II OSK 1255/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargi kasacyjne w sprawie dotyczącej możliwości stwierdzenia nieważności milczącego załatwienia sprawy budowy budynku gospodarczego, uznając, że mimo błędnej wykładni przepisów o milczącym załatwieniu przez WSA, ostateczne rozstrzygnięcie było prawidłowe.
Sprawa dotyczyła możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności milczącego załatwienia sprawy budowy budynku gospodarczego, po tym jak organ nie wniósł sprzeciwu od zgłoszenia. WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie GINB odmawiające wszczęcia takiego postępowania. Skarżący wnieśli skargi kasacyjne, zarzucając błędną wykładnię przepisów KPA dotyczących milczącego załatwienia sprawy oraz przepisów międzyczasowych. NSA uznał skargi kasacyjne za zasadne w kwestii wykładni przepisów o milczącym załatwieniu, jednakże oddalił je, stwierdzając, że mimo błędnego uzasadnienia WSA, ostateczne rozstrzygnięcie było prawidłowe, ponieważ przepisy o stwierdzeniu nieważności nie miały zastosowania w tym konkretnym przypadku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lutego 2022 r. oddalił skargę M. B. i B. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia 30 września 2021 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności milczącego załatwienia sprawy. Sprawa dotyczyła budowy parterowego budynku gospodarczego, do której zgłoszenia nie wniesiono sprzeciwu. GINB uznał, że zgłoszenie robót budowlanych nie jest postępowaniem w rozumieniu KPA, a milczenie organu nie stanowi decyzji administracyjnej, stąd nie można wszcząć postępowania o stwierdzenie nieważności. WSA podzielił to stanowisko, dodając, że przepisy o milczącym załatwieniu sprawy zostały wprowadzone do KPA po dokonaniu zgłoszenia. Skarżący wnieśli skargi kasacyjne, zarzucając błędną wykładnię przepisów KPA dotyczących milczącego załatwienia sprawy oraz przepisów międzyczasowych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty dotyczące wykładni przepisów o milczącym załatwieniu za zasadne, wskazując, że art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym, który odpowiada istocie milczącej zgody. Niemniej jednak, NSA oddalił skargi kasacyjne, stwierdzając, że mimo błędnego uzasadnienia WSA, ostateczne rozstrzygnięcie było prawidłowe. Sąd uzasadnił to tym, że przepisy o stwierdzeniu nieważności decyzji (art. 156 KPA) nie mają zastosowania do spraw załatwionych milcząco w trybie zgłoszenia robót budowlanych, gdyż istnieją inne, kompleksowe regulacje w Prawie budowlanym umożliwiające weryfikację takich robót.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym, który odpowiada istocie milczącej zgody z art. 122a § 2 pkt 2 KPA.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, mimo braku wyraźnego odesłania do KPA, jest przepisem szczególnym, który reguluje milczącą zgodę, a zatem do zgłoszenia robót budowlanych, do którego nie wniesiono sprzeciwu, stosuje się przepisy o milczącym załatwieniu sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 1a
Ustawa - Prawo budowlane
Zgłoszenie budowy wolnostojących budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, służących do przechowywania paliwa i sprzętu, znajdujących się na terenie siedliska rolniczego.
p.b. art. 30 § ust. 5
Ustawa - Prawo budowlane
Organ wnosi sprzeciw w drodze decyzji, jeżeli zgłoszenie narusza ustalenia planu miejscowego lub warunki ochrony środowiska, lub gdy narusza przepisy prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odmawia wszczęcia postępowania, gdy jego wszczęcie jest niedopuszczalne z innych przyczyn.
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 122
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 122a
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje milczące załatwienie sprawy.
k.p.a. art. 122g
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów o wznowieniu postępowania i stwierdzeniu nieważności do spraw załatwianych milcząco.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 30 § ust. 6 i 7
Ustawa - Prawo budowlane
Wydanie zaświadczenia o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących dotyczące możliwości stwierdzenia nieważności milczącego załatwienia sprawy budowy budynku gospodarczego oraz zastosowania przepisów o milczącym załatwieniu i przepisów międzyczasowych. Argumentacja WSA dotycząca braku zastosowania przepisów o milczącym załatwieniu sprawy do zgłoszenia robót budowlanych oraz przepisów międzyczasowych.
Godne uwagi sformułowania
NSA w składzie orzekającym opowiada się za pierwszym z wymienionych stanowisk, które znajduje oparcie w najnowszym orzecznictwie sądowym. Niewniesienie sprzeciwu przez organ na podstawie art. 30 ust. 5 p.b. jest milczącym załatwieniem sprawy w znaczeniu wynikającym z art. 122a K.p.a. W sprawach więc dotyczących zgłoszenia wykonania robót budowlanych przyjętego bez sprzeciwu nie ma więc żadnej potrzeby korzystania z nadzwyczajnego trybu weryfikacji na podstawie przepisów zawartych w rozdziale 13 działu II K.p.a.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Stankowski
członek
Grzegorz Czerwiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących milczącego załatwienia sprawy w kontekście Prawa budowlanego, w szczególności zgłoszenia robót budowlanych, oraz zasady stosowania przepisów międzyczasowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zgłoszenia robót budowlanych i braku sprzeciwu, a także możliwości zastosowania trybu stwierdzenia nieważności. Interpretacja przepisów międzyczasowych może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem budowlanym i milczącym załatwieniem sprawy, która może mieć znaczenie dla wielu inwestorów. Wyjaśnia złożone zagadnienia interpretacyjne przepisów KPA i Prawa budowlanego.
“Milczące załatwienie sprawy budowlanej: NSA wyjaśnia, kiedy można kwestionować brak sprzeciwu organu.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1255/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-01-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Czerwiński Jerzy Stankowski Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane VII SA/Wa 2535/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-02-11 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargi kasacyjne Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 61a § 1, art. 156 § 1 pkt 2 i 3, art. 122, art. 122a, art. 122g, art. 104 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2013 poz 1409 art. 29 ust. 1 pkt 1a, art. 30 ust. 5, 6 i 7, Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Sędzia NSA Jerzy Stankowski, Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant starszy asystent sędziego Sylwia Misztal, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych M. B. oraz B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2535/21 w sprawie ze skargi M. B. oraz B. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 września 2021 r. nr DOA.7111.294.2021.KBA w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności milczącego załatwienia sprawy oddala skargi kasacyjne. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 11 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2535/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. B. i B. B. (dalej: "skarżący") na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB" bądź "organ") z dnia 30 września 2021 r., znak: DOA.7111.294.2021.KBA w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności milczącego załatwienia sprawy. Wyrok wydano w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy. Po rozpoznaniu wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności milczącego załatwienia sprawy, tj. niewniesienia przez Starostę Nowodworskiego sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych, polegających na budowie parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2 w istniejącym siedlisku rolniczym na terenie działek nr ew. [...] i [...] w miejscowości W., gmina C., Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2021 r., nr 337/OPON/2021, na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.; dalej: "K.p.a."), odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który wskazanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że względem zgłoszenia z dnia 17 marca 2014 r., dokonanego przez skarżącego M. B. w trybie art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, ze zm.; dalej: "p.b."), nie wniesiono sprzeciwu. Wyjaśnił, że zgłoszenie robót budowlanych dokonywane jest w postępowaniu uproszczonym, nie wszczyna postępowania w rozumieniu art. 61 K.p.a., a organ który nie wniósł sprzeciwu, nie wydaje decyzji administracyjnej. Stwierdził następnie, że z art. 122 § 1 K.p.a. wynika, że w ujęciu proceduralnym ze sprawą załatwianą milcząco mamy do czynienia wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi. Według organu przepis art. 30 p.b. nie odwołuje się do art. 122 K.p.a., w konsekwencji nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w zakresie wynikającym z wniosku. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli skarżący wnosząc o uchylenie zarówno tego postanowienia, jak i postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, kwestionując pogląd organu, że niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności milczącego załatwienia sprawy w następstwie skutecznie dokonanego zgłoszenia robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę GINB domagał się jej oddalenia, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W pisemnych motywach zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że kwestią sporną w tej sprawie jest to, czy do zgłoszenia robót budowalnych z art. 30 ust. 5 p.b., do którego organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu, zastosowanie mają przepisy rozdziału 8a działu II K.p.a. - "Milczące załatwienie sprawy". Podzielił stanowisko organu, że do zastosowania powyższej regulacji konieczne jest, aby ustawodawca wskazał wprost w przepisie szczególnym, iż do danej instytucji te przepisy mają zastosowanie. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz treść art. 30 p.b. i art. 122a K.p.a. stwierdził, że skoro milczenie organu w postaci niewyrażenie sprzeciwu w formie decyzji uprawnia inwestora do podjęcia robót budowalnych z mocy prawa, nie dochodzi do wydania decyzji administracyjnej, a tym samym nie może zostać wszczęte postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności. Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji miał też na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie roboty budowlane zgłoszono 17 marca 2014 r., a więc przed wprowadzeniem do K.p.a., na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935; dalej: "ustawa z 7 kwietnia 2017 r."), instytucji milczącego załatwienia sprawy. Oznacza to dodatkowo, że do zgłoszenia robót budowlanych, co do których organ nie wniósł sprzeciwu, przepisy omawianej ustawy, w tym art. 122g K.p.a., nie mają zastosowania. Według Sądu organy administracji prawidłowo odmówiły zatem w trybie art. 61a K.p.a. wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku skarżących. Z tych względów Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej "P.p.s.a."). Skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyli osobno oboje skarżący, zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości i podnosząc w obu skargach kasacyjnych, opartych o obydwie podstawy kasacyjne z art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., tożsame zarzuty. I. naruszenia prawa materialnego, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 30 ust. 5 p.b. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że do instytucji zgłoszenia robot budowlanych nie mają zastosowania przepisy dotyczące milczącego załatwienia sprawy uregulowane w art. 122a i nast. K.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia, że nie naruszono ww. przepisów i nie wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. art. 16 ustawy nowelizującej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że do postępowania o stwierdzenie nieważności milczącego załatwienia sprawy stosuje się przepisy K.p.a. w brzmieniu sprzed tej nowelizacji, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia, że nie naruszono ww. przepisów i nie wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji; II. naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art. 122g K.p.a. poprzez niedostrzeżenie naruszenia przez organ drugiej instancji wskazanych powyżej przepisów postępowania administracyjnego, czego konsekwencją było oddalenie skargi zamiast uchylenie zaskarżonego postanowienia. W oparciu o wskazane wyżej podstawy każdy ze skarżących kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skarg kasacyjnych poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia GINB oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody Mazowieckiego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżący kasacyjnie wnieśli o zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie skarg kasacyjnych na rozprawie. W uzasadnieniu skarg kasacyjnych przytoczono argumentację mającą usprawiedliwiać zgłoszone zarzuty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi kasacyjne nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżony wyrok pomimo błędnego uzasadnienia w ostatecznym wyniku odpowiada prawu. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na postanowienie odmawiające na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności milczącego załatwienia sprawy, jednakże nie można się zgodzić z argumentacją, która doprowadziła do podjęcia przez sąd takiego orzeczenia. Słusznie zarzucił pełnomocnik skarżących, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r., którą na mocy art. 1 pkt 30 tej ustawy do K.p.a. dodano Rozdział 8a - Milczące załatwienie sprawy. Zgodnie z treścią tego intertemporalnego przepisu do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy, tj. 1 czerwca 2017 r. (art. 18) ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Wymieniony przepis międzyczasowy określa więc, jakie przepisy procedury administracyjnej (dotychczasowe, zmieniane) należy stosować do postępowań w sprawach wszczętych przed dniem 1 czerwca 2017 r. i niezakończonych do tego dnia (na mocy art. 18 ustawa z 7 kwietnia 2017 r. z tym dniem weszła w życie). Chodzi więc o wszelkie postępowania załatwiane w drodze decyzji lub postanowienia, na podstawie "ustawy zmienianej w art. 1", a zatem K.p.a. Zatem przepis art. 16 nie stanowi - co do zasady - przeszkody w możliwości żądania uruchomienia postępowania nadzwyczajnego celem weryfikacji postępowania prowadzonego w trybie zwykłym i zakończonego przed dniem 1 czerwca 2017 r. Słusznie zauważył autor obu skarg kasacyjnych, że postępowanie zainicjowane zgłoszeniem wykonywania robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego zakończyło się przed dniem wejścia w życie ustawy z 7 kwietnia 2017 r., zaś podanie o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności załatwienia tej sprawy przez niewniesienie przez organ sprzeciwu w drodze decyzji zostało złożone już po wejściu w życie ustawy z 7 kwietnia 2017 r. Należy jednak mieć na uwadze, że w przepisie art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. mowa jest o postępowaniach, które kończą się wydaniem decyzji lub postanowienia. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem budowy lub wykonywania robót budowlanych na podstawie art. 30 (obecnie ust. 1b i n.) p.b. mogą lecz nie muszą się zakończyć wydaniem decyzji. Dokonanie zgłoszenia niewątpliwie inicjuje postępowanie przed organem administracji architektoniczno-budowlanej, jednakże nie jest to wszczęcie administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego. Inwestor dokonując zgłoszenia nie występuje bowiem z żądaniem w rozumieniu art. 61 § 1 K.p.a., lecz składa oświadczenie wyrażające wolę skorzystania z uprawnienia przewidzianego ustawą. Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, a organ do którego je wniesiono, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można zaś przystąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (art. 30 ust. 5 p.b.). Organ administracji architektoniczno-budowlanej może jednak jeszcze przed upływem 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Wydanie takiego zaświadczenia wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 i 7 p.b. oraz uprawnia inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych. Z przedstawionej regulacji prawnej wynika, że nie zawsze postępowanie zapoczątkowane zgłoszeniem kończy się wydaniem aktu administracyjnego (decyzji). Jednakże niewniesienie sprzeciwu nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty w znaczeniu wynikającym z art. 104 K.p.a. W postępowaniu tym organ dokonuje formalnej i merytorycznej oceny przedłożonego zgłoszenia, w jego ramach nie znajdują zastosowania wszystkie regulacje kodeksowe (por. np. wyrok NSA z 17 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 197/05, LEX nr 196647). Uproszczona forma postępowania zgłoszeniowego ma swoje odniesienie także do kręgu uczestników postępowania (stroną jest tylko inwestor, co wynika zresztą z założenia przewidzianego dla tego reżimu prawnego, że zgłoszenie dotyczy przedsięwzięć o małym stopniu skomplikowania (zob. postanowienie NSA z 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1843/18, LEX nr 2536445). Te reguły nie mają zastosowania do dalszego etapu postępowania zgłoszeniowego po wydaniu przez organ decyzji o wniesieniu sprzeciwu. Jego wniesienie powoduje wszczęcie nowego postępowania już w znaczeniu wynikającym z art. 61 K.p.a., otwiera zatem nowy etap postępowania zainicjowanego zgłoszeniem i dopiero od tej chwili stosuje się przepisy procedury administracyjnej w pełnym zakresie (zob. także wyrok NSA z 28 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2367/19, LEX nr 3047303 i tamże podane orzecznictwo). W kontekście drugiego zarzutu kasacyjnego rodzi się pytanie i to kluczowe w sprawie, czy niewniesienie sprzeciwu przez organ na podstawie art. 30 ust. 5 p.b. jest milczącym załatwieniem sprawy w znaczeniu wynikającym z art. 122a K.p.a., za czym opowiada się pełnomocnik skarżącego. Zgodnie z treścią tego przepisu sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi (§ 1). Sprawę zaś uznaje się za załatwioną milcząco w sposób w całości uwzględniający żądanie strony, stosownie do § 2, jeżeli w terminie miesiąca od dnia doręczenia żądania strony właściwemu organowi administracji publicznej albo innym terminie określonym w przepisie szczególnym organ ten albo nie wyda decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (milczące zakończenie postępowania) albo nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (milcząca zgoda). W doktrynie i orzecznictwie sądowym zasadniczo do roku 2022 zagadnienie to interpretowane było rozbieżnie. Według pierwszego poglądu, za którym opowiedział się pełnomocnik skarżących, regulacja kodeksowa znajduje zastosowanie w tych przypadkach, w których konstrukcja zawarta w przepisie prawa materialnego odpowiada formom milczącego załatwienia sprawy z art. 122a § 2 k.p.a., a zatem nie ma potrzeby, aby w ustawie szczególnej zawarte było wyraźne odesłanie do przepisów rozdziału 8a działu II K.p.a. (tak m.in. wyrok NSA z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 427/11, LEX nr 3326045, A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz do KPA, wyd. LEX 2025). Według zaś poglądu przeciwnego, podzielanego przez Sąd pierwszej instancji, przepisy postępowania o milczącym załatwieniu sprawy znajdą zastosowanie dopiero wówczas, gdy ustawodawca expressis verbis zawrze w przepisie szczególnym odesłanie do regulacji rozdziału 8a działu II K.p.a. (zob. np. wyrok NSA z 19 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 941/18, LEX nr 2732741, B. Adamiak, w: Adamiak, Borkowski, KPA, Komentarz, 2024 r., s. 799; J. Piecha, w: R. Hauser, M. Wierzbowski, KPA, Komentarz, wyd. 7, C.H. Beck 2021 r., s. 1032 i n.). NSA w składzie orzekającym opowiada się za pierwszym z wymienionych stanowisk, które znajduje oparcie w najnowszym orzecznictwie sądowym (zob. np. wyroki NSA z 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 2075/22, LEX nr 3792967, 13 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2774/22, LEX nr 3738658, 2 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1961/23, LEX nr 3793540, 10 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 520/22, CBOSA). Odwołując się do argumentacji, wyjaśniającej powstałe wątpliwości interpretacyjne, zawartej w uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 427/11, wyrażonej zresztą na tle regulacji z art. 30 ust. 5 p.b. należy stwierdzić, że przepis ten jest "przepisem szczególnym" w znaczeniu wynikającym z art. 122a § 1 K.p.a. Regulacja prawna w nim zawarta odpowiada w pełni istocie milczącej zgody, zdefiniowanej w art. 122a § 2 pkt 2 K.p.a., w myśl którego sprawę uznaje się za załatwioną milcząco w sposób w całości uwzględniający żądanie strony, jeżeli w terminie miesiąca od dnia doręczenia żądania strony właściwemu organowi administracji publicznej albo innym terminie określonym w przepisie szczególnym, organ ten nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (milcząca zgoda). Brak w przepisach p.b. w tej części wyraźnego odesłania do rozdziału 8a K.p.a., co akcentuje Sąd pierwszej instancji, a wcześniej organ, nie stanowi przeszkody do zakwalifikowania niewniesienia sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych jako milczącego załatwienia sprawy w myśl art. 122a § 1 K.p.a. Z przytoczonych względów zarzuty zawarte w obu skargach kasacyjnych odniesione do art. 122a K.p.a. w związku z art. 30 ust. 5 p.b. należało uznać za w pełni zasadne. Przyjęcie, że niewniesienie sprzeciwu w drodze decyzji na podstawie art. 30 ust. 5 p.b. oznacza milczące załatwienie sprawy w formie przewidzianej w art. 122 § 2 pkt 2 K.p.a. nie oznacza automatycznie, jak twierdzi pełnomocnik skarżących, że załatwiona w taki sposób sprawa podlega weryfikacji w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 122g K.p.a. Ostatnio powołany przepis stanowi, że do spraw załatwianych milcząco przepisy rozdziałów 12 (wznowienie postępowania) i 13 (uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji) w dziale II K.p.a. stosuje się odpowiednio. Możliwość więc poddania weryfikacji w trybie stwierdzenia nieważności decyzji milczącego załatwienia sprawy przez odpowiednie zastosowanie przepisów art. 156 i n. K.p.a. wymaga sprawdzenia, czy przepisy te mogą być zastosowane wprost, z odpowiednimi modyfikacjami, względnie czy też nie mogą być w ogóle zastosowane. W odniesieniu do sprawy załatwionej milcząco w następstwie zgłoszenia robót budowlanych (art. 30 ust. 5 p.b.) przepisy art. 156 § 1 pkt 2 i 3 K.p.a. w związku z art. 122g K.p.a. nie mogą znaleźć zastosowania z uwagi na zawartą w p.b. pełną i kompleksową regulację umożliwiającą weryfikację zgodności z przepisami robót budowlanych wykonanych w następstwie dokonanego zgłoszenia. Dokonanie zgłoszenia robót budowlanych i brak sprzeciwu organu administracji architektoniczno-budowlanej nie oznacza, że organ powołany do strzeżenia porządku prawnego w budownictwie (organ nadzoru budowlanego) nie może podjąć postępowania w celu dokonania sprawdzenia zgodności z przepisami wykonanych robót budowlanych. W takiej sytuacji wyłączone jest ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 p.b., chyba że rzeczywistym zamiarem inwestora było obejście przepisów dotyczących szeroko pojętej zgody budowlanej. Dopuszczalne jest jednak prowadzenie postępowania w trybie art. 50 i art. 51 p.b. w sytuacji niewniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych (por. powołany wyrok NSA z 13 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2774/22 i tamże podane orzecznictwo). Podstawę do tego stanowi art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. umożliwiający uruchomienie postępowania celem usunięcia skutków wadliwego niewniesienia sprzeciwu. W sprawach więc dotyczących zgłoszenia wykonania robót budowlanych przyjętego bez sprzeciwu nie ma więc żadnej potrzeby korzystania z nadzwyczajnego trybu weryfikacji na podstawie przepisów zawartych w rozdziale 13 działu II K.p.a., co w konsekwencji wyłącza odpowiednie zastosowanie art. 156 § 1 K.p.a. w związku z odesłaniem zawartym w art. 122g K.p.a. Zatem stanowisko i argumentacja pełnomocnika wnoszących skargi kasacyjne na poparcie założonej tezy nie zasługują na uwzględnienie. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności narusza art. 61a § 1 K.p.a. w związku z art. 122g K.p.a. Całokształt przedstawionych rozważań prowadzi do wniosku, że zaskarżony wyrok oddalający skargę, pomimo błędnego uzasadnienia, w ostatecznym wyniku odpowiada prawu, przeto Naczelny Sąd Administracyjny, z braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu, stosownie do art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI