II OSK 1236/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich. G.M. pierwotnie uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej (służba w Milicji Obywatelskiej i Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego) oraz z tytułu służby wojskowej w Wojsku Polskim, w tym udziału w walkach z UPA i Wehrwolfem. Sąd pierwszej instancji oraz organ administracji uznali, że służba w aparacie bezpieczeństwa publicznego (UB) jest obligatoryjną przesłanką do pozbawienia uprawnień kombatanckich, zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach. Podkreślono, że wyjątek przewidziany w art. 21 ust. 3 ustawy, dotyczący skierowania do służby przez organizacje niepodległościowe, nie został przez skarżącego udowodniony. Sąd administracyjny uznał, że późniejsza służba wojskowa nie może zniwelować negatywnych konsekwencji zatrudnienia w UB. NSA, analizując skargę kasacyjną, potwierdził, że osoba pełniąca służbę lub funkcję w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956, bez wykazania przesłanek z art. 21 ust. 3 ustawy, traci uprawnienia kombatanckie. Sąd podkreślił, że współpraca z aparatem represji nastawionym na zwalczanie ruchów niepodległościowych jest podstawą do pozbawienia uprawnień, niezależnie od charakteru wykonywanych czynności czy późniejszej służby wojskowej. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących pozbawienia uprawnień z powodu służby w aparacie bezpieczeństwa publicznego, w tym w kontekście późniejszej służby wojskowej i udziału w walkach.
Dotyczy specyficznego okresu (1944-1956) i konkretnych służb (UB). Wymaga indywidualnej oceny dowodów w każdej sprawie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy służba w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w okresie powojennym, nawet jeśli połączona z udziałem w walkach z UPA lub Wehrwolfem, stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, służba w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956 stanowi obligatoryjną przesłankę do pozbawienia uprawnień kombatanckich, chyba że osoba została skierowana do tej służby przez organizacje niepodległościowe lub przez nie zwerbowana do pomocy, czego w tej sprawie nie wykazano.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o kombatantach jednoznacznie wyłącza z grona osób uprawnionych te, które pełniły służbę lub funkcję w aparacie represji, jakim był Urząd Bezpieczeństwa. Brak dowodów na skierowanie do tej służby przez organizacje niepodległościowe oznacza, że uprawnienia nie przysługują, niezależnie od późniejszej służby wojskowej czy udziału w walkach.
Czy służba wojskowa w Wojsku Polskim w okresie powojennym, w tym udział w walkach z UPA i Wehrwolfem, może skutkować zachowaniem uprawnień kombatanckich pomimo wcześniejszej służby w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, późniejsza służba wojskowa nie może powodować zachowania uprawnień kombatanckich, jeśli osoba była wcześniej zatrudniona w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego i nie spełnia przesłanek z art. 21 ust. 3 ustawy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, który przewiduje zachowanie uprawnień przez żołnierzy z poboru, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy osoba była zatrudniona w UB i nie wykazała przesłanek wyłączających negatywne konsekwencje tej służby.
Przepisy (14)
Główne
u.k. art. 25 § ust. 2 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które w latach 1944-1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa.
u.k. art. 21 § ust. 2 pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944 – 1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach m. in. Urzędu Bezpieczeństwa.
Pomocnicze
u.k. art. 21 § ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Wyjątek od pozbawienia uprawnień, gdy osoba została skierowana do służby w UB przez organizacje niepodległościowe lub przez nie zwerbowana do pomocy.
u.k. art. 25 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Uprawnienia zachowują żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.
u.k. art. 1 § ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu w jednostkach Wojska Polskiego i zmilitaryzowanych służbach państwowych.
u.k. art. 25 § ust. 4
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
u.k. art. 21 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
u.k. art. 21 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
u.k. art. 21 § ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
u.k. art. 21 § ust. 2 pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
u.k. art. 25 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
u.k. art. 25 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Służba w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956, bez wykazania przesłanek z art. 21 ust. 3 ustawy, stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich. • Udział w walkach z UPA lub Wehrwolfem nie może zniwelować negatywnych skutków zatrudnienia w aparacie represji. • Późniejsza służba wojskowa nie przywraca uprawnień utraconych z powodu służby w UB.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że jego służba w Milicji Obywatelskiej i Wojsku Polskim, w tym udział w walkach, powinien skutkować zachowaniem uprawnień kombatanckich. • Skarżący podniósł, że został skierowany do służby w UB przez organizacje niepodległościowe (choć nie przedstawił dowodów). • Skarżący powołał się na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, wskazując na służbę wojskową jako podstawę do zachowania uprawnień.
Godne uwagi sformułowania
sam udział w strukturach tego aparatu stanowi obligatoryjną przesłankę do pozbawienia przyznanych uprawnień kombatanckich. • nie chodzi o pociągniecie do odpowiedzialności, a o pozbawienie przywilejów z uwagi na przynależność do wyraźnie wyodrębnionej w ustawi w ustawie grupy. • z grona osób, którym należą się szczególne uprawnienia – kombatantów – wyłączone są bowiem osoby, które współpracowały z aparatem represji nastawionym na zwalczanie ruchów niepodległościowych.
Skład orzekający
Wojciech Chróścielewski
przewodniczący sprawozdawca
Bożena Walentynowicz
sędzia
Leszek Kamiński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących pozbawienia uprawnień z powodu służby w aparacie bezpieczeństwa publicznego, w tym w kontekście późniejszej służby wojskowej i udziału w walkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu (1944-1956) i konkretnych służb (UB). Wymaga indywidualnej oceny dowodów w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy trudnego okresu historii Polski i budzi emocje związane z definicją bohatera i represjonowanego. Pokazuje, jak prawo interpretuje przeszłość i jej konsekwencje.
“Czy służba w UB przekreśla status kombatanta? NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.