II SA/Rz 1620/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, uznając, że brakowało mu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z powodu braku jednoznacznej zgody wszystkich współwłaścicieli.
Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej jedenaście budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej. Kluczowym problemem było prawo inwestora do dysponowania nieruchomościami, które stanowiły współwłasność. Jeden ze współwłaścicieli, S.G., zakwestionował zgodę na wykorzystanie działek na cele budowlane, twierdząc, że złożone wcześniej oświadczenia nie stanowiły takiej zgody. Wojewoda uchylił decyzję pierwszej instancji i odmówił pozwolenia, a WSA podtrzymał to stanowisko, uznając brak wystarczającego tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody Podkarpackiego z dnia 31 października 2022 r., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta z dnia 2 czerwca 2022 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji "Jedenaście budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej". Inwestorem była spółka D. sp. j. w R. Wojewoda odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia, wskazując na brak prawa inwestora do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Sprawa wywodziła się z wniosku inwestora o pozwolenie na budowę na działkach nr ewid. [...] i [...], które stanowiły współwłasność S.G. i R.K. po ½ udziału. S.G. zakwestionował prawo inwestora do dysponowania tymi działkami na cele budowlane, mimo że inwestor przedłożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością. Wojewoda uznał, że do rozporządzania rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (art. 199 k.c.), a złożone przez inwestora oświadczenie, podpisane przez S.G., nie stanowiło jednoznacznej zgody na cele budowlane, a jedynie zrzeczenie się roszczeń związanych z ulepszeniem drogi. Sąd administracyjny oddalił skargę inwestora, podzielając stanowisko Wojewody. Sąd podkreślił, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością korzysta z domniemania prawdziwości, ale może być skutecznie zakwestionowane w postępowaniu administracyjnym, jeśli przeczą mu inne dowody. W przypadku współwłasności, brak zgody wszystkich współwłaścicieli uniemożliwia uzyskanie pozwolenia na budowę. Sąd uznał, że złożone przez inwestora oświadczenie nie dawało mu gwarancji wykorzystania nieruchomości dla realizacji inwestycji za zgodą właściciela, a umorzenie postępowania karnego w sprawie tego oświadczenia nie miało wpływu na ocenę jego skutków cywilnoprawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, inwestor nie posiada wystarczającego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli jeden ze współwłaścicieli nie wyraża jednoznacznej zgody na realizację inwestycji, a złożone wcześniej oświadczenia nie stanowią takiej zgody.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 199 k.c., do czynności przekraczających zwykły zarząd potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Złożone przez inwestora oświadczenie, podpisane przez współwłaściciela, nie stanowiło jednoznacznej zgody na cele budowlane, a jedynie zrzeczenie się roszczeń związanych z ulepszeniem drogi. Brak takiej zgody uniemożliwia uzyskanie pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
P.b. art. 33 § ust. 2 pkt 2
Prawo budowlane
P.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 35 § ust. 1
Prawo budowlane
P.b. art. 35 § ust. 4
Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak jednoznacznej zgody wszystkich współwłaścicieli na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Złożone przez inwestora oświadczenie nie stanowiło zgody na cele budowlane, a jedynie zrzeczenie się roszczeń związanych z ulepszeniem drogi. Współwłaściciel (S.G.) skutecznie zakwestionował prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Odrzucone argumenty
Oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, złożone przez inwestora, wywołało skutki prawne i spełniło wymogi art. 32 P.b. Moment dotarcia oświadczenia do organu wywołał skutki prawne, których nie można cofnąć poprzez wycofanie zgody. Organ I instancji oparł się na dokumentach przedstawionych przez inwestora, w tym na oświadczeniu S.G.
Godne uwagi sformułowania
do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (art. 199 Kodeksu cywilnego) zgoda taka nie może być dorozumiana Oświadczenie składane w postępowaniu administracyjnym korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnemu z urzędu. Brak odpowiedzialności karnej z tytułu przedłożenia oświadczenia jako stanowiącego dowód na prawo do dysponowania nieruchomością nie może zmienić oceny skutków cywilnoprawnych – obligacyjnych przedstawionego oświadczenia istotnych z punktu widzenia oceny prawa do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych.
Skład orzekający
Elżbieta Mazur-Selwa
przewodniczący
Karina Gniewek-Berezowska
sprawozdawca
Magdalena Józefczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w przypadku współwłasności oraz możliwość kwestionowania oświadczeń inwestora w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zgody jednego ze współwłaścicieli oraz interpretacji złożonych oświadczeń. Nie dotyczy sytuacji, gdy wszyscy współwłaściciele wyrażają zgodę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowy problem w procesie budowlanym – konieczność posiadania prawa do dysponowania nieruchomością, szczególnie w kontekście współwłasności i potencjalnych sporów między właścicielami. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie zgód i oświadczeń.
“Współwłasność nieruchomości: dlaczego zgoda jednego sąsiada może zatrzymać Twoją budowę?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1620/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2023-05-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/ Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/ Magdalena Józefczyk Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 2351 art. 33 ust 2 pkt 2, art. 32 ust. 4 pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi D. sp. j. z siedzibą w R. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 31 października 2022 r. nr I-III.7721.1.30.2022 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - skargę oddala - Uzasadnienie Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 31 października 2022 r. nr I-III.7721.1.30.2022 uchylająca w całości decyzję Prezydenta Miasta [....] (dalej: "Organ I instancji", "Prezydent") z 2 czerwca 2022 r. znak: AR.6740.72.24.2021.KC72, nr 299/2022 wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i odmawiająca D. Sp. J. w R. (dalej: "Strona skarżąca", "Inwestor") zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.; dalej: "P.b."). Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu. D. Sp. J. w R. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o pozwolenie na budowę na zamierzenie inwestycyjne pn. "Jedenaście budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z wewnętrznymi instalacjami: gaz, elektryka, c.o., c.w.u., wod.-kan. wraz z zagospodarowaniem terenu (komunikacja kołowa, miejsca postojowe, dojścia, place gospodarcze) i oświetleniem terenu na działkach nr [...] Obr. [...] położonych w [....] przy ul. [...][pic] Po przeanalizowaniu wniosku, Prezydent uznał, że pod względem formalnym jest on kompletny, jednak dokonując weryfikacji projektu budowlanego uznał, że zawiera on nieprawidłowości i postanowieniem z [...] marca 2021 r., nr [...], nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonym projekcie budowlanym, w terminie określonym w tym postanowieniu. Pismem z 15 kwietnia 2021 r. S.G. wniósł sprzeciw do planowanej inwestycji. Z kolei w dniu 16 kwietnia 2021 r., Inwestor zwrócił się do Organu I instancji z wnioskiem o zawieszenie postępowania, po rozpoznaniu którego, postanowieniem z 19 kwietnia 2021 r. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Pismem z 26 października 2021 r. Inwestor przedłożył uzupełnioną dokumentację projektową oraz zwrócił się do Prezydenta o podjęcie zawieszonego postępowania. Następnie Prezydent postanowieniem z [...] października 2021 r. podjął postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Następnie Prezydent Miasta [....] dokonując ponownej weryfikacji kręgu stron postępowania, z uwzględnieniem wprowadzonych zmian w zagospodarowaniu terenu zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w analizowanej sprawie oraz o możliwości zapoznania się z zamierzeniami inwestycyjnymi wnioskodawcy i zgłoszenia ewentualnych zastrzeżeń i wniosków. Z możliwości tej skorzystał S.G. wnosząc zastrzeżenia do planowanej inwestycji, dotyczące prawa do dysponowania przez Inwestora działkami nr [...] i [...], na cele budowlane. W dalszej kolejności Organ I instancji zwrócił się do Prokuratury Rejonowej [...] o zbadanie prawdziwości złożonego przez Inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania ww. nieruchomościami na cele budowlane. W związku z powyższym Prezydent postanowieniem z [...] listopada 2021 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na budowę ww. inwestycji do czasu rozstrzygnięcia przez Prokuraturę Rejonową [....] kwestii związanej z przedłożonym do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami nr [...], [...] Obr. [...] na cele budowlane. W dniu 17 maja 2022 r. asesor Prokuratury Rejonowej [...] zatwierdził postanowienie sygn. akt [...] o umorzeniu śledztwa w sprawie złożenia fałszywego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania działkami nr [...] i nr [...] Obr. [...] w [...], na cele budowlane. Następnie Prezydent Miasta [...] postanowieniem z [...] czerwca 2022 r., nr [...] podjął postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Natomiast decyzją z 2 czerwca 2022 r. znak: AR.6740.72.24.2021.KC72 Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę na zamierzenie ww. inwestycji uznając, że wszystkie warunki zawarte w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 P.b. zostały spełnione. Od powyższej decyzji S.G. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie: – art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., poprzez ich niezastosowanie i brak weryfikacji przez Organ oświadczenia Inwestora, tj. spółki D. Sp. J. w R., o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mimo że oświadczenie to winno budzić wątpliwości wobec zakwestionowania go przez Skarżącego; – art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 w zw. z art. 4 P.b., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że Inwestor posiada prawo do dysponowania na cele budowlane nieruchomościami obejmującymi działki o nr [...] oraz [...], w sytuacji, gdy nieruchomości te stanowią przedmiot współwłasności, a jeden ze współwłaścicieli, tj. Skarżący, w żaden sposób nie upoważnił inwestora do dysponowania nimi na cele budowlane. Wobec tak sformułowanych zarzutów S.G. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i odmowę zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego oraz odmowę udzielenia pozwolenia na budowę. Wojewoda Podkarpacki, po rozpatrzeniu złożonego odwołania, opisaną na wstępie decyzją z 31 października 2022 r. nr I-III.7721.1.30.2022 uchylił w całości zaskarżoną decyzję i odmówił D. Sp. J. w R. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. zamierzenia inwestycyjnego. Na wstępie Wojewoda wyjaśnił, że do złożonego wniosku dołączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami m.in. nr ewid. [...], [...] na cele budowlane. Jednocześnie ustalono, że właścicielami ww. nieruchomości, zgodnie z informacją o działce z 22 marca 2021 r. i z 18 listopada 2021 r. są: S.G. (posiada udział w ich własności wynoszący ½) oraz R.K. (posiada udział w ich własności wynoszący ½). W piśmie z 15 listopada 2021 r. S.G. poinformował Organ I instancji, że przedmiotowa inwestycja planowana jest na trzech nieruchomościach: nieruchomości o KW nr [...] (działka ewidencyjna nr [...]), nieruchomości o KW nr [...] (działka ewidencyjna nr [...]), nieruchomości o KW nr [...] (działka ewidencyjna nr [...]). Zgodnie z treścią ksiąg wieczystych, Inwestor nie jest właścicielem żadnej z ww. działek. Okoliczność ta może mieć istotne znaczenie dla ustalenia prawidłowości złożonego przez niego oświadczenia w przedmiocie tytułu prawnego do przedmiotu inwestycji. Wskazał również, że posiada udział wynoszący ½ w prawie własności działek [...] oraz [...], jednak nie wyrażał zgody na dysponowanie nimi przez Inwestora na cele budowlane. Wojewoda wyjaśnił, że z analizy akt sprawy wynika, że R.K. nie kwestionuje prawa Inwestora do dysponowania działkami nr [...] i [...], natomiast S.G. uważa, że podpisane przez niego zgody z 18 marca 2019 r. na wykonanie prac związanych z przyłączem gazu na ww. działkach, z 4 marca 2019 r. na wykonanie przyłącza wody na ww. działkach, oraz z 29 czerwca 2018 r. na utwardzeniu ww. działek, nie stanowiły podstawy do dysponowania przez Inwestora ww. nieruchomościami na cele budowlane. Organ odwoławczy podkreślił, że do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (art. 199 Kodeksu cywilnego). Tym samym nie ulega wątpliwości, że wykonanie robót budowlanych związanych chociażby z dojazdem do budynków (wykonanie koniecznych spadków), zgodnie z rysunkiem PZT (str. 77 projektu budowlanego) wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli działki. Wojewoda wyjaśnił przy tym, że do weryfikacji znaczenia treści oświadczenia woli wyrażającego zgodę na wykonanie robót budowlanych właściwy jest sąd powszechny, a nie organ administracji architektoniczno-budowlanej. Końcowo Organ II instancji wskazał, że skoro współwłaściciel działki nr [...] oraz [...] nie wyraża zgody na projektowane roboty budowlane, to brak było podstaw do wydania pozwolenia na budowę. Wszelkie spory dotyczące kwestii cywilnoprawnych pozostają poza gestią organów administracji architektoniczno-budowlanej, gdyż uprawnionymi do ich rozstrzygania są sądy powszechne. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł D. sp. j. w R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata G.C., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenie złożonego przez S.G. odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Organowi II instancji do ponownego rozpoznania. W skardze zarzucili naruszenie przepisów prawa budowlanego, tj. art. 35 ust. 4, poprzez uznanie, że Inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż Skarżący po wydaniu zgody na wykonanie prac związanych z przyłączem gazu, wody oraz utwardzeniu działek, następnie powyższą zgodę cofnął, co według Organu jest skuteczne, pomimo tego, że jak sam wskazuje do weryfikacji oświadczenia woli i uznania cofnięcia za skuteczne czy też nie, właściwy jest sąd powszechny. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Organ I instancji wydając decyzję z 2 czerwca 2022 r. o warunkach zabudowy oparł się na dokumentach przedstawionych przez Inwestora, w tym na oświadczeniu S.G. wyrażającym zgodę na wykonanie prac związanych z przyłączem gazu, wody i utwardzeniu nieruchomości. Zdaniem Strony skarżącej oświadczenie o wyrażeniu zgody na wykorzystanie nieruchomości na cele budowlane nie budzi wątpliwości i żaden z wydających decyzje Organów tego nie zakwestionował, pomimo innej interpretacji S.G. Wobec powyższego należało uznać, że S.G. złożył oświadczenie woli, które na czas jego złożenia wywołało skutki prawne, a mianowicie spełnienie warunków wskazanych w art. 32 P.b. W ocenie Strony skarżącej moment dotarcia oświadczenia do drugiej strony, a następnie do Organu jest momentem, który wywołuje skutki prawne, których nie można cofnąć poprzez wycofanie oświadczenia woli. Powołując się na stanowisko Wojewody podała, że odwołujący mógłby się skutecznie uchylić od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli tylko i wyłącznie poprzez odpowiednie postępowanie wytoczone przed sadem powszechnym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga została przez Sąd oddalona bowiem okazała się niezasadna. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego uchylająca decyzję Prezydenta Miasta [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla D. sp. j. w R. na zamierzenie inwestycyjne obejmujące: "jedenaście budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z wewnętrznymi instalacjami: gaz, elektryka, c.o., c.w.u., wod.-kan. wraz z zagospodarowaniem terenu ( komunikacja kołowa, miejsca postojowe, dojścia, place gospodarcze ) i oświetleniem terenu na działkach nr ewid.: [...] obr. [...] położonych w [...] przy ul. [...]". Podstawą uchylenia decyzji i odmowy udzielenia pozwolenia na budowę stanowił brak dysponowania przez inwestora prawem do terenu objętego inwestycją. Jak wynika z akt sprawy wniosek o pozwolenie na budowę dotyczy działek nr ewid.: [...]. W sprawie nie ulega wątpliwości i wynika to z dołączonych wypisów z ewidencji gruntów, a strony tego nie kwestionują, że działki nr ewid. [...] i [...] stanowią współwłasność S.G. oraz R.K. po ½ . Działka nr ewid [...] stanowi własność R.K. W projekcie budowlanym dotyczącym zagospodarowania terenu działki nr ewid. [...] i [...] zostały określone jako droga dojazdowa ( służebność). Do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor dołączył formularz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazując podstawę prawną dysponowania wszystkimi nieruchomościami - stosunek zobowiązaniowy. W toku postępowania S.G. zgłosił sprzeciw do inwestycji, wskazując, że nigdy nie wyrażał zgody na dysponowanie przez inwestora działkami nr ewid. [...] i [...], dla celów budowlanych. W opozycji inwestor twierdzi, że dysponuje takim oświadczeniem, które na czas jego złożenia wywołało skutki prawne, tj. spełnienie warunków wskazanych w art. 32 P.b. Moment dotarcia oświadczenia do drugiej strony a następnie do Organu wywołał, zdaniem Strony skarżącej skutki prawne, od których uchylić można się jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Zgodnie z powołanym art. 33 ust 2 pkt 2 P.b. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością. Takim prawem może być własność, wieczyste użytkowanie, a nawet określone prawo obligacyjne, uprawniające inwestora do wzniesienia obiektu. W przypadku współwłasności, na dokonanie czynności przekraczających zwykły zarząd, zgodnie z art. 199 k.c. wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W razie braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny, który orzeknie mając na uwadze cel zamierzonej czynności i interesy wszystkich współwłaścicieli. Od wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. obowiązkiem inwestora nie jest wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale złożenie oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie składane w postępowaniu administracyjnym korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnemu z urzędu. Oświadczenie to może zostać skutecznie zakwestionowane w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę. Bo choć jego złożenie stanowi jedną z koniecznych przesłanek uzyskania pozwolenia na budowę, to nie zwalnia to organów orzekających od kontroli tego oświadczenia w zakresie zawartej w nim treści, zwłaszcza w sytuacji, gdy w związku ze stanowiskiem innych stron postępowania nasuwa ono konkretne wątpliwości. W orzecznictwie podkreśla się również, że obowiązek organu ustalenia istnienia tytułu prawnego inwestora trwa aż do wydania decyzji przez Organ II instancji, z uwagi na reformatoryjny charakter tych decyzji. Jeśli zatem organ odwoławczy dysponuje oświadczeniem inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak i oświadczeniem woli właściciela nieruchomości cofającym, z powodu błędu, swą wcześniejszą zgodę, na której to zgodzie oparte było oświadczenie inwestora, to powinien ocenić wycofanie zgody właściciela, w kontekście uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia złożonego pod wpływem błędu. Dysponując zaś zarówno oświadczeniem woli właściciela uprawniającym inwestora do złożenia oświadczenia w trybie art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b., jak i oświadczeniem właściciela cofającym tę zgodę organ powinien uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w chwili rozstrzygania, oprzeć się na oświadczeniu późniejszym. Ewentualnie zakwestionowanie oświadczenia cofającego zgodę należałoby do sądu powszechnego, po zainicjowaniu przez inwestora postępowania cywilnego. ( wyrok NSA z 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 577/06). Z powyższego zatem wynika prawo do oceny złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, zwłaszcza w sytuacji, gdy przeczą temu inne dowody w sprawie. Wynika z tego również, że zgoda właściciela na wykorzystanie nieruchomości nie jest nieodwołalna. W przedmiotowej sprawie warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę, dla inwestora niebędącego właścicielem wieczystym użytkownikiem było dysponowanie oświadczeniem wszystkich współwłaścicieli o wyrażeniu zgody na przeznaczenie nieruchomości na cele budowlane. Niewątpliwie inwestor dysponował zgodą jednego z współwłaścicieli tj. R.K., wątpliwa okazała się zgoda drugiego ze współwłaścicieli S.G. Inwestor powołuje się na znajdujące się w aktach własne oświadczenie z 29 czerwca 2018 r. Wynika z niego, że to inwestor złożył oświadczenie, które zostało podpisane także przez S.G., że w razie nabycia udziałów w działkach nr ewid.: [...] oraz [...], obręb [...] położonych przy ul. [...] w [...], stanowiących dojazd do działki nr ewid. [...] obręb [...] położonej w [...] przy ul. [...], w przypadku jej ulepszenia poprzez np. utwardzenie asfaltem, położenie kostki brukowej ewentualnie poszerzenie do 5 metrów, nie będzie sobie rościł żadnych pretensji i nie będzie żądać żadnych kosztów poniesionych na ulepszenie drogi od drugiego współwłaściciela, którym jest S.G. Jednocześnie zapewnił, że od strony południowej na całej długości ogrodzenia działki nr ewid. [...] obr. [...] położonej w [...] przy ul. [...] zostaną posadzone tuje o wysokości 2 m. Z oświadczenia tego nie wynika aby S.G. wyraził zgodę na wykorzystanie działek stanowiących jego współwłasność na cele budowlane. Zostało ono złożone pod warunkiem przejęcia udziałów drugiego z współwłaścicieli oraz na wypadek ulepszenia drogi. Ponadto dotyczy wyłącznie zrzeczenia się roszczeń związanych z ulepszeniem drogi. Tymczasem zgoda właściciela nieruchomości, upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane winna być sformułowana w sposób jednoznaczny. Ze złożonego przez właściciela oświadczenia woli powinno wynikać, że wyraża on zgodę na wybudowanie na jego gruncie, przez wskazanego inwestora, określonego obiektu budowlanego. Zgoda taka nie może być dorozumiana ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2000 r. IV SA 316/98). Składane w trybie art. 33 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego oświadczenie jest więc o tyle skuteczne o ile z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika wniosek przeciwny. Oświadczenie to stwarza bowiem jedynie domniemanie, iż składającemu je przysługuję wymienione prawo. Stąd właśnie konieczność oceny złożonego oświadczenia, które zdaniem inwestora uprawniało go do realizacji zamierzenia budowlanego na nieruchomości stanowiącej własność innego podmiotu. W sprawie nie ma wątpliwości, że współwłaściciel nieruchomości nie wyraża zgody na realizację inwestycji, a złożone przez inwestora oświadczenie, podpisane przez właściciela, nie dawało inwestorowi gwarancji wykorzystania nieruchomości dla realizacji inwestycji za zgodą właściciela. Stanowiło wyłącznie zrzeczenie się przez inwestora roszczeń na wypadek przejęcia udziałów w nieruchomości i poprawy jakości drogi. W sprawie nie ma znaczenia umorzenie postępowania karnego toczącego się w sprawie przedłożenia tego oświadczenia. Brak odpowiedzialności karnej z tytułu przedłożenia oświadczenia jako stanowiącego dowód na prawo do dysponowania nieruchomością nie może zmienić oceny skutków cywilnoprawnych – obligacyjnych przedstawionego oświadczenia istotnych z punktu widzenia oceny prawa do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI