II OSK 1253/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nieprecyzyjnego określenia obowiązków w decyzji administracyjnej dotyczącej ochrony przeciwpożarowej.
Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję nakładającą obowiązek wyposażenia klatek schodowych w urządzenia zapobiegające zadymieniu. WSA oddalił skargę, uznając możliwość stosowania nowych przepisów do starszych budynków. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że choć nowe przepisy mogą być stosowane do istniejących budynków (retrospektywnie), to decyzja administracyjna była wadliwa z powodu nieprecyzyjnego określenia nałożonych obowiązków, co narusza art. 107 § 1 k.p.a.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej T. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Komendanta Państwowej Straży Pożarnej. Decyzja nakładała na Spółdzielnię obowiązek wyposażenia klatek schodowych w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu. Spółdzielnia argumentowała, że budynek został wybudowany zgodnie z ówczesnymi przepisami i nie podlega wstecznej zmianie wymagań. WSA uznał, że nowe przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej mogą być stosowane do starszych budynków, jeśli zagrażają życiu ludzi, a możliwość spełnienia wymogów w inny sposób niż przewidziany w rozporządzeniu nie zwalnia z obowiązku dostosowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zgodził się z WSA co do zasady stosowania nowych przepisów do istniejących budynków (retrospektywnie, a nie retroaktywnie), podkreślając ważny interes publiczny w zapewnieniu bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Jednakże NSA uchylił zaskarżony wyrok, uznając zasadność zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. przez Sąd I instancji. Sąd kasacyjny stwierdził, że decyzje organów obu instancji były wadliwe z powodu nieprecyzyjnego określenia nałożonych obowiązków. Rozstrzygnięcie było niejasne, odsyłało do innych przepisów i nie pozwalało na jednoznaczne wykonanie ani egzekucję. Z tego powodu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nowe przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej mogą być stosowane do istniejących budynków (działanie retrospektywne prawa), jeśli zapewniają one ochronę życia ludzkiego, nawet jeśli budynek został wybudowany przed wejściem w życie nowych przepisów. Nie jest to naruszenie zasady lex retro non agit.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stosowanie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej do wcześniej wybudowanych budynków jest działaniem retrospektywnym prawa, a nie retroaktywnym, ponieważ istnienie i użytkowanie budynku jest zdarzeniem ciągłym. Podkreślono ważny interes publiczny w zapewnieniu skuteczniejszych środków ochrony przeciwpożarowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p.p. art. 4
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p.p. art. 3
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
u.o.p.p. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
p.b.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 67 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 68
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
rozp. MSWiA z 16.06.2003 art. 11 § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
rozp. MSWiA z 16.06.2003 art. 12
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
rozp. MI z 12.04.2002 art. 2 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. MI z 12.04.2002 art. 207 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozp. MI z 12.04.2002 art. 246 § 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieprecyzyjne określenie obowiązków w decyzji administracyjnej, co czyni ją niewykonalną i narusza art. 107 § 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Możliwość stosowania nowych przepisów o ochronie przeciwpożarowej do istniejących budynków (zasada retrospektywności prawa). Uznanie, że naruszenie przepisów o sporządzaniu protokołu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
retrospektywność prawa, a nie działaniem retroaktywnym istnienie budynku, który wprawdzie został wybudowany pod rządami "starego" prawa, ale istnieje nadal i jest użytkowany pod rządami "nowego" prawa jest zdarzeniem ciągłym ważny interes publiczny we wprowadzeniu nowych, skuteczniejszych środków ochrony przeciwpożarowej w celu ochrony zdrowia i życia ludzkiego Rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z elementów najistotniejszych każdej decyzji administracyjnej. Musi więc ono być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę.
Skład orzekający
Maria Rzążewska
przewodniczący
Krystyna Borkowska
członek
Teresa Kobylecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady stosowania nowych przepisów do istniejących budynków (retrospektywność prawa) oraz wymogi dotyczące precyzji rozstrzygnięć w decyzjach administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nakładania obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej, ale zasady dotyczące precyzji decyzji są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stosowania prawa wstecz (retrospektywność) w kontekście bezpieczeństwa publicznego, a także fundamentalnej zasady precyzji decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Prawo wstecz: Czy nowe przepisy bezpieczeństwa mogą dotknąć stare budynki?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1253/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-09-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-08-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Krystyna Borkowska Maria Rzążewska /przewodniczący/ Teresa Kobylecka /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6016 Ochrona przeciwpożarowa Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II SA/Łd 1232/05 - Wyrok WSA w Łodzi z 2006-04-18 Skarżony organ Komendant Państwowej Straży Pożarnej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 174, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 185 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1991 nr 81 poz 351 art. 4, art. 3, art. 1 Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 67 par. 1 i 2, art. 68, art. 107 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Maria Rzążewska Sędziowie Krystyna Borkowska Teresa Kobylecka ( spr) Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 26 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej T. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2006 r. sygn., akt II SA/Łd 1232/05 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej T. w Ł. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej T. w Ł. kwotę: 400 słownie: czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. [pic] Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej T. w Ł. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, iż Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Ł. nakazał decyzją z dnia [...] Spółdzielni Mieszkaniowej T. w Ł., jako administratorowi bloku mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w Ł. wyposażenie klatek schodowych budynku w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, zaś podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1230 ze zm.), art. 104, art. 107 § 1 i 3 kpa oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 121, poz. 1138) w zw. z § 207 ust. 2, § 246 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690) w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Termin wykonania nałożonego obowiązku Komendant ustalił na dzień 31 grudnia 2007 r. Jednocześnie organ wskazał, iż na podstawie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nakazany obowiązek może być spełniony w inny sposób niż podany w rozporządzeniu, z zachowaniem trybu postępowania określonego w wymienionym przepisie. Sąd podkreślił, że Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że projekt techniczny budynku nie przewidywał oddymiania klatki schodowej, przewidywał jednak inne zabezpieczenie w postaci wyposażenia obiektu w drzwi dymoszczelne do piwnic i na korytarz na XI kondygnacji oraz do wszystkich mieszkań. Przeprowadzone czynności kontrolno-rozpoznawcze wykazały jednak brak klap oddymiających, drzwi do piwnic i na ostatniej kondygnacji budynku w wykonaniu zwykłym. W ocenie organu wyposażenie obiektu w urządzenia zapobiegające zadymianiu lub służące do usuwania dymu stanowią niezbędne minimum, które w istotny sposób wpłynie na poprawę warunków bezpieczeństwa lokatorów w przypadku pożaru. Stanowisko skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej T. w Ł. przedstawione przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sprowadzało się do podniesienia faktu, że budynek przy ul. [...] w Ł. został wybudowany w 1970 r. zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, a wskazane w decyzji przepisy nie zawierają w swej treści jednoznacznie brzmiących przepisów przejściowych, które regulowałyby problematykę dostosowania istniejących budynków i zakresu tego dostosowania do obecnie obowiązujących przepisów. Przepis § 207 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie może mieć zastosowanie jedynie w przypadku przebudowy, nadbudowy bądź zmiany sposobu użytkowania budynku, co wynika zdaniem skarżącej z brzmienia § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia. Ponadto skarżąca twierdziła, że decyzje administracyjne oparte na przepisach pozaustawowych – rozporządzeniach, nakładające istotne obowiązki dostosowywania istniejących budynków, wykonanych i oddanych do eksploatacji zgodnie z prawem obowiązującym w dacie ich wykonania i oddawania do eksploatacji są nie do pogodzenia z zasadą praworządności (art. 6 i 7 kpa) i zasadą zaufania do organów państwa (art. 8 kpa). Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd I instancji stwierdził, że będące podstawą rozstrzygnięcia aktualne przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego należy stosować także do budynków z tzw. starych zasobów mieszkaniowych. Przepis § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690) stanowi wprost, że przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się z uwzględnieniem § 2 ust. 2 również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. Uzasadnienie wystąpienia tej przesłanki w bloku zostało szeroko omówione w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, który wskazał m.in. na zagrożenia płynące z utrzymania niedrożnych dróg pożarowych i braku urządzeń oddymiających powodujących, iż w razie pożaru klatki schodowe stają się kominami, którymi dym oraz gorące gazy spalinowe wędrują swobodnie i zadymiają cały budynek, odcinając ludzi od dróg ewakuacyjnych. Powołany § 2 ust. 2 przewiduje możliwość spełnienia wymagań w zakresie ochrony pożarowej w inny sposób niż określony w rozporządzeniu w wypadku rozbudowy i remontu budynków już istniejących. Nietrafnie zdaniem Sądu I instancji Spółdzielnia z tych przepisów wyprowadziła wniosek, że w przypadku budynków już istniejących obowiązki dostosowania ich do wymagań ochrony pożarowej można nałożyć jedynie w razie rozbudowy, nadbudowy czy remontu. Uzasadnienia takiego nie daje również wykładnia celowościowa oraz treść § 2 ust. 2 rozporządzenia, którego istota sprowadza się do możliwości zastosowania innych rozwiązań zabezpieczeń przeciwpożarowych niż przewidziane w rozporządzeniu, ale na podstawie odpowiednich ekspertyz. Nie oznacza natomiast, że w budynkach starych należy oczekiwać do prowadzenia prac remontowych w bliżej nieokreślonym czasie. Ponadto Sąd I instancji uznał za niezasadny zarzut skargi, że obowiązki nałożono na Spółdzielnię wyłącznie na podstawie przepisów pozaustawowych, tj. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 121, poz. 1138) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690), gdyż rozporządzenia te zostały wydane na podstawie delegacji ustawowej i nie wykraczają poza jej ramy, stanowiąc sprecyzowanie obowiązków wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1129). Z urzędu natomiast Sąd I stwierdził, że sporządzenie jednego protokołu z dnia 30 czerwca 2005 r. z czynności przeprowadzonych w różnych terminach (9, 16, 20, 27, 30 czerwca 2005 r.) uchybia przepisom art. 67 § 1 i 2 pkt 2 i art. 68 kpa, jednak Spółdzielnia miała możliwość ustosunkowania się do treści protokołu, nie kwestionowała jednak faktów w nim zawartych, stanowiących podstawę wydanych decyzji, zatem uchybienie to nie miało istotnego znaczenia w sprawie. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Spółdzielnia Mieszkaniowa T. w Ł. zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), a w szczególności: - § 11 ust. 1 oraz § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów w zw. z § 2 ust. 2, § 207 ust. 2, § 246 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów poprzez przyjęcie, że choć przedmiotowy budynek mieszkalny nr [...] został zaprojektowany, wybudowany i odebrany, a także dopuszczony do eksploatacji na podstawie obowiązujących przed wielu laty norm projektowych, techniczno-budowlanych i przepisów o ochronie przeciwpożarowej, to w ocenie Sądu organy obu instancji były uprawnione do nałożenia na skarżącą Spółdzielnię obowiązków jego dostosowania do obecnie obowiązujących regulacji prawnych dotyczących m.in. ochrony przeciwpożarowej, choć nie został on poddany nadbudowie, przebudowie czy też zmianie sposobu jego użytkowania, czego wymaga § 2 ust. 2. Nie wykazano, poza jednostronnym stwierdzeniem organów stanu zagrożenia bezpieczeństwa mieszkańców, co w praktyce oznacza naruszenie zasady lex retro non agit, zwłaszcza, że przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej nie zawierają wyraźnego upoważnienia ustawowego do wydania przedmiotowych przepisów wykonawczych, które ingerowałyby z mocą wsteczną w sferę stanów faktyczno-prawnych, zaistniałych przed wejściem w życie przedmiotowej ustawy, 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa), a w szczególności: - art. 145 § 1 pkt 3 ppsa poprzez przyjęcie, że decyzje obu organów są zgodne z prawem, mimo uznania przez Sąd, że sporządzenie protokołu z dnia 30 czerwca 2005 r. obejmujące czynności z kilkunastu dni narusza art. 67 § 1 i 2 oraz art. 68 kpa i mimo, że decyzje w sposób oczywisty naruszają treść 107 § 1 kpa, gdyż nakładają na stronę nie dość precyzyjnie określone w ich osnowie obowiązki, których ścisłe wykonanie nie zawsze będzie możliwe, a próby sprecyzowania ich można dopiero doszukiwać się w treści ich uzasadnień, czy też w treści przepisów wskazanych jako podstawa ich wykonania. Ponadto całkowicie przeczy zasadzie precyzyjnego określenia obowiązków stwierdzenie organu w zaskarżonej decyzji, że nałożony obowiązek może być spełniony nawet w inny sposób aniżeli określony w decyzji. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do regulacji art. 183 § 1 tej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. W sprawie niniejszej podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez zarzuty naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania i prawa materialnego. Oceniając zarzut naruszenia prawa materialnego "poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 11 ust. 1 oraz § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów w zw. z § 2 ust. 2, § 207 ust. 2, § 246 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów" Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, że skarżąca Spółdzielnia uważa, iż naruszono te przepisy, ponieważ nałożono na nią obowiązek dostosowania budynku Nr [...] przy [...] w Ł. do wymogów ochrony przeciwpożarowej wprowadzonych po jego wybudowaniu. Do tego sprowadza się problem prawny przedstawiony w skardze kasacyjnej. Oceniając ten zarzut skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest on zasadny. Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej zawiera przepisy, które stanowią podstawę do nałożenia na właścicieli budynków, obiektów budowlanych obowiązki zapewniające ochronę przeciwpożarową (art. 4), określając, że odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych ponoszą m.in. właściciele, zarządca lub użytkownik budynku (art. 3). Z kolei w art. 13 ust.1 ustawy upoważniono ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia sposobów i warunków ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenów. Określając zakres spraw przekazanych do uregulowania wskazano m.in. na sposób, w jaki spełnione winny być obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej, warunki ewakuacji oraz warunki, w których użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi. Wykonując to upoważnienie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał dnia 16 czerwca 2003 r. rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, zawierające w Rozdziale 4 "Ewakuacja" m.in. wymagania w zakresie szybkiego i bezpiecznego opuszczenia strefy zagrożenia pożarem. W § 12 określono, że podstawą do uznania użytkowanego budynku istniejącego za zagrażający życiu ludzi jest niezapewnienie przez występujące w nim warunki techniczne możliwości ewakuacji ludzi. Rozporządzenie to obowiązywało w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji. Organy administracji podejmując zaskarżoną decyzję działały zatem na podstawie i w granicach prawa, jak słusznie przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku. Wskazane akty prawne mogły być też przez organy administracji publicznej stosowane do budynku, który został wybudowany zanim weszło w życie powołane rozporządzenie oraz powołana ustawa o ochronie przeciwpożarowej. Ustawa ta nie reguluje stosowania jej do budynków wybudowanych przed wejściem jej w życie. Wobec tego należy stosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa. Podobnie jest z przepisami powołanego rozporządzenia, przy czym w tym przypadku należy wskazać, że rozporządzenie to zawiera wprost przepisy, które wyjątkowo opóźniają albo wykluczają stosowanie nowego prawa w odniesieniu do niektórych stanów faktycznych (§ 40), co świadczy, że w pozostałych przypadkach należy je stosować bezpośrednio. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka regulacja nie narusza wskazanej w skardze kasacyjnej zasady lex retro non agit. Zauważyć należy, że sytuacja, która występuje w niniejszej sprawie nie jest przykładem retroaktywnego działania prawa, lecz przypadkiem jego retrospektywnego działania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że o retroaktywnym działaniu prawa mamy do czynienia wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów, zaś z retrospektywnością prawa mamy do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia, bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym, takie które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia, które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (p. uchwała NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. I OPS 1/06, ONSAiWSA nr 3 z 2006 r., poz. 71). Należy zatem zauważyć, że istnienie budynku, który wprawdzie został wybudowany pod rządami "starego" prawa, ale istnieje nadal i jest użytkowany pod rządami "nowego" prawa jest zdarzeniem ciągłym, sytuacją trwającą także po wejściu w życie nowej ustawy. Zatem wprowadzenie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej dla takich budynków jest działaniem retrospektywnym prawa, a nie działaniem retroaktywnym. Należy także mieć na uwadze ważny interes publiczny we wprowadzeniu nowych, skuteczniejszych środków ochrony przeciwpożarowej w celu ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Ustawodawca musi mieć możliwość w dostosowaniu ochrony przeciwpożarowej także istniejących budynków do nowych, skutecznych środków przeciwpożarowych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zastosowanie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej do wcześniej wybudowanych budynków nie narusza wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów i zarzuty skargi kasacyjnej nie są w tej części zasadne. Natomiast usprawiedliwiony jest zarzut skargi kasacyjnej zarzucający Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 ppsa przez uznanie, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem mimo, że treść decyzji narusza w sposób istotny przepis art. 107 § 1 kpa. Naruszenie art. 67 § 1 i 2 oraz art. 68 kpa przy sporządzenie protokołu z dnia 30 czerwca 2005 r. w sytuacji możliwości ustosunkowania się stron do jego treści nie miało istotnego znaczenia w sprawie, co zasadnie wskazał Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z elementów najistotniejszych każdej decyzji administracyjnej. Musi więc ono być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. Obowiązek ten powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu. Rozstrzygnięcie stanowi istotę decyzji (osnowę), bowiem w tym fragmencie przesądza się o udzielonym stronie uprawnieniu, względnie nałożeniu obowiązku, a wówczas treści rozstrzygnięcia organu nie można domniemywać. W rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje wyrażona wola organu administracyjnego załatwiająca sprawę w tej formie. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie czynią zadość temu wymogowi. Organy administracji nakazały bowiem administratorowi bloku mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w Ł. "wyposażenie klatki schodowej budynku w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu", nie precyzując konkretnie tych obowiązków, a także określiły, że "na podstawie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nakazane obowiązki mogą być spełnione w inny sposób niż podany w przedmiotowym rozporządzeniu, z zachowaniem trybu postępowania określonego w wymienionym przepisie". Uwzględnienie § 2 ust. 2 rozporządzenia przy zastosowaniu § 207 ust. 2 rozporządzenia polega na tym, że w odniesieniu do budynków istniejących zamiast stosowania wymagań zawartych w rozporządzeniu można zastosować wskazania ekspertyzy technicznej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego lub rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych uzgodnionych z komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub wojewódzkim inspektorem sanitarnym – odpowiednio do przedmiotu ekspertyzy (wyrok NSA z dnia 17 marca 2006 r., II OSK 654/05 – LEX nr 198353). Nie można wydać decyzji, która jedynie odsyła do § 2 ust. 2 rozporządzenia, bez określenia obowiązków koniecznych do wykonania. Decyzja taka jest nie tylko nie możliwa do wykonania, ale również nie jest możliwe wyegzekwowanie jej przez organ egzekucyjny. Wprawdzie częścią składową decyzji jest też uzasadnienie faktyczne i prawne, które służy wyjaśnieniu rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji, jednak i ono nie określa, jakie konkretnie obowiązki winny być wykonane przez skarżącą Spółdzielnię. Uwzględniając powyższe uchybienie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI