II OSK 1240/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Szefa Urzędu o zobowiązaniu L. Z. do powrotu i zakazie wjazdu. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, opierając się na notorycznej okoliczności wybuchu wojny na Ukrainie, która nastąpiła po wydaniu decyzji administracyjnej. NSA uznał, że sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do uchylenia decyzji wyłącznie z powodu tych nowych okoliczności, ponieważ sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji według stanu faktycznego i prawnego z dnia jej wydania. Niemniej jednak, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność ponownego zbadania zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia jej prawa do życia rodzinnego, które zostały pominięte przez WSA. Sąd podkreślił, że choć nowe okoliczności związane z wojną nie mogły stanowić podstawy do uchylenia decyzji w tym trybie, istnieją odrębne procedury administracyjne i prawne gwarantujące ochronę cudzoziemca w takich sytuacjach, w tym możliwość wszczęcia postępowania o udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych oraz przedłużenie terminu dobrowolnego powrotu na mocy przepisów szczególnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady kontroli sądowej decyzji administracyjnych w kontekście zmian stanu faktycznego po wydaniu decyzji, a także mechanizmów ochrony cudzoziemców w obliczu zmian sytuacji w kraju pochodzenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wybuchu wojny, ale jego zasady dotyczące kontroli sądowej mają szersze zastosowanie. Konieczność uwzględnienia odrębnych procedur ochrony cudzoziemców.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny może uchylić decyzję o zobowiązaniu do powrotu cudzoziemca, opierając się na okolicznościach faktycznych, które zaistniały po wydaniu tej decyzji (np. wybuch wojny w kraju pochodzenia)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji według stanu faktycznego i prawnego z dnia jej wydania. Nowe okoliczności faktyczne, które nastąpiły po wydaniu decyzji, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do jej uchylenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę legalności zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, orzekając wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania tego aktu. Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonej decyzji, nie podlega uwzględnieniu.
Czy w przypadku wystąpienia nowych okoliczności faktycznych (np. wybuch wojny) po wydaniu ostatecznej decyzji o zobowiązaniu do powrotu, cudzoziemiec jest pozbawiony możliwości uzyskania ochrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, istnieją odrębne procedury administracyjne i prawne gwarantujące ochronę cudzoziemca w takich sytuacjach, w tym możliwość wszczęcia postępowania o udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub tolerowany, a także przedłużenie terminu dobrowolnego powrotu na mocy przepisów szczególnych.
Uzasadnienie
Ustawodawca przewidział odrębny tryb postępowania w przypadku stwierdzenia po wydaniu ostatecznej decyzji okoliczności uzasadniających udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub tolerowany, co stanowi gwarancję realizacji zasady non-refoulement.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zarzuty dotyczące naruszenia prawa do życia rodzinnego w kontekście decyzji o zobowiązaniu do powrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się w sposób wystarczający do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia prawa do życia rodzinnego i nie ocenił prawidłowo złożonych dokumentów potwierdzających istnienie związku rodzinnego.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji pominął istotne twierdzenia skarżącej dotyczące jej życia rodzinnego i nie ocenił złożonych dokumentów, co uniemożliwiło prawidłową ocenę zaskarżonej decyzji.
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.c. art. 348 § pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 302 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 356 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 303 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 351 § pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 330 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 330 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o cudzoziemcach
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1 zd. pierwsze
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.o.u. art. 42 § ust. 7
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.covid art. 15zzzb
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji nie mógł uchylić decyzji o zobowiązaniu do powrotu wyłącznie z powodu okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tej decyzji (wojna na Ukrainie). • Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał w sposób wystarczający zarzutów dotyczących naruszenia prawa do życia rodzinnego skarżącej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. (NSA uznał ten zarzut za nietrafny).
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, lecz przeprowadza kontrolę legalności zaskarżonego aktu w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania tego rozstrzygnięcia • zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonej decyzji, nie podlega uwzględnieniu • ustawodawca przewidział odrębny tryb postępowania w przypadku stwierdzenia po wydaniu ostatecznej decyzji okoliczności, o których mowa w art. 348 (lub 351) ustawy o cudzoziemcach
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Małgorzata Miron
sprawozdawca
Grzegorz Rząsa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady kontroli sądowej decyzji administracyjnych w kontekście zmian stanu faktycznego po wydaniu decyzji, a także mechanizmów ochrony cudzoziemców w obliczu zmian sytuacji w kraju pochodzenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wybuchu wojny, ale jego zasady dotyczące kontroli sądowej mają szersze zastosowanie. Konieczność uwzględnienia odrębnych procedur ochrony cudzoziemców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z wpływem wojny na prawa cudzoziemców i kontrolę sądową decyzji administracyjnych, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.
“Wojna na Ukrainie a decyzje o deportacji: NSA wyjaśnia granice kontroli sądowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.