II OSK 1251/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wcześniej oddalił skargę spółki na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego. Sąd I instancji uznał, że spółka, jako użytkownik wieczysty sąsiedniej nieruchomości, nie miała legitymacji do wniesienia skargi, ponieważ nie była stroną w postępowaniu egzekucyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, w pełni podzielił stanowisko WSA. Podkreślono, że krąg podmiotów posiadających status strony w postępowaniu egzekucyjnym jest znacznie zawężony w stosunku do postępowania merytorycznego i obejmuje co do zasady wierzyciela i zobowiązanego. Sąd wskazał, że spółka nie była ani wierzycielem, ani zobowiązanym, ani innym podmiotem, któremu ustawa przyznawałaby takie uprawnienia w tym konkretnym postępowaniu dotyczącym obowiązku niepieniężnego. W związku z tym, spółka nie miała legitymacji skargowej, a tym samym NSA oddalił jej skargę kasacyjną. Sąd nie badał merytorycznej zasadności postanowienia o grzywnie, ponieważ podstawą oddalenia skargi było wniesienie jej przez nieuprawniony podmiot.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA co do wąskiego kręgu stron w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i braku legitymacji skargowej podmiotów niebędących stronami, nawet jeśli posiadają interes prawny.
Dotyczy specyficznego postępowania egzekucyjnego w administracji w przedmiocie obowiązków niepieniężnych. Interpretacja interesu prawnego w kontekście art. 50 p.p.s.a.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podmiot, który nie jest stroną w postępowaniu egzekucyjnym (wierzycielem lub zobowiązanym), ale posiada interes prawny związany z wykonaniem obowiązku (np. rozbiórki obiektu budowlanego), ma legitymację do wniesienia skargi na postanowienie wydane w tym postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podmiot taki nie posiada legitymacji do wniesienia skargi, ponieważ krąg stron postępowania egzekucyjnego jest ściśle określony i nie obejmuje podmiotów, które nie są ani wierzycielem, ani zobowiązanym, nawet jeśli posiadają interes prawny związany z przedmiotem egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji precyzyjnie określa krąg stron postępowania egzekucyjnego, który jest węższy niż w postępowaniu merytorycznym. Tylko wierzyciel i zobowiązany, a w ograniczonym zakresie inne podmioty wskazane w ustawie (np. art. 38), mogą być stronami. Podmiot posiadający jedynie interes prawny, ale niebędący stroną w rozumieniu ustawy, nie ma legitymacji do zaskarżenia postanowień wydanych w tym postępowaniu.
Jak należy interpretować zakres podmiotowy postępowania egzekucyjnego w administracji w kontekście obowiązków o charakterze niepieniężnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym, stronami są co do zasady wierzyciel i zobowiązany. Inne podmioty mogą brać udział tylko w przypadkach wyraźnie przewidzianych w ustawie.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując, że wierzycielem jest organ właściwy do orzekania, a zobowiązanym jest ten, kto nie wykonał obowiązku. Podkreślono, że przepisy dotyczące egzekucji należności pieniężnych z nieruchomości (art. 110b) są przepisami szczególnymi i nie mają zastosowania do egzekucji obowiązków niepieniężnych w zakresie określania stron.
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 5 § par. 1 pkt. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa wierzyciela jako organ właściwy do orzekania w pierwszej instancji dla obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji.
u.p.e.a. art. 1a § pkt 20
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definiuje zobowiązanego jako osobę prawną, jednostkę organizacyjną lub osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym.
p.p.s.a. art. 50 § par. 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, w tym osoby posiadające interes prawny.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymienia obowiązki, które mogą być egzekwowane w drodze egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 6 § par. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stanowi, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel może podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.
u.p.e.a. art. 26 § par. 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje kwestię wszczęcia egzekucji administracyjnej na wniosek wierzyciela lub z urzędu przez organ egzekucyjny.
u.p.e.a. art. 38
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy sytuacji, gdy osoba niebędąca zobowiązanym rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję.
u.p.e.a. art. 110b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Szczególny przepis dotyczący egzekucji należności pieniężnych z nieruchomości, który rozszerza krąg uczestników postępowania egzekucyjnego.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna regulacja dotycząca stron postępowania administracyjnego, która jest szersza niż w postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 183 § par. 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz przesłanki nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem nie miała legitymacji do wniesienia skargi na postanowienie o nałożeniu grzywny.
Odrzucone argumenty
Spółka posiadała interes prawny w sprawnym przebiegu postępowania egzekucyjnego i miała prawo zaskarżyć postanowienie o grzywnie. • Sąd I instancji błędnie zawęził zakres podmiotowy postępowania egzekucyjnego. • Przepis art. 110b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest przepisem szczególnym zawężającym krąg stron w sprawach o charakterze niepieniężnym. • Art. 28 k.p.a. powinien być stosowany odpowiednio. • Art. 122 par. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wyklucza przyznania uprawnień innym podmiotom.
Godne uwagi sformułowania
krąg podmiotów, którym w postępowaniu egzekucyjnym przysługuje przymiot strony, jest znacznie zawężony w stosunku do postępowania merytorycznego • interes prawny, o którym mowa w powołanym przepisie [art. 50 p.p.s.a.], musi mieć charakter materialnoprawny
Skład orzekający
Roman Hauser
przewodniczący
Maria Czapska-Górnikiewicz
członek
Jerzy Stelmasiak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA co do wąskiego kręgu stron w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i braku legitymacji skargowej podmiotów niebędących stronami, nawet jeśli posiadają interes prawny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania egzekucyjnego w administracji w przedmiocie obowiązków niepieniężnych. Interpretacja interesu prawnego w kontekście art. 50 p.p.s.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego - legitymacji skargowej w postępowaniu egzekucyjnym, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Kto naprawdę może skarżyć decyzje w postępowaniu egzekucyjnym? NSA wyjaśnia granice legitymacji.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.