II OSK 1238/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki X Sp. z o.o., potwierdzając, że decyzja nakazująca zabezpieczenie przed zadymieniem przedsionków przeciwpożarowych nie była niewykonalna.
Spółka X Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję nakazującą zabezpieczenie przed zadymieniem przedsionków przeciwpożarowych, argumentując jej niewykonalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję za wykonalną. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 października 2025 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że brak precyzyjnego wskazania rozwiązań technicznych nie czyni decyzji niewykonalną, a spółka miała możliwość wyboru technologii.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez X Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy z 2016 r. Decyzja ta nakazywała spółce wykonanie obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej, polegającego na zabezpieczeniu przed zadymieniem przedsionków przeciwpożarowych w klatkach schodowych K1 i K2. Spółka zarzucała m.in. naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. (niewykonalność decyzji). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja nie była obarczona wadą niewykonalności, zarówno prawnej, jak i faktycznej. Sąd podkreślił, że przepisy techniczno-budowlane wymagają wyposażenia przedsionków w urządzenia zapobiegające zadymieniu, a dopuszczalne są różne rozwiązania techniczne, które należy sprecyzować w projekcie. Sąd wskazał, że spółka miała możliwość wyboru technologii i skorzystała z niej, uzyskując pozwolenie na budowę i rozpoczynając prace. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu weryfikację decyzji pod kątem wad kwalifikowanych z art. 156 § 1 k.p.a. Sąd stwierdził, że zarzuty spółki dotyczące niewykonalności decyzji nie zasługują na uwzględnienie. Niewykonalność decyzji, zgodnie z orzecznictwem, musi istnieć od daty jej wydania i mieć charakter trwały, a trudności techniczne czy ekonomiczne nie stanowią o niewykonalności. Sąd uznał, że decyzja z 2016 r. była prawidłowo skonstruowana, wskazywała na konkretne przepisy i pozwalała na swobodę w wyborze rozwiązań technicznych. Spółka nie zaskarżyła pierwotnej decyzji i przystąpiła do jej realizacji, co potwierdza jej wykonalność. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja nie jest niewykonalna. Brak precyzyjnego wskazania konkretnych rozwiązań technicznych nie czyni decyzji niewykonalną, jeśli adresat ma możliwość wyboru technologii i wykonania obowiązku zgodnie z przepisami i projektem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy techniczne wymagają zabezpieczenia przed zadymieniem, ale dopuszczają różnorodne rozwiązania, które należy sprecyzować w projekcie. Adresat decyzji ma możliwość wyboru technologii, a trudności techniczne czy ekonomiczne nie przesądzają o niewykonalności. Spółka wykazała możliwość realizacji obowiązku, uzyskując pozwolenie na budowę i rozpoczynając prace.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym niewykonalność decyzji (pkt 5).
u.p.s.p. art. 11a § 2
Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej
Określa podstawy prawne decyzji w sprawach ochrony przeciwpożarowej.
u.p.s.p. art. 26 § 1
Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej
Uprawnienia komendanta PSP do nakazania usunięcia uchybień przepisów przeciwpożarowych.
rozporządzenie MSWiA art. 3 § 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
Wymaga wykonania urządzeń przeciwpożarowych zgodnie z projektem uzgodnionym przez rzeczoznawcę.
rozporządzenie MSWiA art. 16 § 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
Wskazuje na niezabezpieczenie przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych jako podstawę do uznania budynku za zagrażający życiu.
r.w.t. art. 246 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Nakazuje wyposażenie klatek schodowych i przedsionków przeciwpożarowych w budynkach wysokościowych w urządzenia zapobiegające zadymieniu.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy utrzymania w mocy lub zmiany decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 159
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wstrzymania wykonania decyzji.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja nakazująca zabezpieczenie przed zadymieniem przedsionków przeciwpożarowych nie była niewykonalna, ponieważ spółka miała możliwość wyboru technologii i wykonania obowiązku zgodnie z przepisami. Trudności techniczne lub ekonomiczne nie stanowią o niewykonalności decyzji. Naruszenie przepisów proceduralnych w postępowaniu nieważnościowym jest relewantne tylko w przypadku kwalifikowanej formy naruszenia.
Odrzucone argumenty
Decyzja Komendanta Miejskiego PSP była niewykonalna z powodu braku precyzyjnego określenia rozwiązań technicznych. Naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7, 77, 80 k.p.a.) w decyzji nakazowej. Naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.s.p. oraz § 246 ust. 2 r.w.t.
Godne uwagi sformułowania
Niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza, że rozstrzygnięcie z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może zostać wykonane, a niewykonalność ta musi istnieć już w dacie jego wydania. Trudności techniczne czy ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym, nadzwyczajnym trybem postępowania w stosunku do postępowania zwykłego, posiadającym odrębny przedmiot. Stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a., stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Grzegorz Czerwiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia niewykonalności decyzji administracyjnej w kontekście obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, zwłaszcza w budynkach wysokościowych. Potwierdzenie, że brak precyzyjnego wskazania rozwiązań technicznych nie czyni decyzji niewykonalną, jeśli adresat ma możliwość wyboru technologii."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zabezpieczeniem przed zadymieniem przedsionków przeciwpożarowych w budynkach wysokościowych, ale zasady interpretacji niewykonalności decyzji mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa przeciwpożarowego w budynkach wysokościowych i wyjaśnia, kiedy decyzje administracyjne mogą być uznane za niewykonalne, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego.
“Czy decyzja straży pożarnej była niewykonalna? NSA wyjaśnia granice obowiązku zabezpieczenia budynków.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1238/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Antas
Grzegorz Czerwiński
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1742/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-27
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant: starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej X Sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1742/22 w sprawie ze skargi X Sp. z o.o. w [...] na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 10 czerwca 2022 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od X Sp. z o.o. w [...] na rzecz Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 27 stycznia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1742/22, oddalił skargę X sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 10 czerwca 2022 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Zaskarżoną decyzją Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156, art. 157 § 1 i art. 158 § k.p.a. oraz art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1940, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 31 marca 2022 r. wniesionego przez X Sp. z o.o. w [...] od decyzji Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 15 marca 2022 r. znak [...]odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy z dnia 1 czerwca 2016 r. znak [...], w której nakazano spółce wykonanie w budynku [...] przy [...] [...] w [...] obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej, polegającego na zabezpieczeniu przed zadymieniem przedsionków przeciwpożarowych w klatkach schodowych K1 i K2 - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skargą X sp. z o.o. z siedzibą w [...] zaskarżyła powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie: art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.; art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.; art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.; art. 159 k.p.a.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Uzasadniając oddalenie powyższej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem ww. przepisów. Zdaniem Sądu kwestionowana decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy z dnia 1 czerwca 2016 r. znak [...], nie była obarczona wadą niewykonalności (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.) - w rozpoznawanej sprawie, nie występuje zarówno prawna, jak też faktyczna niewykonalność decyzji. Brak jest także zdaniem Sądu podstaw do stwierdzenia, że w przypadku kwestionowanej decyzji, jej niewykonalność wiąże się, jak argumentuje skarżąca z brakiem dostatecznej konkretyzacji prac jakie należy wykonać, aby spełnione zostały warunki bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Sąd przypomniał, że kwestionowaną decyzją z dnia 1 czerwca 2016 r. znak [...], Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy nakazał skarżącej "zastosować rozwiązania techniczo-budowlane zabezpieczające przed zadymieniem przedsionki przeciwpożarowe w klatkach schodowych K1 i K2, lub zastosować rozwiązania zamienne, w odniesieniu do w/w wymagań w przypadku braku możliwości ich realizacji w pełnym zakresie, wskazane na podstawie opracowanej ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych i uzgodnione z Mazowieckim Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straż Pożarnej. Zabezpieczenie przed zadymianiem przedsionków przeciwpożarowych należy wykonać w oparciu o projekt uzgodniony z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, a warunkiem dopuszczenia do ich użytkowania jest przeprowadzenie odpowiednich dla danego urządzenia prób i badań, potwierdzających ich prawidłowość działania". Jako podstawę prawną obowiązku organ wskazał § 3 ust. 1, § 16 ust. 1 i 2 pkt 5 oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719, dalej: rozporządzenie MSWiA) w zw. z § 246 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (ówcześnie w brzmieniu określonym w Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, z późn. zm., a obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 1065, z późn. zm., dalej: r.w.t.). Podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w dniach 23-25 lutego 2016 r. ustalono m.in., że: - przedmiotowy budynek ma ponad 55 m wysokości, zatem zgodnie z § 8 pkt 4 przepisów techniczno- budowlanych należy do grupy wysokości - wysokościowe (WW), - przedmiotowy budynek z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania w myśl § 209 ust. 2 pkt 5 r.w.t. zalicza się go do kategorii zagrożenia ludzi ZL V (zamieszkanie zbiorowe, niezakwalifikowane do ZL I i ZL II), - przedsionki przeciwpożarowe pomiędzy klatkami K1 i K2 i korytarzami poszczególnych kondygnacji nie posiadają wentylacji. W myśl § 246 ust. 2 r.w.t., klatki schodowe i przedsionki przeciwpożarowe, stanowiące drogę ewakuacyjną w budynkach wysokościowych, powinny być wyposażone w urządzenia zapobiegające ich zadymieniu. Ich brak stanowi nie tylko naruszenie § 246 ust. 2 przepisów techniczno-budowlanych, ale również przepisów przeciwpożarowych. Zgodnie z § 3 rozporządzenia MSWiA, urządzenia przeciwpożarowe w obiekcie powinny być wykonane zgodnie z projektem uzgodnionym przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a warunkiem dopuszczenia do ich użytkowania jest przeprowadzenie odpowiednich dla danego urządzenia prób i badań, potwierdzających prawidłowość ich działania. Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia MSWiA, użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi. Podstawą do stwierdzenia, że w budynku występują ww. warunki techniczne może być m. in., zgodnie z § 16 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia MSWiA, niezabezpieczenie przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych wymienionych w przepisach techniczno- budowlanych. Zgodnie z § 207 ust. 2 r.w.t., przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego określone w tym rozporządzeniu stosuje się, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi. Natomiast § 16 ust. 3 rozporządzenia MSWiA jednoznacznie stanowi, że właściciel lub zarządca uznanego za zagrażający życiu ludzi (tj. w przypadku gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi np. w związku z występowaniem okoliczności, o których mowa w § 16 ust. 2 pkt 5), zobowiązany jest zastosować rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych.
Należy zatem zdaniem Sądu stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie występowały zarówno normy prawne, które zostały naruszone, jak również normy stanowiące dla skarżącej podstawę do usunięcia tych naruszeń, przy jednoczesnym braku norm zakazujących skarżącej wykonanie nakazanych działań. Nie można więc zdaniem Sądu uznać, że w sprawie występowała prawna niewykonalność kwestionowanej decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy z dnia 1 czerwca 2016 r. znak [...].
W ocenie Sądu, wbrew podniesionym w skardze argumentom, nie występowała również faktyczna niewykonalność tej decyzji z uwagi na to, że organ nie wskazał precyzyjnie rozwiązań technicznych, jakie powinna wprowadzić skarżąca, aby zastosować się do nakazów w niej zawartych. Odnosząc się do tej przesłanki Sąd wskazał, że w trakcie kontroli budynku stwierdzono, że "przedsionki przeciwpożarowe pomiędzy klatkami K1 i K2 i korytarzami poszczególnych kondygnacji nie posiadają wentylacji' ("brak wentylacji zabezpieczającej przed zadymieniem wymaganej do stosowania w przedsionkach przeciwpożarowych budynku wysokościowego jak również wentylacji grawitacyjnej'"), co stanowi w ocenie Sądu jasne stwierdzenie co do występujących braków w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Sąd wskazał, że protokół tych czynności, został podpisany bez zastrzeżeń przez obecnego podczas czynności kontrolnych dyrektora technicznego budynku T. Z. Ponadto skarżąca nie podnosiła wcześniej zarzutu zarówno faktycznej, jak też prawnej niewykonalności decyzji. Nie wniosła od niej odwołania i występowała jedynie o zmianę terminu realizacji tej decyzji.
Sąd podkreślił, że wspomniane rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, precyzyjnie w § 246 ust. 2 wskazuje na konieczność wyposażania tego rodzaju przedsionków przeciwpożarowych w budynku w urządzenia zapobiegające ich zadymieniu. Jednocześnie zaś dopuszcza możliwość stosowania różnych rozwiązań techniczno-budowlanych oraz wyrobów budowlanych dostępnych na rynku (np. systemu różnicowania ciśnień wykorzystującego nadciśnienie lub podciśnienie w przestrzeni takiego przedsionka) pod warunkiem spełnienia przez nie wymaganego zabezpieczenia przed zadymieniem, w rozumieniu, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia MSWiA, polegającym na zabezpieczeniu przed utrzymywaniem się na drogach ewakuacyjnych dymu w ilości, która ze względu na ograniczenie widoczności, toksyczność lub temperaturę, uniemożliwiałaby bezpieczną ewakuację. Urządzenie zapobiegające zadymieniu (wzgl. rozwiązania techniczno- budowlane) jest urządzeniem przeciwpożarowym (vide § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia MSWiA), którego poszczególne elementy i rozwiązania muszą uwzględniać indywidualne uwarunkowania techniczno-budowlane oraz organizacyjne występujące w danym obiekcie oraz być oparte na obowiązujących w tej materii zasadach wiedzy technicznej (standardach oraz normach technicznych). Z tego też względu charakterystyka oraz sposób wykonania takiego urządzenia wymaga skonkretyzowania dopiero w stosownym projekcie urządzenia przeciwpożarowego, podlegającego następnie obowiązkowemu uzgodnieniu pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych (vide art. 6b ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, wówczas: Dz. U. z 2016 r. poz. 191, obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 869, z późn. zm., dalej: ustawa o ochronie przeciwpożarowej). Ustawodawca wskazał, że dobór takiego urządzenia (w tym jego elementów oraz charakterystyki pracy), zakończony dokonaniem wspomnianego uzgodnienia, jest realizowany w trakcie sporządzania projektu urządzenia przeciwpożarowego przez projektanta w toku wzajemnej współpracy z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Biorąc pod uwagę wspomnianą różnorodność dopuszczalnych rozwiązań, nie można w ocenie Sądu wymagać od organu takiego stopnia uszczegółowienia wskazanych w decyzji zaleceń jakich oczekuje skarżąca. Wskazane w kwestionowanej decyzji nakazy uwzględniały zarówno możliwość zastosowania rozwiązań techniczno-budowlanych zabezpieczających przed zadymieniem przedsionki przeciwpożarowe, jak również możliwość zastosowania rozwiązań zamiennych wskazanych w stosownej ekspertyzie. Takie ukształtowanie nałożonych na skarżącą w decyzji obowiązków (określane w skardze jako scedowanie skonkretyzowania swojego rozstrzygnięcia na skarżącą), było dla niej korzystne dając szerszy wachlarz możliwości ich realizacji. Dlatego nie jest zasadny podniesiony w skardze argument, że faktyczna niewykonalność decyzji może wynikać także z tego, że obowiązek nią nałożony, nie został określony w sposób, który pozwala na jego realizację wprost przez adresata decyzji.
Powołując się na wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 31 sierpnia 2012 r., II OSK 843/11, Sąd podniósł, że "do faktów powszechnie znanych należy to, że na rynku znajduje się wiele urządzeń zapobiegających zadymieniu, podobnie jak dźwiękowych systemów ostrzegawczych. Nie jest rzeczą organów administracji publicznej precyzyjne określanie parametrów, które spełniać winny owe urządzenia, tak by nie zawężać możliwości wyboru urządzeń przez współwłaścicieli obiektu - parametry te określone zostaną na etapie sporządzania projektu instalacji i wykonawstwa decyzji". Stwierdził następnie, że takie właśnie rozwiązanie zgodne ze wskazanym wyżej wyrokiem przyjął organ w kwestionowanej decyzji.
Sąd zaznaczył też, że KM PSP m. st. Warszawy nie posiada ustawowych uprawnień do realizacji procesów projektowych urządzeń przeciwpożarowych, jak również do zastępowania działań rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w przedmiocie uzgadniania tego rodzaju projektów. Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze argumentu, że organ miał obowiązek ustalenia dokładnych rozwiązań zamiennych, wskazał, że w myśl art. 6a ust. ustawy o ochronie przeciwpożarowej, organem Państwowej Straży Pożarnej właściwym do wyrażenia zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej w przypadkach przewidzianych w przepisach przeciwpożarowych (w tym § 2 ust. 2 rozporządzenia MSWiA), jest Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej właściwy dla miejsca lokalizacji inwestycji, nie zaś Komendant Powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej. Nałożony w decyzji obowiązek był zrozumiały i zawierał precyzyjne wskazania co do jego przedmiotu (zabezpieczenie przed zadymieniem), zakresu (konieczność objęcia zabezpieczeniem przedsionków przeciwpożarowych w klatkach schodowych K1 i K2), sposobu i formy (w oparciu o stosowny indywidualny projekt urządzenia przeciwpożarowego opisujący dobrane przez projektanta rozwiązania techniczne, podlegający uzgodnieniu z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych). Zatem zarzut skarżącej dotyczący nieprecyzyjnego sformułowania obowiązku w kontekście oceny występowania przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. należy uznać zdaniem Sądu za chybiony.
Nie można zdaniem Sądu podzielić argumentacji zawartej w skardze, zgodnie z którą decyzja od początku była niemożliwa do wykonania z powodu niemożliwości wyposażenia przedsionków przeciwpożarowych w urządzenia zapobiegające zadymianiu, co wynikało z przyczyn technicznych tj. z powodu rozwiązań architektonicznych zastosowanych w już istniejącym budynku. Skarżąca bowiem skorzystała z prawnych oraz technicznych możliwości wykonania nałożonego obowiązku w sposób przez siebie wybrany, indywidualizując dostępne rozwiązania celem osiągnięcia zakładanych przez siebie celów całej inwestycji. Potwierdza to zdaniem Sądu korespondencja skarżącej kierowana do KM PSP m. st. Warszawy, w tym 5 wniosków o zmianę (wydłużenie) terminu realizacji przedmiotowego obowiązku. Wynika z niej po pierwsze, że skarżąca nie miała trudności ze zrozumieniem, jakie obowiązki należy wykonać, po drugie zaś, że były one możliwe do wykonania. Wskazać bowiem należy, że skarżąca: - wystąpiła do Mazowieckiego KW PSP z wnioskiem (uzasadnionym ekspertyzą techniczną) o wyrażenie zgody na zastosowanie wskazanych w tej ekspertyzie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej i taką zgodę otrzymała, przy czym zarówno wniosek jak i zgoda organu PSP dotyczyły również szeregu innych zagadnień związanych z ochroną przeciwpożarową, niż tylko zabezpieczenia przed zadymieniem przedsionków przeciwpożarowych w klatkach schodowych K1 i K2, - sporządziła niezbędną dokumentację projektową, w której sprecyzowała zagadnienia architektoniczno-budowlane i instalacyjne, charakteryzujące również urządzenie przeciwpożarowe wraz ze sposobem jego wykonania, w zakresie niezbędnym do uzyskania stosownego pozwolenia na budowę, - wystąpiła do Instytutu Techniki Budowlanej o wykonanie badania "dedykowanego dla tego budynku systemu automatyki i sterowania",.
Jak zdaniem Sądu wynika z pisma skarżącej z dnia 17 września 2018 r., dysponowała ona opinią naukowo-techniczną opracowaną przez Instytut Techniki Budowlanej i jak wskazała, na podstawie tej opinii mogła rozpocząć realizację prac projektowych, a następnie prac związanych z wykonaniem przedmiotowej instalacji. Z kolei z pisma skarżącej z dnia 23 sierpnia 2019 r. wynika, że " opracowany na podstawie opinii ITB ostateczny projekt wykonawczy rozwiązania zabezpieczającego przed zadymianiem przedsionków K1 i K2, uwzględnia wszystkie uwarunkowania techniczne budynku a wnioskodawca niezwłocznie rozpoczął prace w zgodzie z sentencją decyzji i rzeczonym uzupełnionym projektem wykonawczym ITB". Po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 24 sierpnia 2021 r., skarżąca, jak wynika z jej wniosku z dnia 27 stycznia 2022 r. ( dotyczącego prolongaty terminu realizacji decyzji), rozpoczęła etap wykonawczy, w ramach którego zrealizowała "wiercenie otworów umożliwiających montaż klap transferowych klatka/przedsionki oraz przedsionki/korytarz", częściowo wyposażyła wykonane otwory w klapy oraz zaplanowała realizację prac montażowych pozostałych elementów systemu (w tym: klap, przepustnic, przetworników, kabli oraz wentylatorów) zgodnie z przyjętym harmonogramem. Skarżąca we wspomnianym piśmie z dnia 27 stycznia 2022 r., wskazała ponadto, że powodem opóźnień w wykonaniu kwestionowanej decyzji, są skutki zaistniałej pandemii, tj. problemy w dostępności komponentów oraz opóźnienia dostaw, ponownie precyzując, że przyjęte rozwiązanie techniczne opiera się na dedykowanym systemie. Argumentowała ona również, że swoje działania podejmuje z uwzględnieniem stałego użytkowania budynku w obszarze wykonywanych prac.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że po stronie skarżącej nie wystąpił problem ze zrozumieniem zakresu nałożonych na nią obowiązków, jak również nie występowała faktyczna niewykonalność decyzji z uwagi na zastosowane w przedmiotowym budynku rozwiązania architektoniczne.
Sąd podkreślił, że skarżąca we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, nie sprecyzowała na czym polega faktyczna niewykonalność nałożonego w niej obowiązku, a jednocześnie we wspomnianej już korespondencji z organem zawierającej argumenty za zmianą terminu wykonania tych obowiązków, opisywała podjęte już przez nią działania projektowe i budowlano-wykonawcze w przedmiocie jego realizacji. Wskazał, że skargi nie wynika dlaczego decyzja mimo zaangażowania przez skarżącą znacznych środków finansowych, okazała się niemożliwa do wykonania. Podkreślił też, że konieczność poniesienia nakładów finansowych nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu wady niewykonalności.
Dalej Sąd podniósł, że nie jest zasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 159 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy decyzja będąca przedmiotem postepowania obciążona jest wadą powodującą jej nieważność a jej wykonanie powinno być wstrzymane. Wskazał, że przepis art. 159 § 1 k.p.a. wymienia tylko jedną przesłankę wstrzymania wykonania decyzji, tj. "prawdopodobieństwo" istnienia wad skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Musi to być jednak wada mająca pewne cechy oczywistości jeszcze przed podjęciem czynności postępowania dowodowego, albo też ujawniająca taką cechę w trakcie trwania tych czynności. Takich cech oczywistości nie wykazywała w ocenie Sądu argumentacja przedstawiona we wniosku skarżącej. Błędem ze strony organu I instancji był brak rozstrzygnięcia wniosku skarżącej w tym zakresie, niemniej jednak nie miał on wpływu na rozstrzygnięcie w kwestii nieważności decyzji.
Sąd podzielił również argumentację organu, że kwestionowana decyzja, nie jest obarczona którąkolwiek z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. i w tych okolicznościach stwierdził, że skargę należało oddalić.
Skargą kasacyjną X sp. z o.o. z siedzibą w [...] zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
I. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w związku z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy decyzja Komendanta Miejskiego PSP była niewykonalna w dniu jej wydania i niewykonalność ma charakter trwały, a zatem poprzez nieuwzględnienie zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.;
2) art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie wobec błędnego przyjęcia, że decyzja Komendanta Miejskiego PSP a w konsekwencji zaskarżona decyzja są zgodne z prawem, mimo że w sposób oczywisty naruszają treść art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., gdyż nakładają na stronę nie dość precyzyjnie określone w ich osnowie obowiązki, których ścisłe określenie a następnie wykonanie nie będzie możliwe dla adresata decyzji;
3) art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji gdy decyzja Komendanta Miejskiego PSP została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 8 k.p.a., art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.;
4) art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. w zw. z. art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez ich
niezastosowanie, w następstwie czego Sąd nie stwierdził nieważności decyzji Komendanta Miejskiego PSP, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.
II. prawa materialnego, tj.:
1) art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej z dnia 24 sierpnia 1991 r. (Dz.U. nr 88, poz. 400 z późn.zm.), przez błędną jego wykładnię i przyjęcie że organ prawidłowo zastosował powołany przepis przy formułowaniu treści nakazów w decyzji Komendanta Miejskiego PSP, podczas gdy treść tych nakazów, usankcjonowana zaskarżonym wyrokiem, nie spełnia wymogu szczegółowego określenia czynności jakie ma podjąć strona aby dążąc do zrealizowania wymogów wynikających z przepisów prawa stwierdzone uchybienia usunąć, lecz ograniczył się do ogólnikowego nałożenia nakazów bez wskazania trybu i sposobu ich realizacji w warunkach prawnych i faktycznych istniejących w budynku skarżącej.
2) § 246 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75 poz. 690 z późn. zm) - przez błędną jego wykładnię i zastosowanie i przyjęcie, iż przytoczenie w uzasadnieniu decyzji Komendanta Miejskiego PSP wyżej wskazanego przepisu jako jednej z podstaw prawnych nałożonego na skarżącą obowiązku w wydanej decyzji Komendanta Miejskiego PSP, wypełnia wymagania skonkretyzowania nałożonego na stronę obowiązku oraz błędnym przyjęciu, iż to, że przytoczony przepis zawiera wymóg aby przedsionki przeciwpożarowe stanowiące drogę ewakuacyjną były wyposażone w urządzenia zabezpieczające przed ich zadymieniem, w ocenie Sądu I instancji wyklucza uznanie, iż organ w sposób dowolny i ogólnikowy nałożył na skarżącą określone obowiązki.
Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o jej rozpoznanie na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżącej od drugiej strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Pismami procesowymi z dnia 25 kwietnia 2025 r. i 10 czerwca 2025 r. skarżąca Spółka uzupełniła uzasadnienie podstaw skargi kasacyjnej.
Pełnomocnik Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wniósł o oddalenie wniesionej skargi kasacyjnej jako nie posiadającej usprawiedliwionych podstaw oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przypisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Sąd pierwszej instancji przeprowadził bowiem prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, stosując konstrukcję prawną oddalenia skargi w trybie art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie objęta była wydana w trybie nieważnościowym unormowanym w art. 156-159 k.p.a. decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, którą ten utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 15 marca 2022 r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy z dnia 1 czerwca 2016 r. znak [...], nakazującą X sp. z o.o. z siedzibą w [...] wykonanie w budynku [...] przy [...] [...] w [...] obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej, polegającego na zabezpieczeniu przed zadymieniem przedsionków przeciwpożarowych w klatkach schodowych K1 i K2.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym, nadzwyczajnym trybem postępowania w stosunku do postępowania zwykłego, posiadającym odrębny przedmiot. Stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a., stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja ta jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten w sposób istotny ogranicza zatem kompetencje organów administracji. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum, lecz ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych przez ww. przepis. Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia - odmawia stwierdzenia nieważności decyzji.
W postępowaniu nieważnościowym działanie organu nadzoru winno być zatem nakierowane wyłącznie na poszukiwanie najcięższych (kwalifikowanych) wad prawnych w kontrolowanej decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. To zaś oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli zostaną ujawnione, nie mogą być w postępowaniu nieważnościowym uwzględnione, bowiem nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności kontrolowanego orzeczenia. Tak określony przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymusza w skardze kasacyjnej konstruowanie zarzutów naruszenia prawa, które – jeśli tylko odnoszą się do wad decyzji objętej postępowaniem nieważnościowym – wskazują na kwalifikowany charakter dostrzeżonego naruszenia prawa. Analiza skargi kasacyjnej prowadzi natomiast do wniosku, że skarżąca kasacyjnie Spółka formułując zarzuty na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 p.p.s.a. postrzega naruszenie większości przywołanych przepisów jako "zwykłe" naruszenie prawa, podczas gdy relewantne w postępowaniu nieważnościowym może być wyłącznie naruszenie kwalifikowane, wyraźnie wskazane w art. 156 § 1 k.p.a. W takiej sytuacji należy skonstatować, że zarzuty kasacyjne w większości wskazują jedynie na taki rodzaj naruszenia prawa, który jest nieistotny z punktu widzenia podstaw stwierdzenia nieważności. Niemniej uznając nawet, że zarzuty skargi kasacyjnej mogłyby odnosić się do kwalifikowanego naruszenia prawa, co pośrednio wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, nie zasługiwałby na uwzględnienie.
Przechodząc w pierwszej kolejności do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 8, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w pierwszej kolejności zwrócenia uwagi wymaga, że z punktu widzenia formalnego przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. są przepisami prawa procesowego, a nie materialnego, zatem autor skargi kasacyjnej powinien związać zarzut naruszenia ww. przepisów k.p.a. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Ponadto zarzutem tym autor skargi kasacyjnej objął kontrolowaną w trybie nieważnościowym decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy z dnia 1 czerwca 2016 r. a nie podlegającą obecnie kontroli sądowoadministracyjnej decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Niemniej jednak uznając, że zarzut ten zmierza do wykazania, że wadliwie – czego nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji - organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia 15 marca 2022 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy z dnia 1 czerwca 2016 r. naruszającej zdaniem skarżącej art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. przede wszystkim zwrócenia uwagi wymaga, że w skardze kasacyjnej nie podjęto nawet próby wykazania kwalifikowanej formy naruszenia ww. przepisów. Podnoszenie zarzutu naruszenia przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy ww. przepisów w takiej formie, jaką zaprezentowano we wniesionym środku zaskarżenia mogłoby ewentualnie odnieść skutek w trybie odwoławczym od decyzji z dnia 1 czerwca 2016 r. a nie w postępowaniu nieważnościowym, gdzie bada się wyłącznie kwalifikowaną formę naruszenia prawa. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że zarzut kwalifikowanej formy naruszenia przepisów procesowych regulujących zasady postępowania dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) mógłby być skuteczny wyłącznie w sytuacji, gdyby organ prowadzący postępowanie zwykłe nie przeprowadził żadnych dowodów, nie przeprowadził dowodów obligatoryjnych lub dokonał oceny stanu faktycznego oczywiście sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego żadna z powyższych sytuacji nie miała miejsca w badanej sprawie. Niewątpliwie bowiem wydanie decyzji przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej poprzedzone było przeprowadzeniem stosownych dowodów, tj. czynności kontrolno-rozpoznawczych w dniach 23-25 lutego 2016 r., których przebieg został szczegółowo wpisany w sporządzonym protokole z dnia 25 lutego 2016 r., podpisanym przez dyrektora technicznego kontrolowanego obiektu. Podczas tych czynności ujawniono nieprawidłowości polegające na niezapewnieniu wentylacji zabezpieczającej przez zadymieniem w przedsionkach przeciwpożarowych pomiędzy klatkami K1 i K2 i korytarzami poszczególnych kondygnacji w spornym obiekcie, zakwalifikowanym do grupy budynków wysokościowych. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami zawiadomiono Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego jednocześnie informując ją o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Nie można w tych okoliczności uznać, aby prowadząc postępowanie i dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w ogóle naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a tym bardziej w sposób kwalifikowany, np. rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skutkujący koniecznością stwierdzenia nieważności wydanej przez niego decyzji.
Nie mogły także odnieść zamierzonego skutku podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 145 § 1 ust. 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. związane niewątpliwie z zarzucanym także w skardze kasacyjnej Komendantowi Miejskiemu Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy z dnia 1 czerwca 2016 r. naruszeniem art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. (w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).
Na wstępie ponownie zwrócenia uwagi wymaga, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy z dnia 1 czerwca 2016 r. W skardze kasacyjnej w żaden sposób nie wykazano, aby decyzja ta bądź utrzymana nią w mocy decyzja Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej były obarczone wadami kwalifikowanymi, trudno zatem w tych okolicznościach zarzucać Sądowi I instancji niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Tym bardziej nie można w realiach tej sprawy wskazywać na naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Uwzględnienie skargi przez stwierdzenie wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, do czego odnosi się ww. przepis, następuje w wypadku ustalenia, że zachodzi przyczyna określona w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Będą to więc sytuacje, w których istnieją podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, jednakże jego wzruszenie w tym trybie nie może nastąpić ze względu na upływ czasu (art. 146 § 1 i art. 156 § 2 k.p.a.), a w wypadku stwierdzenia nieważności – również z uwagi na powstanie w wyniku decyzji nieodwracalnych skutków prawnych (art. 156 § 2 k.p.a.) czego w tej sprawie po prostu brak.
Mając jednak na względzie, że przywołane powyżej zarzuty odnoszą się w istocie do decyzji nakazowej Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy z dnia 1 czerwca 2016 r. (co na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjny potwierdził obecny na sali pełnomocnik skarżącej) wskazać należy, że słusznie w tej sprawie zarówno organy jak i Sąd pierwszej instancji nie stwierdzili, aby przywołana powyżej decyzja z dnia 1 czerwca 2016 r. była obarczona wadą niewykonalności (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.).
Zdaniem strony skarżącej – co wynika z treści skargi kasacyjnej - niewykonalność decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy z dnia 1 czerwca 2016 r. wynikała z braku wskazania w niej precyzyjnych rozwiązań techniczno-budowlanych, które powinna wprowadzić Spółka celem wykonania objętego nią nakazu.
Mając na względzie powyższe podnieść należy, że niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza, że rozstrzygnięcie z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może zostać wykonane, a niewykonalność ta musi istnieć już w dacie jego wydania. Niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do dyspozycji rozstrzygnięcia z uwagi na istniejący w obowiązującym prawie zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostającego w sprzeczności z wydaną decyzją. Natomiast niewykonalność faktyczna to brak możliwości wykonania decyzji z przyczyn technicznych. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można zatem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki (zob. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt I GSK 396/25).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że trudności techniczne czy ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku (por. wyroki NSA z dnia: 21 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 1320/21; 3 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 150/19; 5 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 606/17; z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 688/16). W konsekwencji okoliczności podnoszone przez skarżącą kasacyjnie, które niewątpliwie mogą powodować znaczny stopień skomplikowania robót, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji z dnia 1 czerwca 2016 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie występuje zarówno prawna jak też faktyczna niewykonalność decyzji nakazowej. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że w przypadku ww. decyzji jej niewykonalność wiąże się – jak argumentuje skarżąca – z brakiem dostatecznej konkretyzacji prac jakie należy wykonać, aby spełnione zostały warunki bezpieczeństwa pożarowego. Decyzja z dnia 1 czerwca 2016 r. jest bowiem prawidłowo skonstruowana, z powołaniem na konkretne przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów i terenów (Dz.U. Nr 109, poz. 719) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) wskazuje na konieczny do wykonania obowiązek, uwzględniając przy tym charakter przedmiotowego budynku. Ponadto w decyzji tej sposób sformułowania nałożonego na skarżącą obowiązku pozwalał na swobodne podejście do rozwiązań technicznych celem dostosowania ich do specyfiki spornego obiektu. Należy w tym miejscu zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, iż wskazane w objętej postępowaniem nieważnościowym decyzji nakazy uwzględniały zarówno możliwość zastosowania rozwiązań techniczno-budowlanych zabezpieczających przed zadymieniem przedsionki przeciwpożarowe, jak również możliwość zastosowania rozwiązań zamiennych wskazanych w stosownej ekspertyzie. Takie ukształtowanie nałożonych na skarżącą w decyzji obowiązków (określane w skardze jako scedowanie skonkretyzowania swojego rozstrzygnięcia na skarżącą), było dla niej korzystne dając szerszy wachlarz możliwości ich realizacji.
Zwrócenia uwagi wymaga przy tym, że pomimo nieprecyzyjnego - zdaniem skarżącej – wskazania w ww. decyzji rozwiązań techniczno-budowlanych, skarżąca nie zaskarżyła powyższej decyzji w trybie odwoławczym i co więcej przystąpiła do jej realizacji co potwierdził obecny na rozprawie jej pełnomocnik. Realizując wynikający z ww. decyzji obowiązek wykonania zabezpieczenia przed zadymieniem przedsionków przeciwpożarowych w oparciu o projekt uzgodniony z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, skarżąca wystąpiła do Prezydenta m.st. Warszawy z wnioskiem o zatwierdzenie uzgodnionego z Mazowieckim Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę obejmującego "przebudowę obiektu wysokościowego w celu ochrony przed zadymieniem pionowych i poziomych dróg ewakuacyjnych" spornego obiektu i uzyskała taką decyzję w dniu 24 sierpnia 2021 r. (nr [...]). Trudno w tych okolicznościach twierdzić, aby uzasadnienie decyzji z dnia 1 czerwca 2016 r. posiadało braki skutkujące niemożliwością jej wykonania. Podnoszone przez skarżącą wątpliwości co do rozwiązań technicznych czy też argumentacja związana z kosztownością wykonania nałożonego obowiązku nie mogą być uznane za przesłanki nieważności, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się także w niniejszej sprawie zarówno naruszenia art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, zgodnie z którym komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie, jak i § 246 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stosownie do którego klatki schodowe i przedsionki przeciwpożarowe, stanowiące drogę ewakuacyjną w budynku wysokim (W) dla stref pożarowych innych niż ZL IV i PM oraz w budynku wysokościowym (WW), powinny być wyposażone w urządzenia zapobiegające ich zadymieniu. Ponownie pomijając okoliczność, iż w przedmiotowej sprawie należałoby wykazać, iż przy wydawaniu decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. st. Warszawy z dnia 1 czerwca 2016 r. doszło do kwalifikowanej formy naruszenia ww. przepisu podnieść należy, że z niepodważonych skutecznie ustaleń faktycznych poczynionych przez ww. organ wynikało, że sporny budynek będący budynkiem wysokościowym (WW), z uwagi na prowadzoną w nim m.in. działalność hotelarską, należało zaliczyć do kategorii zagrożenia ludzi ZL V. Stwierdzono również, że przedsionki przeciwpożarowe pomiędzy klatkami K1 i K2 i korytarzami poszczególnych kondygnacji nie posiadają wentylacji (brak wentylacji zabezpieczającej przed zadymieniem wymaganej do stosowania w przedsionkach przeciwpożarowych budynku wysokościowego jak również wentylacji grawitacyjnej), co słusznie określono jako niezgodne z § 246 ust. 2 ww. rozporządzenia. Dawało to podstawę do uznania spornego budynku za zagrażający życiu ludzi. Zgodnie bowiem z § 16 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 109, poz. 719) podstawą do stwierdzenia, że w budynku występują warunki techniczne, uznane za zagrażające życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem § 45, może być niezabezpieczenie przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych wymienionych w przepisach techniczno-budowlanych, w sposób w nich określonych. Powyższe z całą pewnością dawało organowi asumpt do wydania ww. decyzji nakazowej. Przez jej wydanie, w tym sposób sformułowania obowiązku - o czym była mowa powyżej - nie doszło zatem do naruszenia przywołanych powyżej przepisów, a tym bardziej do ich naruszenia w stopniu kwalifikowanym.
Z przytoczonych wyżej względów, nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI