II OSK 1275/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, oddalił skargę kasacyjną i uchylił decyzję o warunkach zabudowy, uznając błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego i ustawy o planowaniu przestrzennym przez sąd niższej instancji.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla budynku wielorodzinnego. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował definicję budynku w Prawie budowlanym, uznając za dwa odrębne budynki obiekt z dwiema nadziemnymi bryłami połączonymi podziemnym garażem. Ponadto, NSA stwierdził, że WSA nieprawidłowo zakwestionował uwzględnienie przez organy sąsiedniego budynku w budowie przy analizie urbanistycznej, podkreślając zasadę wolności zabudowy i dopuszczalność ustalania parametrów w przedziałach.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie dotyczącą ustalenia warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego. WSA uznał, że ustalenie warunków dla obiektu z dwiema nadziemnymi bryłami połączonymi garażem podziemnym jest wadliwe, traktując go jako dwa budynki, a także zakwestionował uwzględnienie sąsiedniego budynku w budowie przy analizie urbanistycznej. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał, że WSA błędnie zinterpretował definicję budynku w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż obiekt z podziemnym garażem i dwiema nadziemnymi bryłami połączonymi przewiązką stanowi jeden budynek. Ponadto, NSA stwierdził, że błędnie zinterpretowano art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując, że dla ustalenia warunków zabudowy należy traktować na równi działkę zabudowaną z działką, na której rozpoczęto budowę na podstawie ważnych decyzji. Sąd kasacyjny uznał również za dopuszczalne ustalanie wysokości elewacji frontowej w przedziałach, nawiązując do sąsiedniej inwestycji. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, zasądzając koszty postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, obiekt taki stanowi jeden budynek, ponieważ posiada fundamenty, dach, jest trwale związany z gruntem i wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi, niezależnie od podziału nadziemnych części.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny uznał, że definicja budynku w Prawie budowlanym obejmuje również podziemne części i nie wyklucza uznania obiektu za jeden budynek, nawet jeśli jego nadziemne części są podzielone.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
Pr. bud. art. 3 § pkt 2
Prawo budowlane
Definicja budynku obejmuje obiekt trwale związany z gruntem, wydzielony przegrodami, posiadający fundamenty i dach, niezależnie od podziału nadziemnych części.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dla ustalenia warunków zabudowy, na równi z działką zabudowaną, traktuje się działkę z rozpoczętą budową na podstawie ważnych decyzji.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bada nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje orzeczenie na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających przez sąd.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie planistyczne art. 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia definicji budynku w Prawie budowlanym przez WSA. Niewłaściwe zastosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. przez WSA w zakresie uwzględnienia sąsiedniej zabudowy. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez WSA.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (stwierdzenie nieważności). Zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. (oparcia orzeczenia na założeniach nieznajdujących oparcia w aktach). Zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. (zaniechanie przeprowadzenia dowodów uzupełniających).
Godne uwagi sformułowania
nieostre sformułowania ustawowe, do których należy zaliczyć zawarty w art. 61 ust.1 pkt 1 u.p.z.p. zwrot "działka zabudowana" należy interpretować na rzecz zasady wolności zabudowy dla potrzeb ustalenia warunków zabudowy, na równi z działką sąsiednią zabudowaną, powinno się traktować działkę, na której jest rozpoczęta budowa na podstawie ważnych decyzji lokalizacyjnych i pozwolenia na budowę.
Skład orzekający
Tomasz Bąkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Tomasz Zbrojewski
członek
Magdalena Dobek-Rak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji budynku w kontekście zabudowy wielobryłowej oraz zasada uwzględniania rozpoczętych inwestycji przy ustalaniu warunków zabudowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podziału nadziemnych części budynku i rozpoczętej budowy sąsiedniego obiektu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii w procesie uzyskiwania warunków zabudowy, takich jak definicja budynku i zasada dobrego sąsiedztwa, co jest istotne dla wielu inwestorów i prawników.
“Jeden budynek czy dwa? NSA rozstrzyga kluczową kwestię w warunkach zabudowy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1275/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-02-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Magdalena Dobek-Rak Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Zbrojewski Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Sygn. powiązane II SA/Kr 974/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-11-22 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant: asystent sędziego Paweł Chyliński po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 974/21 w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 14 czerwca 2021 r., znak SKO.ZP/415/299/2021 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od M.B. na rzecz D.C. kwotę 627 (sześćset dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 22 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 974/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 14 czerwca 2021 r., znak SKO.ZP/415/299/2021 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I) i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz skarżącej M.B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt II). Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Burmistrz B. decyzją z 15 kwietnia 2021 r., znak IK.6730.2.2021.AK, po rozpoznaniu wniosku D.C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą C., ustalił warunki zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] w B. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez M.B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z 14 czerwca 2021 r., znak SKO.ZP/415/99/2021, orzekło: 1. uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 3.1 (dotyczącego linii rozgraniczających teren inwestycji) i w tym zakresie orzec: "Teren inwestycji: działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w B.". 2. uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 3.2 (dotyczącego linii zabudowy) i w tym zakresie orzec: "Linia zabudowy: 15 m od granicy z działką nr [...]", 3. uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 3.4.1. (dotyczącego udziału powierzchni zabudowy) i w tym zakresie orzec: "Wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni terenu – tj. działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w B. do 28 %", 4. uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 3.4.2. (dotyczącego udziału powierzchni biologicznie czynnej) i w tym zakresie orzec: "Wskaźnik wielkości powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do powierzchni terenu – tj. działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w B. – nie mniej niż 35 %", 5. uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 3.5 lit. a (dotyczącego szerokości elewacji frontowej) i w tym zakresie orzec: "Szerokość elewacji frontowej do 60 m z zastrzeżeniem, że część nadziemną budynku należy podzielić na dwie bryły nie dłuższe niż 30 m z możliwością połączenia ich przewiązką", 6. w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy. Decyzję Kolegium zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M.B., zarzucając jej: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1. tj. naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przejawiające się w błędnym ustaleniu że budynki sąsiadujące są budynkami wielorodzinnymi o wysokości 9 metrów, podczas gdy są to budynki dwukondygnacyjne jednorodzinne; 2. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o odmowie wydania warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. II. Naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r. poz. 741 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p.") przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo że ani jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2. § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588, dalej: "rozporządzenie planistyczne") przez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w zbyt obszernym wyznaczeniu granic obszaru analizowanego. Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ I instancji ustalił granice obszaru analizowanego w sposób dowolny i nieuzasadniony potrzebami postępowania. Z analizy funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że w analizie wzięto pod uwagę obszar obejmujący znaczną część miasta B., uwzględniając przy tym 147 budynków o odmiennym charakterze, usytuowanych w różnych częściach miasta. Organ administracyjny błędnie ustalił że budynki położone na działkach oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...], sąsiadujące z tej samej drogi są budynkami wielorodzinnymi o wysokości 9 metrów, podczas gdy są to budynki dwukondygnacyjne jednorodzinne o wysokości znacznie niższej niż dziewięć metrów. W ten sposób niewłaściwie ustalono, że budynki sąsiednie są budynkami podobnymi do planowanych. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie i w całości podtrzymała stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. O oddalenie skargi wniósł też uczestnik D.C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że inwestor złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla jednego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem podziemnym. Tymczasem w zakresie szerokości elewacji frontowej, po zreformowaniu tego parametru przez organ II Instancji, ustalono że: "Szerokość elewacji frontowej do 60 m z zastrzeżeniem, że część nadziemną budynku należy podzielić na dwie bryły nie dłuższe niż 30 m z możliwością połączenia ich przewiązką." Sąd podniósł, że nie jest dopuszczalne ustalanie warunków zabudowy dla jednego tylko budynku, gdy w istocie chodzi o budowę dwóch budynków połączonych garażem podziemnym i ewentualnie przewiązką. Zdaniem Sądu, nie może być traktowany jako jeden budynek, zespół obiektów niepołączonych ze sobą częściami naziemnymi w stopniu pozwalającym na stwierdzenie, że jest to jeden obiekt w sensie architektonicznym. W ocenie Sądu za wadliwe należy uznać ustalenie w decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji nazwanej budową jednego budynku złożonego z dwóch brył, gdy w istocie ustala się warunki zabudowy dla dwóch budynków, które jedynie może i ewentualnie będą połączone przewiązką, a może takiej przewiązki nie będzie. Odnosząc się natomiast do kwestii nawiązania do będącego w trakcie budowy budynku sąsiedniego wielorodzinnego, Sąd wskazał, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt. 1 u.p.z.p. ustawodawca przy ustalaniu "dobrego sąsiedztwa" nakazuje nawiązywać do zastanej zabudowy, a nie takiej która jest dopiero planowana. W zaskarżonej decyzji nie wskazano nawet jednoznacznie, na jakiej podstawie ustalono parametry "będącego w budowie" budynku na działkach [...], [...], [...], a w gruncie rzeczy zarówno szerokość elewacji frontowej, wysokość elewacji frontowej i linia zabudowy od strony drogi publicznej zostały ustalone w głównej mierze, w nawiązaniu właśnie do tego "będącego w budowie" budynku. W tym kontekście Sąd zwrócił uwagę na niekonsekwencję organów przy wyznaczaniu kolejnego parametru nowej zabudowy, tj. wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej. Średnia z obszaru analizowanego wynosi 9,07 m, gdy tymczasem ustalono w decyzji wysokość w widełkach od 8 do 13,5 m w nawiązaniu do "będącego w budowie" budynku sąsiedniego. Jeśli obiekt ten rzeczywiście jest realizowany i do tego realizowany jest legalnie, to oznacza, że ma to miejsce w oparciu o pozwolenie na budowę. Jeśli zaś tak, to planowana wysokość została już w tym pozwoleniu jednoznacznie i precyzyjnie określona, a nie waha się w przedziałach od 8 do 13,5 metra. Zdaniem Sądu nie jest natomiast uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia § 3 rozporządzenia planistycznego przez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w zbyt obszernym wyznaczeniu granic obszaru analizowanego. Front terenu inwestycji od strony drogi publicznej, z której będzie się odbywał wjazd jest dość szeroki, zatem siłą rzeczy równie obszerny będzie obszar analizowany. W niniejszej sprawie został on tylko nieznacznie poszerzony ponad wymagane minimum, jednak zdaniem Sądu to nieznaczne poszerzenie nie jest błędem i nie miało wpływu na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł D.C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości. Wyrokowi zarzucono: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, to jest przepisu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm., dalej: "Prawo budowlane") przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiekt zrealizowany w ten sposób, że jego część nadziemna będzie podzielona na dwie bryły połączone przewiązką z założenia nigdy nie będzie spełniał kryteriów uznania go za jeden budynek, co pozostaje w sprzeczności z brzmieniem opisanej w tym przepisie definicji budynku, 2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego to jest przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. przez pozbawione podstawy w materiale zgromadzonym w aktach postępowania ustalenie, że budynek jaki ma powstać na nieruchomości sąsiedniej jest dopiero na etapie planowania i w konsekwencji uznanie, że nie został spełniony ustawowy wymóg, by choć jedna nieruchomość sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu, podczas gdy budynek ten jest zrealizowany i może stanowić punkt odniesienia do analiz architektoniczno-urbanistycznych w innych prowadzonych postępowaniach o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, 3. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy to jest przepisu art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. przez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji pomimo braku naruszenia przez tę decyzję przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, 4. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy to jest przepisu art. 133 § 1 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. przez oparcie orzeczenia na założeniach nie znajdujących oparcia w materiale zgromadzonym w aktach postępowania oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodów uzupełniających, niezbędnych do wyjaśnienia niezbędnych wątpliwości, tj. kwestii stanu realizacji budynku na nieruchomości sąsiedniej. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną D.D. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz wstrzymanie budowy do czasu zakończenia sprawy przed wszystkimi sądami. W uzasadnieniu zakwestionowała zarzuty kasacyjne. W ocenie strony brak wyroku o wstrzymaniu budowy, a także przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia spowoduje kontynuowanie budowy i uniemożliwi wyegzekwowanie prawomocnego wyroku. Z kolei pismem z 6 kwietnia 2022 r. skarżąca M.B. zgłosiła wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji organu I instancji oraz wniosła o dopuszczenie dowodu z pisma Starosty B. do skarżącej z 29 marca 2022 r. na okoliczność jego treści, w szczególności uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie uchylonej przez Sąd decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu podniosła, że po ukończeniu przez inwestora robót budowlanych, nie będzie możliwości nakazania mu rozbiórki przedmiotowego obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zostały uwzględnienie. Z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego wynika, że przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Zatem dla uznania, że obiekt budowany jest budynkiem niezbędne jest to, aby posiadał: fundamenty, dach, trwałe związanie z gruntem oraz wydzielenie w przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Przy czym przez "wydzielenie z przestrzeni" należy rozumieć takie wyodrębnienie obiektu, w którym da się stwierdzić, która jego część do niego przynależy, a która stanowi przestrzeń zewnętrzną. Wydzielenie to musi być widoczne, ponieważ dochodzi do niego "za pomocą przegród budowlanych" i odnosi się do każdej części budynku również podziemnej (wyrok NSA z 28.05.2019 r., II OSK 2529/18, LEX nr 2713973, por. też wyroki NSA z 18.02.2021 r., II OSK 1813/18, LEX nr 3164850 oraz z 14.01.2025 r., II OSK 1060/22, LEX nr 3821582). Z powyższego wynika, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż o istnieniu odrębnego budynku decydują wyłącznie jego nadziemne części. Należy bowiem przypomnieć, że w reformatoryjnej decyzji Kolegium, w części dotyczącej szerokości elewacji frontowej, jest mowa o podzieleniu jedynie nadziemnej części budynku "na dwie bryły nie dłuższe niż 30 m z możliwością połączenia ich przewiązką", zaś zgodnie z treścią decyzji organu I instancji, przedmiot zabudowy stanowi budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami i garażem podziemnym. Należało więc przyjąć, że przedmiot zabudowy w kształcie określonym decyzją Kolegium stanowią dwie nadziemne bryły połączone podziemnym garażem i ewentualną przewiązką. Wymienione wyżej elementy w świetle definicji ujętej w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja dotyczy zabudowy objętego nią terenu jednym, a nie – jak twierdzi Sąd I instancji – dwoma budynkami. Stąd też należało uwzględnić podniesiony przez skarżącego kasacyjnie zarzut błędnej wykładni art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Za zasadny należało też uznać zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Sąd I instancji zakwestionował bowiem uwzględnienie przy analizie urbanistyczo-architektonicznej budynku będącego w trakcie budowy oraz zarzucił niekonsekwencję organowi, który biorąc pod uwagę wyżej wskazaną inwestycję w realizacji, określił wysokość elewacji frontowej dla planowanej zabudowy w przedziale 8-13,5 m. W związku z tym koniecznym jest wyjaśnienie, że nieostre sformułowania ustawowe, do których należy zaliczyć zawarty w art. 61 ust.1 pkt 1 u.p.z.p. zwrot "działka zabudowana" należy interpretować na rzecz zasady wolności zabudowy (podobnie wyrok NSA z 26.01.2007 r., II OSK 239/06, LEX nr 320109). Pogląd ten był prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny również w innych orzeczeniach (por. m.in. wyroki NSA z 17.04.2007 r., II OSK 646/06, LEX nr 322329 oraz z 19.11.2019 r., II OSK 3331/17, LEX nr 2783391). Dlatego też, dla potrzeb ustalenia warunków zabudowy, na równi z działką sąsiednią zabudowaną, powinno się traktować działkę, na której jest rozpoczęta budowa na podstawie ważnych decyzji lokalizacyjnych i pozwolenia na budowę. Z kolei podnoszone w zaskarżonym wyroku określenie wysokości elewacji frotowej przy użyciu sformułowań "od-do", uznane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym za dopuszczalne (por. wyrok NSA z 16.07.2014 r., II OSK 320/13, LEX nr 2007126 i powołane w nim orzeczenia), wynika z analizy urbanistyczno-architektonicznej, gdzie wskazuje się, że ustalenie to nawiązuje do ustalenia odnoszącego się właśnie do budynku wznoszonego w sąsiedztwie terenu inwestycji, którego planowana wysokość elewacji frontowej została określona tak jak w niniejszej sprawie. Uwzględnienie wskazanych wyżej zarzutów daje podstawy do uznania również za uzasadniony zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a ściślej art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., który to jako przepis wynikowy został zastosowany przez Sąd I instancji, przyjmujący że zaskarżona decyzja naruszyła prawo materialne oraz przepisy procesowe. Natomiast za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Sąd zaskarżonym wyrokiem nie stwierdził nieważności decyzji Kolegium, lecz ją uchylił. Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 133 § 1 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. przez oparcie orzeczenia na założeniach nie znajdujących oparcia w materiale zgromadzonym w aktach postępowania oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodów uzupełniających. Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi wówczas, gdy sąd wydaje rozstrzygnięcie na podstawie innego materiału niż ten, który jest zawarty w aktach sprawy (wyrok NSA z 19.05.2022 r., III FSK 4909/21, LEX nr 3353530). Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 7.03.2013 r., II GSK 2374/11, LEX nr 1296049), czego skarżący nie wykazuje, a treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie potwierdza, by doszło w nim do wyjścia poza zgromadzony w aktach materiał. Przepis ten nie służy natomiast kwestionowaniu oceny przez sąd materiału dowodowego i ustalonego w sprawie stanu faktycznego, z którą nie zgadza się strona skarżąca (por. wyroki NSA z: 9.11.2011 r., I OSK 1350/11, LEX nr 1149159; 17.11.2011 r., II OSK 1609/10, LEX nr 1132105). Natomiast zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wynika z przytoczonego przepisu, możliwość przeprowadzenia takiego postępowania przed sądem administracyjnym jest dopuszczalna wyjątkowo i jest uzależniona od uznania sądu, który postępowanie takie przeprowadzić może, lecz nie musi (por. wyrok NSA z 17.03.2023 r., III OSK 2531/21, LEX nr 3509212). Odnosząc się do wniosku uczestnik – D.D. zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną "o wstrzymanie budowy której dotyczy niniejsza sprawa" należy wyjaśnić, że kontrola zaskarżonego wyroku jest dokonywana w granicach zakreślonych podstawami kasacyjnymi, zaś sprawa administracyjna zakończona zaskarżoną decyzją Kolegium dotyczyła ustalenia warunków zabudowy, a nie udzielenia pozwolenia na budowę uprawniającego do podjęcia robót budowlanych. Na marginesie wypada wskazać, że decyzja o warunkach zabudowy, w okolicznościach w których poprzedza wydanie pozwolenia na budowę, nie wywołuje skutków materialnoprawnych, a co za tym idzie nie posiada cechy wykonalności. Również wniosek o dopuszczenie dowodu z pisma Starosty B. z 29 marca 2022 r. zawarty w piśmie skarżącej nie jest zasadny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie zaistniały istotne wątpliwości w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., które wymagałyby wyjaśnienia, o którym mowa w tym przepisie, a co za tym idzie, przeprowadzenia dowodu z tegoż dokumentu. Niezależnie od powyższego trzeba zaznaczyć, że wskazany przez skarżącą dokument nie odnosi się do niniejszej sprawy, dotyczy bowiem pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 oraz art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI