II OSK 1241/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję Wojewody odmawiającą zmiany nazwiska małoletniego J.S. z S. na dwuczłonowe S.-K. Wniosek o zmianę nazwiska uzasadniano przywiązaniem małoletniego do nazwiska rodowego matki, chęcią jego zachowania dla przyszłych pokoleń (brak męskich potomków w linii matki) oraz więzią emocjonalną z rodziną matki. Organy administracji odmówiły, uznając, że nie zaistniały "ważne powody" w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska (u.z.i.n.), a nadanie nazwiska dwuczłonowego byłoby sprzeczne z zasadą stabilizacji nazwisk i art. 8 k.r.i.o., skoro oboje rodzice noszą nazwisko jednoczłonowe. WSA uznał jednak, że więzi emocjonalne i potrzeba zachowania nazwiska rodowego matki, zaakceptowane przez oboje rodziców, stanowią "ważne powody", które nie są przejawem kaprysu i nie pozostają w sprzeczności z interesem społecznym. NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za niezasadne. Sąd podkreślił, że ustawa o zmianie imienia i nazwiska stanowi odrębną regulację od Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a "ważne powody" mogą mieć charakter zarówno subiektywny, jak i obiektywny, obejmując sferę doznań i więzi duchowych. NSA przywołał liczne orzecznictwo potwierdzające uznawanie różnych okoliczności za "ważne powody", w tym więzi rodzinne i psychiczne. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zinterpretował art. 4 ust. 1 u.z.i.n. i nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczącego uzasadnienia wyroku. Ostatecznie, skarga kasacyjna została oddalona, a Wojewoda obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że więzi emocjonalne i rodzinne mogą stanowić "ważne powody" do zmiany nazwiska małoletniego, a ustawa o zmianie imienia i nazwiska jest samodzielną regulacją.
Każda sprawa o zmianę nazwiska jest oceniana indywidualnie pod kątem "ważnych powodów".
Zagadnienia prawne (2)
Czy więź emocjonalna z nazwiskiem rodowym matki i potrzeba jego zachowania, w sytuacji gdy rodzice noszą nazwisko jednoczłonowe, mogą stanowić "ważny powód" do zmiany nazwiska małoletniego na dwuczłonowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, więź emocjonalna z nazwiskiem rodowym matki i potrzeba jego zachowania, w tym dla przyszłych pokoleń, mogą stanowić "ważny powód" do zmiany nazwiska małoletniego na dwuczłonowe, nawet jeśli rodzice noszą nazwisko jednoczłonowe.
Uzasadnienie
Ustawa o zmianie imienia i nazwiska stanowi odrębną regulację od Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. "Ważne powody" mogą mieć charakter subiektywny i obiektywny, obejmując więzi rodzinne i duchowe, a organy administracji nie mogą sprowadzać nazwiska jedynie do funkcji ewidencyjnej.
Czy zmiana nazwiska małoletniego na dwuczłonowe, zawierające nazwisko rodowe matki, jest dopuszczalna w oderwaniu od przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczących nadawania nazwisk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana nazwiska w trybie ustawy o zmianie imienia i nazwiska jest regulowana odmiennymi kryteriami niż nadawanie nazwisk w trybie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a organy administracji nie powinny sięgać do przepisów k.r.i.o. w celu uzasadnienia odmowy zmiany nazwiska.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na odmienność płaszczyzn i kryteriów regulujących nadawanie nazwisk w k.r.i.o. i zmianę nazwiska w u.z.i.n., podkreślając, że wniosek oparty na u.z.i.n. powinien być rozpatrywany wyłącznie na podstawie tej ustawy.
Przepisy (11)
Główne
u.z.i.n. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska
Zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów. "Ważne powody" mogą mieć charakter subiektywny i obiektywny, obejmując więzi emocjonalne, rodzinne i duchowe. Organ administracji ma uznanie administracyjne w tym zakresie.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, gdy naruszono prawo materialne lub procesowe, które miało wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.z.i.n. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska
W przypadku zmiany nazwiska na dwuczłonowe, nazwisko to powinno zawierać nazwisko ojca i matki, chyba że przepisy stanowią inaczej.
u.z.i.n. art. 8 § 2
Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska
W przypadku zmiany nazwiska na dwuczłonowe, nazwisko to powinno zawierać nazwisko ojca i matki, chyba że przepisy stanowią inaczej.
u.z.i.n. art. 14 § 3
Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.r.i.o. art. 88
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.i.o. art. 89
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Więź emocjonalna z nazwiskiem rodowym matki i potrzeba jego zachowania stanowią "ważne powody" do zmiany nazwiska małoletniego. • Ustawa o zmianie imienia i nazwiska stanowi odrębną regulację od Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. • "Ważne powody" mogą mieć charakter subiektywny i obiektywny.
Odrzucone argumenty
Brak "ważnych powodów" do zmiany nazwiska. • Zmiana nazwiska na dwuczłonowe jest sprzeczna z zasadą stabilizacji nazwisk i art. 8 k.r.i.o. • Uzasadnienie WSA jest wadliwe i nie odnosi się do argumentacji organu.
Godne uwagi sformułowania
Niedopuszczalne jest sprowadzanie przez organy administracji nazwiska do funkcji ewidencyjnej, w oderwaniu od więzi rodowych, honoru i poczucia wartości. • Granicą rozważań organów administracji państwowej powinno być ustalenie istnienia (lub braku) elementów oczywistej bezzasadności w motywach strony, na przykład cech kaprysu lub przekory.
Skład orzekający
Roman Ciąglewicz
przewodniczący
Tomasz Bąkowski
członek
Piotr Broda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że więzi emocjonalne i rodzinne mogą stanowić \"ważne powody\" do zmiany nazwiska małoletniego, a ustawa o zmianie imienia i nazwiska jest samodzielną regulacją."
Ograniczenia: Każda sprawa o zmianę nazwiska jest oceniana indywidualnie pod kątem "ważnych powodów".
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu tożsamości dziecka i rodziny, pokazując, jak sądy interpretują pojęcie "ważnych powodów" w kontekście zmian nazwiska, co może być interesujące dla prawników i rodziców.
“Czy więź z nazwiskiem mamy jest "ważnym powodem" do jego zmiany? NSA rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.