II OSK 1266/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę pozostałości stodoły po katastrofie budowlanej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej H. R. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji PINB nakazującej rozbiórkę pozostałości stodoły po katastrofie budowlanej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i prawa budowlanego, w tym dotyczące składu komisji i sposobu ustalenia zakresu prac. NSA uznał zarzuty za nieuzasadnione, podkreślając, że postępowanie nieważnościowe nie służy badaniu merytorycznemu sprawy, a jedynie wadom kwalifikowanym. Sąd uznał, że decyzja PINB była zgodna z ustaleniami komisji i miała na celu usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną H. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta odmawiała stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r., która nakazywała H. R. i H. R. wykonanie robót budowlanych polegających na rozbiórce pozostałości zniszczonych ścian stodoły po katastrofie budowlanej, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz Prawa budowlanego (pr. bud.), w tym dotyczące niepełnego ustalenia stanu faktycznego, nieprawidłowego przeprowadzenia czynności dowodowych przez PINB zamiast przez komisję, braku przedstawiciela samorządu w komisji, a także wadliwe nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownemu badaniu merytorycznemu sprawy ani usuwaniu wadliwości ustaleń faktycznych. Wskazał, że decyzja PINB była zgodna z ustaleniami komisji, która stwierdziła zagrożenie bezpieczeństwa wynikające z pozostałości zniszczonych ścian stodoły, a rozbiórka była niezbędna do uporządkowania terenu i zapobieżenia dalszym szkodom. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. w zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności, sąd stwierdził, że choć jednoczesne określenie terminu wykonania i nadanie rygoru jest wadliwe, nie stanowi to rażącego naruszenia prawa, gdyż nie wywołało skutków niemożliwych do zaakceptowania. Sąd uznał również, że nie doszło do rażącego naruszenia art. 76 pr. bud. w zakresie niezwłocznego powołania komisji czy jej składu, wskazując, że ewentualne uchybienia mogły być przedmiotem zwykłego postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, brak przedstawiciela samorządu terytorialnego w składzie komisji, która składała się ze specjalistów z zakresu prawa budowlanego, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w kontekście ustalenia przyczyn i zakresu prac po katastrofie budowlanej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skład komisji, mimo braku przedstawiciela samorządu, był wystarczający do wyjaśnienia okoliczności katastrofy i ustalenia zakresu niezbędnych prac, a brak ten nie mógł być rozpatrywany w kategorii rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (26)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeśli miało istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia z powodu naruszenia prawa materialnego, jeśli miało istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 108 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji - rażące naruszenie prawa.
pr. bud. art. 76 § ust.1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek niezwłocznego powołania komisji do ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy oraz zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia.
pr. bud. art. 76 § ust.2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Skład komisji powołanej do ustalenia przyczyn katastrofy budowlanej.
pr. bud. art. 78 § ust.1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek organu nadzoru budowlanego do wydania decyzji określającej zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu po katastrofie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 193 § zd. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej i stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi dotyczące elementów uzasadnienia wyroku, ale jest wyłączony przez art. 193 zd. 2 w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania z powodów w nim wskazanych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy nie ma podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron o ich prawach i obowiązkach.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekazywania spraw właściwym organom.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
pr. bud. art. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego.
pr. bud. art. 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym.
pr. bud. art. 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
pr. bud. art. 74
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ właściwy do zawiadomienia o katastrofie budowlanej.
u.p.e.a. art. 15 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wystosowania upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwia przewodniczącemu zarządzenie posiedzenia niejawnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niepełnym i nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez naruszenie art. 76 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 76 ust. 2, art. 78 ust. 1 prawa budowlanego, art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Niezwłoczne powołanie komisji zgodnie z art. 76 ust. 1 prawa budowlanego. Niepowołanie do składu komisji przedstawiciela samorządu terytorialnego. Nadużycie uprawnień przez PINB nakazując rozbiórkę pozostałych ścian. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z jednoczesnym wskazaniem terminu wykonania obowiązku.
Godne uwagi sformułowania
Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady ich trwałości Organ administracji publicznej orzekający w nadzwyczajnym trybie nieważnościowym ma jedynie uprawnienia kasacyjne O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze Za 'rażące' należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności.
Skład orzekający
Anna Żak
sprawozdawca
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Marzenna Linska - Wawrzon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, zasady postępowania nieważnościowego, stosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących katastrof budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji katastrofy budowlanej i postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie administracyjnym, takich jak granice postępowania nieważnościowego i definicja rażącego naruszenia prawa, co jest istotne dla praktyków.
“Kiedy wadliwa decyzja nie jest nieważna? NSA o granicach postępowania administracyjnego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1266/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-04-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-06-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Żak /sprawozdawca/ Leszek Kiermaszek /przewodniczący/ Marzenna Linska - Wawrzon Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane VII SA/Wa 2005/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-02-06 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2017 poz 1332 art.78 ust.1, art. 76 ust.1 i 2, art.74 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 2096 art.7, art.8, art. 9,art. 77 § 1, art. 80, art.107 § 3, art.108 §1, art.156, art. 16 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2005/19 w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lutego 2020r. w sprawie VII SA/Wa 2005/19 oddalił skargę H. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2019r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł H. R. zarzucając: - naruszenie art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art.8, art.9, art.77 § 1, art.107§ 3 k.p.a. polegające w istocie na niepełnym i nieprawidłowym ustaleniu i przedstawieniu stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - naruszenie art.145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez naruszenie art.76 ust.1 pkt 1 i 2 , art.76 ust.2 , art.78 ust.1 prawa budowlanego, art.108 §1 k.p.a. w zw. z art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. Wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że postępowanie nie zostało przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB) zgodnie z prawem, ponieważ nie powołano niezwłocznie komisji zgodnie z art.76 ust.1 pkt 1 prawa budowlanego, nie zawiadomiono właściwego organu nadzoru budowlanego wyższego stopnia ani Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), co oznacza, że czynności dowodowe przeprowadził PINB samodzielnie, a nie komisja. Zdaniem skarżącego, doszło w ten sposób do rażącego naruszenia art.76 ust.1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego. Rażącym naruszeniem prawa jest także niepowołanie do składu komisji wbrew treści art.76 ust.2 prawa budowlanego przedstawiciela samorządu terytorialnego. Nadto w ocenie skarżącego przepis Art.78 ust.1 prawa budowlanego nie uprawnia organu nadzoru budowlanego do podejmowania decyzji zmierzającej do ustalenia sposobu naprawy uszkodzonego obiektu budowlanego, ani tym bardziej do jego unicestwienia. Inicjatywa w tym względzie należy do inwestora, właściciela lub zarządcy budynku. Nakazując rozbiórkę pozostałych po wichurze ścian PINB nadużył uprawnień. Ściany , które pozostały nie stanowią żadnego zagrożenia, a skarżący zamierza je wykorzystać przy odbudowie przedmiotowego budynku. Ponadto nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wyklucza jednoczesne wskazanie w tej decyzji terminu wykonania obowiązku, co uczyniono w kontrolowanej decyzji i tym samym doszło do rażącego naruszenia art.108 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Stosownie do art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r (Dz.U. z 2023r. poz.259,t.j.;dalej jako p.p.s.a. ) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny(NSA) uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. NSA nie przedstawia zatem w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania z powodów wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie ich nie stwierdzono, zatem przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku określają zakres kontroli dokonywanej przez Sąd II instancji. Przedmiotem oceny legalności przez Sąd pierwszej instancji była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019r. którą organ ten utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ([...]WINB) z [...] maja 2019r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] listopada 2017r. wydanej na podstawie art.78 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017r.,poz.1332 z poźn.zm; dalej jako "pr.bud."). PINB w/w decyzją z [...] listopada 2017r. nakazał H. R. i H. R. wykonanie w terminie 30 dni od dnia odbioru decyzji, robót budowlanych niezbędnych do uporządkowania terenu katastrofy polegających na : rozbiórce pozostałości zniszczonych ścian, usunięciu zdemontowanych elementów oraz zalegających jeszcze w miejscu katastrofy poza jej miejsce, wywozie zdemontowanych materiałów do miejsca utylizacji. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Podjęte w toku postępowania nieważnościowego decyzje [...]WINB z [...] maja 2019r. jak i GINB z [...] lipca 2019 r. odmawiające stwierdzenia nieważności przywołanej wyżej decyzji PINB w [...], wskazywały na brak wad kwalifikowanych badanej decyzji organu powiatowego. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę wniesioną przez H. R. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w okolicznościach tej sprawy Sąd pierwszej instancji nie miał uzasadnionych podstaw do stosowania wskazanego w kasacji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art.7, art.8, art. 9,art. 77 § 1, art. 80, art.107 § 3 k.p.a., ponieważ w sprawie nie ujawniono naruszeń prawa procesowego pozwalających na zastosowanie ww. przepisu. Nie było również podstaw do uznania, że w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 76 ust.1 pkt 1 i 2 , art.76 ust.2,art.78 ust.1 pr. bud. i art.108 §1 k.p.a. w zw. z art.156 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska autora skargi kasacyjnej, co do wskazywanej wadliwości zaskarżonego wyroku i podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty uznaje za nieusprawiedliwione. Przede wszystkim należy przypomnieć, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady ich trwałości, wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a. i dlatego może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy akt dotknięty został w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej orzekający w nadzwyczajnym trybie nieważnościowym ma jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia w dacie wydania aktu przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, właściwy organ nie bada sprawy merytorycznie, lecz jedynie ustala, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta wadą prawną. W konsekwencji powyższego, nie prowadzi już postępowania dowodowego lecz orzeka w oparciu o stan sprawy istniejący w dacie wydania badanej decyzji. Wadliwości dotyczące ustalenia stanu faktycznego i gromadzenia materiału dowodowego, mogą być usuwane jedynie w postępowaniu zwykłym odwoławczym, a nie w trybie nadzwyczajnym. Z tych też względów, skoro w niniejszej sprawie w postępowaniu nieważnościowym organy nie prowadziły postępowania dowodowego nie mogły naruszyć art.7,art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Ubocznie wyjaśnić przy tym należy, że z uwagi treść art. 80 k.p.a. oraz jego funkcje, nie sposób przyjąć, że może on służyć skutecznemu kwestionowaniu prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie. Nie jest także uzasadniony zrzut naruszenia art.8, art.9 ani art.107 § 3 k.p.a., już tylko z tej przyczyny, że w skardze kasacyjnej nie wyjaśniono na czym miałoby polegać naruszenie tych przepisów i jaki miało wpływ na wynik sprawy, wobec czego zarzut ten nie poddaje się kontroli instancyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę jedynie w granicach podniesionych zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że nie może on uzupełniać, rozszerzać ani poszukiwać nowych zarzutów kasacyjnych, jak też przedstawiać za stronę, argumentacji służącej uzasadnieniu tych zarzutów. Dla jasności należy jednak stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza art.107 § 3 k.p.a. Jest ono sporządzone prawidłowo, dając możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym. GINB dokonał bowiem analizy dowodów zebranych w sprawie i przedstawił stosowną argumentacje prawną uzasadniającą wydanie przez siebie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 76 ust.1 pkt 1 i 2 , art.76 ust.2, art.78 ust.1 pr. bud. i art.108 § 1 k.p.a. w zw. z art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] listopada 2017r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd pierwszej instancji w tej sprawie w sposób prawidłowy przedstawił przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. ze szczególnym uwzględnieniem przesłanki rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w kontekście zastosowanego przez organy nadzoru budowlanego art.78 ust.1 pr.bud oraz art.108 §1 k.p.a. Sąd stwierdził ,że na skutek przejścia nawałnicy w dniu 5 października 2017r. doszło do katastrofy budowlanej, w wyniku której w 62% został zniszczony budynek stodoły skarżącej. Pozostała część budynku, która nie uległa zniszczeniu stanowi zagrożenie bezpieczeństwa. Potwierdza to ocena uszkodzeń budynku spowodowanych działaniem zjawisk atmosferycznych wraz z dołączoną dokumentacją fotograficzną z dnia 12 października 2017r. wykonanych podczas oględzin budynku stodoły przez PINB w [...]. Z oceny tej, dokonanej po oględzinach wynika, że całkowicie został zniszczony dach, ściany szczytowe zostały zniszczone w całości, ściany podłużne są spękane i odchylone od pionu , zniszczone są obróbki blacharskie, rynny, wrota drewniane, uszkodzone bramy stalowe. Procentowy udział zniszczenia budynku, przy zastosowaniu określonych wzorów, ustalono na 62 procent. Następnie postanowieniem z [...] października 2017r. PINB powołał na podstawie art.76 ust.1 pkt 1 w zw. z art.74 pr.bud. komisję w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy oraz zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Z protokołu posiedzenia komisji, które odbyło się 7 listopada 2017r. wynika, że część budynku, która nie uległa całkowitemu zniszczeniu stanowi zagrożenie bezpieczeństwa i w celu jego wyeliminowania ustalono zakres prac polegający na: 1) rozbiórce pozostałości zniszczonych ścian, 2) usunięciu zdemontowanych elementów oraz zalegających jeszcze w miejscu katastrofy poza jej miejsce, 3) wywozie zdemontowanych materiałów do miejsca utylizacji. W tych okolicznościach, jak trafnie to wskazał Sąd pierwszej instancji, przepis art. 78 ust. 1 pr. bud. stanowiący podstawę materialnoprawną decyzji PINB z [...] listopada 2017r. obliguje właściwy organ nadzoru budowlanego do niezwłocznego, po zakończeniu prac komisji, wydania decyzji administracyjnej określającej zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu po katastrofie, jak też czasowego zabezpieczenia obiektu budowlanego objętego katastrofą, tj. tylko do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego, czyli odpowiadającego normom prawnym a także warunkom techniczno-budowlanym. Podkreślić należy, że jaki będzie stan właściwy, zależy od konkretnej sprawy. Niewykluczone że może być konieczna, z uwagi na stan obiektu budowlanego po katastrofie jego rozbiórka lub jego części. W niniejszej sprawie taka decyzja - zgodna z ustaleniami komisji - została wydana. Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, że zakres prac mających doprowadzić do uporządkowania terenu po katastrofie, jak też czasowego zabezpieczenia obiektu budowlanego objętego katastrofą, zależy od konkretnej sprawy. Skoro więc komisja stwierdziła, że pozostała część stodoły, która nie uległa całkowitemu zniszczeniu stanowi zagrożenie bezpieczeństwa, zadaniem organu nadzoru budowlanego było wyznaczenie takiego zakresu prac, w wyniku którego dojdzie do uporządkowania terenu po katastrofie, a jednocześnie do zapobieżenia zawalenia się pozostałych ścian. W tym przypadku, osiągnięcie tego rezultatu możliwe było tylko poprzez rozbiórkę pozostałych zniszczonych elementów stodoły (ścian). Takie wnioski wypływały z ustaleń kontroli PINB i komisji. Zgromadzona w sprawie dokumentacja fotograficzna również usuwa wszelkie wątpliwości w tej sprawie. W konsekwencji, trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że kwestionowana decyzja nie narusza rażąco art. 78 ust. 1 pr. bud. Odnośnie do zarzutu rażącego naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Nie ulega wątpliwości, że określenie w decyzji PINB z [...] listopada 2017r., że obowiązki nałożone na H. R. i H. R. mają być wykonane w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia, a z drugiej strony jednocześnie nałożenie w niej rygoru natychmiastowej wykonalności jest wadliwe. Nie oznacza to jednak automatycznie, że z tego powodu doszło do rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - czyli skutki które wywołuje decyzja. O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Utożsamianie zatem tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać(np. wyrok NSA z dnia 25 września 2007 r. sygn. II OSK 1111/06). Takiej sytuacji w tym przypadku nie ma. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności kwestionowanej decyzji, która nota bene, nie została wyegzekwowana jeszcze po dwóch latach od jej wydania, o czym świadczy wykonana 22 lutego 2019r. przez organ w ramach kontroli, fotografia miejsca katastrofy budowlanej oraz upomnienie wystosowane do H.R. i H. R. na podstawie art.15 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w dniu 20 marca 2019r. (k.9 akt organu I instancji), nie naraziło skarżącej na skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, co do braku zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia art.108 §1 k.p.a. omówione szczegółowo w motywach zaskarżonego wyroku. W sprawie nie doszło także do rażącego naruszenia art.76 ust.1 pkt 1 i 2 oraz art.76 ust.2 pr. bud. Zgodnie z art. 76 ust.1 pkt 1 i 2 pr. bud. organ, o którym mowa w art. 74, po otrzymaniu zawiadomienia o katastrofie budowlanej jest obowiązany : 1. niezwłocznie powołać komisję w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy oraz zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia; 2 niezwłocznie zawiadomić o katastrofie budowlanej właściwy organ nadzoru budowlanego wyższego stopnia oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jak wynika z akt sprawy, PINB [...] października 2017r. dokonał oględzin miejsca katastrofy budowlanej i dokonał oceny szkód, a w dniu [...] października 2017r. powołał komisję na podstawie w/w art.76 ust.1 pr. bud. Zdaniem skarżącego doszło do rażącego naruszenia tego przepisu, ponieważ nie powołano komisji niezwłocznie, a tym samym to PINB przeprowadził samodzielnie czynności dowodowe. Argumentacja skarżącego kasacyjnie nie zasługuje na uwzględnienie. Nie ma legalnej definicji pojęcia "niezwłocznie". Powszechnie rozumie się przez to pojęcie "w najkrótszym czasie" lub też "w realnym terminie uwzględniającym okoliczności miejsca i czasu". Nie można zatem w tej sytuacji, przy różnej wykładni tego pojęcia mówić o rażącym naruszeniu tego przepisu, które wymaga oczywistości i bez żadnej wątpliwości, stwierdzenia naruszenia przepisu prawa. Poza tym, gdyby nawet uznać, że powołanie komisji nie było niezwłoczne po otrzymaniu przez organ zawiadomienia o katastrofie, to jest okoliczność, która mogłaby być podnoszona w zwykłym postępowaniu odwoławczym, a nie niniejszym w postępowaniu nadzwyczajnym. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie doszło do rażącego naruszenia art.76 ust.1 pkt pr. bud., ponieważ z akt sprawy nie wynika, aby organ samodzielnie przeprowadził postępowanie dowodowe, skoro powołał komisję w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy oraz zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Czynności te zostały przez komisję wykonane, co wynika z protokołu jej posiedzenia. Z protokołu tego wynika także, że raport z katastrofy budowlanej został zgłoszony do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego (k.5 akt organu I inst.). W sprawie nie doszło wobec tego do rażącego naruszenia art. 76 ust.1 pkt 1 i 2 pr. bud. Nie ma także podstaw do uznania, że rażąco naruszono art. 76 ust.2 pr. bud., zgodnie z którym w skład komisji, o której mowa w ust. 1 pkt 1, wchodzą: przedstawiciel organu nadzoru budowlanego jako przewodniczący, przedstawiciele innych zainteresowanych lub właściwych rzeczowo organów administracji rządowej, przedstawiciele samorządu terytorialnego, a także, w miarę potrzeby, rzeczoznawca budowlany lub inne osoby posiadające wymagane kwalifikacje zawodowe. Z postanowienia o powołaniu komisji wynika, że w jej skład weszli: przedstawiciel organu nadzoru budowlanego jako przewodniczący, dwóch inspektorów nadzoru budowlanego oraz naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, taki skład komisji rażąco narusza w/w art.76 ust.2, ponieważ nie powołano do niej przedstawiciela samorządu terytorialnego. Odnosząc się do tej kwestii, należy stwierdzić, że powołany skład komisji składający się z osób będących specjalistami z zakresu prawa budowlanego w pełni zapewnia wyjaśnienie okoliczności katastrofy budowlanej, w której ucierpiał budynek stodoły i ustalenie zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Braku przedstawiciela samorządu terytorialnego w powołanej komisji nie można w tym konkretnym przypadku rozpatrywać w kategorii rażącego naruszenia prawa. Reasumując stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo uznał, że organ nie naruszył art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, który pozwala przewodniczącemu zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI