II OSK 125/06

II OSK 125/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-01-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Gorczycka -Muszyńska
Jerzy Stankowski /sprawozdawca/
Krystyna Borkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 221/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-09-21
II SA/Sz 1195/04 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2005-10-05
II OSK 104/06 - Wyrok NSA z 2006-12-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 51 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 34 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędziowie Barbara Gorczycka – Muszyńska Jerzy Stankowski /spr./ Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. i J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 października 2005 r. sygn. akt II SA/Sz 1195/04 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia lipca 2004 r. Nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) – dalej: Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a. nakazał J. i J. N. przedłożenie w terminie do dnia 30 września 2004 r. – w celu doprowadzenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na terenie działki nr [...] przy ul. M. w P., do stanu zgodnego z prawem – następujących dokumentów:
1. inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wykonanych robót budowlanych na działce nr [...] przy ul. M. w P.;
2. projektu budowlanego zamiennego branży architektonicznej i konstrukcyjnej uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych i planowanych zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego;
3. projektu zagospodarowania terenu (działki),
4. kopii uprawnień i zaświadczeń o przynależności projektantów do właściwych izb samorządu zawodowego.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podał, iż J. M. i J. K. pismem z dnia 18 listopada 2003 r. zawiadomili organ nadzoru budowlanego o rozpoczęciu przez J. i J. N. budowy fundamentów budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wiatą i przyłączami infrastruktury technicznej przy granicy działek o numerach ewid. [...] i [...], bez zachowania przepisów wynikających z art. 12 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.)..Ponadto podano,że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 24 lutego ustalono, że przedmiotowy obiekt budowlany został usytuowany na terenie działki budowlanej zgodnie z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia 10 października 2003 r., znak: [...] wydanej przez Starostę P. oraz z zatwierdzonym projektem budowlanym.Organ przeprowadzający kontrolę stwierdził, że inwestor dokonał istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającego na niewykonaniu otworów w ścianach zewnętrznych części budynku określonego w projekcie jako wiata.W dniu 8 marca 2004 r. inwestorzy J. i J. N. złożyli projekt zamienny wraz z wnioskiem o wydanie zamiennej decyzji o pozwoleniu na budowę dla prowadzonej inwestycji.W dniu 11 maja 2004 r. organ nadzoru budowlanego przeprowadził wizję lokalną budowy, podczas której ustalił, że zrealizowane są już niektóre zmiany zawarte w projekcie zamiennym a które stanowią istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę udzielonego decyzją z dnia 10 października 2003 r.Postanowieniem z dnia 28 maja 2004 r., [...], na podstawie art. 50 ust.1 pkt 4 ustawy prawo budowlane organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wskazując,że ustalone odstępstwa polegają na wykonaniu stóp fundamentowych pod słupy, które mają podpierać planowane dodatkowe balkony od strony ogrodu, zmianie układu pomieszczeń na każdej kondygnacji wraz ze zmianą wielkości oraz lokalizacji otworów okiennych i zmianą usytuowania i ilości przewodów kominowych.Ponadto podano, że, w miejsce projektowanej posadzki na gruncie wiaty, wykonano żelbetowy strop oparty na ścianach fundamentowych i podniesiono jego rzędną o około 40 cm w stosunku do założonej w zatwierdzonym projekcie budowlanym oraz podwyższono ściankę kolankową (w kondygnacji poddasza) o około 50 cm i zmieniono konstrukcję dachu w części nad tarasem likwidując lukarnę dalszej części uzasadnienia organ I instancji podał, że w przypadku istotnego odstąpienia od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby obowiązek wykonania określonych czynności, w celu odprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.Organ pouczył strony, że niewykonanie w terminie określonych w decyzji obowiązków, spowoduje wydanie decyzji nakazującej przywrócenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z projektem budowlanym stanowiącym integralny załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 10 października 2003 r.
Odwołanie powyższej decyzji wnieśli J. M. i J. K. zarzucając, że decyzja o pozwoleniu na budowę w granicy ich działki jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz warunkami zabudowy wydanymi przez Gminę P. Przepisy prawa budowlanego jednoznacznie stanowią, że odległość od granicy sąsiada przy ścianie pełnej powinna wynosić 3 m, a przy ścianie z oknami 4 m.
W ocenie odwołujących się, na działce nr ewid. [...] w P. prowadzona jest "dzika" budowa i oświadczyli, że nie wyrażali i nigdy nie wyrażą zgody na zabudowę w granicy.
W piśmie z dnia 4 września 2004 r. odwołujący podnieśli dodatkowo, że podpis J. K. na decyzji z dnia 10 października 2003 r. o pozwoleniu na budowę na działce nr ewid. [...] w P., nie stanowi podstawy prawnej do odstępstwa od przepisów prawa budowlanego. Podtrzymali też stanowisko, że właściciele działki ewid. nr [...] lokalizując budynek w granicy ich działki złamali przepisy prawa budowlanego, a decyzja o warunkach zagospodarowania terenu jest sprzeczna z miejscowym planem i jest nieważna.
Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie decyzją z dnia [...] września 2004 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego,uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i orzekł wykonanie nałożonego obowiązku w terminie do dnia [...] listopada 2004 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu podał, że J. i J. N., po uzyskaniu w dniu 10 października 2003 r. decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę, rozpoczęli w październiku 2003 r. budowę na działce nr ewid. [...] domu jednorodzinnego z wiatą garażową i przyłączami infrastruktury technicznej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., po otrzymaniu zgłoszenia Państwa K. - przeprowadził w dniu 24 lutego 2004 r. kontrolę budowy, podczas której ustalił, że przedmiotowy obiekt został usytuowany zgodnie z warunkami decyzji o pozwolenie na budowę oraz zatwierdzonym projektem budowlanym. W wyniku powtórnej wizji lokalnej, przeprowadzonej w dniu 11 marca 2004 r. organ nadzoru budowlanego stwierdził, że inwestorzy dokonali istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odstępstwa polegają na wykonaniu stóp fundamentowych pod słupy, które mają podpierać planowane dodatkowe balkony od strony ogrodu, zmianie układu pomieszczeń na każdej kondygnacji wraz ze zmianą wielkości oraz lokalizacji otworów okiennych i zmianie usytuowania przewodów kominowych. Ponadto, w części dotyczącej wiaty garażowej w miejsce projektowanej posadzki na gruncie, wykonano żelbetowy strop oparty na ścianach fundamentowych i podniesiono rzędną o ok. 40 cm w stosunku do założonej w zatwierdzonym projekcie. Podwyższono też ściankę kolankową w kondygnacji poddasza i zmieniono konstrukcję dachu w części nad tarasem likwidując lukarnę.
W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane odpowiada prawu. Nakazanie wykonania projektu zamiennego przez osobę uprawnioną, zapewni wykonanie go zgodnie z obowiązującym prawem, w tym z przepisami art. 5 ustawy Prawo budowlane. Z uwagi na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy zmienił termin wykonania nałożonego obowiązku.
Odnosząc się do argumentów odwołujących się organ II instancji wyjaśnił, że przepisy dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie pozwalają na sytuowanie ściany budynku w granicy działki, gdy wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja Burmistrza P. z dnia 15 stycznia 2003 r., nr [...], o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa, iż na działce nr [...] dopuszcza się zabudowę mieszkaniowo-usługową jednorodzinną lub łańcuchową do dwóch kondygnacji naziemnych z wysokim dachem. Na posadowienie obiektów w granicy sąsiadujących działek, zgodnie z prawem, nie jest wymagana zgoda właścicieli sąsiedniej działki.Ponadto organ odwoławczy podniósł, że jako organ nadzoru budowlanego nie jest organem kompetentnym do badania zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnieśli J. M. i J. K. domagając się, "by Sąd przekreślił bezprawne działania urzędników i wydał sprawiedliwy wyrok, który doprowadzi do rozbiórki uciążliwego obiektu".
Skarżący zarzucili, że decyzja z dnia 10 października 2003 r. o pozwoleniu na budowę jest niezgodna z przepisami Prawa budowlanego i przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., Podnieśli także, iż urzędnicy Gminy P. w sposób rażący złamali art. 5, 9, 34 i 51 Prawa budowlanego i zatwierdzili projekt budowlany naruszający prawo.Zgodnie z planem miejscowym zabudowa jednorodzinna wolnostojąca lub łańcuchowa do dwóch kondygnacji dotyczy tylko działek nr ewid. [...] i [...] W dalszej części skargi skarżący opisali dokładnie przebieg postępowania administracyjnego podkreślając, że organ nadzoru od ich pisma z dnia 19 listopada 2003 r. przez cztery miesiące nie podejmował żadnych czynności. W tym czasie w granicy działki wybudowano dwukondygnacyjny budynek z cegły na żelbetowych ławach fundamentowych z żelbetowymi stropami, który ma być garażem. Skarżący nie zgadzają się na legalizację istniejącego obiektu w granicy działki, a organy nadzoru budowlanego chcą legalizować budynek zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej.
Skargę skarżący uzupełnili pismem z dnia 9 września 2005 r. wraz z załącznikami, z których między innymi wynika, że Starosta P. decyzją z dnia [...] października 2004 r. w oparciu o art. 36a Prawa budowlanego uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia 10 października 2003 r. o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, oraz że skarżący złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Po. z dnia 15 stycznia 2003 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 5 października 2005 r. oddalił skargę.
Na wstępie merytorycznej części uzasadnienia wyroku Sąd podał, iż J. i J. N. realizując inwestycję stanowiącą budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wiatą na działce nr ewid. [...] położonej w P. przy ul. M., nie działali w warunkach samowoli budowlanej w rozumieniu Prawa budowlanego, jest bowiem bezsporne, że Burmistrz P. decyzją z dnia 10 października 2003 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał Państwu N. pozwolenie na budowę budynku jednorodzinnego z wiatą. Z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika również usytuowanie wiaty garażowej w granicy z działką sąsiednią tj. działką skarżących.
Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd wskazał, że w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu na dzień 10 października 2003 r. dopuszczały usytuowanie budynku ścianą zewnętrzną bez otworów bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli wynikało to z ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia).Sąd podał nadto, że ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, nie może być przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Skarga została wniesiona nie w sprawie wydania przez organ architektoniczno-budowlany decyzji z dnia 10 października 2003 r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę, lecz w sprawie decyzji organu nadzoru budowlanego w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, objęcie przez Sąd kontrolą decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, stanowiłoby naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiłoby wyjście poza granice przedmiotowe sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśniono, iż odróżnienia wymaga wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę (tj. w warunkach samowoli budowlanej określonej w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego), od wykonywania tych robót z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.W dalszej części uzasadnienia Sąd podał, iż w świetle materiału dowodowego wynikającego z akt administracyjnych, nie narusza prawa stanowisko organu odwoławczego, że inwestorzy dopuścili się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, szczegółowo opisanych w decyzji. Na odstępstwa te inwestor nie uzyskał decyzji o zmianie pozwolenia na budowę zgodnie z art. 36a ust.1 Prawa budowlanego. W przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego zachodzi inny – niż odnośnie samowoli budowlanej – tryb postępowania. Sąd I instancji wskazał, iż organ nadzoru budowlanego w przypadkach innych niż w art. 48 ust.1 lub art. 49 ust.1 wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego), jeżeli roboty budowlane są wykonywane:
1. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3. na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, lub
4. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
Następnie organ nadzoru, stosownie do art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, ma obowiązek wydać decyzję, która, w zależności od charakteru i stanu zaawansowania robót budowlanych:
1. nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego jeżeli, nie ma możliwości doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem albo
2. określającą czynności lub roboty budowlane jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem,
3. nakładającą obowiązek sporządzenia, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlach w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.
Tryb postępowania organów administracji budowlanej, inicjowany w oparciu o art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego nie zależy od uznania organu, tylko jest wynikiem realizacji przez ten organ norm i zasad obowiązującego prawa budowlanego, które w przypadku odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego przewiduje możliwość legalizacji tak prowadzonych robót budowlanych.
Mając na względzie powyższe, Sąd podał, że w rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego postanowieniem z dnia 28 maja 2004 r. wstrzymał roboty budowlane, gdyż ustalił, że są one prowadzone w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego. Następnie decyzją z dnia 27 lipca 2004 r. zobowiązał inwestora do sporządzenia projektu zamiennego, w celu doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem. Trafnie – zdaniem Sądu – wskazał organ odwoławczy, że nakazanie inwestorom wykonanie projektu zamiennego przez osobę uprawnioną zapewni wykonanie go zgodnie z obowiązującym prawem, w tym także przepisami art. 5 ustawy Prawo budowlane.
Nie znajdując, w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza prawo, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 października 2005 r. Państwo J. M. oraz J. K. wnieśli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skargę kasacyjną skarżący oparli na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów: art. 51 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego oraz § 12 ust. 1 i 3 oraz 4, § 19 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, polegającej na uznaniu za zgodną z prawem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, mimo, że projekt budowlany zamienny jest niezgodny z powołanymi przepisami prawa.Ponadto zarzucono naruszenia przepisów art. 31 ust. 1, 2 i 3 oraz 64 ust. 3 Konstytucji RP polegające na aprobacie stanu bezprawnie naruszającego wolność obywatela oraz prawo do własności.
Wskazując na opisane wyżej naruszenia, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, opisując dotychczasowy przebieg postępowania skarżący podali, że organ drugiej instancji powołując się na przepis art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego powinien zaskarżoną decyzję uchylić, albowiem sankcjonuje ona sprzeczne z prawem działania inwestorów, Skarżący podnieśli, że decyzja o pozwoleniu na usytuowanie wiaty garażowej w granicach działki sąsiedniej była niezgodna z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a konkretnie z przepisem § 19. Skarżący wskazali, że pierwotnie uzyskane pozwolenie na budowę (które aktualnie zostało wycofane z obrotu prawnego) zezwala na budowę wiaty garażowej w granicach działki. Powołali przy tym definicję wiaty garażowej zawartą w zawartą w Załączniku Nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, zgodnie z którym wiata to szczególny rodzaj budynku stanowiący pomieszczenie naziemne nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub w ogóle ścian pozbawione. Mając to na względzie, wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku okoliczności, że w dacie wydania pozwolenia na budowę przepisy powoływanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury pozwalały na posadowienie przy granicy działki ściany budynku bez otworów nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Wybudowany przez inwestorów obiekt na granicy nie jest wiatą, a jest to budynek posiadający ściany, otwory okienne, żelbetowy dach a nawet piwnice.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego skarżący wskazali braki w rozstrzygnięciu decyzji z dnia [...] września 2004 r. przez nie nakazanie inwestorom wykonania prac w celu doprowadzenia budowy do stanu godnego z prawem, tj. do zaniechania budowy budynku na granicy działki i rozebranie tej części budynku, która już na granicy została zbudowana. Zdaniem skarżących, usytuowanie wiaty garażowej przy granicy działki sąsiedniej jest dopuszczalne jedynie w przypadku, gdy taka możliwość wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Analiza postanowień tego planu została przedstawiona w uzasadnieniu skargi. Skarżący podali, że zgodnie z planem zagospodarowania na działkach nr ewid. [...] oraz [...] przewidziano zabudowę mieszkaniowo – usługową z funkcją dominującą: mieszkalnictwo (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca lub łańcuchowa do dwóch kondygnacji naziemnych z wysokim dachem). Z graficznego załącznika do planu wynika natomiast, dla działek nr ewid. [...] przyjęto zabudowę wolnostojącą. Mając na względzie powyższe, skarżący wskazali, iż budynek, którego inwestorem są Państwo N. posadowiony jest sprzecznie z prawem budowlanym oraz sprzecznie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął przepisy art. 31 oraz 64 Konstytucji. Ich zdaniem, w związku z posadowieniem budynku na działce nr ewid. [...], przy granicy działki sąsiedniej (nr ewid. [...]) spowodują ograniczenia naruszające istotę prawa do korzystania z tej działki sąsiedniej. Naruszenie art. 64 Konstytucji następuje natomiast w związku z ograniczeniem prawa własności nieruchomości skarżących, a ograniczenie takie może wynikać tylko z ustawy i tylko w zakresie w jakim nie narusza istoty prawa własności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej zwanej: p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zaś sprawę w granicach skargi kasacyjnej, przy czym bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Skargę kasacyjną skarżący oparli na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów: art. 51 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego oraz § 12 ust. 1 , 3 4,i § 19 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez uznanie za zgodną z prawem decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.W ocenie skarżących naruszenie przepisu art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego polega na nie nakazaniu inwestorom wykonania prac w celu doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem, tj. do zaniechania budowy budynku na granicy działki i rozebrania tej części budynku, która już na granicy została zbudowana. Zdaniem skarżących, usytuowanie wiaty garażowej przy granicy działki sąsiedniej jest sprzeczne z planem zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym na działkach nr ewid.[...] oraz [...] przewidziano zabudowę mieszkaniowo – usługową z funkcją dominującą: mieszkalnictwo (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca lub łańcuchowa do dwóch kondygnacji naziemnych z wysokim dachem).
Podstawę materialno prawną zastosowaną w niniejszej sprawie przez Sąd za organami administracji publicznej ,stanowił art. 51 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.-Prawo budowlane.Przed wydaniem decyzji na podstawie cytowanego przepisu obowiązkiem właściwego organu nadzoru budowlanego było wydanie postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego),jeżeli roboty budowlane były wykonywane:
1.bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3. na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, lub
4. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
Stosownie do art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych,organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać decyzję,w której w zależności od charakteru i stanu zaawansowania robót budowlanych:
1. nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego jeżeli nie ma możliwości doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem albo
2. nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem,określając termin ich wykonania
3. nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego,w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Tryb postępowania organów administracji budowlanej, inicjowany w oparciu o art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego nie zależy od uznania organu, tylko jest wynikiem realizacji przez ten organ norm i zasad obowiązującego prawa budowlanego, które w przypadku odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego przewiduje możliwość legalizacji tak prowadzonych robót budowlanych.Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika,że obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było zastosowanie art. 51 ust 1 pkt1 Prawa budowlanego poprzez nakazanie zaniechanie dalszych robót budowlanych i rozbiórkę części obiektu wybudowanego w granicy.Prawidłowe jest jednak stanowisko Sądu że, inwestorowi nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego,albowiem w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Natomiast realizowanie obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego wypełnia dyspozycję przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, których ratio legis polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach prawa. Dopiero w przypadku nie wykonania nałożonych w trybie powyższych przepisów obowiązków właściwy organ może w drodze decyzji nakazać inwestorowi zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części (art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego). W przypadkach określonych w przepisach art. 50 ust. 1 pkt 3 i art. 51 Prawa budowlanego chodzi jedynie o samowolne odstępstwo od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę. W takiej sytuacji obowiązkiem organów budowlanych jest wymuszenie na inwestorze dokonanie zmian lub przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z warunkami i wymogami określonymi w pozwoleniu na budowę lub w przepisach Prawa budowlanego.
Za bezpodstawny należy uznać również zarzut naruszenia art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego oraz § 12 ust. 1 , 3 i 4oraz § 19 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,.Jak już wyżej podkreślono podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowił przepis art. 51 ust.1pkt 3 ustawy Prawo budowlane ,a nie wyżej cytowane przepisy. To oznacza że w tej części skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przepisu prawa materialnego,którego Sąd nie zastosował w sprawie.Powołanie przez stronę w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego,który nie był zastosowany w sprawie,nie może odnieść zamierzonego skutku ,czyniąc nieskutecznym zarzut błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa materialnego.Decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, nie może być przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Skarga została wniesiona nie w sprawie wydania przez organ architektoniczno-budowlany decyzji o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego, lecz w sprawie decyzji organu nadzoru budowlanego w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Również rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w jakikolwiek sposób nie narusza wolności skarżących ani prawa do własności ,dlatego zarzut naruszenia art. 31 ust.1,2 i 3 oraz art. 64 ust 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej należy również uznać za nieuzasadniony.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy,że brak jest usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych i dlatego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r,. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)