II OSK 1258/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-09-24
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie administracyjneprawo budowlanedopuszczenie do udziału w postępowaniuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiskarga kasacyjnakontrola sądowapostanowienieorgan nadzoru budowlanego

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że postanowienie organu o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu osobie fizycznej jest zaskarżalne do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę P.M. na postanowienie PINB odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Sąd uznał, że takie postanowienie nie mieści się w katalogu spraw poddanych kontroli sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, stwierdzając, że postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu osobie fizycznej, choć nieuregulowane wprost w k.p.a. w zakresie zażalenia, kończy postępowanie dla tej osoby i podlega kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P.M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jego skargę na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym. Sąd pierwszej instancji uznał, że postanowienie organu o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu osoby fizycznej, wydane na podstawie art. 123 k.p.a., nie mieści się w katalogu spraw poddanych kontroli sądowej zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), ponieważ nie jest postanowieniem kończącym postępowanie ani nie służy na nie zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że choć Kodeks postępowania administracyjnego reguluje kwestię dopuszczenia do udziału w postępowaniu głównie w odniesieniu do organizacji społecznych (art. 31 k.p.a.), to rozstrzygnięcie w przedmiocie dopuszczenia lub odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu innych podmiotów również następuje w drodze postanowienia. Sąd podzielił stanowisko, że takie postanowienie, odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu osobie fizycznej, kończy postępowanie dla tej osoby i tym samym podlega kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym osoby fizycznej kończy postępowanie dla tej osoby i podlega kontroli sądowej.

Uzasadnienie

Choć k.p.a. wprost nie reguluje zaskarżalności postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu osoby fizycznej, takie postanowienie kończy postępowanie dla tej osoby, co czyni je zaskarżalnym do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu osoby fizycznej jest postanowieniem kończącym postępowanie dla tej osoby.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA może uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

k.p.a. art. 31 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przewiduje możliwość wydania przez organ postanowienia o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznej.

k.p.a. art. 123 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

W toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.

k.p.a. art. 123 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy postanowień wydawanych w toku postępowania, które nie rozstrzygają o istocie sprawy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 12 § § 1 i § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 201

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA nie orzekł o kosztach postępowania, ponieważ zgodnie z tym przepisem o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniach wymienionych w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu osobie fizycznej kończy postępowanie dla tej osoby i podlega kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie to nie jest jednak zaskarżalne w drodze zażalenia, gdyż kodeks o tym nie stanowi. Nie rozstrzyga ono ani nie kończy sprawy będącej przedmiotem postępowania. Należy zgodzić się ze stanowiskiem wnoszącego skarżącego, że postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu kończy postępowanie w sprawie dla tej osoby, która wystąpiła z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.

Skład orzekający

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że postanowienie organu o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu osoby fizycznej jest zaskarżalne do sądu administracyjnego, nawet jeśli nie służy na nie zażalenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu osobie fizycznej, ale zasada ogólna o zaskarżalności postanowień kończących postępowanie dla strony ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego – prawa strony do udziału w postępowaniu i możliwości jego zaskarżenia. Wyjaśnia, kiedy postanowienie organu, które nie jest formalnie zażaleniowe, może być przedmiotem kontroli sądowej.

Czy odmowa dopuszczenia do udziału w postępowaniu to koniec drogi? NSA wyjaśnia, kiedy można skarżyć takie postanowienie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1258/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-08-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot-Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 715/08 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2008-05-30
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183  par. 1,  art. 185  par. 1 w związku z  art. 12  par. 1 i  par. 3,  art. 204,  art. 201,  art. 203 i  art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 31,  art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 24 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 715/08 o odrzuceniu skargi P. M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 715/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z dnia [...]. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż zaskarżonym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z dnia [...] odmówiono P.M dopuszczenia do udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie realizacji robót na terenie działek o nr geodezyjnych [...] arkusz mapy [...] przy ul[...] w S .
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej powierzona sądom administracyjnym obejmuje, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Jeśli w określonej kwestii rozstrzyganej postanowieniem służy na to postanowienie zażalenie, to dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym możliwe będzie złożenie skargi do sądu administracyjnego. Natomiast, jeżeli określona kwestia nie jest rozstrzygana postanowieniem, na które służy zażalenie, to w świetle wskazanego powyżej przepisu niedopuszczalne będzie złożenie skargi do sądu administracyjnego.
Sąd stwierdził, iż niedopuszczalne było wydanie przez organ postanowienia o odmowie dopuszczenia P. M. do udziału w postępowaniu w charakterze strony w oparciu o ogólny przepis art. 123 k.p.a., bowiem 31 k.p.a. przewiduje możliwość wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnymi organizacji społecznej, nie dając podstaw do wydania postanowienia o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu osoby fizycznej.
Sąd uznał, że niedopuszczalne jest rozpoznanie skargi na postanowienie, które nie mieści się w katalogu spraw poddanych kontroli w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył P. M., reprezentowany przez radcę prawnego W. Z.. Postanowienie zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z dnia [...] jest postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, kończącym definitywnie to postępowanie dla skarżącego P. M.. A zatem, jest postanowieniem o którym mowa w art. 3 § 2 ust. 2 p.p.s.a. Zdaniem skarżącego postanowienie Sądu pierwszej instancji pozostawia sprawę bez możliwości merytorycznego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem, zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia, a to z poniższych względów.
Zgodnie z art. 123 § 1 k.p.a. w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Zgodnie z art. 123 § 2 k.p.a. dotyczą one poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
Kodeks postępowania administracyjnego kwestię dopuszczenia do udziału w postępowaniu reguluje jedynie w stosunku do organizacji społecznej. Zgodnie z art. 31 § 2 k.p.a. odmowa dopuszczenia organizacji społecznej następuje w drodze postanowienia.
Kodeks nie reguluje tej kwestii wobec innych podmiotów. Należy, podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA 2645/01, iż rozstrzygnięcie odnośnie dopuszczenia innego podmiotu do udziału w postępowaniu w charakterze strony następuje również w drodze postanowienia, na które nie służy jednak zażalenie. Jest to bowiem kwestia wynikła w toku postępowania. Postanowienie to nie jest jednak zaskarżalne w drodze zażalenia, gdyż kodeks o tym nie stanowi. Nie rozstrzyga ono ani nie kończy sprawy będącej przedmiotem postępowania. Należy zgodzić się ze stanowiskiem wnoszącego skarżącego, że postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu kończy postępowanie w sprawie dla tej osoby, która wystąpiła z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. A zatem, postanowienie takie mieści się w katalogu postanowień kończących postępowanie, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a skoro tak, to podlega kontroli sądowej.
Z tego względu na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie została rozpoznana skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI