy. Oprotestowując powyższą inwestycję skarżący kasacyjnie jako właściciele działki nr [...] bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji sformułowali zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.
W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść - w granicach określonych w skardze - do ocen o charakterze prawnomaterialnym.
Bez wpływu na wynik sądowej kontroli pozostawały nieusprawiedliwione zarzuty naruszenia 134 § 1, art. 135 i art. 141 § 4 p.p.s.a.
O naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a. można byłoby mówić, gdyby Sąd wykroczył poza granice sprawy, w której skarga została wniesiona lub gdyby – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. Sąd pierwszej instancji takich uchybień nie popełnił, a zarzuty skargi rozpoznał w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten ma zastosowanie w razie uwzględnienia skargi, tj. w przypadku stwierdzenia przez sąd niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Przepis art. 135 p.p.s.a. nie dotyczy uprawnień procesowych stron, lecz odnosząc się do fazy orzekania przez sąd administracyjny, kształtuje kompetencje tego sądu w przypadku uwzględnienia skargi. W przedmiotowej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 135 p.p.s.a., ponieważ oddalił skargę, dlatego przepis ten nie może stanowić usprawiedliwionego zarzutu naruszenia prawa.
Skarżący postawili również zarzut uchybienia art. 141 § 4 p.p.s.a. Z przywołanego przepisu wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z przedmiotu regulacji wynika, że zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 1 p.p.s.a. nie służy do polemiki z ustaleniami faktycznymi, czy kwestionowania oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania. W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji wskazał podstawę prawną wyroku i wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Przy tym podkreślić należy, że wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów zawartych w skardze. Uzasadnienie wyroku jest zrozumiałe i nawiązuje do podstawy kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia zatem podstawowe wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a., a względna skrótowość, nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy rozumianego jako istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co przesądza o bezzasadności zarzutu opartego na tej podstawie. Wymagane bowiem jest by uzasadnienie stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu, co ma miejsce w niniejszej sprawie.
Z kolei do naruszenia art. 1 § 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) mogłoby dojść, gdyby Sąd nie dokonał kontroli stanowiącego przedmiot skargi aktu, zastosowałby inny rodzaj oceny niż zgodność z prawem odwołując się np. do zasad słuszności czy współżycia społecznego względnie wyszedłby poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego rozpoznając skargę na akt lub czynność niepoddane jego kognicji, ewentualnie zastosował środki ustawie nieznane. Tego rodzaju uchybień nie dopuścił się Sąd a quo dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Pozostałe zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 15 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. łącznie odnoszą się do wadliwego oddalenia skargi będącej wynikiem wadliwej kontroli legalności decyzji organu odwoławczego, która podjęta została w oparciu o nieprawidłowo przeprowadzoną ocenę materiału dowodowego, w toku której nie ustalono i nie oceniono istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych związanych z przesłanianiem, nasłonecznieniem i zacienieniem budynku skarżących oraz dostępem działki zainwestowanej do drogi publicznej.
Przede wszystkim należy zauważyć, że sądowa kontrola działania organów w zakresie postępowania wyjaśniającego wyraża się w ocenie przez Sąd, czy organy w konkretnych realiach sprawy nie uchybiły przepisom postępowania, co oznacza ocenę pod względem legalności. Oznacza to, że sąd administracyjny, nie tyle dokonuje własnych ustaleń niezbędnych do wydania aktu stosowania prawa, co ocenia, czy organy zgodnie z przepisami postępowania zebrały materiał sprawy i ustaliły stan faktyczny. Przede wszystkim chodzi tu o kontrolę, czy w procesie obejmującym dokonywanie ustaleń faktycznych organowi nie można przypisać dowolności. Chodzi o zweryfikowanie, czy ustalenia mają pokrycie w kompletnym i należycie zgromadzonym oraz w sposób wyczerpujący zbadanym materiale (art. 7 i 77 k.p.a.), ocenionym zgodnie z regułami prawidłowego rozumowania w całokształcie materiału konkretnej sprawy (art. 80 k.p.a.). Innymi słowy, w ramach oceny legalności badaniu podlega skonkretyzowany w realiach sprawy sposób, w jaki organy zgromadziły i zbadały materiał sprawy, a także, czy zaistniały warunki do wydania decyzji o określonej treści i kierunku rozstrzygnięcia.
Zakres koniecznych ustaleń faktycznych w sprawie jest zdeterminowany prawem materialnym, albowiem decyzja administracyjna stanowi formę, w której dokonują się akty stosowania prawa materialnego w wyniku rozpatrzenia konkretnej sprawy. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 k.p.a.), podniesiony do rangi zasady ogólnej postępowania administracyjnego, jest zatem obowiązkiem zrelatywizowanym do określonych norm prawa materialnego, które określają zakres relewantnych do jego stosowania ustaleń faktycznych. Kontrola prawidłowości zakresu ustaleń faktycznych niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dokonuje się w konsekwencji w odniesieniu do określonych norm prawa materialnego, które mogłyby mieć w sprawie zastosowanie. Powyższe oznacza, że, o ile zawsze pozostaje aktualny generalny obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, to w ramach kontroli legalności działania administracji przez sądy skarga może być uwzględniona zgodnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. tylko w sytuacji, gdy naruszenie tego obowiązku dokładności i uchybienie w ten sposób przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tych uwarunkowaniach prawnych Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty procesowe za nieusprawiedliwione, albowiem organ odwoławczy w stopniu niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy wyjaśnił okoliczności faktyczne i prawne istotne dla wydania rozstrzygnięcia, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, w tym dokumentacji projektowej uzupełnionej na żądanie organu, dokonał ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy pozwolenia na budowę w administracyjnym toku instancji, którego specyfika polega na ponownym kompleksowym stosowaniu prawa administracyjnego a nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. W tej sytuacji organ odwoławczy bez naruszenia art. 15 k.p.a., był nie tylko uprawniony, ale przede wszystkim zobowiązany do ponownego całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przekazanej wraz z odwołaniem przez organ pierwszej instancji. W procesie tym organ odwoławczy uwzględnił zarzuty odwołania odnosząc się do nich w sposób jasno odzwierciedlający jego stanowisko w sprawie znajdujące poparcie w materiale aktowym.
Na tle tych ustaleń i ocen, zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji i oddalił skargę. Skoro Sąd a quo nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to nie można skutecznie zarzucić wyrokowi oddalającemu skargę naruszenia art. 151 p.p.s.a., gdyż rozstrzygnięcie to jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd normy prawnej.
Przechodząc do oceny naruszenia prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadne zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia w postaci § 13 ust. 1 pkt 1 i 2, § 57 ust. 1, § 60 ust. 1, 2 i 3 w zw. z przepisami Prawa budowlanego, a to art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 34 ust. 3, art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 3 oraz w zw. z art. 144 Kodeksu cywilnego i art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
Przepis art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, stanowił, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in.: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Przy tym wskazać należy, że pojęcie "uzasadnionych interesów osób trzecich" powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Interesy te muszą znajdować swoje umocowanie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. O naruszeniu interesów osób trzecich można mówić zatem jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy a naruszenie to jest oczywiste, niezaprzeczalne i potwierdzone ustaleniami stanu faktycznego.
Tymczasem w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie zaakceptował stanowisko organu odwoławczego w kwestii zgodności przedłożonego projektu zagospodarowania terenu z wymogami § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia. Przepisy te określają sposób zabezpieczenia interesów osób trzecich podczas procesu inwestycyjnego w zakresie zapewnienia istniejącym obiektom naturalnego oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Przyjęta przez organ odwoławczy i Sąd pierwszej instancji wyładnia § 57 ust. 1 w zw. z § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia jest prawidłowa.
Przepisy § 57 i § 60 rozporządzenia umieszczone w Rozdziale 2 zatytułowanym "Oświetlenie i nasłonecznienie" wraz z przepisem § 13 rozporządzenia tworzą spójny mechanizm ochrony przed pozbawieniem dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Istotne przy tym jest, że w zgodzie z definicją § 4 rozporządzenia, przez "pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi" rozumie się: 1) pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny, 2) pomieszczenia przeznaczone na czasowy pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa od 2 do 4 godzin włącznie. Przepis § 13 rozporządzenia określa odległości między obiektami z uwagi na naturalne oświetlenie pomieszczeń, w ust. 1 stanowiąc, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m – dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.
Przepis § 57 rozporządzenia formułuje w ust. 1 generalny nakaz zapewnienia pomieszczeniom przeznaczonym na pobyt ludzi oświetlenia dziennego, dostosowanego do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy, a w ust. 2 ustala proporcje powierzchni okien do powierzchni podłogi. Przepis § 60 rozporządzenia odnosi się do czasu bezpośredniego oświetlenia pomieszczeń przez słońce. W § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia określono normatywnie wymagany minimalny czas nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi uzależniając jego długość od przeznaczenia (żłobek, klub dziecięcy, przedszkole, inne formy opieki przedszkolnej oraz szkoła – co najmniej 3 godziny w dniach równonocy, w godzinach 8:00-16:00, pokoje mieszkalne - w godzinach 7:00-17:00 (ust. 1)). W odniesieniu do mieszkań wielopokojowych powyższy wymóg 3 godzin nasłonecznienia ograniczono wskazując, że powinien być spełniony przynajmniej dla jednego pokoju (ust. 2). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zaaprobowano pogląd, który przyjął Sąd a quo, zgodnie z którym budynek mieszkalny jednorodzinny jest traktowany jako mieszkanie wielopokojowe co oznacza, że dopuszczalne jest zapewnienie nasłonecznienia tylko w jednym pokoju (zob. wyrok WSA w Krakowie z 4 listopada 2015 r., II SA/Kr 414/15, wyrok NSA z 28 czerwca 2018 r., II OSK 1905/16). Trafność zastosowania wymogu z § 60 ust. 2 rozporządzenia do budynku mieszkalnego jednorodzinnego traktowanego jako mieszkanie wielopokojowe potwierdzają definicje normatywne pojęć "mieszkanie" i "pomieszczenie mieszkalne" zawarte w rozporządzeniu oraz definicja zawarta w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego, zgodnie z którą przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Przez mieszkanie należy rozumieć zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego (§ 3 pkt 9), a przez pomieszczenie mieszkalne rozumie się pokoje w mieszkaniu, a także sypialnie i pomieszczenia do dziennego pobytu ludzi w budynku zamieszkania zbiorowego (§ 3 pkt 10).
Z powyższego wynika, że budynek mieszkalny jednorodzinny, w którym wydzielono jeden lokal mieszkalny, stanowi w istocie zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego, czyli mieszkanie w rozumieniu przytoczonej definicji normatywnej. Skoro pokoje mieszkalne w mieszkaniu wielopokojowym i w budynku mieszkalnym jednorodzinnym pełnią te same funkcje to względy celowościowe przemawiają za stosowaniem wobec nich jednakowych standardów w zakresie czasu nasłonecznienia. Prawidłowości tej oceny nie podważa fakt, że w budynku mieszkalnym jednorodzinnym wydzielono lokal usługowy, albowiem do pomieszczeń składających się na taki lokal nie mają zastosowania normy czasu nasłonecznienia. Przesłanianie i oświetlenie takich pomieszczeń winno spełniać standard wynikający z przepisów § 13 i § 57 rozporządzenia.
W tym kontekście nie potwierdziły się zarzuty ani błędnej wykładni § 57 i § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia, ani nieprawidłowego ich zastosowania wraz z § 13 rozporządzenia prowadzącego do stwierdzenia, że rzeczywiste warunki zacienienia i nasłonecznienia działki nr [...] nie spełniają standardu wynikającego z tych przepisów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez organ odwoławczy i Sąd a quo ocena analizy przesłaniania i nasłonecznienia jest rzetelna, rzeczowa i merytoryczna, odnosząca się do tych jej elementów, które mają kluczowe znaczenie dla oceny, czy zakres zacienienia spełnia przesłanki § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia.
Analiza przesłaniania i nasłonecznienia sporządzona w niniejszej sprawie objęła kompleksową weryfikację planowanej inwestycji, w tym jednego z jej elementów – budynku nr 1 bezpośrednio sąsiadującego z zabudową skarżących kasacyjnie na działce nr [...], pod kątem zapewnienia pomieszczeniom przeznaczonym na pobyt ludzi w budynku skarżących naturalnego oświetlenia oraz wymaganego czasu nasłonecznienia. Poddana została ocenie organu odwoławczego i kontroli Sądu pierwszej instancji, które potwierdziły, że analiza nasłonecznienia została sporządzona w sposób, który w wymaganym zakresie potwierdził zapewnienie normatywu nasłonecznienia przewidzianego w obu dniach równonocy dla jednego pokoju w budynku mieszkalnym jednorodzinnym (mieszkaniu wielopokojowym). Przepis § 60 rozporządzenia nie ustanawia natomiast wymogów w zakresie czasu nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi innych niż pomieszczenia mieszkalne (np. usługowe). Powyższe oznacza, że przedmiotowa analiza nasłonecznienia nie jest obarczona wadą niekompletności i braku wszechstronności ograniczając określenie czasu nasłonecznienia dla jednego pokoju mieszkalnego oraz pomijając oznaczenie czasu nasłonecznienia części usługowej. Skarżący kasacyjnie przy tym poza negatywną oceną ograniczenia ustaleń wyłącznie do czasu nasłonecznienia jednego pokoju w ich budynku nie powołali okoliczności, które w wymiarze normatywnym uzasadniłyby potrzebę odstąpienia od zapewnienia określonego w § 60 ust. 2 rozporządzenia minimalnego standardu nasłonecznienia.
Materiał aktowy, w tym dokumentacja projektowa w wersji opisowej i graficznej, potwierdza prawidłowość danych, którymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku posłużył się Sąd a quo weryfikując legalność stanowiska organu odwoławczego w kwestii spełnienia wymagań nasłonecznienia w relacji projektowanego budynku nr 1 do budynku skarżących na działce nr [...]. W każdym z dwóch dni równonocy sprawdzono czas nasłonecznienia jednego pokoju potwierdzając jego nasłonecznienie odpowiednio w dniu 20 marca – 4h 53 min., a w dniu 22 września – 4h 5 min., co odpowiada wymaganemu minimum. Sąd a quo nie miał podstaw do poważenia poddanego jego kontroli materiału dowodowego i trafnie uznał go za kompletny i czytelny.
Zastrzeżeń nie budzi również poprawność analizy w zakresie wymogów przesłaniania sprecyzowanych w § 13 rozporządzenia, co potwierdzają rysunki przedstawiające analizę zakresu oddziaływania parametru przesłaniania – rzuty (a-53, a-56), na które powołał się organ odwoławczy, a których poprawności metodologicznej i faktycznej nie podważono materiałem przeciwnym. Rysunki te obrazują, że w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania części budynku nr 1 zarówno od strony elewacji północnej (budynek nr 1 4 – i 6-kondygnacyjny), jak i od strony elewacji wschodniej między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna budynku skarżących, nie znajduje się przesłaniająca część projektowanego budynku nr 1. Podkreślić przy tym należy, że sama wysokość przesłaniania i odległość projektowanego budynku nr 1 od budynku na działce nr [...] nie stanowi o tym, czy przesłanki z § 13 rozporządzenia są spełnione czy nie. Do stwierdzenia, czy odległość ta zapewnia pomieszczeniom przeznaczonym na pobyt ludzi wymagane oświetlenie potrzeba stwierdzić, czy w płaszczyźnie poziomej wyznaczonej zgodnie z tym przepisem ściśle nie znajduje się przesłaniająca część obiektu przesłaniającego w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m. W przypadku przedmiotowej inwestycji, analizy przesłaniania potwierdzają, że we wskazanych odległościach nie znajduje się żadna część projektowanego budynku przesłaniającego, więc wymogi przesłaniania zostały spełnione, czego nie podważyli dowodami przeciwnymi skarżący kasacyjnie. W tej sytuacji pewne uogólnienia w uzasadnieniu stanowiska Sądu a quo we wskazanym zakresie pozostają bez wpływu na wynik sprawy, albowiem w świetle analizowanego materiału dowodowego nie było możliwe inne rozstrzygnięcie.
Analiza treści decyzji o pozwoleniu na budowę nie daje podstaw do przyjęcia, iż pozwolenie to zostało wydane z naruszeniem chronionych interesów skarżących, o jakich mowa w art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego, a eksponowane przez skarżących okoliczności zacienienia ich działki przez sporną inwestycję nie mogą być uznane za naruszenie ich interesu prawnego, skoro usytuowanie inwestycji dokonane jest z zachowaniem wymaganych odległości. Zarzuty naruszenia § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia poprzez brak właściwej analizy nasłonecznienia a także brak analizy przesłaniania prowadzący w konsekwencji do naruszenia uzasadnionych interesów skarżących jako właścicieli działki nr [...] poprzez ograniczenie w wykonywaniu prawa własności (art. 144 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. Konstytucji RP) są nieuzasadnione.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej przedmiotowej inwestycji nie mógł zdyskwalifikować brak dostępu do drogi publicznej, albowiem naruszenia § 14 ust. 1 rozporządzenia nie potwierdzały ujawnione w materiale dowodowym okoliczności. Pomimo tego, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w kontekście przedmiotowego zagadnienia poruszono tylko pewien jego aspekt i tym samym nie wyjaśniono go w sposób oddający istotę, to uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Całokształt uwarunkowań faktycznych i prawnych wyraźnie ujawnionych i wynikających z materiału dowodowego świadczy o tym, że działki zainwestowane mają dostęp pośredni do drogi publicznej – ul. [...] poprzez działkę nr [...] stanowiącą drogę wewnętrzną – ul. [...], faktycznie istniejącą, użytkowaną i ogólnodostępną, przy której położona jest zarówno projektowana inwestycja, jak i użytkowana mieszkaniowo działka skarżących kasacyjnie. Działka ta jest przedmiotem współwłasności inwestora, skarżących kasacyjne oraz innych podmiotów trzecich. Co istotne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu [...] w gminie Warszawa-[...], uchwalonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy Warszawa-[...] z dnia [...] września 2002 r., teren działki nr [...] oznaczony jest symbolem KD[...] ulica dojazdowa i przeznaczona do skomunikowania z drogą publiczną kwartału przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i wielorodzinną (MW/MN). Oznacza to, że działka jest wyodrębniona i oznaczona planistycznie przypisanym jej konkretnym przeznaczeniem drogowym. W tym zakresie postanowienia planu wskazujące na sposób skomunikowania terenów przeznaczonych pod zabudowę z drogą publiczną są wiążące w sprawie pozwolenia na budowę. Nie ulega wątpliwości, że każda działka budowlana powinna mieć planistycznie zapewniony dostęp do drogi publicznej, przy czym dostęp terenu inwestycji do drogi publicznej może być określony poprzez projektowaną bądź istniejącą drogę wewnętrzną.
Niewątpliwie dostęp do drogi publicznej, w świetle art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, jest niezbędnym warunkiem umożliwiającym podjęcie na określonym terenie realizacji konkretnego zamierzenia inwestycyjnego. Warunkiem uznania nieruchomości za nieruchomość zdatną na cele budowlane oprócz jej położenia w terenach budowlanych jest zapewnienie dla takiej nieruchomości dojścia i dostępu do drogi publicznej, przy czym nie wystarcza faktycznie istniejący dostęp, ale musi to być dostęp prawnie zagwarantowany.
Zgodnie z posiłkowo stosowaną w sprawach z zakresu pozwolenia na budowę definicją "dostępu do drogi publicznej", zamieszczoną w art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1130), zwanej dalej: u.p.z.p., należy przez to rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Nie ulega wątpliwości, że w świetle przytoczonej regulacji warunek "dostępu do drogi publicznej" będzie spełniony wówczas, gdy teren ma dostęp do jednej z dróg zaliczanej do kategorii dróg publicznych bezpośredni, jeżeli nieruchomość położona jest przy drodze publicznej lub pośredni, przez inne nieruchomości, na których albo ustanowiono służebność drogową albo stanowiących drogi wewnętrzne (drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych). Za wystarczającą do wykazania dostępu inwestycji do drogi publicznej uznaje się sam fakt położenia nieruchomości przy drodze wewnętrznej. Nawet jeśli w procesie uzyskiwania pozwolenia na budowę korzystanie z definicji z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego winno uwzględniać normy kształtujące ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich przewidziane w Prawie budowlanym, w tym w art. 5 ust. 1 pkt 9, to nie sposób przyjąć, aby inwestor będący współwłaścicielem działki drogowej, wykorzystywanej bez ograniczeń jako dostępny szlak komunikujący z drogą publiczną, nie spełniał warunku dostępności jego działek leżący przy tej drodze do drogi publicznej. Do spełnienia tego rodzaju warunku nie jest bowiem kluczowa zgoda pozostałych współwłaścicieli drogi wewnętrznej, korzystających z niej w tych samych celach komunikacyjnych w taki sam sposób. Należy bowiem rozróżnić budowlane wykorzystanie działki drogowej, wówczas, gdy jest ona elementem inwestycji mieszkaniowej, i zgodnie z wymogiem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, wymaga wówczas posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, od sytuacji, w której działka drogowa jest składową warunku dostępności do drogi publicznej, w wymiarze faktycznym i prawnym.
Podmiot posiadający dostęp do drogi wewnętrznej, do której ma tytuł wynikający ze współwłasności, może z niej korzystać zgodnie z przeznaczeniem drogowym w celach komunikacyjnych i wykorzystanie jej w ten sposób mieści się w jego uprawnieniu do korzystania ze współwłasności. Przepis art. 206 Kodeksu cywilnego stanowi, że każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Wykorzystanie drogi wewnętrznej w celu skomunikowania z drogą publiczną nowej inwestycji mieszkaniowej nie oznacza pozbawienia bądź ograniczenia dostępu do drogi publicznej skarżących kasacyjnie. Wzrost uciążliwości, które może wygenerować dla skarżących kasacyjnie sąsiedztwo projektowanej inwestycji mieszkaniowej pozostaje natomiast kwestią odrębną poza sferą publicznoprawnych działań organów administracji.
Jeśli zatem istnieje już prywatna droga wewnętrzna mająca charakter powszechnie dostępnej dla wszystkich ulicy, której nadano nazwę i wyodrębniono planistycznie jako drogę dojazdową to nie ma podstaw do tego, aby twierdzić, że nowe zamierzenie inwestycyjne, polegające na budowie budynków mieszkalnych wielorodzinnych, zgodnych z przeznaczeniem planistycznym tego terenu, przy tej ulicy, nie ma zapewnionego dostępu do drogi publicznej.
Z materiału zebranego w aktach sprawy można wnioskować, że droga na działce nr [...] jest nie tylko wytyczona w planie miejscowym, ale też faktycznie istnieje i jest użytkowana, w tym przez skarżących kasacyjnie, a co więcej istnieją wobec niej skonkretyzowane w umowie cywilnoprawnej pomiędzy inwestorem a miastem plany co do przebudowy z wykorzystaniem ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 311). W tym kontekście stwierdzić należy, że o ile uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wyjaśnia istoty istniejącego w niniejszej sprawie dostępu do drogi publicznej działek zainwestowanych to wskazuje na ważny infrastruktulano – społeczny aspekt, a mianowicie na deklarację inwestora do poniesienia kosztów wybudowania drogi spełniającej wymagania techniczne drogi publicznej (art. 16 ustawy o drogach publicznych), którą miasto przejmie jako drogę publiczną i będzie ją utrzymywać w interesie wszystkich mieszkańców, również skarżących kasacyjnie.
Sąd a quo trafnie ocenił zgodność planowanej inwestycji z § 8 ust. 6 uchwały o planie dopuszczającym, w strefie o podstawowym przeznaczeniu MW – mieszkalnictwo wielorodzinne, realizację na tym samym obszarze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zabudowy, o której mowa w ust. 2 (mieszkalnictwo jednorodzinne) pod warunkiem ich właściwego wzajemnego zharmonizowania oraz ich zharmonizowania z zabudową na działkach i terenach sąsiednich. Jak wynika z dokumentacji projektowej sąsiedztwo terenu inwestowanego charakteryzuje się różnorodnością zabudowy, w tym w najbliższym sąsiedztwie istnieją budynki wielomieszkaniowe. Pożądane przez skarżących rozumienie harmonizacji jako dostosowania nowej zabudowy do występującej wyłącznie przy ul. [...] zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej nie znajduje uzasadnienia prawnego i byłoby bezpodstawnym ograniczeniem prawa inwestora do zabudowy zwłaszcza wobec planistycznie dominującego przeznaczenia jednostki, w której zlokalizowane są działki inwestora i skarżących, pod mieszkalnictwo wielorodzinne jako funkcję podstawową.
Z powyższych przyczyn zarzut naruszenia powyższego przepisu planu powiązany z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego uznano za niezasadny.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.
Wobec tego, że skarżący kasacyjnie w skardze kasacyjnej zrzekli się rozprawy, a pozostałe strony postępowania w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisów tego pisma, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. - skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.