II OSK 1278/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawo członka wspólnoty mieszkaniowej do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, powołując się na wcześniejsze prawomocne orzeczenie.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki z o.o. od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze. Wojewoda uznał, że R. S., członek wspólnoty mieszkaniowej, nie jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę instalacji gazowej. WSA uznał jednak, że R. S. ma interes prawny, powołując się na wcześniejsze orzeczenie NSA w podobnej sprawie dotyczącej tej samej nieruchomości. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że R. S. ma przymiot strony i że wcześniejsze prawomocne orzeczenie wiąże inne sądy i organy.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez [...] Spółka z o.o. – Spółka Komandytowa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. WSA we Wrocławiu uchylił decyzję Wojewody Dolnośląskiego, która umorzyła postępowanie odwoławcze wszczęte przez R. S. od decyzji Prezydenta Miasta Wrocławia udzielającej pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej. Wojewoda uznał, że R. S., będąca członkiem wspólnoty mieszkaniowej, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia odwołania, ponieważ stroną postępowania jest wspólnota, a reprezentuje ją zarząd. WSA we Wrocławiu zakwestionował to stanowisko, uznając, że R. S. posiada interes prawny do bycia stroną postępowania, powołując się na utrwaloną linię orzecznictwa, w tym wyrok NSA z 2003 r. w podobnej sprawie dotyczącej tej samej nieruchomości, w którym R. S. została uznana za stronę. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, oceniając zarzuty naruszenia prawa materialnego. Sąd uznał, że zarzuty te nie mają uzasadnionych podstaw. Podkreślono, że zgodnie z art. 27 ustawy o własności lokali, każdy właściciel lokalu ma prawo i obowiązek współdziałania w zarządzie nieruchomością wspólną, a ochrona interesu prawnego wspólnoty może być dochodzona zarówno przez zarząd, jak i poszczególnych członków. Kluczowe znaczenie miało prawomocne orzeczenie NSA z 2003 r., które zgodnie z art. 170 p.p.s.a. wiąże inne sądy i organy państwowe. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo uznał R. S. za stronę postępowania, mając na uwadze moc wiążącą wcześniejszego wyroku. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona, a wyrok WSA został utrzymany w mocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, członek wspólnoty mieszkaniowej posiada legitymację procesową do wniesienia odwołania, jeśli decyzja dotyczy kwestii mających istotny wpływ na jego prawa do korzystania z lokalu, a wcześniejsze prawomocne orzeczenie sądu potwierdziło jego status strony.
Uzasadnienie
NSA oparł się na art. 27 ustawy o własności lokali, który stanowi, że każdy właściciel lokalu ma prawo i obowiązek współdziałania w zarządzie nieruchomością wspólną, oraz na wcześniejszym prawomocnym wyroku NSA z 2003 r., który potwierdził, że R. S. posiada interes prawny i przymiot strony w postępowaniu dotyczącym tej samej inwestycji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, będąc związany ściśle jej zarzutami.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do orzekania przez NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
u.w.l. art. 27
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Każdy właściciel lokalu ma prawo i obowiązek współdziałania w zarządzie nieruchomością wspólną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 3 - umorzenie postępowania odwoławczego przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma.
k.p.a. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Wezwanie do złożenia wyjaśnień.
u.w.l. art. 6
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Tworzenie wspólnoty mieszkaniowej i jej zdolność prawna.
u.w.l. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Zarząd wspólnoty mieszkaniowej kieruje sprawami i reprezentuje ją na zewnątrz.
u.w.l. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Czynności zwykłego zarządu podejmuje zarząd samodzielnie.
u.w.l. art. 25
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Zaskarżanie uchwał wspólnoty mieszkaniowej.
p.b. art. 5 § 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Strona postępowania to każda osoba trzecia, której nieruchomość narażona jest na szkodliwe oddziaływanie danej inwestycji.
p.b. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Dotyczy ochrony uzasadnionego interesu prawnego strony.
p.b. art. 82 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Podstawa prawna decyzji Wojewody.
Argumenty
Skuteczne argumenty
R. S., jako członek wspólnoty mieszkaniowej, posiada interes prawny i przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, mającym wpływ na korzystanie z jej lokalu. Prawomocne orzeczenie NSA z 2003 r. (IV SA 2971/01) przesądziło o statusie R. S. jako strony i ma moc wiążącą na mocy art. 170 p.p.s.a. Organ odwoławczy powinien był wezwać do uzupełnienia braków, a nie umarzać postępowanie, gdy miał wątpliwości co do legitymacji strony.
Odrzucone argumenty
R. S. nie jest stroną postępowania, a jedynie Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez Zarząd. WSA błędnie zinterpretował art. 27 u.w.l. i art. 5 ust. 2 p.b., przyznając R. S. status strony. Wyrok NSA z 2003 r. dotyczył członków spółdzielni mieszkaniowej, a nie wspólnoty w rozumieniu ustawy o własności lokali. Interes prawny R. S. jako osoby trzeciej nie został naruszony przez inwestycję.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji uznał, że R. S. posiada statusu strony postępowania (tj. posiada interes prawny), skoro w postępowaniu administracyjnym o szerszym zakresie inwestycji dotyczącym tej samej nieruchomości Naczelny Sąd Administracyjny takiego przymiotu jej nie odmówił. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe a w przypadkach w ustawie przewidzianych także i inne osoby. Utrwalone jest stanowisko doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmujące, że istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia Sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu.
Skład orzekający
Wojciech Chróścielewski
przewodniczący
Bożena Walentynowicz
sprawozdawca
Leszek Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie prawa członka wspólnoty mieszkaniowej do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym inwestycji w nieruchomości wspólnej, nawet jeśli nie jest bezpośrednim inwestorem, a także podkreślenie mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń sądowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji członka wspólnoty mieszkaniowej i interpretacji przepisów ustawy o własności lokali oraz k.p.a. w kontekście wcześniejszego orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawo do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym dla zwykłych obywateli (tu: członka wspólnoty) i jak moc wiążącą mają wcześniejsze orzeczenia sądowe, co jest istotne dla praktyki prawniczej.
“Czy członek wspólnoty mieszkaniowej może blokować pozwolenie na budowę? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1278/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-10-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-08-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bożena Walentynowicz /sprawozdawca/ Leszek Kamiński Wojciech Chróścielewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Wr 59/07 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-03-21 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 170, art. 183, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 138 par. 1 pkt 3, art. 28 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2000 nr 80 poz 903 art. 22, art. 27 Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.) sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 23 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. – Spółka Komandytowa z siedzibą we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 59/07 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]nr [...], w przedmiocie pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 21 marca 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 59/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił, zaskarżoną przez R. S., decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej. Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] Prezydent Miasta Wrocławia zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rzecz A. P. "[...]" spółka komandytowa na budowę wewnętrznej instalacji gazu w ramach remontu i przebudowy lokalu użytkowego na lokal gastronomiczny Restauracja "[...]" w budynku przy ul. [...] we W. Od decyzji tej odwołanie w imieniu strony postępowania – Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W., wniosła jako członek tej Wspólnoty – R. S.. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...], Wojewoda Dolnośląski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), umorzył postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy wskazał, iż po analizie akt sprawy w jego ocenie R. S. nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a zatem nie posiadała legitymacji procesowej do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową i to wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana, a zgodnie z art. 21 ust. 1 to Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali. Organ odwoławczy zauważył, iż z przepisów tej ustawy wynika, że stroną postępowania jest Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] we W., zaś w sprawie remontu i przebudowy przedmiotowego lokalu została podjęta w dniu [...] kwietnia 2000 r. uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej Nr [...], która zapadła większością głosów właścicieli lokali liczoną według wielkości udziałów. Dodał, iż zgodnie z art. 25 ustawy o własności lokali – właściciel lokalu może zaskarżyć uchwałę do sądu z powodu jej niezgodności z przepisami prawa lub z umową właścicieli lokali albo jeśli narusza ona zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub w inny sposób narusza jego interesy. Wojewoda zaznaczył, iż w postępowaniu administracyjnym, prawa lub obowiązki stron ustala się na podstawie przepisów prawa materialnego, w tym przypadku jest to przepis art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), zgodnie z którym stroną jest każda osoba trzecia, której nieruchomość narażona jest na szkodliwe oddziaływanie danej inwestycji. W ocenie organu – instalacji gazowej wewnętrznej w obiekcie nie można zaliczyć do uciążliwych oraz uznać by jej użytkowanie stwarzało jakiekolwiek uciążliwości. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu R. S. wnosząc o uchylenie ww. decyzji zarzuciła Wojewodzie Dolnośląskiemu, iż rozpatrując odwołanie nie odniósł się do żadnego z podnoszonych przez nią zarzutów. Skarżąca zauważyła, iż skoro Wojewoda kwestionował uprawnienie członków Wspólnoty do reprezentowania Wspólnoty, tj. wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...], to winien wezwać Wspólnotę do uzupełnienia braków formalnych odwołania, a nie umarzać postępowanie. Wojewoda Dolnośląski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w motywach swego orzeczenia wskazał, że wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Z treści przepisów tej ustawy wynika, iż Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali). Czynności zwykłego zarządu (w tym m.in. wniesienie odwołania od decyzji dotyczącej wspólnoty) podejmuje zarząd samodzielnie (art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali). Jednakże stosownie do treści art. 27 ustawy o własności lokali każdy właściciel lokalu ma prawo i obowiązek współdziałania w zarządzie nieruchomością wspólną. Z treści tych przepisów wynika jednoznacznie, iż ochrony interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu administracyjnym może dochodzić w przypadku tzw. dużych wspólnot mieszkaniowych zarówno zarząd wspólnoty jak i poszczególni członkowie wspólnoty. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w utrwalonej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, a w szczególności w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2003 r. sygn. akt IV SA 2971/01 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] kwietnia 2001 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany lokalu użytkowego na lokal gastronomiczny z wewnętrznymi instalacjami wodno- kanalizacyjnymi i elektrycznymi oraz aranżacją wnętrza i odnowienia elewacji w parterowej części budynku we W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu powołanego orzeczenia z dnia 12 września 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sposób kategoryczny stwierdził posiadanie przez skarżącą R. S. interesu prawnego w tamtym postępowaniu administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w sprawach dotyczących wspólnot mieszkaniowych, w szczególnych sytuacjach dopuszcza się do udziału w charakterze strony postępowania również członka tej wspólnoty i to niezależnie od udziału w tym postępowaniu wspólnoty. Ma to miejsce wówczas, gdy dana decyzja rozstrzyga o kwestiach mających istotny wpływ na prawa członka tej wspólnoty do korzystania z lokalu. Wobec tego Sąd I instancji uznał, że R. S. posiada statusu strony postępowania (tj. posiada interes prawny), skoro w postępowaniu administracyjnym o szerszym zakresie inwestycji dotyczącym tej samej nieruchomości Naczelny Sąd Administracyjny takiego przymiotu jej nie odmówił. Odmowa uznania członka wspólnoty mieszkaniowej (sąsiada) za stronę postępowania o węższym zakresie (częściowym) narusza przepisy art. 27 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 28 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że interes prawny w kwestionowaniu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę w postępowaniu odwoławczym, oprócz inwestora i innych osób mogących także wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością objętą procesem inwestycyjnym, mają z zasady także właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości. Z rozdzielnika decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. wynika, że organ I instancji zasadnie przyjął, iż w niniejszej sprawie właścicielami sąsiedniej nieruchomości (stronami postępowania) są m.in. właściciele lokali mieszkalnych wchodzących w skład nieruchomości przy ul. [...] we W. tworzący Wspólnotę Mieszkaniową. W świetle powyższego skarżąca – R. S., jako właściciel lokalu nr [...] w nieruchomości przy ul. [...] we W. (a tym samym członek Wspólnoty), uprawniona była do działania w kontrolowanym postępowaniu zarówno w imieniu własnym, jak i w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. – jako strony. Sąd zauważył, że razem ze skarżącą odwołanie wnieśli (podpisali) również inni członkowie tej Wspólnoty: S. K., M. U. i M. P.. Powyższy fakt został przez Wojewodę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zupełnie pominięty. Sąd I instancji stwierdził ponadto, iż umorzenie postępowania odwoławczego przez Wojewodę Dolnośląskiego na podstawie przesłanki "wniesienia odwołania przez osobę niebędącą stroną" z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., było nieprawidłowe gdyż przepis ten znajduje zastosowanie jedynie do sytuacji, gdy wnoszący odwołanie twierdzi, że jest stroną postępowania, a organ odwoławczy nie zweryfikował pozytywnie tego twierdzenia w toku postępowania odwoławczego. Umorzenie postępowania administracyjnego traktowane jest jako środek ostateczny, niweczący dotychczasowe wyniki postępowania. Organ administracji publicznej mając wątpliwości co do tego, czy odwołanie zostało podpisane przez osoby do tego uprawnione, powinien wezwać stronę do usunięcia braków (art. 64 § 2 k.p.a.) lub wezwać do złożenia wyjaśnienia na piśmie (art. 50 § 1 k.p.a.). Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej w jej całokształcie, przy uwzględnieniu zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 21 marca 2007 r. wniosła [...] Spółka z o.o. – Spółka kom. z żądaniem uchylenia skarżonego wyroku w całości i przekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 27 ustawy o własności lokali poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że stroną postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie jest R. S. działająca w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej, podczas gdy w istocie jedynym działającym, w danej sprawie, w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej może być Zarząd; 2) naruszenie prawa materialnego art. 5 ust. 2 prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do zaistniałego stanu faktycznego wyrażające się w tym, że skarżąca R. S. może występować jako strona postępowania przy wydawaniu decyzji o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę, podczas gdy postępowanie to nie dotyczy ochrony jej uzasadnionego interesu prawnego. Skarżąca kasacyjnie Spółka podniosła, że nie zgadza się z argumentacją zastosowaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2003 r. sygn. akt IV S.A. 2971/01, doszedł do przekonania, że skoro w sprawie rozstrzygniętej przez NSA w dniu 12 września 2003 r. uznano, iż skarżąca ma interes prawny do występowania jako strona w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu i pozwolenia na przebudowę lokalu usługowego z wewnętrznymi instalacjami wodno-kanalizacyjnymi i energetycznymi, to tym bardziej R. S. ma interes prawny w sprawie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu budynku wspólnoty mieszkaniowej. Równocześnie skarżąca Spółka zauważyła, że uzasadnienie prawa R. S. do występowania w niniejszym postępowaniu, w oparciu o stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2003 r. sygn. akt IV S.A. 2971/01, jest nieuprawnione o tyle o ile w powołanej w nim tezie Sąd odnosi się do członków spółdzielni mieszkaniowej, a nie członków wspólnoty w rozumieniu ustawy o własności lokali. Jednocześnie skarżąca Spółka wskazała, że nie można w niniejszym postępowaniu przyznać R. S. przymiotu strony, nawet występującej samodzielnie, gdyż jej prawa jako osoby trzeciej w żadnym zakresie art. 5 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane nie zostały naruszone. Inaczej było oczywiście przy wydawaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2003 r. sygn. akt IV SA 2971/01, na który niesłusznie powołuje się WSA we Wrocławiu, gdzie zatwierdzeniu podlegał projekt dotyczący remontu i pozwolenia na przebudowę tego samego lokalu na lokal usługowy z wewnętrznymi instalacjami wodno-kanalizacyjnymi i elektrycznymi wraz z umieszczeniem klimatyzacji. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła R. S. wnosząc o jej odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej skrótowo p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, będąc związany ściśle jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania wynikającą z przesłanek art. 183 § 2 p.p.s.a., której nie stwierdził w niniejszym postępowaniu. Oceniając podniesione zarzuty w skardze kasacyjnej Sąd uznał, iż nie mają one usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji była decyzja Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] kwietnia 2001 r. umarzająca postępowanie odwoławcze uruchomione przez R. S.. Umarzając to postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy uznał, że R. S. nie posiada przymiotu strony w toczącym się postępowaniu inwestycyjnym a zatem nie ma legitymacji skargowej. W niniejszej sprawie niekwestionowana jest okoliczność, że R. S. jest właścicielem lokalu mieszkalnego oznaczonego Nr [...], mieszczącego się w budynku przy ul. [...] we W, stanowiącego przedmiot wyodrębnionej własności. Jest także członkiem działającej tam Wspólnoty Mieszkaniowej. Dokonując oceny prawnej zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, iż wnosząc odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę lokalu użytkowego w tym budynku R. S. nie ma przymiotu strony i może być reprezentowana tylko przez Wspólnotę Mieszkaniową tego budynku. Sąd pierwszej instancji odnosząc się negatywnie do zaprezentowanego stanowiska w bardzo obszernym uzasadnieniu wyroku wskazał motywy prawne, które legły u podstaw rozstrzygnięcia i wykazał równocześnie sytuację procesową skarżącej S.. Nie kwestionując zasady wynikającej z przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), że Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej w myśl art. 22 ust. 1, kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz, prawidłowo Sąd pierwszej instancji przywołał treść art. 27 tej ustawy, z której wynika, iż każdy właściciel lokalu ma prawo i obowiązek współdziałania w zarządzie nieruchomością wspólną. Ochrony interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu administracyjnym może dochodzić zarówno zarząd jak i poszczególni członkowie wspólnoty – gdy chodzi o tzw. duże wspólnoty mieszkaniowe. Za chybiony zatem Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut skargi kasacyjnej podnoszący naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 27 ww. ustawy o własności lokali i przyjęcie, że R. S. może w przedmiotowej sprawie występować w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej oraz, że sama posiada przymiot strony. Uzasadnienie tego zarzutu sprowadza się do gołosłownej polemiki z trafnym stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, który w sposób bardzo wnikliwy dokonał oceny zaskarżonej decyzji w aspekcie przepisów wskazanej ustawy. Kwestionujące to stanowisko, wywody autora skargi kasacyjnej pomijają jedną najistotniejszą w sprawie okoliczność, którą to musiał mieć na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jest to słusznie przywołany przez ten Sąd wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2003 r. IV SA 2971/01 ze skargi właśnie R. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji tej samej, którą zakwestionowała w niniejszym postępowaniu odwoławczym, tj. decyzji Prezydenta Wrocławia zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę lokalu użytkowego w budynku przy ul. [...] we W. W tym wyroku, co należy podkreślić za Sądem pierwszej instancji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że R. S. posiada interes prawny w postępowaniu administracyjnym związanym ze sporną inwestycją. Równocześnie NSA wskazał, iż w sprawach dotyczących wspólnot mieszkaniowych, w szczególnych sytuacjach dopuszcza się do udziału w charakterze strony postępowania, również członka tej wspólnoty i to niezależnie od udziału w tym postępowaniu wspólnoty. Ma to miejsce, gdy decyzja rozstrzyga o kwestiach mających istotny wpływ na prawa członka wspólnoty do korzystania z lokalu. Odnosząc się personalnie do udziału w postępowaniu nieważnościowym R. S. Naczelny Sąd Administracyjny przyznał skarżącej przymiot strony w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe a w przypadkach w ustawie przewidzianych także i inne osoby. Utrwalone jest stanowisko doktryny i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmujące, że istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia Sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia określona art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia nie może być już ona ponownie badana (vide glosa J. Kunickiego do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 października 1999 r., OSP 2001, z. 4, poz. 63). Także w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2002 r., opubl. Lex nr 74492 – Sąd ten stwierdził, że skutkiem zasady mocy obowiązującej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, iż w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana. Prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2003 r. sygn. IV SA 2971/01, ze skargi R. S. pozostaje w obrocie prawnym, nie został wzruszony i zgodnie z art. 170 p.p.s.a. ma moc wiążącą dla strony, sądów i organów państwowych rozpoznających niniejszą sprawę. W powyższych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując przedmiotową skargę z uwagi na związanie go stanowiskiem Sądu z wyżej powołanego wyroku zasadnie uznał, iż R. S. w niniejszym postępowaniu legitymuje się przymiotem strony i posiada indywidualny interes prawny do brania udziału w postępowaniu tym. Zatem słuszna jest ocena prawna zaskarżonej decyzji, iż wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 ust. 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 27 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Kwestionowanie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji w świetle powyższych rozważań należy uznać za całkowicie bezzasadne i sprzeczne z art. 170 p.p.s.a. Te same argumenty przemawiają za oceną bezzasadności drugiego zarzutu skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 5 ust. 2 prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie. Dywagacje autora skargi kasacyjnej budzą uzasadnione zastrzeżenia skoro się zważy, iż przedmiotowa sprawa dotyczy tej samej inwestycji budowlanej, gdzie wydana decyzja była wcześniej przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego a wyżej omówiony wyrok tego Sądu rozstrzygał o kwestii legitymacji strony skarżącej R. S.. Należy więc stwierdzić, że w tych warunkach obowiązkiem organu odwoławczego było rozpoznanie złożonego odwołania przez skarżącą S.. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji nie naruszając w żaden sposób zarzuconych skargą kasacyjną przepisów prawa uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Wojewody Dolnośląskiego. Skoro zarzuty skargi kasacyjnej pozbawione są zasadności i nie mogły podważyć słusznego wyroku Sądu I instancji skargę kasacyjną należało oddalić. Z mocy art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI