II OSK 126/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-10-20
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlaneroboty budowlanedecyzja administracyjnanadzór budowlanystan zgodny z prawempozwolenie na budowęuchylenie decyzjiskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną organu nadzoru budowlanego, potwierdzając, że decyzja nakładająca obowiązek doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem nie może być podstawą do żądania dokumentacji technicznej, gdy nie ustalono faktycznie prowadzonych robót budowlanych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na wyrok WSA, który uchylił decyzję nakazującą właścicielom przedłożenie dokumentacji technicznej w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. WSA uznał, że organ nie ustalił faktycznego prowadzenia robót budowlanych ani przesłanek do zastosowania art. 51 Prawa budowlanego, a także błędnie zastosował ten przepis zamiast art. 66 w kwestii stanu technicznego. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając argumentację WSA, że organ nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 51 w zw. z art. 50 Prawa budowlanego, a nakazane czynności (przedłożenie dokumentacji) nie doprowadziłyby do stanu zgodnego z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który uchylił decyzję organu nadzoru budowlanego. Decyzja ta, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 Prawa budowlanego, nakazywała współwłaścicielom budynku przedłożenie inwentaryzacji powykonawczej, docelowego projektu budowlanego oraz prawa do dysponowania nieruchomością, w celu doprowadzenia istniejącego budynku do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organ administracji stwierdził, że w budynku wykonano roboty budowlane związane z remontem i przebudową bez wymaganego pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, wskazując na istotne uchybienia proceduralne i materialne. Sąd I instancji stwierdził, że organ nie ustalił, czy skarżący prowadzili jakiekolwiek roboty budowlane, ani czy zaszły przesłanki do zastosowania art. 51 Prawa budowlanego. Ponadto, Sąd uznał, że art. 51 nie może stanowić podstawy do nakazów dotyczących stanu technicznego obiektu, co reguluje art. 66 Prawa budowlanego. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że organ nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 51 w zw. z art. 50 Prawa budowlanego, a nakazane czynności (przedłożenie dokumentacji) nie doprowadziłyby do stanu zgodnego z prawem, co jest wymogiem tego przepisu. NSA potwierdził również, że art. 51 nie służy poprawie stanu technicznego obiektu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wymaga nałożenia na podmiot zobowiązany wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Samo złożenie dokumentacji nie spowoduje, że realizowane prace zostaną doprowadzone do stanu zgodnego z prawem.

Uzasadnienie

NSA podzielił stanowisko WSA, że organy obu instancji nie przeprowadziły ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że przesłanki wskazane w art. 51 w zw. z art. 50 Prawa budowlanego zostały spełnione. Ponadto, nakazane czynności (przedłożenie dokumentacji) nie doprowadziłyby do stanu zgodnego z prawem, co jest wymogiem przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 51 § 1 pkt 2

Prawo budowlane

Przepis wymaga nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Samo przedłożenie dokumentacji nie spełnia tego wymogu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 51 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 51 § ust. 4

Prawo budowlane

Przepis dopuszcza stosowanie art. 51 do robót już wykonanych, ale nie zwalnia organów z obowiązku ustalenia przesłanek.

Prawo budowlane art. 66

Prawo budowlane

Reguluje kwestie doprowadzenia obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego.

Prawo budowlane art. 50 § ust. 1

Prawo budowlane

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchybienie temu przepisowi stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.

Prawo budowlane art. 66

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 50

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy obu instancji nie przeprowadziły ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że przesłanki wskazane w art. 51 w zw. z art. 50 ustawy Prawo budowlane zostały spełnione. Nakazane czynności (przedłożenie dokumentacji) nie spowodują, że realizowane prace zostaną doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, co jest wymogiem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Przepis art. 51 ustawy Prawo budowlane nie może stanowić podstawy do wydania nakazów mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego, bowiem te kwestie reguluje art. 66 ustawy.

Odrzucone argumenty

Zaskarżona decyzja wydana została w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych już wykonanych. Treść art. 51 ust. 4 dopuszcza stosowanie tegoż przepisu w sytuacjach, gdy roboty zostały już wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a wobec tego decyzja wydana na mocy art. 51 nie musi być zawsze poprzedzona postanowieniem wydanym w oparciu o art. 50 ustawy.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 51 ustawy Prawo budowlane nie może stanowić podstawy do wydania nakazów mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego, bowiem te kwestie reguluje art. 66 ustawy. nie podważają one zasadności rozstrzygnięcia objętego zaskarżonym wyrokiem. organy obu instancji nie przeprowadziły ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że przesłanki wskazane w art. 51 w zw. z art. 50 ustawy Prawo budowlane zostały spełnione. Fakt, bowiem złożenia określonej dokumentacji nie spowoduje, że realizowane prace zostaną doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, a taki jest wymóg zawarty w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu tegoż przepisu w dacie wydania decyzji zaskarżonej.

Skład orzekający

Maria Czapska-Górnikiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Eugeniusz Mzyk

sędzia

Alicja Plucińska-Filipowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego w kontekście nakładania obowiązków na właścicieli nieruchomości, zwłaszcza gdy nie ustalono jednoznacznie prowadzenia robót budowlanych lub gdy celem jest poprawa stanu technicznego obiektu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie stan faktyczny jest jednoznacznie ustalony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego i prawidłowe zastosowanie przepisów prawa budowlanego przez organy administracji. Podkreśla różnicę między nakazami dotyczącymi legalizacji robót a nakazami poprawy stanu technicznego.

Czy żądanie dokumentacji technicznej zawsze legalizuje samowolę budowlaną? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 126/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz
Eugeniusz Mzyk
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
SA/Sz 2508/02 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2004-10-27
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.), Sędziowie NSA Eugeniusz Mzyk, Alicja Plucińska-Filipowicz, Protokolant Anna Wieczorek, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 października 2004r., sygn. akt SA/Sz 2508/02 w sprawie ze skargi J. Z. i A. Z. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu skargi wniesionej przez J. Z. i A. Z. uchylił zaskarżoną decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 27 września 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].
W uzasadnieniu powyższego wyroku stwierdzono, że zaskarżoną decyzją na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7.07. 1994 r. Prawo budowlane nakazano współwłaścicielom budynku J. Z. i A. Z. w celu doprowadzenia istniejącego budynku do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przedłożenie dokumentów:
- inwentaryzacji powykonawczej budynku wraz z orzeczeniem technicznym sporządzonym przez uprawnioną osobę, potwierdzającym wykonanie robót zgodnie z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej,
- docelowego projektu budowlanego uzgodnionego z rzeczoznawcą p. poż.
- prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W uzasadnieniu swej decyzji organ administracji stwierdził, iż w przedmiotowym budynku zostały wykonane roboty budowlane związane z rozpoczętym w 1974 r. i nie zakończonym remontem oraz przebudową budynku. Do zakończenia prac konieczne jest wykonanie schodów oraz remont wiatrołapu. Na powyższe roboty inwestorzy nie mają pozwolenia, bowiem zdaniem organu wydane w dniu 20. 05. 1974 r. zaświadczenie Urzędu Gminy w Trzebieży nie jest dokumentem stanowiącym wymagane pozwolenie na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane występuje w powiązaniu z art. 50 tej ustawy. Sąd wskazał, iż wydanie decyzji zaskarżonej nie zostało poprzedzone postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. W ocenie Sądu I instancji istotnym jest, że organy orzekające w sprawie w ogóle nie ustaliły, by skarżący prowadzili jakiekolwiek roboty budowlane. Organ też nie ustalił, aby zaszły przesłanki do zastosowania art. 51.
Zdaniem Sądu przepis art. 51 ustawy Prawo budowlane nie może stanowić podstawy do wydania nakazów mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego, bowiem te kwestie reguluje art. 66 ustawy.
Powyższe okoliczności uzasadniają w ocenie Sądu uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Uchybienie przepisowi art. 10 § 1 k.p.a. uzasadnia w ocenie Sądu uchylenie zaskarżonej decyzji organu I i II instancji z mocy art. art. 145 § 1 pkt 1b ppsa.
Skargę kasacyjną wniósł Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie zarzucając zaskarżonemu wyrokowi w oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów art. 50, art. 51 ust.1 pkt 2 i art. 66 ustawy z dnia 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane.
W uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej stwierdzono, iż poprzedni właściciel przedmiotowego obiektu wykonał roboty budowlane związane z jego remontem oraz przebudową, samowolnie. Skarżący podkreślił, iż zaskarżoną decyzję wydano w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót już wykonanych, bowiem nakazanie wykonania schodów i wyremontowania wiatrołapu może nastąpić ewentualnie w decyzji odrębnej nakazującej wykonanie tych czynności na mocy art. 66 ustawy Prawo budowlane.
Zdaniem skarżącego treść art. 51 ust. 4 dopuszcza stosowanie tegoż przepisu w sytuacjach, gdy roboty zostały już wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a wobec tego decyzja wydana na mocy art. 51 nie musi być zawsze poprzedzona postanowieniem wydanym w oparciu o art. 50 ustawy.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. Z. i A. Z. wnieśli o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw zaskarżenia. Wprawdzie wywody organu, wnoszącego skargę kasacyjną, zawierają szereg trafnych stwierdzeń, jednakże nie podważają one zasadności rozstrzygnięcia objętego zaskarżonym wyrokiem.
Przykładowo rację ma wnoszący skargę kasacyjną, że stosownie do przepisu art. 51 ust. 4. ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisy art. 51 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Fakt ten jednak zupełnie nie podważa trafnego zarzutu Sądu I instancji skierowanego do zaskarżonej decyzji, że organy obu instancji nie przeprowadziły ustaleń pozwalających na stwierdzenie, że przesłanki wskazane w art. 51 w zw. z art. 50 ustawy Prawo budowlane zostały spełnione.
We wniesionej skardze kasacyjnej organ sam przyznaje, że decyzje obu organów wydane zostały w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych już wykonanych. Tymczasem stosownie do przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Tak więc przepis wymaga nałożenia na podmiot zobowiązany wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Na pewno do czynności, o jakich mowa w powyższym przepisie nie należy złożenie ani inwentaryzacji powykonawczej, ani też złożenie docelowego projektu budowlanego, ani też przedstawienie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Fakt, bowiem złożenia określonej dokumentacji nie spowoduje, że realizowane prace zostaną doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, a taki jest wymóg zawarty w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu tegoż przepisu w dacie wydania decyzji zaskarżonej.
Już tylko z powyższego względu należałoby uchylić zarówno decyzję organu I, jak i II instancji, wobec naruszenia przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Trafnie też wskazał Sąd I instancji, że przepis art. 51 ustawy Prawo budowlane nie może stanowić podstawy do wydania nakazów mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego, bowiem te kwestie reguluje art. 66 ustawy Prawo budowlane.
Dlatego też w pełni podzielić należy stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że dopóki nie zostanie jednoznacznie wyjaśnione, stan faktyczny sprawy, dopóki organ przed wydaniem orzeczenia w oparciu o określoną normę prawną nie wyjaśni, czy przesłanki tejże normy zaistniały, dopóty nie będzie można inwestorowi postawić zarzutu prowadzenia czy też zrealizowania robót budowlanych niezgodnie z udzielonym pozwoleniem czy też zarzutu prowadzenia prac bez pozwolenia.
Takich ustaleń zaskarżona decyzja nie zawiera. W konsekwencji najzupełniej trafny jest wniosek wyprowadzony przez Sąd, że zaskarżona decyzja wydana została przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych sprawy zaś sprawa wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego. Stąd też chybione są zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów art. 50, art. 51 ust.1 pkt 2 i art. 66 ustawy z dnia 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione w kasacji zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 powoływanej już ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI