II OSK 1237/14

Naczelny Sąd Administracyjny2016-01-28
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanestacja bazowapozwolenie na budowęroboty budowlanenadzór budowlanyśrodowiskopromieniowanie elektromagnetyczneNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnej wykładni przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla przebudowy stacji bazowej telefonii komórkowej.

Sprawa dotyczyła samowolnej budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, a konkretnie jej przebudowy polegającej na dodaniu nowego pasma. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie, uznając, że przebudowa nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, podzielając to stanowisko. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na błędne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego, w szczególności art. 29 ust. 3, który wymagał oceny wpływu inwestycji na środowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Stowarzyszenia [...] w Ś. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Sprawa dotyczyła przebudowy stacji polegającej na dodaniu nowego pasma, która miała miejsce w 2010 r. Organy administracji uznały, że przebudowa nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, ponieważ była to jedynie instalacja urządzeń na istniejącym obiekcie, a nowe anteny nie przekraczały 3 metrów wysokości. WSA we Wrocławiu podzielił to stanowisko, odwołując się do przepisów Prawa budowlanego obowiązujących przed 19 lutego 2010 r. Skarżące stowarzyszenie zarzucało naruszenie przepisów, twierdząc, że przebudowa zwiększyła promieniowanie elektromagnetyczne i wymagała decyzji środowiskowej, lokalizacyjnej oraz pozwolenia na budowę. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując, że WSA błędnie zastosował przepisy Prawa budowlanego, w szczególności art. 30 ust. 1 pkt 3, który został uchylony, oraz nie uwzględnił art. 29 ust. 3, który wprowadzał wymóg pozwolenia na budowę dla przedsięwzięć znacząco oddziałujących na środowisko. Sąd podkreślił, że WSA powinien był ocenić, czy organ administracji prawidłowo zastosował ten przepis. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, nakazując uwzględnienie kwestii związanych z uchyleniem decyzji środowiskowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Niekoniecznie. Wymóg pozwolenia na budowę może wynikać z art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego, jeśli inwestycja znacząco oddziałuje na środowisko. W przeciwnym razie, instalacja urządzeń na istniejącym obiekcie, jeśli nie przekracza określonych parametrów, może nie wymagać pozwolenia ani zgłoszenia.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy Prawa budowlanego, w szczególności art. 29 ust. 3, który wymagał oceny wpływu inwestycji na środowisko. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił, że nawet roboty budowlane zwolnione z pozwolenia na budowę mogą go wymagać, jeśli są przedsięwzięciami znacząco oddziałującymi na środowisko. NSA nakazał ponowne zbadanie tej kwestii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzeczenia NSA o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 170 p.p.s.a. (nierespektowanie prawomocnych wyroków sądowych) oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b i art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 19 k.p.a. (właściwość organów) oraz art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 143 i art. 144 k.c. (w związku z promieniowaniem elektromagnetycznym).

Prawo budowlane art. 3 § pkt 8

Prawo budowlane art. 29 § ust. 2 pkt 15

Zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych.

Prawo budowlane art. 29 § ust. 3

Pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko lub negatywnie na obszar Natura 2000.

Prawo budowlane art. 30 § ust. 1 pkt 3 lit. c

Przepis uchylony od 15 listopada 2008 r., dotyczył zgłoszenia robót budowlanych emitujących pola elektromagnetyczne.

Prawo budowlane art. 30 § ust. 1 pkt 3 lit. b

Wymaga zgłoszenia robót budowlanych, których wysokość przekracza 3 metry.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 143

Kodeks cywilny

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie art. 3 § pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne zastosowanie przez WSA przepisów Prawa budowlanego, w szczególności uchylonego art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c oraz nieuwzględnienie art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące braku obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia dla przebudowy stacji bazowej, oparte na przepisach obowiązujących przed 19 lutego 2010 r., bez uwzględnienia wpływu na środowisko. Argumenty dotyczące braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla instalacji linii i szafy kablowej jako telekomunikacyjnych obiektów budowlanych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji powołał się bowiem na art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego, który został uchylony z dniem 15 listopada 2008 r. Sąd ten nie uwzględnił też dodanego tą ustawą (...) ustępu trzeciego art. 29, który obowiązywał w pierwszym kwartale 2010 r. i stanowił, że pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko... Zaliczenie określonych obiektów budowlanych do telekomunikacyjnych obiektów budowlanych nie oznacza, że na ich budowę jest wymagane pozwolenie na budowę.

Skład orzekający

Zdzisław Kostka

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Masternak - Kubiak

sędzia

Agnieszka Wilczewska - Rzepecka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla przebudowy stacji bazowych telefonii komórkowej, zwłaszcza w kontekście oddziaływania na środowisko i przepisów przejściowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie przebudowy stacji bazowej i specyfiki przepisów Prawa budowlanego oraz przepisów o ochronie środowiska.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia budowy infrastruktury telekomunikacyjnej i jej wpływu na środowisko, a także błędów proceduralnych sądów niższej instancji, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i ochrony środowiska.

NSA koryguje błąd WSA: Czy budowa stacji bazowej wymagała pozwolenia na budowę?

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1237/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-05-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska  - Rzepecka
Małgorzata Masternak - Kubiak
Zdzisław Kostka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Wr 758/13 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2014-01-28
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 3  pkt 8,  art. 29  ust. 2  pkt 15 i  ust. 3,  art. 30  ust. 1  pkt 3  lit. c ib
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant asystent sędziego Anita Lewińska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] w Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 758/13 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 28 stycznia 2014 r., sygnatura akt II SA/Wr 758/13, oddalił skargę Stowarzyszenia [...] "[...]" w Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] sierpnia 2013 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z [...] czerwca 2013 r., nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Wyrok ten został wydany w następujących istotnych okolicznościach sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. decyzją z [...] czerwca 2013 r. umorzył wszczęte na skutek żądania skarżącego postępowanie administracyjne "w sprawie samowolnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...], zlokalizowanej na działce nr [...], [...], obręb [...] przy ul. [...] w Ś.". Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ administracji ustalił, iż stacja bazowa, której dotyczy sprawa, składająca się z sześćdziesięciometrowej stalowej wieży, sześciu anten sektorowych oraz ośmiu anten radiolinii wraz z zespołem urządzeń nadawczo-odbiorczych i zasilaniem, została wykonana na podstawie decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2003 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. decyzją z [...] października 2004 r. udzielił pozwolenia na jej użytkowanie oraz że nie później niż 19 lutego 2010 r. stację tę przebudowano, przy czym przebudowa polegała na "umieszczeniu dodatkowego pasma 2100 MHz w istniejących antenach". Dalej organ ustalił, że przebudowa ta nie wymagała sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko oraz nie była związana z zainstalowaniem urządzeń o wysokości większej niż 3 m (organ ustalił, że największe z anten mają 2 m wysokości). W związku z tym organ przyjął, że przebudowa nie wymagała ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Ponadto organ wyjaśnił, odnosząc się w tym zakresie do twierdzeń skarżącego, że wobec tego, iż stacja bazowa została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę oraz dlatego, że udzielono pozwolenia na jej użytkowanie, uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie ma żadnego znaczenia. Ostatecznie organ administracji uznał, że w tych okolicznościach brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co uzasadnia uznanie, że postępowanie jest bezprzedmiotowe i na mocy art. 105 § 1 k.p.a. podlega umorzeniu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], rozpoznając odwołanie skarżącego, decyzją z [...] sierpnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z [...] czerwca 2013 r. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji oraz ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego. Zaznaczył, że inwestycja została zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, natomiast "dokonana w 2010 r. rozbudowa stacji bazowej o dodatkowe pasmo 2100 MHz w istniejących antenach nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, ani też zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, gdyż były to jedynie roboty budowlane wykonane na istniejącym urządzeniu, a nie montaż dodatkowego urządzenia o wysokości większej niż 3 m". Dokonując takiej oceny prawnej organ odwoławczy oparł się na art. 29 ust. 2 pkt 15, art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego. Uznał przy tym, że przedsięwzięcie, którego dotyczy sprawa, nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, obowiązującego w chwili wykonania stacji bazowej. Zaznaczył, że w sprawie nie zostało także wydane, przez właściwy organ, postanowienie w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie organu odwoławczego, skarżący nie przedstawił wiarygodnych dowodów wskazujących, że stacja bazowa nie może funkcjonować ze względu na stwarzane zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska. Podkreślono zarazem, że właściwym organem w sprawie naruszenia przepisów ochrony środowiska są organy inspekcji ochrony środowiska, natomiast organy nadzoru budowlanego, oceniając zasadność zastosowania art. 51 Prawa budowlanego, winny jedynie badać, czy wykonana inwestycja narusza przepisy Prawa budowlanego. Wskazano również, iż trudno od organów nadzoru budowlanego wymagać określania mocy emisji pól elektromagnetycznych w odniesieniu do ustalonych norm prawnych, gdyż jest to zadanie wykraczające poza zadania nadzoru budowlanego wyznaczone przez ustawodawcę.
W skardze skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów postępowania oraz Prawa budowlanego, powodujące konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Twierdził, że rozbudowa stacji bazowej spowodowała wzrost promieniowania elektromagnetycznego, które przekroczyło wartości normatywne. Zdaniem skarżącego, przedsięwzięcie wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz pozwolenia na budowę. Skarżący podniósł też, że korzystne dla inwestora decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia (decyzja Prezydenta Miasta Ś. z [...] lipca 2009 r. oraz decyzja SKO w W. z [...] października 2009 r.) zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 23 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 688/09, który uprawomocnił się na skutek oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA wyrokiem z 17 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1609/10.
Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wykonane w pierwszym kwartale 2010 r. przy stacji bazowej telefonii komórkowej roboty budowlane nie wymagały ani zgłoszenia, ani tym bardziej pozwolenia na budowę. Dokonując takiej oceny Sąd pierwszej instancji odwołał się do przepisów obowiązujących w okresie poprzedzającym te roboty budowlane, tj. przed 19 lutego 2010 r. Punktem wyjścia uczynił art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, który – jak stwierdził – w obowiązującym wówczas stanie prawnym zwalniał z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Następnie stwierdził, że art. 30 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, "wymagał, aby te z nich, których wysokość przekracza 3 metry (lit. b), bądź te, które emitują pola elektromagnetyczne i są instalacjami w rozumieniu Prawa ochrony środowiska zaliczonymi do przedsięwzięć [...] (lit. c) realizowane były w oparciu o zgłoszenie". Zdaniem Sądu pierwszej instancji, oba przypadki wymagające zgłoszenia wchodziły w zakres robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego. Dalej Sąd odwołał się do definicji urządzenia budowlanego zawartej w art. 3 pkt 9 tej ustawy i przytoczył orzeczenia NSA, dotyczące tej definicji. Ponadto rozważał znaczenia pojęcia "instalacja", również odwołując się do orzecznictwa NSA. Ostatecznie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie chodziło jedynie o wymianę na wolnostojącej wieży anten, przy czym zarówno wymieniane, jak i nowe anteny były mniejsze niż 3 m, co powodowało, że takie roboty budowlane nie wymagały ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, dotyczącego nieuwzględnienia przez organy nadzoru budowlanego faktu, że inwestor nie posiada wymaganej decyzji środowiskowej, gdyż została ona wyeliminowana z obrotu prawnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyjaśniono, że przedmiotem postępowania przed Sądem w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wr 688/09 było umorzenie postępowania administracyjnego dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, nie zaś uchylenie decyzji środowiskowej, która nigdy nie została wydana w odniesieniu do inwestycji, której dotyczy sprawa. Dodano również, że wyrok Sądu pierwszej instancji, uwzględniający skargę stowarzyszenia, uprawomocnił się dopiero 17 listopada 2011 r., z chwilą oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej inwestora w sprawie II OSK 1609/10, gdy tymczasem przebudowa stacji bazowej nastąpiła w pierwszym kwartale 2010 r.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, skarżące stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b i w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 19 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 143 i art. 144 k.c.
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a., które określono jako "nierespektowanie przez inwestora i organy nadzoru budowlanego prawomocnych wyroków sądowych", skarżący powiązał z uchyleniem przez WSA we Wrocławiu wyrokiem z 23 marca 2010 r. decyzji Prezydenta Miasta Ś. z [...] lipca 2009 r. oraz decyzji SKO w W. z [...] października 2009 r. Zdaniem skarżącego, w związku z uchyleniem tych decyzji inwestor powinien był uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.
Podstawa kasacyjna związana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 19 k.p.a. miała polegać na wadliwym przyjęciu jedynie w oparciu o dokumenty przedstawione przez inwestora, że nie jest wymagana decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzja o warunkach zabudowy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oraz decyzja o pozwoleniu na budowę. Zdaniem skarżącego, przebudowa stancji bazowej związana m.in. z zwiększeniem jej oddziaływania na otoczenie, jest równoznaczna z powstaniem nowego obiektu budowlanego, którego budowa wymagała uzyskania takich decyzji. Nieuzyskanie tych decyzji naruszało – zdaniem skarżącego – kompetencje organów administracji właściwych do wydania tych decyzji w ten sposób, że właściwość tę przejęły organy nadzoru budowlanego, które uznały, że decyzje te nie były wymagane. Przytaczając tę podstawę kasacyjną powołano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej szereg przepisów ustawy Prawo ochrony środowisko, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Prawa budowlanego, w tym jej art. 28 ust. 1.
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b i w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, zdaniem skarżącego, polegało na tym, że uznano, iż nie jest wymagane pozwolenie na budowę, mimo że inwestycja polegała na budowie nowych obiektów telekomunikacyjnych, mianowicie linii kablowej i szafy kablowej. Odwołano się przy tym do § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie. Zdaniem skarżącego, budowa telekomunikacyjnych obiektów budowlanych wymienionych w tym rozporządzeniu wymaga pozwolenia na budowę niezależnie od ich wysokości. Uzasadniając ten zarzut powołano także art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego.
W końcu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 143 i art. 144 k.c. zostało powiązane z twierdzeniem o zwiększeniu się na skutek inwestycji, której dotyczy sprawa, ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego.
W oparciu o tak przytoczone i uzasadnione podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Udział w sprawie w postępowaniu przed NSA zgłosiło [...] Stowarzyszenie [...] "[...]" w R., które poparło skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionych podstawach. Zastrzec jednakże należy, że oceniając podstawy kasacyjne NSA miał na uwadze wskazania wynikające z uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, opublikowanej w ONSAiWSA nr 1 z 2010 r., poz. 1, w szczególności to, że mimo nieprecyzyjnie przytoczonych podstaw kasacyjnych Sąd odwoławczy jest zobowiązany merytorycznie rozpoznać zarzuty skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę także uzasadnienie skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że zasadna jest ta podstawa kasacyjna, w której kwestionuje się zastosowanie szeregu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w chwili budowy (Dz.U. nr 156, poz. 1118 ze zm.), które były lub powinny być zastosowane przy ocenie, czy roboty budowlane, których dotyczy sprawa, wymagały pozwolenia na budowę. W szczególności chodzi o powołane w skardze kasacyjnej art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 15 oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy.
Sąd pierwszej instancji akceptując stanowisko organów administracji, że wykonane w pierwszym kwartale 2010 r. roboty budowlane, związane z przebudową stancji bazowej telefonii komórkowej, nie wymagały ani zgłoszenia właściwemu organowi, ani pozwolenia na budowę, powołał się na przepis, który w tym czasie już nie obowiązywał. Sąd ten powołał się bowiem na art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego, który został uchylony z dniem 15 listopada 2008 r. na podstawie art. 140 pkt 4 lit. a tiret drugi ustawy z dnia 3 października 2006 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227). Sąd ten nie uwzględnił też dodanego tą ustawą (art. 140 pkt 3 lit. b) ustępu trzeciego art. 29, który obowiązywał w pierwszym kwartale 2010 r. i stanowił, że pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięcia mogące znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, które nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony, w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego stanowił wyjątek od uregulowań zawartych w art. 29 ust. 1 i 2 tej ustawy, które określały budowy i roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Sens art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego był więc taki, że jeżeli budowy lub roboty budowlane wymienione w dwóch poprzednich ustępach art. 29 były przedsięwzięciami znacząco oddziaływującymi na środowisko lub przedsięwzięciami mogącymi znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, które nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony, w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, to wymagały one pozwolenia na budowę.
Skoro więc skarżący konsekwentnie twierdził, że rozbudowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymagała pozwolenia na budowę z uwagi na swoje oddziaływanie na środowisko, to Sąd pierwszej instancji był zobowiązany ocenić argumentację organów administracji, mającą przemawiać za stanowiskiem, że inwestycja ta nie wymagała pozwolenia na budowę, w kontekście powołanego art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego. Sąd pierwszej instancji był zobowiązany to uczynić tym bardziej, że organ odwoławczy na art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego się powołał, dochodząc do wniosku, że mimo tego przepisu pozwolenie na budowę nie było wymagane. W takiej sytuacji właściwie sprawowana przez Sąd pierwszej instancji kontrola wykonywania administracji powinna była polegać na ocenie, czy organ administracji prawidłowo zastosował w sprawie art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego. Na skutek zaś błędu Sądu pierwszej instancji do tej kontroli nie doszło, co uzasadnia uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania.
W związku z tym, że w sprawie konieczna była ocena zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego, uchylenie przez WSA we Wrocławiu wyrokiem z 23 marca 2010 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 688/09, decyzji, dotyczących umorzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, gdyż może to mieć znaczenie dla oceny, czy przedsięwzięcie, którego dotyczy sprawa, było przedsięwzięciem, o którym mowa w art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego. Sąd pierwszej instancji powinien zatem ponownie rozpoznając sprawę uwzględnić okoliczności związane z uchyleniem wskazanych decyzji, w szczególności wyjaśnić, jak dalej potoczyło się postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
We wskazanym kontekście podstawy kasacyjne są zasadne.
W pozostałym zakresie podstawy kasacyjne nie są zasadne. W sprawie zasadniczą kwestią jest to, czy wykonane roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę. Od tego zależy też, czy wymagana była decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Kategoryczne stwierdzenie w tym zakresie, którego domaga się skarżący w skardze kasacyjnej, jest zatem przed wyjaśnieniem przez Sąd pierwszej instancji tej zasadniczej kwestii niemożliwe. Można jedynie stwierdzić, że niezakwestionowane w skardze kasacyjnej okoliczności, dotyczące zakresu wykonanych robót budowlanych, w szczególności to, że chodziło o zainstalowanie na maszcie urządzeń, które nie były wyższe niż 3 m, pozwala przyjąć, że o ile zostanie wykluczony obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego, to inwestycja ta stanowi roboty budowlane, które w myśl art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, są także zwolnione z obowiązku zgłoszenia. W tym zakresie odmienne twierdzenia zawarte w podstawach kasacyjnych nie są trafne. Zauważyć też należy, że urządzeń, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, nie można utożsamiać z urządzeniami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Zatem, zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji rozważania dotyczące urządzeń budowlanych są zbędne.
Nietrafne są też zarzuty skargi kasacyjnej, które sprowadzają się do wyprowadzenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę z faktu, że inwestycja polegała na zainstalowaniu linii i szafy kablowej, które stosownie do § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz.U. nr 219, poz. 1864 ze zm.) są telekomunikacyjnymi obiektami budowlanymi. Zaliczenie określonych obiektów budowlanych do telekomunikacyjnych obiektów budowlanych nie oznacza, że na ich budowę jest wymagane pozwolenie na budowę. O tym, czy budowa określonego obiektu budowlanego wymaga pozwolenia na budowę decyduje art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z uwzględnieniem art. 29 oraz art. 30 Prawa budowlanego. Z tych ostatnich zaś przepisów wynika, że instalacja urządzenia, które jest telekomunikacyjnym obiektem budowlanym, może w określonych warunkach być zrealizowana nawet bez pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia. Zauważyć należy, że art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, w brzmieniu wynikającym z ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług telekomunikacyjnych (Dz.U. nr 106, poz. 675 ze zm.), która weszła w życie w dniu 17 lipca 2010 r., wprost stanowi, że urządzenia, o których mowa w tym przepisie, to m.in. instalacje radiokomunikacyjne.
W końcu niezasadna jest podstawa kasacyjna, w której zarzuca się naruszenie art. 19 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej i nie zostaje on naruszony wówczas, gdy jeden organ administracji stwierdza, iż nie było konieczne wydanie określonej decyzji przez inny organ administracji. Do tego zaś sprawdza się – jak wynika ze skargi kasacyjnej – podstawa kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia art. 19 k.p.a.
Mając to wszystko na uwadze NSA, na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI