II OSK 124/08

II OSK 124/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-01-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Bujko
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wr 249/07 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2007-08-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 141 par. 4, art. 185 par. 1, art. 203 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 75, art. 145 par. 1, art. 145 a, art. 148 par. 1 i 2, art. 149 par. 2 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. Zakład Utylizacji, Recyklingu, Przerobu i Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych i Przemysłowych we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 249/07 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. Zakład Utylizacji, Recyklingu, Przerobu i Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych i Przemysłowych we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolnej użytków rolnych i ustalenia opłaty rocznej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy na rzecz [...] Sp. z o.o. Zakład Utylizacji, Recyklingu, Przerobu i Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych i Przemysłowych we W. kwotę 320 (słownie: trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 249/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę [...] Sp. z o.o. - [...] we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] lutego 2007 r. w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolnej użytków rolnych i ustalenia opłaty rocznej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż decyzją z dnia 15 kwietnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyło postępowanie wznowione postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] stycznia 2005 r. na wniosek [...] Sp. z o.o. we W. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] kwietnia 2002 r.
Kolegium wskazało, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. Starosta Górowski ustalił dla tej Spółki opłatę za wyłączenie z produkcji rolnej gruntów położonych w obrębie [...], Gmina [...], oznaczonych numerami geodezyjnymi: [...],[...],[...] i [...]. Decyzją z dnia 12 kwietnia 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy uchyliło powyższą decyzję w części dotyczącej nałożenia obowiązku zdjęcia próchniczej warstwy gleby z gruntów o klasach: IIIa, lllb, III i IVa i wykorzystania jej na cele poprawy wartości użytkowej gruntów i umorzyło postępowanie w tej części. W pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W dniu 29 maja 2003 r. [...]Sp. z o.o. we W. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Starosty Górowskiego z dnia 21 stycznia 2002 r., wnosząc także o wstrzymanie wykonania tej decyzji i anulowanie złożonych w sprawie wniosków. Spółka podniosła, że w toku badania dokumentacji zgromadzonej przed rozpoczęciem inwestycji "Budowa składowiska odpadów komunalnych i przemysłowych "Rudna Wielka" stwierdzono, że badania geologiczne wykonane przez [...] s.c. z siedzibą we W. w sierpniu 2000 r. na terenie inwestycji wykazują znaczne różnice w jakości gleb w stosunku do klasyfikacji uwidocznionej w operacie ewidencji gruntów. Opłatę za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji wymierzono zatem według nieaktualnych danych ewidencyjnych odnośnie wartości gleb i ich klas bonitacyjnych, które w ciągu 41 lat (od ostatniej klasyfikacji) uległy nieodwracalnym zmianom. Stan taki został stwierdzony w dokumentacji klasyfikacji gruntów wykonanej przez dr inż. C. K., uprawnionego do przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów i potwierdzony przez sprawdzającego, uprawnionego gleboznawcę Akademii Rolniczej we W. Dowód ten istniejący w dacie wydania decyzji nie był znany organom, co uzasadniało wznowienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. W trakcie analizy wniosku o wznowienie postępowania uwadze Kolegium umknął fakt, iż dokument stanowiący nową okoliczność był w posiadaniu Spółki od 2000 r. Badania geologiczne, wykonane przez [...] s.c. z siedzibą we W., opracowane zostały w 2000 r. dla potrzeb planowanej budowy składowiska odpadów komunalnych i przemysłowych "[...] " w miejscowości [...], której inwestorem jest [...].
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzyło wznowione postępowanie podnosząc, że stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zdaniem organu wskazana we wniosku dokumentacja dotycząca badań geologicznych gruntów, dla których była ustalona opłata za ich wyłącznie z produkcji rolnej, była w posiadaniu [...]w dniu wydania tych decyzji - została sporządzona na zlecenie inwestora dla celów zamierzonej budowy. Oznacza to, że strona nie dochowała terminu jednego miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania w sprawie nie było zatem prawnie dopuszczalne i postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu.
Pismem z dnia 25 kwietnia 2005 r. Spółka [...] wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Spółki nową okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania był fakt przyjęcia przez Starostę Górowskiego wadliwej klasyfikacji gruntów dla potrzeb wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r. Istnienie tej nowej okoliczności, uzasadniającej wznowienie postępowania, można stwierdzić dopiero w oparciu o decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów. Gleboznawcza klasyfikacja gruntów wykonana w dniu 26 maja 2003 r. oraz protokół jej sprawdzenia sporządzony w tej samej dacie ma podstawowe znaczenie dla istnienia przesłanek do wznowienia postępowania. Spółka nie zgodziła się z oceną organu I instancji, iż opracowanie geologiczne [...] s.c. może zostać uznane jako nowy dowód w sprawie, gdyż zainicjowało tylko postępowanie w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów zakończone decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Spółka powzięła wiadomość o przesłance wznowienia postępowania w dacie opracowania wniosku o zmianę klasyfikacji gruntów tj. w dniu 26 maja 2003 r. Powyższe stanowi niezależną przesłankę wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 ust. 8 k.p.a. Nadto okoliczność istnienia podstaw do zmiany klasyfikacji gruntów była znana organowi z urzędu, a więc winna skutkować wznowieniem postępowania z urzędu.
Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium podtrzymało stanowisko zajęte w decyzji z dnia 15 kwietnia 2005 r., wskazując jednocześnie, że Spółka nie wypełniła przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W skardze na powyższą decyzję Spółka [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Skarżąca Spółka zarzuciła, iż w postępowaniu obu instancji nie rozpatrzono istoty sprawy, wniosków, twierdzeń i wywodów oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, naruszając m. in. art. 75 i art. 77 k.p.a. Nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a rozważania Kolegium ograniczone zostały do opracowania [...] z 2000 r. Organ administracji naruszył także przepis art. 107 § 3 k.p.a., bowiem zaskarżona decyzja nie zawiera wskazania przyczyn, dla których organ odmówił mocy dowodowej dowodom przywołanym we wniosku skarżącej oraz pominął okoliczności z 2003 r. stanowiące przesłankę wznowieniową. Organ naruszył także art. 145 § 1 pkt 5, 7 i 8 k.p.a. przez ich niezastosowanie, mimo zebrania w materiale dowodowym sprawy dowodów wykazujących na spełnienie przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania oraz art. 148 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odnoszeniu terminu jednego miesiąca nie do okoliczności stanowiącej bezpośrednią przyczynę uzasadniającą wznowienie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przytaczając treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd wskazał, iż przez pojęcie "wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" należy rozumieć okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte w sprawie, nieznane zarówno organowi orzekającemu w l i II instancji, jak i stronie. Zgodnie z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. wniosek o wznowienie postępowania składa się do organu, który wydał decyzję w I instancji, w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. W pierwszej kolejności organ bada, czy podanie o wznowienie postępowania wniosła strona i czy zachowała termin z art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie pozwalają na wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy. Sąd zgodził się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy, że podanie o wznowienie zostało złożone po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Zaznaczył, że zachowanie tego terminu musi zostać udowodnione przez stronę. Skarżąca Spółka w żaden sposób nie udokumentowała zachowania miesięcznego terminu do złożenia podania, zważywszy na upływ trzech lat od daty, w której Spółka była w posiadaniu dokumentu stanowiącego nową okoliczność w sprawie - badania geologiczne wykonane przez [...] w 2000 r. Sąd nie podzielił stanowiska Spółki, iż w toku badania dokumentacji zgromadzonej przed rozpoczęciem inwestycji "Budowa składowiska odpadów komunalnych i przemysłowych "[...]" stwierdzono, że badania geologiczne wykonane przez [...] s.c. z siedzibą we W. w sierpniu 2000 r. na terenie inwestycji wykazują znaczne różnice w jakości gleb w stosunku do klasyfikacji uwidocznionej w operacie ewidencji gruntów, a tym samym opłatę za wyłączenie gruntów rolnych wymierzono według nieaktualnych danych ewidencyjnych odnośnie wartości gleb i ich klas bonitacyjnych. Sąd nie zgodził się poglądem strony, iż o nowej okoliczności dowiedziała się w dacie opracowania wniosku o zmianę kwalifikacji gruntów, tj. 26 maja 2003 r. Przyjęte w art. 75 § 1 k.p.a. sformułowanie "w szczególności" oznacza, że wyliczenie środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu administracyjnym ma jedynie charakter przykładowy. W przepisach k.p.a. nie ma podstaw do wprowadzenia zróżnicowania środków dowodowych, co zostało podkreślone w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1992 r, III SA 1838/91 ONSA 1992, Nr 2, poz. 45). Sąd podkreślił, że skarżąca Spółka była w posiadaniu dokumentacji badania geologicznego wykonanej przez [...] s.c. już w sierpniu 2000 r. i dokument ten zawierał istotne informacje co do stanu gruntów. Z protokołu sprawdzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów rolnych sporządzonej w dniu 26 maja 2003 r. przez uprawnionego gleboznawcę Akademii Rolniczej we W. prof. dr hab. T.Ch. wynika, że sprawdzenie to polegało na określeniu zasięgu klas gruntów działek 131/1, 132/1, 133, 134/1, 134/2 i 228/2 w oparciu o dokumentację geologiczną sporządzoną w lipcu - sierpniu 2000 r. przez Przedsiębiorstwo [...] s.c. z siedzibą we W. Ustalając początek biegu terminu jednomiesięcznego należy uwzględnić wskazaną przez skarżącą podstawę wznowienia - art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Sąd wskazał, że przez okoliczności faktyczne należy rozumieć zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa. Okolicznością faktyczną ani dowodem nie jest nowa wykładnia prawa, ani błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym (M. Jaśkowska, A.Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 812-813 i cytowana tam literatura oraz orzecznictwo).
Zdaniem Sądu skarżąca Spółka, która wiedziała o faktach i dowodach i nie ujawniła ich w toku postępowania, błędnie uznając, że nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie, nie ma podstaw do złożenia podania o wznowienie postępowania. Termin z art. 148 § 1 k.p.a. biegnie od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym skarżąca prawidłowo oceniła znaczenie dowodu lub faktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreślił, że jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Sp. z o.o. [...] we W., reprezentowana przez adwokata Elwirę Świerczyńską.
Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, co w miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to :
- art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 140 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
- art. 141 § 4 p.p.s.a.
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przepisów przez organ w toku postępowania administracyjnego.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne [...] Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca Spółka zarzuciła, że ustalenie Sądu, iż dokumentacja badania geologicznego wykonana przez [...] s.c. w sierpniu 2000 r. zawiera istotne informacje co do stanu gruntów, nie odpowiada prawdzie i wskazuje, że Sąd nie zapoznał się z tą dokumentacją. Analiza tej dokumentacji pokazuje wprost, że została sporządzona w zakresie określenia warunków hydrogeologicznych i projektu lokalnego monitoringu; żaden z rozdziałów czy zagadnień dokumentacji nie odnosi się do klasyfikacji gruntów, a wnioski dokumentacji dotyczą wyłącznie problematyki wpływu inwestycji na wody podziemne i monitoringu tego zagadnienia. Także stwierdzenie Sądu, że gleboznawcza klasyfikacja gruntów rolnych sporządzona w maju 2003 r. przez prof. dr hab. T. Ch. stanowi sprawdzenie oparte o dokumentację geologiczną sporządzoną w sierpniu 2000 r. przez [...] s.c. nie odpowiada prawdzie. Gleboznawcza klasyfikacja gruntów wykonana przez dr C. K. oparta została nade wszystko o własne prace geodezyjne wykonane w maju 2003 r. Zgodnie z pisemnym zgłoszeniem pracy geodezyjnej z dnia 15 maja 2003 r. wykonano 10 odkrywek glebowych na przedmiotowych działkach. Przy opracowaniu wykorzystano także wcześniejsze badania [...] - nie był to jednak materiał sam wskazujący na wadliwą klasyfikację, ale dopiero po uzupełnieniu dalszymi badaniami (odkrywkami) wykonanymi w maju 2003 roku pozwolił wysnuć wniosek o wadliwej klasyfikacji gruntów. W ocenie skarżącej prawidłowa analiza zarzutów skargi doprowadziłaby do wniosku, że badania wykonane w 2003 r. stanowią nowe okoliczności i dowody uzasadniające wznowienie postępowania. Sąd, posługując się tylko częścią akt sprawy i pomijając tym samym zarzuty proceduralne i zgromadzone w aktach dokumenty świadczące o zasadności zarzutów skargi, naruszył art.133 § 1 p.p.s.a. Sąd nie analizował Dokumentacji Geologicznej [...] s.c. z 2000 r. i w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego pomija część materiału dowodowego oraz uważa za bezpodstawne twierdzenia i dowody wykazujące wykonanie niezależnych badań w maju 2003 r. Postępowanie Sądu doprowadziło do bezpodstawnego zawężenia zakresu rozpoznania sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Nie rozważono znaczenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. oznaczającej prawidłową klasyfikację gruntów w aspekcie niezależnej podstawy wznowieniowej. Uzasadnienie Sądu nie zawiera ustosunkowania do przedstawionych przez stronę zarzutów naruszenia art. 75, art. 77, art. 107 § 3 i naruszenia art. 145 § 1 pkt 7 i 8 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem, zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia, a to z poniższych względów.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. Podstawą takiego postępowania jest zawsze zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie takie otwiera postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną, badając, czy przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a nie wpłynęły na treść decyzji.
W sytuacji, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. następuje wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania - art. 149 § 3 k.p.a.
Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. (art. 148 § 1 k.p.a). Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.
W niniejszej sprawie [...] Sp. z o.o. [...] we W. wniosła o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Według strony przesłankę wznowienia postępowania stanowi okoliczność, że opłatę za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej wymierzono według nieaktualnych danych ewidencyjnych odnośnie wartości gleb i ich klas bonitacyjnych (w ciągu 41 lat od ostatniej klasyfikacji klasy bonitacyjne uległy nieodwracalnym zmianom). Okoliczność tą ma potwierdzać dowód w postaci dokumentacji klasyfikacji gruntów wykonanej przez dr inż. C. K. - uprawnionego gleboznawcę Akademii Rolniczej we W.- w maju 2003 r. Także we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka podkreślała, że nową okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania stanowi fakt przyjęcia do ustalenia opłaty wadliwej klasyfikacji gruntów a dowodem, który ma to potwierdzić jest wskazana wyżej gleboznawcza klasyfikacji gruntów potwierdzona przez prof. dr hab. T. Ch. - uprawnionego gleboznawcę Akademii Rolniczej we W., a dokumentacja sprawdzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów została opracowana w dniu 26 maja 2003 r. Jednocześnie Spółka powołała się na drugą, niezależną podstawę wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i ponownie podkreśliła, że o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania dowiedziała się w dniu 26 maja 2003 r.
A zatem, skarżąca Spółka konsekwentnie powoływała się na nową okoliczność. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy umarzając postępowanie wznowione postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] stycznia 2005 r. opiera się na dokumentacji wykonanej w 2000 r. przez [...] s.c. z siedzibą we W.. Nadto w uzasadnieniu decyzji wydanej po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium stwierdza, że strona odmiennie niż to wynika z K.p.a. rozumie pojęcie nowego dowodu w sprawie i przyjmując, że strona była w posiadaniu dowodu (dokumentacji sporządzonej przez [...] s.c. z siedzibą we W.) już od sierpnia 2000 r. uznaje, iż strona nie zachowała terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Tak też przyjmuje Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który dużo uwagi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poświęcił kwestii dowodów w postępowaniu administracyjnym (art. 75 k.p.a.). Sąd pierwszej instancji uznał także, że z gleboznawczej klasyfikacji gruntów rolnych sporządzonej w maju 2003 r. przez prof. dr hab. T. Ch. wynika, iż sprawdzenie polegało na sprawdzeniu zasięgu klas gruntów w oparciu o dokumentację geologiczną sporządzoną w sierpniu 2000 r. przez [...] s.c. z siedzibą we Wrocławiu. Takiemu stwierdzeniu Sądu nie towarzyszy jednak wyjaśnienie przyczyn z powodu których Sąd doszedł do takiego przekonania. Uzasadnienie Sądu w tym zakresie nie zawiera żadnych argumentów, jak też odwołania się do określonych fragmentów tych opracowań bądź porównania tych opracowań. Podkreślić należy, iż tak w aktach administracyjnych jak i aktach sprawy II SA/Wr 249/07 nie ma dokumentacji geologicznej sporządzonej w sierpniu 2000 r. przez [...] s.c. z siedzibą we W. jak też brak jest akt administracyjnych sprawy, w której wydano decyzje w przedmiocie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolnej i ustalenia opłaty, a więc akt postępowania, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania.
Nadto uzasadnienie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy i uzasadnienie zaskarżonego wyroku zdaje się wskazywać, iż zarówno organ jak i Sąd pierwszej instancji nie rozróżniają w niniejszej sprawie nowej okoliczności od nowego dowodu.
Z powyższych względów konieczne jest zwrócenie uwagi na przepis art. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dotyczy nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Pojęcie dowodu wynika z art. 75 k.p.a. Przez okoliczności faktyczne należy natomiast rozumieć zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa i wykładni prawa. Okoliczność faktyczna to okoliczność dotycząca stanu faktycznego sprawy.
Brzmienie powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, że do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie jest konieczne łączne wystąpienie nowych okoliczności faktycznych oraz nowych dowodów. Ustawodawca posługując się pojęciem "nowych okoliczności faktycznych" oraz "nowych dowodów" użył bowiem alternatywy, a nie koniunkcji. Wystarczy zatem, że wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne.
Wznowienie postępowania powinno więc następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. (por. B.Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 2004, s. 640; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000 r., III RN 125/99, Prok. i Pr. 2000/5/36, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 1982 r., SA/Kr 588/82, ONSA 1982/2/8 ). Oznacza to, że wznowienie postępowania może mieć miejsce także wtedy, gdy wprawdzie nowe dowody zostaną ujawnione po wydaniu decyzji, lecz równocześnie zostaną ujawnione nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o których nie wiedział organ w chwili wydawania decyzji. Nowa okoliczność istotna dla sprawy to taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Jeżeli skarżąca Spółka oparła wniosek o wznowienie postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z powołaniem się na nowe okoliczności, to tym samym rozważając wznowienie postępowania w aspekcie art. 148 § 1 k.p.a. należało odpowiedzieć na pytanie, kiedy w niniejszej sprawie wyszły na jaw wskazane przez stronę nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, ale nie znane organowi, który wydał decyzję. Odrębną przy tym kwestią jest ujawnienie się tej okoliczności w wyniku przeprowadzenia dowodu, które to przeprowadzenie dowodu - jak wyżej zaznaczono - może nastąpić po wydaniu decyzji.
Nową okolicznością istotną dla sprawy, istniejącą w dacie wydania decyzji, a nieznaną organowi jest - zdaniem skarżącej Spółki - przyjęcie dla celów ustalenia opłaty za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej nieaktualnych klas bonitacyjnych gleby. W ocenie strony w dacie wydania decyzji o ustaleniu opłaty przedmiotowe grunty nie były gruntami tej klasy bonitacyjnej, która była wykazana w ewidencji gruntów - okoliczność ta wówczas już istniała, lecz nie była znana organowi w dniu wydania decyzji i o tej okoliczności strona dowiedziała się w maju 2003 r. na skutek sprawdzenia klasyfikacji gleboznawczej gruntów.
Uzyskanie danych o klasie bonitacyjnej gruntów, mających wpływ na ustalenie opłaty za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej, w drodze dowodu przeprowadzonego po uprawomocnieniu się decyzji o ustaleniu tej opłaty, można uznać za nową okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i może stanowić przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego. W tej sytuacji kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie i nie może być rozważana w oparciu o niekompletne dokumenty i akta sprawy oraz przypuszczenia i nadawanie wnioskowi strony innej treści niż określiła strona (nowa okoliczność a nowy dowód ).
Stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy (...). Podstawą orzekania jest więc materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie może traktować dowodów zgromadzonych w sprawie wybiórczo i nie może nie dostrzegać braku określonych dokumentów w aktach sprawy, zwłaszcza, gdy na te dokumenty powołuje się Sąd i organy administracji publicznej.
Z tych względów uzasadnione są zastrzeżenia skarżącej Spółki odnośnie dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny legalności zaskarżonej decyzji, trafności stwierdzeń Sądu co do zachowania przez stronę terminu z art. 148 § 1 pkt 1 k.p.a. Brak określonych dokumentów, na które powołuje się Sąd pierwszej instancji i brak uzasadnienia stanowiska Sądu (argumentacji) w zakresie oceny nowej okoliczności czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zarzuty skargi kasacyjnej są zasadne także i z tego względu, iż Sąd pierwszej instancji - mimo, że strona powoływała się w skardze (a uprzednio we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) - na przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. (decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione) nie odniósł się do tej kwestii.
W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie wyjaśnił w należyty sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia, istoty zarzutów skargi i nie ocenił wszechstronnie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a., normując treść uzasadnienia wyroku, stanowi na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odzwierciedlenie wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady budowania zaufania do organów państwa. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Zarzut naruszenia tego przepisu jest skuteczny wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.