II OSK 1237/13

Naczelny Sąd Administracyjny2014-12-09
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęrozbiórkawiatybudynek gospodarczynadzór budowlanyklasyfikacja obiektu

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, uznając go za wiatę o powierzchni przekraczającej 25 m2, wymagającą pozwolenia na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Skarżący twierdzili, że odbudowany obiekt jest budynkiem gospodarczym o powierzchni do 35 m2, którego remont nie wymaga pozwolenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że obiekt, posiadający trzy ściany i dach, należy zakwalifikować jako wiatę o powierzchni przekraczającej 25 m2, co wymagało pozwolenia na budowę. Wobec braku takiego pozwolenia i niewykonania obowiązków nałożonych postanowieniem, sąd oddalił skargę kasacyjną.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. B. i W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Obiekt ten, będący odbudową istniejącej wiaty, został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego, a następnie WSA, zakwalifikowały obiekt jako wiatę o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m2, co zgodnie z Prawem budowlanym wymagało pozwolenia na budowę. Skarżący argumentowali, że jest to budynek gospodarczy o powierzchni do 35 m2, którego remont nie wymaga pozwolenia, a jedynie zgłoszenia. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym fakt, że obiekt posiadał trzy ściany i dach, uznał jego kwalifikację jako wiaty za prawidłową. Sąd podkreślił, że definicja budynku zawarta w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego nie została spełniona. Ponadto, sąd odrzucił argumentację skarżących dotyczącą niemożności wykonania czwartej ściany oraz zakwestionował zasadność stosowania art. 49b Prawa budowlanego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zaskarżony wyrok za zgodny z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Obiekt należy zakwalifikować jako wiatę o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m2, której realizacja wymaga pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Obiekt nie spełnia definicji budynku (art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego) ze względu na brak czterech ścian. Posiadanie trzech ścian i dachu, przy powierzchni zabudowy powyżej 25 m2, kwalifikuje go jako wiatę, której budowa wymaga pozwolenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

Prawo budowlane art. 48 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48 § 4

Ustawa - Prawo budowlane

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 3 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja budynku - obiekt trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni przegrodami, posiadający fundamenty i dach.

Prawo budowlane art. 29 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku pozwolenia na budowę dla parterowych budynków gospodarczych o pow. zabudowy do 35 m2 i rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m.

Prawo budowlane art. 30 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Budowa obiektów z art. 29 ust. 1 pkt 1 wymaga zgłoszenia.

Prawo budowlane art. 49b

Ustawa - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt budowlany należy zakwalifikować jako wiatę o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m2, co wymaga pozwolenia na budowę. Rozbudowa istniejącego budynku gospodarczego, który w całości nie spełnia parametrów zwolnienia z obowiązku pozwolenia, wymaga pozwolenia na budowę.

Odrzucone argumenty

Odbudowany obiekt jest budynkiem gospodarczym o powierzchni do 35 m2, którego remont nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Zastosowanie powinien mieć art. 49b Prawa budowlanego, a nie art. 48. Organy nadzoru budowlanego uchybiły obowiązkom procesowym, naruszając interes skarżących i dokonując nieprawidłowej analizy dowodów. Sąd pierwszej instancji wydał orzeczenie w oparciu głównie o uzasadnienie zaskarżonej decyzji, pomijając wcześniejsze postanowienia. Sąd dopuścił się nadinterpretacji stanu faktycznego i prawnego, niezgodnie przedstawiając stan sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotowy obiekt budowlany należy zakwalifikować jako wiatę. Tego rodzaju obiekt nie spełnia warunków do określenia go mianem budynku. Klasyfikacja przedmiotowego obiektu jako wiaty, której powierzchnia zabudowy przekracza 25 m2, przesądza o zastosowaniu w niniejszej sprawie trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego.

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący

Paweł Miładowski

członek

Rafał Wolnik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozróżnienia między wiatą a budynkiem gospodarczym oraz wymogów pozwolenia na budowę dla obiektów o powierzchni powyżej 25 m2."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie obiekt posiadał trzy ściany i dach, a był dobudowany do istniejącego budynku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i prawidłowej kwalifikacji obiektów budowlanych, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i branży budowlanej.

Czy odbudowa wiaty bez pozwolenia może skończyć się nakazem rozbiórki? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1237/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-05-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący/
Paweł Miładowski
Rafał Wolnik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1257/12 - Wyrok WSA w Krakowie z 2013-01-31
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
art. 48, art. 49b
Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. B. i W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1257/12 w sprawie ze skargi A. B. i W. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1257/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. B. i W. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r., Nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki, oddalił skargę.
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, nakazał skarżącym "dokonać przymusowej rozbiórki odbudowanego budynku gospodarczego na działce nr [...] w [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę". W uzasadnieniu wskazano, że w trakcie kontroli budowy przeprowadzonej w dniu [...] września 2005 r. oraz w dniu [...] listopada 2010 r. na działce nr [...] położonej w [...] stwierdzono, że skarżący dokonali w maju 2005 r. odbudowy istniejącego budynku gospodarczego. Przedmiotowy budynek o wymiarach 3,50m x 8,60m został odbudowany w miejscu istniejącej wcześniej wiaty drewnianej, która ze względu na zły stan techniczny została częściowo rozebrana. Przedmiotowy budynek jest budynkiem o konstrukcji drewnianej obitej deskami z dachem jednospadowym. Ustalono, że odbudowa została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę. W związku z powyższym w dniu [...] lutego 2011 r. wydano postanowienie nakazujące przedłożenie w terminie do dnia [...] kwietnia 2011 r. niezbędnych dokumentów w celu rozpatrzenia możliwości legalizacji przedmiotowej inwestycji. Inwestorzy nie przedłożyli żądanych dokumentów w wymaganym terminie, jak również nie wystąpili z wnioskiem o przedłużenie terminu do ich doręczenia.
Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie wnieśli skarżący. Wskazali, że odbudowę istniejącego budynku gospodarczego dokonali na skutek złego stanu technicznego budynku, który zagrażał bezpieczeństwu ludzi jak i dodatkowych uszkodzeń spowodowanych gwałtowną wichurą. Z uwagi na brak środków finansowych, remontu dokonali systemem gospodarczym. Podali, że nie mieli świadomości, że remont istniejącej od dawna wiaty należy zgłosić do organu.
Rozpoznając to odwołanie Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżoną decyzją uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł, na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego (wiaty) konstrukcji drewnianej, krytej dachem jednospadowym, o wymiarach 3,5 m x 8,60 m, zlokalizowanej na działce nr [...] w [...], dobudowanej do istniejącego budynku gospodarczego, odbudowanej bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę przez skarżących.
W uzasadnieniu wskazano, że pierwszej instancji prawidłowo orzekł w oparciu o przepis art. 48 ust 1 i ust. 4 Prawa budowlanego nakaz rozbiórki, jednak sentencja decyzji nie czyni zadość przepisom, zatem zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Z uwagi na to, że zebrany materiał dowody jest wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekł co do istoty sprawy. Organ doprecyzował jedynie przedmiot rozbiórki, wskazując m. in. na jego wymiary. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowego obiektu nie można uznać za budynek, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy obiekt o wymiarach 3,5 m x 8,60 m (pow. zabudowy 30,1 m2), zbudowany na planie prostokąta, konstrukcji drewnianej, posiada trzy ściany, jednospadowy dach i jest posadowiony na betonowych słupkach stanowiących fundamenty. Skoro przedmiotowy obiekt nie jest wydzielony z przestrzeni, nie posiada czterech ścian, nie można stwierdzić, że jest on budynkiem. Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowy obiekt budowlany należy zakwalifikować jako wiatę. Przepisy nie zawierają definicji wiaty. W tym zakresie należy odnieść się do codziennego rozumienia tego słowa, czyli obiektu budowlanego o lekkiej konstrukcji posiadającego dach, czasem ściany przeznaczonego do ochrony przed warunkami atmosferycznymi. Zatem jeżeli przedmiotowy obiekt budowlany nie jest budynkiem, a jego powierzchnia zabudowy przekracza 25 m2, to jego realizacja (w tym również odbudowa - art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego) wymagała pozwolenia na budowę. Inwestorzy nie posiadają ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu, tym samym w sprawie zastosowanie ma przepis art. 48 Prawa budowlanego.
W skardze na powyższą decyzję skarżący uznali zaskarżoną decyzję za krzywdzącą i sprzeczną z prawem. Powołali się na te same okoliczności, co podniesione w odwołaniu. Podali, że w ich ocenie, biorąc pod uwagę, że dokonali jedynie odnowienia istniejącej wiaty nie można uznać, że dokonali samowoli budowlanej. Wnieśli o "oddalenie lub zawieszenie wykonalności przedmiotowej decyzji".
Na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. pełnomocnik skarżących podniósł, że organy wadliwie zakwalifikowały przedmiotowy obiekt, który ma charakter obiektu gospodarczego, na który wymagane było zgłoszenie, a nie pozwolenie na budowę, co przekłada się na inny tryb legalizacyjny, w tym wysokość opłaty legalizacyjnej oraz podstawę prawną legalizacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uznał kontrolowane rozstrzygnięcia za zgodne z prawem.
W ocenie Sądu przedmiotowa inwestycja polegająca na odbudowie wcześniej zniszczonego "obiektu budowlanego (wiaty) konstrukcji drewnianej, krytej dachem jednospadowym, o wymiarach 3,5m x 8,6m zlokalizowanej na działce nr [...] w [...] dobudowanej do istniejącego budynku gospodarczego" objęta była obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę i pozwolenia takiego inwestorzy nigdy nie uzyskali. Również nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia z dnia [...] lutego 2011 r. nakładającego na inwestorów w trybie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. Obowiązki te nie zostały przez inwestorów wykonane. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że obowiązkiem organu było orzeczenie nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. Rozstrzygnięcie to ma bowiem charakter decyzji związanej. Konsekwencją niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, musi być wydanie decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd dodał, że nieprzedstawienie przez inwestora dokumentów nie pozwala organowi nadzoru budowlanego na ustalenie, czy w konkretnym wypadku samowola budowlana kwalifikuje się do zalegalizowania, a wszelkie negatywne konsekwencje tego rodzaju zaniechania obciążają inwestora, gdyż jakiekolwiek działanie przez organ z urzędu jest w tej mierze wykluczone.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła pełnomocnik skarżących.
Na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego a to:
1. art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a Prawa budowlanego polegające na uznaniu, że obiekt budowlany konstrukcji drewnianej, krytej dachem jednospadowym, o wymiarach 3,5 m na 8,60 m, zlokalizowany na działce nr [...] w [...] dobudowany do istniejącego budynku gospodarczego stanowi wiatę o pow. powyżej 25 m2, której remont czy rozbudowa wymaga pozwolenia na budowę, gdy w rzeczywistości jest to budynek gospodarczy o pow. do 35 m2 w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy Prawo budowlane, którego budowa czy remont nie wymaga pozwolenia na budowę;
2. art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego polegające na nakazaniu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału wynika, iż remont w/w budynku gospodarczego takiego pozwolenia nie wymagał bo do niniejszego obiektu winno mieć zastosowanie postępowanie w oparciu o art. 49b Prawa budowlanego;
3. art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego przez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie pomimo tego, iż w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2009 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej z dnia [...] listopada 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji w celu przeprowadzenia postępowania zgodnie z art. 49b Prawa budowlanego, wskazując w uzasadnieniu, iż do obiektów budowlanych, których budowa zgodnie z przepisami jest możliwa po dokonaniu odpowiedniego zgłoszenia zastosowanie ma art. 49b Prawa budowlanego a nie art. 50 Prawa budowlanego, na podstawie którego zostało wydane zaskarżone postanowienie. Pomimo tych dyrektyw Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając ponownie sprawę prowadził postępowanie w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego.
Z kolei na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 p.p.s.a. autorka skargi kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżących i dokonaniu nieprawidłowej analizy zebranych w sprawie dokumentów oraz dowodów, wskutek czego nakazano skarżącym rozbiórkę ich budynku gospodarczego w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, a w szczególności błędnie uznano, iż przedmiotowy obiekt budowlany stanowi wiatę o pow. powyżej 25 m2, której remont czy rozbudowa wymaga pozwolenia na budowę, gdy w rzeczywistości jest to budynek gospodarczy o pow. do 35 m2, którego remont nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę tylko odpowiedniego zgłoszenia;
2. art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w sprawie faktu, że organy nadzoru budowlanego uchybiły obowiązkowi przeprowadzenia postępowania w sposób, który zapewniłby zaufanie skarżących do organów państwa, że organy procedowały z pominięciem poprzednio poczynionych ustaleń faktycznych w sprawie, jak tych dotyczących kwalifikacji remontowanego obiektu, czy też tych dotyczących podstawy prawnej w postępowaniu legalizacyjnym co skutkowało oddaleniem skargi;
3. art. 133 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia w oparciu w głównej mierze o uzasadnienie zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2011 r., z zupełnym pominięciem znajdujących się w aktach wcześniejszych postanowień: PINB w Suchej Beskidzkiej z dnia [...] listopada 2005 r. i MWINB w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r., a tym samym przez błędne ustalenie, iż zaskarżona decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
4. art. 134 w zw. z art. 3 p.p.s.a. poprzez utrzymanie w obrocie prawnym decyzji, która zawiera wady prawne to jest błędną podstawę prawną z art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, podczas gdy prawidłowa podstawa prawna w niniejszej sprawie to art. 49b Prawa budowlanego;
5. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, która pomimo tego, że została zmieniona to nadal zawiera uchybienia dotyczące braku wyczerpującego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, w tym braku uzasadnienia dlaczego przedmiotowy obiekt budowlany stanowi wiatę o pow. powyżej 25 m2, której remont czy rozbudowa wymaga pozwolenia na budowę, gdy w rzeczywistości jest to budynek gospodarczy o pow. do 35 m2 i do jego remontu wystarczające jest dokonanie zgłoszenia oraz brak wyczerpującego uzasadnienia dlaczego w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego wbrew wcześniejszym ustaleniom poczynionym w sprawie, gdzie podstawą prawną był art. 49b Prawa budowlanego;
6. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dopuszczenie się przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie nadinterpretacji stanu faktycznego i prawnego istniejącego w sprawie oraz bezkrytyczne przyjęcie ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym przez organy nadzoru budowlanego, a także przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, przez wskazanie, iż przedmiotowy obiekt budowlany stanowi wiatę, gdyż ma 3 ściany, z jednoczesnym pominięciem faktu, iż postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. PINB nakazał inwestorom m.in. wstrzymać roboty budowlane przy przebudowie budynku gospodarczego na działce nr [...], w związku z tym skarżący nie mieli do chwili obecnej możliwości wykonania czwartej ściany w budynku gospodarczym oraz z pominięciem uzasadnienia postanowienia MWINB z dnia [...] kwietnia 2009 r., w którym organ stwierdził, że zastosowanie znajdzie art. 49b Prawa budowlanego, a nie art. 50 tej ustawy.
Biorąc powyższe pod uwagę skarżący kasacyjnie wnieśli o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2011 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
2. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa skarżących przez pełnomocnika, według norm przepisanych;
3. przyznanie skarżącym prawa pomocy i zwolnienie ich z kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym skargi kasacyjnej.
Ten ostatni wniosek został rozpoznany przez Sąd pierwszej instancji, który postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia skarżących od kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowej klasyfikacji obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Przesądzenie tej kwestii ma bezpośredni wpływ na ocenę zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo organ odwoławczy oraz Sąd pierwszej instancji zakwalifikowali przedmiotowy obiekt jako wiatę. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, do takiej konstatacji Sąd pierwszej instancji doszedł na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W szczególności ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy obiekt ma łącznie trzy ściany, w tym dwie dobudowane do istniejącego budynku. Tego rodzaju obiekt nie spełnia warunków do określenia go mianem budynku. Zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Podkreślenia wymaga, że skarżący w toku postępowania przed organami nadzoru budowlanego, jak również w skardze do Sądu pierwszej instancji nie kwestionowali tak ustalonego stanu faktycznego. Skarżący sami nazywali przedmiotowy obiekt wiatą, którą odbudowali w miejscu wcześniej istniejącej wiaty. W tej sytuacji za niezasadne należało uznać te twierdzenia pełnomocnika skarżących, które wskazywały na brak możliwości wykonania czwartej ściany w związku z wydanym postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. Całokształt zgromadzonego w sprawie materiału, w tym wspomniane już twierdzenia samych skarżących wskazują, że nie mieli oni zamiaru budowy czwartej ściany przedmiotowego obiektu.
Klasyfikacja przedmiotowego obiektu jako wiaty, której powierzchnia zabudowy przekracza 25 m2, przesądza o zastosowaniu w niniejszej sprawie trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego albowiem na wzniesienie takiej wiaty wymagane było pozwolenie na budowę. Konsekwencją przeprowadzenia postępowania w tym trybie jest orzeczenie o nakazie rozbiórki, a to wobec faktu, że skarżący nie wykonali obowiązków nałożonych na nich postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. wydanym w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu a skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodzić się przyjdzie natomiast z tymi zarzutami skargi kasacyjnej, które wskazują na brak konsekwencji orzekających organów w kwestii kwalifikacji spornego obiektu, a co za tym idzie, w kwestii trybu, w jakim toczyło się postępowanie. Zarzuty w tym zakresie nie mogły jednak doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku albowiem wytknięte naruszenia prawa pozostają bez wpływu na wynik sprawy. W szczególności podkreślenia wymaga, że wskazania organu odwoławczego wyrażone w rozstrzygnięciu kasacyjnym (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 r.) nie były wiążące dla organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania powołanego postanowienia, organ odwoławczy mógł uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten mógł wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Powołany przepis na mocy art. 144 k.p.a. znajdował odpowiednie zastosowanie do postanowień. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, wedle którego decyzja kasacyjna oparta o art. 138 § 2 k.p.a. jest rozstrzygnięciem procesowym. Nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego. Z tego też względu organ administracyjny I instancji nie może zostać skutecznie związany ocenami prawnymi organu II instancji (zob.: wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 9/11). Zauważyć też przyjdzie, że art. 138 § 2 zdanie drugie k.p.a. pozostawiał uznaniu organu odwoławczego wskazanie, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji. Z powołanego przepisu nie wynikało, że organ I instancji jest związany poglądem prawnym wyrażonym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej (tu: postanowieniu) ani też, że organ odwoławczy jest uprawniony do udzielania wskazówek odnośnie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przekazanej organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzja kasacyjna (postanowienie) nie może więc zawierać takich wskazań, które przesądzałyby o treści ponownej decyzji (postanowienia) organu I instancji. Skoro zatem organy nie były związane wcześniej wydanym rozstrzygnięciem kasacyjnym, to zarzut pominięcia tego rozstrzygnięcia nie zasługiwał na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez sąd wojewódzki przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. i ten zarzut uznać należy za chybiony. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przy pomocy zarzutu naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać przyjętego przez sąd wojewódzki stanu faktycznego, czy też prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego. Innymi słowy - zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może sprowadzać się do polemiki z wywodami zawartymi w zaskarżonym wyroku, skoro z uzasadnienia wynika jednoznacznie, jaki stan faktyczny stanowił przedmiot ustaleń merytorycznych w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie podziela pogląd prawny wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 8/09, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Takiego zarzutu zaskarżonemu wyrokowi postawić nie można.
Na marginesie można jeszcze wskazać, że gdyby nawet przedmiotowy obiekt spełniał warunki do uznania go za budynek gospodarczy, to i tak wbrew intencji autora skargi kasacyjnej nie znalazłby zastosowania w stosunku do niego przepis art. 49b Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Budowa takich obiektów wymaga natomiast zgłoszenia po myśli art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Tymczasem w niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że przedmiotowy obiekt został dobudowany do istniejącego budynku gospodarczego. W tej sytuacji nie może być mowy o budowie nowego budynku gospodarczego lecz o rozbudowie już istniejącego. To z kolei powoduje, że budynek ten w całości nie spełniałby parametrów określonych w powołanym przepisie, a zatem na jego realizację wymagane byłoby pozwolenie na budowę a nie zgłoszenie.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego bez wskazania miejsca ich publikacji, są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI