II OSK 1245/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące ustanowienia służebności dostępu do drogi publicznej mają zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie specustawy lotniskowej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K.B. od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Infrastruktury w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji lotniskowej. Głównym zarzutem skarżącej było pozbawienie jej działki dostępu do drogi publicznej w wyniku podziału nieruchomości i nabycia części przez Skarb Państwa, bez ustanowienia służebności. NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy, wyłączając zastosowanie art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd kasacyjny stwierdził, że specustawa lotniskowa, mimo że jest lex specialis, nie reguluje wszystkich kwestii związanych z nabywaniem nieruchomości, a art. 20 specustawy odsyła do przepisów u.g.n. w sprawach nieuregulowanych, w tym do art. 120 dotyczącego ustanowienia niezbędnych służebności.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej K.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Infrastruktury w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego. Kwestią sporną było pozbawienie skarżącej dostępu do drogi publicznej jej działki w wyniku podziału nieruchomości i nabycia części przez Skarb Państwa na podstawie specustawy lotniskowej. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), w szczególności art. 99 i 120, które jej zdaniem powinny być zastosowane w celu zapewnienia dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że specustawa lotniskowa jest lex specialis i samodzielnie reguluje wszystkie kwestie związane z podziałem nieruchomości i nabywaniem ich pod inwestycje lotniskowe, wyłączając tym samym zastosowanie przepisów u.g.n. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, podzielając zarzuty skargi kasacyjnej. Sąd kasacyjny stwierdził, że WSA błędnie zinterpretował przepisy, wyłączając zastosowanie art. 120 u.g.n. NSA podkreślił, że specustawa lotniskowa nie reguluje wszystkich aspektów nabywania nieruchomości, a art. 20 specustawy zawiera odesłanie do przepisów u.g.n. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym nabywania nieruchomości. W związku z tym, art. 120 u.g.n., który nakłada obowiązek ustanowienia niezbędnych służebności w decyzji o wywłaszczeniu w celu zapobieżenia niedogodnościom dla właścicieli sąsiednich nieruchomości (np. utrata dostępu do drogi publicznej), powinien znaleźć zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie specustawy lotniskowej. NSA uznał, że brak jest podstaw do różnicowania sytuacji prawnej właścicieli w zależności od tego, czy ich nieruchomość jest nabywana na podstawie specustawy lotniskowej, czy w drodze tradycyjnego wywłaszczenia. Sąd kasacyjny odrzucił natomiast zarzut naruszenia art. 99 u.g.n., wskazując, że jego konstrukcja prawna nie przystaje do specustawy lotniskowej, która przewiduje nabycie nieruchomości z mocy prawa z chwilą ostateczności decyzji, a nie warunkowo. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, który ma uwzględnić przedstawione poglądy prawne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami mają zastosowanie na mocy art. 20 specustawy lotniskowej, ponieważ specustawa nie reguluje kompleksowo kwestii zapobiegania niedogodnościom dla właścicieli sąsiednich nieruchomości, w tym utraty dostępu do drogi publicznej.
Uzasadnienie
Specustawa lotniskowa jest lex specialis, ale nie reguluje wszystkich kwestii. Art. 20 specustawy odsyła do u.g.n. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale o nabywaniu nieruchomości. Brak dostępu do drogi publicznej jest niedogodnością, którą art. 120 u.g.n. nakazuje uwzględnić w decyzji wywłaszczeniowej. Nabycie nieruchomości z mocy prawa na podstawie specustawy lotniskowej ma taki sam skutek jak wywłaszczenie, dlatego ochrona praw sąsiedzkich powinna być zapewniona.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.g.n. art. 120
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Ma zastosowanie na mocy art. 20 specustawy lotniskowej w celu zapewnienia dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowienie niezbędnych służebności.
specustawa lotniskowa art. 1
Ustawa z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego
Określa zasady i warunki przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego, zasady nabywania nieruchomości oraz organy właściwe.
specustawa lotniskowa art. 20
Ustawa z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego
W sprawach nieuregulowanych w rozdziale 3 (Nabywanie nieruchomości) stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Pomocnicze
u.g.n. art. 2 § pkt 12
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Ustawa ta nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, w tym specustawy lotniskowej.
u.g.n. art. 99
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Nie ma zastosowania w postępowaniu na podstawie specustawy lotniskowej.
specustawa lotniskowa art. 9
Ustawa z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego
Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji zatwierdza się projekt podziału nieruchomości.
specustawa lotniskowa art. 21
Ustawa z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego
Nieruchomości stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna.
Prawo budowlane art. 5 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 120 u.g.n. w postępowaniu na podstawie specustawy lotniskowej w celu zapewnienia dostępu do drogi publicznej.
Odrzucone argumenty
Wyłączenie stosowania przepisów u.g.n. (w tym art. 120) w postępowaniu na podstawie specustawy lotniskowej. Niezastosowanie art. 99 u.g.n. w postępowaniu na podstawie specustawy lotniskowej.
Godne uwagi sformułowania
specustawa lotniskowa jest lex specialis, ale nie reguluje wszystkich kwestii art. 20 specustawy lotniskowej zawiera odesłanie do przepisów u.g.n. w sprawach nieuregulowanych nabycie nieruchomości z mocy prawa na podstawie specustawy lotniskowej ma taki sam skutek jak wywłaszczenie brak dostępu do drogi publicznej jest niedogodnością, którą art. 120 u.g.n. nakazuje uwzględnić
Skład orzekający
Anna Łuczaj
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Bujko
sędzia
Zdzisław Kostka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (w tym art. 120) w postępowaniach prowadzonych na podstawie specustaw, zwłaszcza w kontekście zapewnienia dostępu do drogi publicznej przy nabywaniu nieruchomości z mocy prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specustawy lotniskowej, ale może mieć zastosowanie analogiczne do innych specustaw regulujących nabywanie nieruchomości z mocy prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości, których grunty są przejmowane pod inwestycje infrastrukturalne, a konkretnie problemu dostępu do drogi publicznej po podziale i nabyciu nieruchomości. Wyrok NSA wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne dotyczące stosowania przepisów.
“Czy Twoja działka straci dostęp do drogi przez budowę lotniska? NSA wyjaśnia, jak chronić swoje prawa.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1245/12 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2012-07-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2012-05-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Łuczaj /przewodniczący sprawozdawca/ Jerzy Bujko Zdzisław Kostka Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 1474/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-01-11 Skarżony organ Minister Infrastruktury Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 art. 2 pkt 12, art. 99, art. 120 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Dz.U. 2009 nr 42 poz 340 art. 1, art. 20 Ustawa z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego Tezy W sytuacji, gdy na skutek nabycia przez Skarb Państwa albo właściwą jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości bądź jej części na podstawie decyzji, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340 ze zm.) - tj. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego - właściciel nieruchomości (użytkownik wieczysty) zostaje pozbawiony dostępu do drogi publicznej odpowiednie zastosowanie – z mocy art. 20 specustawy lotniskowej – znajduje art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) normujący ustanowienie niezbędnych służebności. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1474/11 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację w zakresie lotniska użytku publicznego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1474/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie zezwolenia na realizację w zakresie lotniska użytku publicznego. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podał następujące okoliczności faktyczne i prawne. Wojewoda Lubelski decyzją z dnia [...] października 2010r. działając na podstawie art. 3, 8 i 9 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340) - po rozpatrzeniu wniosku Portu Lotniczego Lublin S.A. -udzielił zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego: "Rozbudowa Regionalnego Portu Lotniczego: Port Lotniczy Lublin S.A. (Świdnik)"i zatwierdził projekt budowlany na działkach: 1 - obręb [...] - Miasto Świdnik: dz. ew. nr: [...] [...]; 2 - obręb [...] - Franciszków Gmina Mełgiew: dz. ew. nr: [...]; 3 - obręb [...] Janowice. Gmina Mełgiew: dz. ew. nr: [...] 4 - obręb [...] Świdnik Duży, Gmina Wólka: dz. ew. nr: [...] Ponadto w ramach przedmiotowej inwestycji realizowana będzie budowa przyłączy i tras kablowych, przebudowa sieci infrastruktury technicznej oraz dróg na działkach leżących poza terenem projektowanego lotniska: Branża elektryczna: 1 - obręb [...] - Miasto Świdnik: dz. ew. nr: [...] 2 - obręb [...] - Franciszków Gmina Mełgiew: dz. ew. nr: [...] 3 - obręb [...] Janowice, Gmina Mełgiew: dz. ew. nr: [...] 4 - obręb 8 Świdnik Duży, Gmina Wólka: dz. ew. nr: [...] Branża telekomunikacyjna: 1 - obręb [...] - Miasto Świdnik: dz. ew. nr: [...] 2 - obręb [...] Janowice, Gmina Mełgiew: dz. ew. nr: [...] 3 - obręb [...] Świdnik Duży, Gmina Wólka: dz. ew. nr: [...] Branża sanitarna: 1 - obręb [...] Miasto Świdnik: dz. ew. nr: [...] 2 - obręb [...] - Franciszków. Gmina Mełgiew: dz. ew. nr: [...] 3 - obręb [...] - Jacków Kolonia, Gmina Mełgiew: dz. ew. nr: [...] 4 - obręb [...] Janowice, Gmina Mełgiew: dz. ew. nr: [...] 5 - obręb [...] Świdnik Duży, Gmina Wólka: dz. ew. nr: [...] Branża drogowa: 1 - obręb [...] - Miasto Świdnik: dz. ew. nr: [...] 2 - obręb [...] Franciszków, Gmina Mełgiew: dz. ew. nr: [...] 3 - obręb [...] Janowice, Gmina Mełgiew: dz. ew. nr [...] 4 - obręb [...] Świdnik Duży, Gmina Wólka: dz. ew. nr: [...] Zakres inwestycji obejmuje: Budowę: drogi startowej wraz ze stanowiskiem dla samolotu zagrożonego, drogi kołowania:(droga dojazdowa z drogi startowej do płyty postojowej samolotów), płyty postojowej, oświetlenia krawędziowego i osiowego, oświetlenia projektorowego, stanowiska odladzania samolotów wraz z instalacją technologiczną gromadzenia ścieków technologicznych, terminalu pasażerskiego, budynku administracji lotniska, obiektów zaplecza technicznego i utrzymania ruchu, bazy paliw, bazy lotniskowej straży pożarnej, bazy technicznej - budynku techniczno-garażowego, płyty do ładowania śmigłowców, świetlnych pomocy nawigacyjnych wraz z systemem energetycznym, radiowych i świetlnych pomocy nawigacyjnych umożliwiających wykonywanie operacji lotniczych w kat. I, ogrodzenia terenu, układu dróg dojazdowych do terminala i do płyty lotniska, układu parkingów i podjazdów przed budynkami, drogi serwisowej wzdłuż płyty postojowej i frontu zabudowy technicznej oraz dróg patrolowych i pożarowych, sieci i przyłączy uzbrojenia podziemnego, zbiorników retencyjnych wody deszczowej, zbiornika wody do celów ppoż., oświetlenia terenu, peronu kolejowego przystanku dojazdu kolejowego do terminala, terenów zieleni parkowej urządzonej (adaptacja fragmentów Lasu Szpitalnego) jako otuliny izolacyjnej terenu Portu Lotniczego, "ogródka" urządzeń METEO, instalacji urządzenia nawigacyjnego DVOR/DME, wjazdu z drogi gminnej nr [...] na działkę nr [...]. Przebudowę: dróg, sieci energetycznych, sieci gazowych: średniego ciśnienia i wysokiego ciśnienia, sieci wodociągowych, sieci telekomunikacyjnych, sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej a także: wycinkę drzew, krzewów i zakrzewień położonych na terenie objętym inwestycją oraz na trasach przebudowy sieci infrastruktury technicznej; rozbiórkę obiektów budowlanych nie przewidzianych do dalszego użytkowania. Decyzja określa wymagania dotyczące uzasadnionych interesów osób trzecich wskazując, iż inwestycję zaprojektowano stosownie do art. 5, ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane (Dz.U.06.156.1118 z późn. zm.) w sposób zapewniający poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich z zapewnieniem dostępu do drogi publicznej. Uciążliwości i obniżenie komfortu życia ludzi mieszkających i przebywających w pobliżu inwestycji będą zjawiskiem czasowym i ustaną wraz z zamknięciem etapu budowy nie wnosząc trwałych zmian do otaczającego środowiska. Negatywne oddziaływania zadania na zdrowie i egzystencję ludzi w fazie budowy będą miały charakter odwracalny. Zakres uciążliwości i sposób ich rekompensaty określa decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. W pkt V decyzji organ zatwierdził podział nieruchomości, między innymi działki o nr ew. [...] o powierzchni 1,2900ha w obrębie [...]-Świdnik Duży, Gmina Wólka, stanowiącej własność K. B. W wyniku podziału powstały działki nr [...] o powierzchni 0.9527 ha, działka nr [...] o powierzchni 0,0394 ha oraz działka nr [...] o powierzchni 0,2979 ha. Działka o nr ew. [...] została z mocy decyzji przejęta na rzecz Skarbu Państwa (pkt VI decyzji s. 26) i stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i katastrze nieruchomości. Organ wskazał także, iż decyzje ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości wydaje organ, który wydał decyzję zezwalającą na realizację inwestycji w terminie 30 dni od uostatecznienia się decyzji, zaś wysokość odszkodowania zostanie ustalona według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji i jej wartości ustalonej w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. P. oraz K. B., która zaskarżyła decyzje w zakresie dotyczącym zatwierdzenia podziału nieruchomości nr [...], obręb-[...] Świdnik Duży. Gm. Wólka jak również zapewnienia jej drogi dojazdowej do nowopowstałych w wyniku podziału działek. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu powyższych odwołań: 1 - uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji zapis na stronie 2 w akapicie 1 i w miejsce uchylonego zapisu orzekł "W ramach przedmiotowej inwestycji realizowana będzie również budowa przyłączy i tras kablowych, przebudowa sieci infrastruktury technicznej oraz dróg na wskazanych poniżej działkach ewidencyjnych znajdujących się poza terenem projektowanego lotniska, przeznaczonych do czasowego zajęcia. 2 - uchylił treść pktu II. sentencji zaskarżonej decyzji i ustalił w to miejsce nową treść: "Określam linie rozgraniczające teren inwestycji, zgodnie z linią ciągłą koloru czerwono-żółtego, przedstawioną na mapie w skali 1:2000, stanowiącej załącznik do wniosku inwestora, o którym mowa w art. 6 ust 1 pkt 4 ustawy, tożsamą z linią ciągłą koloru zielonego, przedstawioną na mapie w skali 1:2000, stanowiącej załącznik do wniosku inwestora, o którym mowa w art. 6 ust 1 pkt 4 ustawy". 3 - uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji zapis na stronie 17 w pkt IV w akapicie 1 i w miejsce uchylonego zapisu orzekł: "inwestycję zaprojektowano stosownie do art. 5, ust.1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane (Dz.U.06.156.1118 z późn. zm.) w sposób zapewniający poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich z zapewnieniem dostępu do drogi publicznej. Inwestor zobowiązany jest do zapewnienia działce o nr ew. [...] ( powstałej w wyniku podziału działki o nr ew. [...]), stanowiącej własność K. B., dostępu do drogi publicznej, poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez działkę o nr ew. [...] (powstałą w wyniku podziału działki o nr ew. [...]), stanowiącej własność inwestora. Inwestor zobowiązany jest również do podjęcia działań mających na celu ustanowienie na rzecz M. P. służebności gruntowej na działkach o nr ew. [...], będących przedmiotem użytkowania wieczystego Regionalnego Parku Przemysłowego Świdnik sp.z o.o, z uwagi na konieczność zapewnienia działce o nr. ew. [...], stanowiącej własność M. P. ,dostępu do drogi publicznej". 4 - uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji zapis na stronie 17, stanowiący oznaczenie pkt V i w miejscu uchylonego zapisu orzekł: "Zatwierdzam projekt podziału nieruchomości przedstawiony na mapach w skali 1:1000 stanowiących Załącznik Nr 1 do niniejszej decyzji, gdzie zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy, linie rozgraniczające teren inwestycji stanowią linie podziału nieruchomości". 5 - uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji zapis na stronie 27, stanowiący oznaczenie pkt VII i w miejsce uchylonego zapisu orzekł: "Zatwierdzam projekt budowlany dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, stanowiący Załącznik Nr 3 do niniejszej decyzji". 6 - W pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji, inwestor dołączył cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi – zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), zwanej dalej "ustawą Prawo budowlane". Ponadto do wniosku z dnia 21 maja 2010 r. inwestor dołączył również nieostateczną decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, która decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], została uchylona w części i w tym zakresie orzeczono co do istoty, a w pozostałej części została utrzymana w mocy. Zgodnie z art. 10 ustawy, Wojewoda Lubelski pismem z dnia [...] października 2010 r., znak: [...], zawiadomił wnioskodawcę, właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o wydaniu w dniu [...] października 2010 r. decyzji, znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego: "Rozbudowa Regionalnego Portu Lotniczego: Port Lotniczy Lublin S.A. (Świdnik)". Ponadto strony postępowania zostały poinformowane o wydaniu przez Wojewodę Lubelskiego ww. decyzji w drodze obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń urzędu wojewódzkiego, na tablicach ogłoszeń właściwych urzędów gmin oraz na stronach internetowych tych gmin, jak również w prasie lokalnej. Odnosząc się do zarzutu K. B. organ odwoławczy wyjaśnił, iż nie posiada kompetencji do zmiany projektu inwestycji przedstawionego przez inwestora, lecz bada jedynie jego zgodność z przepisami prawa oraz prawidłowość przeprowadzonego przez Wojewodę postępowania. Organ wskazał, iż sposób podziału nieruchomości określony w decyzji organu I instancji wynika m.in. z wymogów Rozp. Min. Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2010r. w sprawie klasyfikacji lotnisk i rejestru lotnisk cywilnych( Dz.U. Nr 122, poz.1273 ze zm.), podkreślając, iż przy budowie ogrodzenia zasadą jest zachowanie w jak największym stopniu linii prostej ogrodzenia, co miało wpływ na podział działki skarżącej. Zdaniem organu odwoławczego podział działki nr ew. [...] nastąpił zgodnie z prawem a zwłaszcza § 17 pkt 2 ppkt 7 przywołanego rozporządzenia. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż przepisy ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340) nie przewidują konieczności uzyskania zgody właściciela nieruchomości objętej liniami rozgraniczającymi teren inwestycji na planowane rozwiązania projektowe a także projektowany podział nieruchomości. Minister Infrastruktury wyjaśnił, iż z zapewnień inwestora wynika, iż zapewnienie dostępu do drogi publicznej działce nr ew. [...] ( powstałej w wyniku podziału działki nr [...]) stanowiącej własność K. B. nastąpi poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu poprzez nieruchomość o nr ew. [...] (powstałą w wyniku podziału działki o nr ew. [...], stanowiącą własność inwestora), która posiada bezpośredni dostęp do drogi gminnej o nr [...], położonej na działce o nr ew. [...]. Natomiast działka o nr ew. [...], powstała po podziale działki o nr ew. [...] i pozostająca własnością skarżącej, posiada bezpośredni dostęp do drogi gminnej o nr [...]. Minister Infrastruktury, mając na względzie interes prawny skarżącej, nowo ustalonym zapisem pktu III niniejszej decyzji zobowiązał inwestora do wypełnienia obowiązku dotyczącego zapewnienia działce o nr ew. [...] dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu poprzez nieruchomość o nr ew. [...], stanowiącą jego własność. Niezapewnienie działce o nr ew. [...] należytego dostępu do drogi publicznej może skutkować niemożnością prawidłowego wykorzystywania ww. nieruchomości na dotychczasowe cele, co z kolei niesie za sobą konieczność jej nabycia przez Wojewodę Lubelskiego na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, dotyczącego utrudnień komunikacyjnych na ul. M., spowodowanych częściowym zasypaniem ziemią części jezdni, organ stwierdził, że jest to stan tymczasowy. Część ul. M., znajdująca się w liniach rozgraniczających teren planowanej inwestycji, ulegnie bowiem całkowitemu zamknięciu, a dojazd do działek o nr ew. [...] będzie możliwy w omówiony już wcześniej sposób. Natomiast twierdzenie K. B. zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2011 r., iż wskazany przez inwestora dojazd do ww. działek obejmuje drogi wąskie i błotniste, nie ma wpływu na prowadzone obecnie postępowanie, ponieważ za stan utrzymania dróg gminnych zlokalizowanych na działkach o nr ew. [...], odpowiada zarządca tych dróg, czyli Burmistrz Miasta Świdnika. Skargę na powyższą decyzję wniosła K. B. precyzując ją w piśmie z dnia [...] grudnia 2011r., zaskarżając decyzję w części dotyczącej: zatwierdzenia podziału nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] w obrębie [...], położona w Świdniku Dużym, w gminie Wólka oraz nabycia przez Skarb Państwa działki ew. nr [...] (powstałej na skutek podziału działki ew. nr [...]). Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 99 i art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami w zw. z treścią art. 20 ustawy z dnia 12 lutego 2009r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340) "), poprzez wydanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] w obrębie [...], położonej w Świdniku Dużym w gminie Wólka, na działki [...], jak i zatwierdzającej jednocześnie nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa działki ew. nr [...], skutkujących pozbawieniem działki ew. nr [...] dostępu do drogi publicznej z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna, bez uprzedniego ustanowienia służebności dostępu do drogi publicznej na rzecz każdoczesnego właściciela działki ew. nr [...]. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja rażąco narusza przepisy powszechnie obowiązującego prawa, tj. przepisy art. 99 i art. 120 UGN w zw. z treścią art. 20 Ustawy, z których wynika: wymóg ustanowienia służebności dostępu do drogi publicznej w decyzji wywłaszczeniowej, jeżeli zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom; wymóg dokonania podziału nieruchomości jedynie po uprzednim ustanowieniu służebności dostępu do drogi publicznej. Zgodnie z treścią art. 20 ustawy, znajdującego się w rozdziale zatytułowanym "Nabywanie nieruchomości pod niektóre inwestycje w zakresie lotnisk użytku publicznego", w sprawach nieuregulowanych w powyższym rozdziale stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem skarżącej przepisy UGN na mocy powyższej regulacji, znajdują zastosowanie do decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, zawierających w sobie decyzję wywłaszczeniową. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że do zaskarżonej decyzji znajduje zastosowanie regulacja znajdująca się w art. 120 UGN, zgodnie z którą, jeżeli zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom jakie mogą powstać dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, w decyzji o wywłaszczeniu ustanawia się niezbędne służebności." Powyższa regulacja została ustanowiona w celu zapobieżenia negatywnym skutkom wywłaszczenia wobec nieruchomości sąsiednich. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane na podstawie ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340). Z mocy art. 8 ust 1 pkt 5 w związku z art. 9 ust. 1-3 ustawy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego określa między innymi projekt podziału nieruchomości i stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i katastrze nieruchomości. Kwestie podziału nieruchomości uregulowane zostały w dziale III rozdziale 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603, ze zm. - dalej powołanej w skrócie jako "g.n."). Na podstawie art. 34 pkt 1 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340) dodano do art. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami punkt 12. Zgodnie z art. 2 tej ustawy, nie narusza ona innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, a w szczególności m.in. wymienionej we wspomnianym już pkt 12 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340). Artykuł 2 ustawy g.n. wskazuje więc, jakich aktów prawnych nie naruszają przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i jakie należy uznać zarazem za przepisy o charakterze szczególnym w stosunku do tej ustawy. Sąd wyjaśnił, że ustawa z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340) jest ustawą szczególną (lex specialis) w stosunku do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i z mocy jej art. 1 samodzielnie reguluje ona zasady i warunki przygotowywania inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego, w tym m.in. lokalizację, nabywanie nieruchomości i ich podział oraz określa organy właściwe do orzekania w tych sprawach. W konkluzji wskazać przyjdzie, że regulacje zawarte w ustawie o szczególnych zasadach (...) są zabiegiem świadomie przyjętego przez ustawodawcę rozstrzygnięcia szczegółowego w odniesieniu do lotnisk publicznych i z racji jednoznacznego brzmienia zapisów tej ustawy nie może być mowy o kolizji jej przepisów z przepisami innych aktów prawnych. Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji lotniska użytku publicznego zatwierdza się podział nieruchomości, w myśl art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji lotnisk użytku publicznego . W decyzji o zezwoleniu na realizację lotniska użytku publicznego nie dochodzi jednak do wydzielenia odrębnych nieruchomości. Nie jest to bowiem przedmiotem zawartego w niej orzeczenia. Stanowi to natomiast skutek prawny decyzji, powstający z mocy prawa z chwilą, gdy decyzja ta stanie się ostateczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, iż art. 20 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r., zamieszczonego w rozdziale "Nabywanie nieruchomości pod niektóre inwestycje w zakresie lotnisk użytku publicznego" zawiera odesłanie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Oznacza to tyle, że w postępowaniach dotyczących wydania decyzji ustalających wysokość odszkodowania, odpowiednie zastosowanie znajdą przede wszystkim przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), zatytułowanego "Odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości", zamieszczone w art. 128-135, ale tylko do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania. W szczególności odpowiednie zastosowanie znajdzie tu przepis art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiący, że ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości oraz przepis art. 156 ust. 1, przewidujący, że rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Zdaniem Sądu dokonując wykładni przepisu art. 20 ustawy zauważyć w związku z tym należy, że odesłanie to może dotyczyć wyłącznie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami regulujących materię nabywania nieruchomości. Stosownie do treści art. 2 pkt 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie narusza ona innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, a w szczególności ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego. Z powyższego wynika, że skoro ustawa z dnia 12 lutego 2009 r. ma własny przedmiot regulacji, ustawa o gospodarce nieruchomościami może mieć zastosowanie jedynie w materii nie objętej ustawą z dnia 12 lutego 2009 r. i to jedynie w wyżej wskazanym zakresie. Niewątpliwie zatem, w sprawach dotyczących ustalenia wysokości odszkodowania, bezpośrednie zastosowanie znajdzie przepis art. 4 pkt 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiący, że przez nabywanie nieruchomości należy rozumieć dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości. W ocenie Sądu wbrew zarzutom skargi art. 99 oraz 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie będzie miał w sprawie niniejszej zastosowania wobec odrębnego uregulowania w ustawie szczególnej jaką jest ustawa dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego. Do wydania omawianej decyzji w części dotyczącej zatwierdzenia podziałów nieruchomości nie stosuje się procedury podziałowej wynikającej z ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ brak jest w tym przedmiocie jakiegokolwiek odesłania do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd zauważył, iż art. 9 specustawy pozwala wyeliminować w postępowaniu lokalizacyjnym odrębne postępowanie w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Nie ma tu więc zastosowania administracyjny tok postępowania, wynikający z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zatem zatwierdzenie podziału nieruchomości pod lotnisko użytku publicznego nie następuje w drodze ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w decyzji o zezwoleniu na realizację takiego lotniska wydanej przez wojewodę. Brak jest więc podstawy do żądania, aby decyzja wywłaszczeniowa zawierała w sobie jako element niezbędny ustanowienie służebności dostępu do drogi publicznej powstałej po podziale działki przy jednoczesnym twierdzeniu, iż podział nieruchomości możliwy jest jedynie po ustanowieniu takiej służebności. Odnosząc się zaś do pozostałych kwestii podnoszonych w skardze, Sąd podzielił stanowisko organu, iż przepisy ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340) nie przewidują konieczności uzyskania zgody właściciela nieruchomości objętej liniami rozgraniczającymi teren inwestycji na planowane rozwiązania projektowe a także projektowany podział nieruchomości. Nie ulega także wątpliwości, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego w pkt III decyzji poprzez zobowiązanie inwestora do zapewnienia działce nr ew. [...] dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowienia służebności dojazdu i przechodu przez działkę inwestora nr ew. [...], zapewnia wzmożoną ochronę interesów skarżącej. Zdaniem Sądu, nie bez znaczenia w sprawie niniejszej pozostaje także okoliczność, iż skarżąca korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 25 ust 2 spec ustawy w dniu 9 grudnia 2011r złożyła wniosek do Wojewody o wykup działek o nr ew. [...] ze względu na ich "bezużyteczność" po podziale decyzją organu I instancji. W skardze kasacyjnej K. B., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu – adwokata M. J., zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 1. art. 2 pkt 12) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (dalej jako "UGN"), 2. art. 1 Ustawy z dnia 12 lutego 2009 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (dalej jako "Specustawa lotniskowa"), 3. art. 20 Specustawy lotniskowej, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Specustawa lotniskowa samodzielnie i wyczerpująco reguluje zasady przeprowadzania podziałów nieruchomości oraz dokonywania wywłaszczania nieruchomości. Ponadto, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 99 UGN i art. 120 UGN poprzez ich niezastosowanie, mimo że w niniejszym postępowaniu istniały podstawy do ich zastosowania. Na zasadzie art. 188 p.p.s.a., skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i rozpoznanie sprawy, ewentualnie, na zasadzie art. 185 §1 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Ponadto, wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż zgodnie z treścią art. 2 pkt 12) UGN, ustawa ta nie narusza Specustawy lotniskowej w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami. Wykładnia art. 2 pkt 12) UGN przedstawiona przez Sąd - w ocenie skarżącej - jest błędna i prowadzi do nieuzasadnionego niezastosowania w niniejszym postępowaniu przepisów art. 99 i 120 UGN. Sam fakt uznania przez ustawodawcę danego aktu prawnego za akt szczególny (/ex specialis) wobec regulacji ogólnej (lex generalis) nie oznacza ex lege całkowitego i bezwzględnego zakazu stosowania przepisów regulacji ogólnej. Zgodnie z kolizyjną regułą wykładni ,,/ex specialis derogat legi generali". jeśli dane zagadnienie jest przedmiotem regulacji kilku aktów prawnych tego samego rzędu i zachodzi kolizja pomiędzy ich postanowieniami, należy stosować przepisy znajdujące się w akcie o większym stopniu szczegółowości. A zatem, jakieś zagadnienia nie są przedmiotem regulacji aktu szczególnego, a stosowna regulacja znajduje się w akcie ogólnym, to brak podstaw do wyłączenia możliwości stosowania przepisów aktu ogólnego, jeśli mogłyby one znaleźć zastosowanie. W ocenie pełnomocnika skarżącej, uznanie aktu prawnego za akt szczególny (lex specialis) w stosunku do innego aktu prawnego nie może nigdy nastąpić in abstracto tj. w oderwaniu od wykładni konkretnych przepisów prawa, które mogłyby znaleźć zastosowanie na tle konkretnego stanu faktycznego. W procesie wykładni praw może zdarzyć się, że akt prawny, uznawany za akt szczególny wobec aktu ogólnego, nie będzie regulował pewnych zagadnień, z uwagi na fakt, że zagadnienia te są już przedmiotem regulacji ogólnego aktu prawnego, a akt szczególny nie zamierza wprowadzać w tym zakresie żadnych zmian. A zatem należy przyjąć, że "lex specialis derogat legi generali" tylko w takim zakresie, w jakim "lex specialis" wyraźnie o tym stanowi. Kwestie nieuregulowane przez ustawę szczególną powinny podlegać regulacji zawartej w ustawie ogólnej, chyba, że ustawa szczególna wyłącza w sposób wyraźny taką możliwość. Podkreślono, iż powyższe stanowisko zgodne jest z poglądami wyrażanymi w doktrynie w przedmiocie wykładni art. 2 UGN. Na gruncie wykładni art. 2 UGN stwierdzono m.in., że "(...) przepisy szczególne należy stosować z wyłączeniem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. (...) tylko w razie wyraźnego odesłania do odpowiedniego przepisu ustawy czy w zakresie nieuregulowanym w tych przepisach, można stosować przepisy niniejszej ustawy" - D. Pęchorzewski, M. Horoszko "Gospodarka nieruchomościami. Komentarz". Wydawnictwo C.H.Beck. Wydanie 2. rok 2010 r. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszego postępowania skarżąca stwierdziła, że WSA dokonujący wykładni prawa w niniejszym postępowaniu winien dokonać szczegółowej analizy przepisów ustawy szczególnej (Specustawy lotniskowej) w celu ustalenia, w jakim zakresie przepisy te regulują zagadnienia związane z realizacją inwestycji w zakresie budowy lotnisk użytku publicznego. Odnosząc się do wykładni art. 1 i art. 20 Specustawy lotniskowej skarżąca przytoczyła brzmienie art. 1 Specustawy lotniskowej, zgodnie z którym ustawa ta określa zasady i warunki przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego, zasady nabywania nieruchomości pod inwestycje w zakresie lotnisk użytku publicznego oraz organy właściwe w powyższych sprawach. Zdaniem skarżącej, z treści art. 1 Specustawy lotniskowej nie wynika, że ustawa ta reguluje w jakikolwiek sposób zasady i warunki dokonywania podziałów nieruchomości. W skardze kasacyjnej podkreślono iż, ustalenie przedmiotowego zakresu regulacji ustawy szczególnej względem UGN powinno nastąpić przez zastosowanie wykładni literalnej i funkcjonalnej konkretnych przepisów, a nie jedynie jednego, wstępnego przepisu określającego w sposób ogólny przedmiot regulacji danego aktu prawnego. Sąd administracyjny winien był dokonać wykładni poszczególnych przepisów specustawy lotniskowej dot. dokonywania podziałów nieruchomości i następnie dokonać oceny, czy powyższa regulacja jest kompletna i wyczerpująca, czy jest sprzeczna z regulacją zawartą w UGN, a jeśli tak to w jakim zakresie. Odnośnie sposobu dokonywania podziałów nieruchomości pełnomocnik skarżącej zauważył, że zagadnienie to w Specustawie lotniskowej nie zostało uregulowane. O podziałach nieruchomości traktuje jedynie art. 9 Specustawy lotniskowej, zgodnie z którym "Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego zatwierdza się projekt podziału nieruchomości. Linie rozgraniczające teren ustalone w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego stanowią linie podziału nieruchomości. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości." Podkreślono, iż powyższa regulacja nie zawiera jakichkolwiek szczegółów dotyczących zasad przeprowadzania podziałów nieruchomości. W tym zakresie trudno uznać jej przepisy za ,,/ex specialis" względem UGN. Specustawa lotniskowa nie zawiera żadnej regulacji dotyczącej zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla nieruchomości powstałych na skutek podziału dokonywanego w decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego. W ocenie pełnomocnika skarżącej, pomimo że w treści Specustawy lotniskowej brak jest wyraźnego przepisu odsyłającego w powyższym zakresie do stosowania przepisów UGN, uzupełniające stosowanie przepisów UGN jest konieczne. Podkreślił, że wbrew stanowisku WSA, po dokonaniu wykładni art. 2 pkt 12) UGN, z uwzględnieniem przepisów Specustawy lotniskowej należy dopuścić możliwość stosowania przepisów UGN dotyczących zasad przeprowadzania podziałów nieruchomości w niniejszym postępowaniu. W szczególności do podziałów nieruchomości powinien znaleźć zastosowanie art. 99 UGN, zgodnie z którym, jeżeli zapewnienie dostępu drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Przyjęcie innego rozwiązania, na skutek nieuregulowania kwestii zasad podziałów nieruchomości w Specustawie lotniskowej, przy jednoczesnym uniemożliwieniu stosowania w tym zakresie przepisów UGN, prowadziłoby do uznania, że celem ustawodawcy było wprowadzenie możliwości dokonywania podziałów nieruchomości w sposób niepodlegający żadnej regulacji prawnej tj. w sposób całkowicie dowolny. Odnośnie zasad dokonywania wywłaszczeń nieruchomości w związku z realizacją inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego skarżąca stwierdziła, że z przytoczonej treści art. 1 Specustawy lotniskowej wynika, że ustawa ta zawiera regulację dotyczącą nabywania nieruchomości pod inwestycje. Zakres tej regulacji nie jest jednak wyczerpujący, skoro w art. 20 Specustawy lotniskowej znajduje sie wyraźne odesłanie do stosowania przepisów UGN w zakresie nieuregulowanym w rozdziale 3 Specustawy lotniskowej. Przepis art. 20 Specustawy lotniskowej stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w rozdziale "Nabywanie nieruchomości pod niektóre inwestycje w zakresie lotnisk użytku publicznego" stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. A więc, na mocy art. 20 Specustawy lotniskowej ustawodawca wyraźnie przewidział dopuszczalność stosowania przepisów UGN dotyczących nabywania nieruchomości w drodze wywłaszczenia do zagadnień związanych z wywłaszczaniem nieruchomości na cele realizacji lotnisk użytku publicznego, oczywiście jedynie w zakresie nieuregulowanym w Specustawie lotniskowej. W związku z powyższym, w niniejszym postępowaniu powinien znaleźć zastosowanie art. 120 UGN. Zgodnie z jego treścią, jeżeli zachodzi potrzeba zapobieżeniu niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia nieruchomości, w decyzji o wywłaszczeniu ustanawia się niezbędne służebności. W Specustawie lotniskowej nie została uregulowana kwestia ustanawiania niezbędnych służebności, na wypadek gdyby wskutek wywłaszczenia nieruchomości powstała niedogodność dla właścicieli nieruchomości sąsiednich, polegająca przykładowo na pozbawieniu ich nieruchomości dostępu do drogi publicznej. Skarżąca podniosła, iż na skutek dokonanego podziału nieruchomości będącej własnością skarżącej (działka ew. nr [...] w obrębie [...] Świdnik Duży) i wywłaszczenia jednej z działek powstałych po podziale ([...]), druga z działek powstałych po podziale ([...]) została pozbawiona dostępu do drogi publicznej. Zaskarżona decyzja Ministra, zmieniająca m.in. w tym zakresie decyzje Wojewody, poprzestała jedynie na nałożeniu na inwestora obowiązku ustanowienia stosownej służebności mającej zapewnić działce nr [...] dostęp do drogi publicznej. Do dnia dzisiejszego stosowna służebność nie została ustanowiona. W ocenie pełnomocnika skarżącej pomocne w mniejszym postępowaniu może być odwołanie się do wykładni przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej jako "Specustawa drogowa") i orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie. Specustawa drogowa, podobnie jak Specustawa lotniskowa, jest jedną z ustaw, które zgodnie z treścią art. 2 UGN stanowią lex specialis względem UGN. A zatem, w niniejszym postępowaniu art. 120 UGN powinien znaleźć zastosowanie, w następstwie czego zarzut skarżącej polegający na nieustanowieniu służebności dostępu do drogi publicznej dla działki [...] winien zostać uznany za zasadny. Podsumowując pełnomocnik skarżącej podkreślił, iż wobec niestwierdzenia kolizji pomiędzy przepisami UGN, a przepisami Specustawy lotniskowej, brak jest podstaw do odmowy zastosowania przepisów art. 99 i 120 UGN na skutek zastosowania reguły kolizyjnej ,,/ex specialis derogat legi generali". W zakresie, w jakim Specustawa lotniskowa nie reguluje określonych zagadnień lub reguluje jej w zakresie niepełnym, WSA winien zastosować przepisy znajdujących się w innych aktach prawnych o charakterze ogólnym, które zgodnie z ich dyspozycją mogłyby znaleźć zastosowanie w niniejszym postępowaniu. Szczegółowa analiza przepisów UGN i Specustawy lotniskowej prowadzi do wniosku, że przepisy regulujące zasady dokonywania podziałów nieruchomości, jak i zasady wywłaszczania nieruchomości, znajdujące się w UGN, powinny znaleźć zastosowanie do podziałów nieruchomości i wywłaszczeń dokonywanych w trybie Specustawy Drogowej. Zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja Ministra jako decyzja: zatwierdzająca podział nieruchomości skarżącej, skutkujący pozbawieniem działki ew. nr [...] dostępu do drogi publicznej oraz dokonująca wywłaszczenia działki ew. [...], powodującego jednocześnie pozbawienie działki ew. nr [...] dostępu do drogi publicznej powinna bezwzględnie zawierać w swej treści ustanowienie odpowiedniej służebności dostępu do drogi publicznej. W odpowiedziach na skargę kasacyjną K. B., Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz uczestnik postępowania Port Lotniczy Lublin S.A. w Lublinie wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej. W ocenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. ww. przepisy prawa nie zostały naruszone. Stosownie bowiem do art. 1 ustawy unormowania dotyczące kwestii nabywania nieruchomości pod inwestycje w zakresie lotnisk użytku publicznego, poza nieruchomościami, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy, zawarte są w rozdziale 3 ustawy. Przede wszystkim nie można jednak uznać za prawidłową przedstawioną przez skarżącą interpretację przepisu art. 20 ustawy. Unormowanie to bowiem nie przewiduje dopuszczalności stosowania przepisów ugn dotyczących nabywania nieruchomości na cele realizacji lotnisk użytku publicznego, jak twierdzi skarżąca, a jedynie: w sprawach nieuregulowanych w rozdziale zatytułowanym "Nabywanie nieruchomości pod niektóre inwestycje w zakresie lotnisk użytku publicznego". Zdaniem organu utożsamianie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego z decyzją o wywłaszczeniu jest błędne. W pierwszym przypadku nabycie prawa własności przejmowanych nieruchomości lub ich części następuje z mocy samego prawa. Nabycie to nie jest więc przedmiotem orzekania w decyzji, lecz stanowi jej skutek prawny, gdy decyzja stanie się ostateczna. Wywłaszczenie zdefiniowane w art. 112 i nast. ugn jest zaś dokonywane w drodze samej decyzji administracyjnej, która ma charakter konstytutywny. W tym przypadku przejęcie prawa własności nieruchomości jest przedmiotem orzekania w decyzji administracyjnej o właszczeniu. W świetle powyższych okoliczności zarzut naruszenia art. 99 i art. 120 ugn uznać należy za chybiony. Ponadto organ zauważył, że wskazane przez skarżącą przepisy ustawy drogowej zostały uchylone i już nie obowiązują. Bezzasadne jest zatem stwierdzenie K. B. zawarte w skardze kasacyjnej, jakoby organ prowadzący postępowanie odwoławcze i orzekający na podstawie przepisów ustawy, obowiązany był, na podstawie art. 99 i art. 120 ugn, do zapewnienia działce o nr ew. [...] powstałej w wyniku podziału działki o nr ew. [...]), stanowiącej własność K. B., dostępu do drogi publicznej, poprzez ustalenie służebności przejazdu i przechodu przez działkę o nr ew. [...] (powstałą w wyniku podziału działki o nr ew. [...]), stanowiącą własność inwestora. W ocenie uczestnika postępowania skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Port Lotniczy Lublin S. A. w Lublinie zgodził się ze stanowiskiem Sądu, iż przepisy UGN w postępowaniu toczącym się na podstawie Specustawy, należy stosować wyłącznie w przypadku wyraźnego odesłania do odpowiedniego przepisu UGN. Należy zwrócić uwagę, iż Specustawa nie zawiera generalnego odesłania do przepisów UGN, a jedynie w art. 8 ust. 3 oraz art. 20 wskazuje w jakim zakresie stosuje się przepisy UGN. Dokonując wykładni wskazanych w skardze przepisów Specustawy należy mieć na względzie cel ustawodawcy, jaki zamierzał osiągnąć poprzez jej uchwalenie. Otóż w uzasadnieniu projektu Specustawy (Druk Sejmowy nr 1148), autorzy wskazują, iż "Celem przedmiotowego projektu ustawy jest radykalne uproszczenie zasad przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo lotnicze." Cel ten ustawodawca osiągnął poprzez między innymi szczególny tryb postępowania poprzedzającego rozpoczęcie robót budowlanych (Rozdział 2 Specustawy) oraz uregulowanie w niej w sposób szczególny kwestii nabywania nieruchomości pod niektóre inwestycje w zakresie lotnisk użytku publicznego (Rozdział 3 Specustawy). Systematyka Specustawy wskazuje, iż zawiera ona kompleksową regulację materii w niej uregulowanej, a jedynie w ściśle określonych sytuacjach zastosowanie mają przepisy odrębnych ustaw, w tym UGN. Ponadto art. 20 Specustawy odnosi się jedynie do "spraw nieuregulowanych w niniejszym rozdziale", a nie do spraw nieuregulowanych w Specustawie, czy też łącznie do jej Rozdziału II i Rozdziału III. Skoro ustawodawca w art. 20 zawiera sformułowanie "spraw nieuregulowanych w niniejszym rozdziale", a rozdział ten zawiera regulacje dotyczące nabywania nieruchomości, należy odwołać się do definicji nabywania nieruchomości zawartej UGN. Zgodnie z art. 4 pkt 3b UGN za zbywanie albo nabywanie nieruchomości rozumie się dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste. Natomiast podział nieruchomości jest odrębnym procesem uregulowanym w Dziale III Rozdziale I UGN. Ustawodawca w Specustawie nie zawarł odesłania, by do podziału nieruchomości stosować przepisy UGN. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej zwanej "p.p.s.a." – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty kasacyjne są zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 2 pkt 12 i art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – dalej w skrócie:" u.g.n." oraz art. 20 ustawy z dnia 12 lutego 2009 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340 ze zm.) - dalej w skrócie:"specustawa lotniskowa". Na wstępie zauważyć należy, iż art. 1 specustawy lotniskowej nie stanowi wyraźnie – tak jak to przyjął Sąd pierwszej instancji – iż ustawa ta reguluje samodzielnie podział nieruchomości. Artykuł 1 ust. 1 specustawy lotniskowej stanowi, iż ustawa ta określa: 1) zasady i warunki przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego przez zakładających lotniska, zarządzających lotniskami, a także Polską Agencję Żeglugi Powietrznej; 2) zasady nabywania nieruchomości pod inwestycje w zakresie lotnisk użytku publicznego przez zakładających lotniska, zarządzających takimi lotniskami, a także Polską Agencję Żeglugi Powietrznej; 3) organy właściwe w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2. Przepis ten nie wymienia zatem wprost, iż specustawa lotniskowa określa zasady podziału nieruchomości – tak jak to czyni wyraźnie art. 1ust. 1 pkt 1 u.g.n. Niemniej jednak rozważając kwestie dotyczące podziału nieruchomości należy uwzględniać także pozostałe przepisy tejże ustawy, w tym przywołany przez Sąd pierwszej instancji art. 9 specustawy lotniskowej oraz art. 2 pkt 12 u.g.n. W myśl art. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawa ta nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, a w szczególności ustaw wymienionych w pkt 1 – 12 tegoż przepisu. Punkt 12 art. 2 u.g.n. w brzmieniu:"ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz.U. Nr 42, poz. 340 i nr 161, poz. 1281)" dodany został w ustawie o gospodarce nieruchomościami z dniem wejścia w życie specustawy lotniskowej, tj. z dniem 17 kwietnia 2009r. - z mocy art. 34 specustawy lotniskowej. W tym stanie prawnym w przypadku kolizji pomiędzy przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, a przepisami innej ustawy, zarówno wymienionej w art. 2 u.g.n., jak i tam niewymienionej, pierwszeństwo stosowania mają przepisy innych ustaw (które należy uznać za odrębne), natomiast przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami mogą być stosowane wtedy, gdy z treści innej ustawy nie można wnioskować, że się ich nie stosuje. Poza tym są stosowane, gdy w innej ustawie zawarto odesłanie typu "w sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami" (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2009 r., I CSK 389/08, LEX nr 560511). Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami mają więc charakter uzupełniający w stosunku do innych ustaw, w zakresie w nich nieuregulowanym. Powyższe oznacza, iż specustawa lotniskowa jest lex specialis, a więc przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami znajdą zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym w specustawie lotniskowej bądź w przypadku wyraźnego odesłania do stosowania u.g.n. – jak to uczynił ustawodawca np. w art. 20 specustawy lotniskowej. Stosownie do art. 20 specustawy lotniskowej, zamieszczonym w Rozdziale 3 –“Nabywanie nieruchomości pod niektóre inwestycje w zakresie lotnisk użytku publicznego", w sprawach nieuregulowanych w tym rozdziale stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. A zatem, przepis art. 20 specustawy lotniskowej zawiera odesłanie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w sprawach nieuregulowanych w przepisach Rozdziału 3, a więc w zakresie nabywania nieruchomości pod niektóre inwestycje w zakresie lotnisk użytku publicznego. Z tego względu za usprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 20 specustawy lotniskowej przez jego błędną wykładnię jak i art. art. 2 pkt 12 oraz art. 120 u.g.n. przez ich błędną wykładnię i błędne uznanie, że przepis art. 120 u.g.n. nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Art. 120 u.g.n., zamieszczony w Rozdziale 4 – "Wywłaszczanie nieruchomości", przewiduje, iż jeżeli zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, w decyzji o wywłaszczeniu ustanawia się niezbędne służebności oraz ustala obowiązek budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń zapobiegających tym zdarzeniom lub okolicznościom. Obowiązek budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń ciąży na występującym z wnioskiem o wywłaszczenie. Art. 120 u.g.n. stanowi swoiste uzupełnienie art. 119 u.g.n. - określającego elementy decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości - w zakresie dodatkowych elementów tej decyzji. Te dodatkowe elementy decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości zamieszczane są, gdy wywłaszczenie jednej nieruchomości oraz przeznaczenie jej na określone cele może ujemnie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie, np. dalszy dojazd do nieruchomości, utrata dostępu do drogi publicznej. Na gruncie tego przepisu ochrona praw sąsiedzkich realizowana jest na drodze administracyjnej przez możliwość ustanowienia w decyzji o wywłaszczeniu odpowiednich służebności na rzecz nieruchomości sąsiednich albo ustalenia obowiązku budowy i utrzymania urządzeń zapobiegających zagrożeniom lub niedogodnościom. Służebność jest instytucją prawa cywilnego i jej ustanowienie następuje według przepisów prawa cywilnego. Najczęściej chodzi o ustanowienie służebności gruntowej oraz o budowę takich urządzeń, jak mosty, przepusty, drogi, osłony przed hałasem. Przepis art. 120 u.g.n. nakłada na organ wywłaszczeniowy ustanowienie szczególnych obowiązków, które obciążają podmiot występujący z wnioskiem o wywłaszczenie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego odesłanie zawarte w art. 20 specustawy lotniskowej oznacza możliwość stosowania w postępowaniu prowadzonym na gruncie tejże ustawy przepisu art. 120 u.g.n. Specustawa lotniskowa nie reguluje bowiem sytuacji, gdy zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego w wyniku ustatecznienia się decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, np. przez pozbawienie nieruchomości dostępu do drogi publicznej. W szczególności przepisy Rozdziału III specustawy lotniskowej nie zawierają uregulowania sytuacji, gdy na skutek odjęcia danemu podmiotowi prawa własności części nieruchomości, strona zostaje pozbawiona dostępu do drogi publicznej. Podkreślić przy tym należy, iż żaden inny przepis specustawy lotniskowej nie zawiera zakazu ustanowienia niezbędnych służebności, a więc nie wyłącza stosowania art. 120 u.g.n. Skoro zatem specustawa lotniskowa nie reguluje kwestii unormowanych w art. 120 u.g.n., a jednocześnie art. 20 specustawy lotniskowej zawiera odesłanie do stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie nieuregulowanym w specustawie lotniskowej i żaden przepis specustawy lotniskowej nie wyłącza stosowania art. 120 u.g.n., to tym samym brak jest uzasadnionych argumentów, aby wyłączyć możliwość ustanawiania niezbędnych służebności w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego. Z mocy art. 21 specustawy lotniskowej z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego stała się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym w odrębnej decyzji, o której mowa w art. 22, nieruchomości, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa albo właściwej jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku, gdy zakładającym lotnisko albo zarządzającym lotniskiem jest organ tej jednostki samorządu terytorialnego albo jej samorządowa jednostka organizacyjna. Przepis art. 21 specustawy lotniskowej stanowi swoiste wywłaszczenie nieruchomości na cele budowy lotnisk użytku publicznego. Szczególna, uproszczona procedura realizacji tych inwestycji, uwzględniająca charakter tej inwestycji i konieczność przyspieszenia osiągnięcia tego celu, nie może oznaczać pozbawienia właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości uprawnień przysługujących takim podmiotom w przypadku dokonania wywłaszczenia w innym trybie, w tym na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie ma uzasadnionych podstaw do tak diametralnego zróżnicowania uprawnień właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości w postępowaniu prowadzonym na podstawie specustawy lotniskowej i w postępowaniu wywłaszczeniowym prowadzonym na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z samego faktu, iż strona zostaje pozbawiona własności nieruchomości nie na podstawie decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, ale na mocy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego nie można skutecznie wywodzić, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami w rozważanym zakresie nie znajdują zastosowania. Należy mieć na uwadze, iż decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego powoduje taki sam skutek prawny jak decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości ( “przymusowe" odjęcie prawa własności ). A zatem, w sytuacji, gdy na skutek nabycia przez Skarb Państwa albo właściwą jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości bądź jej części na podstawie decyzji, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340 ze zm.) - tj. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego - właściciel nieruchomości (użytkownik wieczysty) zostaje pozbawiony dostępu do drogi publicznej odpowiednie zastosowanie – z mocy art. 20 specustawy lotniskowej – znajduje art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) normujący ustanowienie niezbędnych służebności. W niniejszej sprawie decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego zatwierdziła m.in. podział nieruchomości stanowiącej własność K. B., tj. działki nr [...] położonej w obrębie Świdnik Duży na działki: nr [...], nr [...] i nr [...]; nadto z mocy art. 21 specustawy lotniskowej działka nr [...] stała się własnością Skarbu Państwa. Jeżeli działka nr [...] została pozbawiona dostępu do drogi publicznej, to w takiej sytuacji zastosowanie z mocy art. 20 specustawy lotniskowej winien znaleźć art. 120 u.g.n. ( ustanowienie niezbędnej służebności ). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 321/09, skoro z woli ustawodawcy obowiązki mające charakter cywilnoprawny, np. ustanowienie służebności, budowa urządzeń itp., zostały przekazane do drogi administracyjnej, a ich konkretyzacja ma nastąpić w decyzji administracyjnej, przesądza to o publicznoprawnym charakterze powinności organu. Przepis art. 120 u.g.n. stanowi swoiste uzupełnienie art. 119 u.g.n. i przesądza o konieczności zamieszczenia dodatkowych elementów w decyzji o wywłaszczeniu, gdy wywłaszczenie nieruchomości ujemnie oddziaływuje na nieruchomości sąsiednie np.: konieczność znoszenia określonych uciążliwości, brak dojazdu lub dalszy dojazd, utrata pożytków ( publik. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2010r., sygn. akt I OSK 1039/09). Wprawdzie powyższy pogląd Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował na gruncie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 721 ze zm.) przed jej zmianą, tj. przed likwidacją odrębnego postępowania wywłaszczeniowego w ramach specustawy drogowej, to jednak zmiana przepisów tej ustawy i przyjęcie, iż nieruchomości lub ich części stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, a własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna – a więc unormowania prawnego będącego odpowiednikiem art. 21 specustawy lotniskowej – nie czyni powyższego poglądu nieaktualnym. Jak już wyżej podniesiono brak jest dostatecznych podstaw do różnicowania - w zakresie uprawnień wynikających z art. 120 u.g.n. - pozycji podmiotów, których pozbawiono prawa własności na podstawie specustawy lotniskowej czy też specustawy drogowej z podmiotami, którym odjęto to prawo w wyniku wywłaszczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można stawiać w gorszej sytuacji osób, którym odejmowane jest prawo własności na podstawie specustawy lotniskowej niż osób, którym odejmowane jest prawo własności w drodze decyzji o wywłaszczeniu - w obu sytuacjach dochodzi do przymusowego pozbawienia prawa własności. W postępowaniu wywłaszczeniowym skutek ten ( przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego) następuje z dniem, w którym decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości stała się ostateczna - art. 121 ust.1 u.g.n., a w postępowaniu prowadzonym na gruncie specustawy lotniskowej skutek ten (nieruchomości stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa albo właściwej jednostki samorządu terytorialnego ) następuje z dniem, gdy staje się ostateczna decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego – art. 21 specustawy lotniskowej. Zamierzonego skutku nie może natomiast odnieść zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 99 u.g.n. W myśl art. 99 u.g.n. jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Przepis art. 99 u.g.n. nie daje więc podstawy do ustanowienia służebności w decyzji administracyjnej, ale jedynie do zamieszczenia klauzuli warunkującej skuteczność podziału od ustanowienia służebności. Art. 99 u.g.n. należy rozumieć jako stwarzający podstawę do zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, z równoczesnym zobowiązaniem właściciela lub użytkownika wieczystego do ustanowienia służebności drogi koniecznej w razie zbycia działek nie mających bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Powyższy przepis nie upoważnia organów do zamieszczenia w decyzji administracyjnej rozstrzygnięcia o ustanowieniu służebności gruntowej, a jedynie do zastrzeżenia warunku podziału nieruchomości. W przypadku podziału nieruchomości na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami warunek taki jest zamieszczany w decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, a brak spełnienia tego warunku w umowie o przeniesieniu własności skutkuje nieważnością tej umowy - art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 99 i 93 ust. 3 u.g.n. ( por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2009 r., III CZP 34/09, OSNC 2010, nr 2, poz. 20 ). W przypadku zaś postępowania prowadzonego na gruncie specustawy lotniskowej podział nieruchomości jest dokonywany w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego i już uostatecznienie tejże decyzji powoduje przeniesienie własności nieruchomości. Tak więc w postępowaniu kończącym się wydaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego nie ma możliwości zrealizowania celu, jaki przyświeca art. 99 u.g.n. na wypadek niezamieszczenia warunku, o jakim mowa w tym przepisie. Konstrukcja prawna przyjęta w art. 99 u.g.n. nie przystaje do uregulowań prawnych przyjętych w specustawie lotniskowej. Nadto specustawa lotniskowa nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania art. 99 u.g.n. i przepis ten nie znajduje się w Rozdziale 3 specustawy lotniskowej –“Nabywanie nieruchomości pod niektóre inwestycje w zakresie lotnisk użytku publicznego". Z tych względów przepis art. 99 u.g.n. nie może znaleźć zastosowania w postępowaniu prowadzonym na gruncie specustawy lotniskowej. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji winien rozważyć, czy rozstrzygnięcie zawarte w pkt III decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2011r., w którym organ II instancji zmienia decyzję organu I instancji i powołuje się na art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i nakłada na inwestora obowiązek zapewnienia działce nr 2417/2 dostępu do drogi publicznej przez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu, jest spełnieniem wymogu, o jakim mowa w art. 120 u.g.n. czy też rozstrzygnięcia tego nie można uznać za czyniące zadość art. 120 u.g.n. Sam przepis art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie daje podstaw do nałożenia takiego obowiązku na inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę ze skargi K. B., dokona kontroli legalności powyższych decyzji uwzględniając poglądy prawne przestawione powyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd pierwszej instancji nie oceniał decyzji organów w aspekcie art. 120 u.g.n. uznając, że nie mogą mieć zastosowania do postępowania prowadzonego w trybie specustawy lotniskowej. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej - adwokatowi M. J. wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarby Państwa ( art.250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjnym w postępowaniu określonym w art.258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącej powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI