II OSK 1249/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "S. sp. z o.o." od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organy administracji nałożyły na spółkę karę pieniężną za umieszczenie wolnostojącej tablicy reklamowej niezgodnie z uchwałą krajobrazową Gdańska. Spółka zarzucała organom błędną interpretację przepisów dotyczących odpowiedzialności za umieszczenie tablicy przed wejściem w życie uchwały oraz przed upływem terminu dostosowawczego, a także wadliwe ustalenie daty wszczęcia postępowania. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że kara została nałożona prawidłowo, a spółka miała świadomość obowiązujących przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów niższych instancji. Sąd wskazał na kluczowe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2023 r. (sygn. akt P 20/19), które stwierdziło niezgodność z Konstytucją przepisów dotyczących obowiązku dostosowania istniejących tablic reklamowych do uchwał krajobrazowych bez zapewnienia odszkodowania. W związku z tym, NSA uznał, że nie jest możliwe nakładanie kar pieniężnych na podstawie art. 37d ust. 1 i 4 u.p.z.p. w takich przypadkach. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na błędne ustalenie daty wszczęcia postępowania przez organy, wskazując, że powinno być ono liczone od daty doręczenia zawiadomienia stronie. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, który ma ustalić datę posadowienia tablicy i jej zgodność z prawem obowiązującym w tamtym czasie, a następnie rozważyć umorzenie postępowania lub dalsze procedowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kar za tablice reklamowe w kontekście uchwał krajobrazowych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz ustalanie daty wszczęcia postępowania administracyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po wyroku TK P 20/19 i może wymagać analizy w kontekście ewentualnych zmian legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy karę pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnie z uchwałą krajobrazową można nałożyć na podmiot, który umieścił tablicę przed wejściem w życie uchwały i nie dostosował jej w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli tablica została umieszczona legalnie przed wejściem w życie uchwały, a przepisy dotyczące obowiązku dostosowania i karania za niedostosowanie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją.
Uzasadnienie
NSA oparł się na wyroku TK P 20/19, który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów nakładających obowiązek dostosowania istniejących tablic reklamowych do uchwał krajobrazowych bez zapewnienia odszkodowania. W konsekwencji, nie można nakładać kar pieniężnych w takich sytuacjach.
Jaka jest prawidłowa data wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z urzędu, w kontekście art. 37d ust. 4 u.p.z.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Za datę wszczęcia postępowania należy uznać dzień doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania.
Uzasadnienie
Aktualne orzecznictwo NSA przyjmuje, że pierwszą czynnością urzędową w sprawie, od której biegnie termin, jest doręczenie stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania.
Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak wszechstronnego uzasadnienia wyroku WSA) stanowiło podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. okazały się bezzasadne, ponieważ uzasadnienie wyroku WSA zawierało obligatoryjne elementy i pozwalało na kontrolę kasacyjną.
Uzasadnienie
Uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy i pozwalało na ustalenie motywów sądu, co wykluczało wadliwość konstrukcyjną.
Czy można odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na znikomą wagę naruszenia (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.)?
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy nie można mówić o znikomym naruszeniu prawa, biorąc pod uwagę profesjonalny charakter działalności spółki, rozmiary tablicy i cel przepisów.
Uzasadnienie
NSA uznał, że profesjonalny charakter działalności spółki, rozmiary tablicy i cel przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym wykluczają uznanie naruszenia za znikome.
Przepisy (15)
Główne
u.p.z.p. art. 37d § ust. 1 i 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 37a § ust. 9
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis ten, w zakresie w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale warunków i terminu dostosowania istniejących tablic reklamowych do zakazów, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 83
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1 i 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 37a ust. 9 u.p.z.p. w zw. z art. 37d ust. 1 i 4 u.p.z.p.) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego P 20/19, który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów dotyczących obowiązku dostosowania istniejących tablic reklamowych do uchwał krajobrazowych bez zapewnienia odszkodowania. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.) poprzez błędne ustalenie daty wszczęcia postępowania (powinna być liczona od daty doręczenia zawiadomienia stronie).
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (wady uzasadnienia wyroku WSA). • Zarzuty naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 1 p.p.s.a. (charakter ustrojowy przepisów). • Zarzuty naruszenia art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a. (pochodne od zarzutów materialnoprawnych). • Zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. (znikoma waga naruszenia).
Godne uwagi sformułowania
W świetle tych orzeczeń TK oraz NSA, do czasu wprowadzenia regulacji ustawowej dotyczących podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania za dostosowanie lub usunięcie tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych do zasad i warunków ich sytuowania, wzniesionych legalnie przed wejściem w życie uchwały krajobrazowej, nie jest dopuszczalne wprowadzenie w uchwale rady gminy obowiązku dostosowania takich tablic lub urządzeń. • Konsekwentnie, nie jest możliwe nałożenie na te podmioty na podstawie art. 37d ust. 1 i 4 u.p.z.p. kary pieniężnej oraz obowiązku usunięcia tych tablic lub urządzeń reklamowych. • Otóż w aktualnym orzecznictwie przeważa pogląd, że za datę wszczęcia postępowania w znaczeniu wynikającym z art. 37d ust. 4 u.p.z.p. należy uznać dzień doręczenia przez organ podmiotowi pisma zawiadamiającego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, a zatem pierwszej czynności urzędowej w sprawie.
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący
Robert Sawuła
sędzia
Grzegorz Rząsa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar za tablice reklamowe w kontekście uchwał krajobrazowych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz ustalanie daty wszczęcia postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po wyroku TK P 20/19 i może wymagać analizy w kontekście ewentualnych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego precedensu prawnego po wyroku TK, który ma bezpośrednie przełożenie na stosowanie uchwał krajobrazowych i nakładanie kar administracyjnych. Pokazuje, jak orzecznictwo TK wpływa na praktykę sądów administracyjnych.
“Wyrok TK zmienia zasady karania za "nielegalne" reklamy - NSA uchyla kary!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.