II OSK 1235/25

II OSK 1235/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/
Paweł Miładowski
Tomasz Bąkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 519
art. 100 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Protokolant asystent sędziego Paweł Chyliński po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1281/24 w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 21 marca 2024 r., znak: DL.WIIPO.4100.263.2024/IKS w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 25 października 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 1281/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie") oddalił skargę H. S., obywatela Republiki Turcji (dalej: "cudzoziemiec", "skarżący", "skarżący kasacyjnie") na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: "Szef Urzędu") z 21 marca 2024 r. nr DL.WIIPO.4100.263.2024/IKS. Decyzją tą, utrzymano w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego (dalej: "Wojewoda", "organ pierwszej instancji") z 24 października 2023 r. nr WSC-II-P.6151.29749.2023, którą odmówiono cudzoziemcowi udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył cudzoziemiec, zaskarżając go w całości, zarzucając:
1) nierozpoznanie istoty sprawy polegające na braku zweryfikowania przesłanek stanowiących podstawę wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy;
2) obrazę przepisów prawa materialnego, poprzez naruszenie art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.; dalej: "ustawa o cudzoziemcach" lub "u.o.c."), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie
i odmowę udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, w sytuacji kiedy to odwołujący spełnia wymogi udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy;
3) obrazę przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego,
a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że odwołujący nie spełnia wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP;
4) naruszenie art. 36 § 1 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w terminie,
a następnie niezawiadomienie strony o przyczynach zwłoki, brak wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz brak pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia;
5) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jak również dowolną jego ocenę, przejawiające się
w wydaniu rozstrzygnięcia pomimo niezebrania dowodów niezbędnych do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku skarżącego i oparcie decyzji odmawiającej udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w oparciu o stwierdzenie, że odwołujący znajduje się na wykazie osób niepożądanych, w sytuacji gdy odwołujący nie posiadał wiedzy w tym przedmiocie i uważa, że nie ma podstaw, by jego dane znajdowały się w powyższym wykazie.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie
w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania w I i II instancji. Pismem z 3 kwietnia 2025 r. wystąpiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
3.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
3.3. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych
w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować
z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i prowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko co do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).
3.4. Bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W sprawie nie było okolicznością sporną, że dane skarżącego zostały umieszczone w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany (art. 100 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 187 pkt 8 i art. 104 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519, ze zm.; dalej: u.o.c.), na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie z 21 września 2022 r. (sygn. akt IV K 561/22), którym skazano skarżącego na podstawie art. 209 § 1 k.k. na karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na okres trzech lat. Wpis w wykazie został dokonany w dniu 27 sierpnia 2023 r. i obowiązuje do 13 marca 2026 r. W niniejszej sprawie jedyną i wystarczającą przesłanką odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP było wpisanie do omawianego wykazu. W zaistniałym stanie faktycznym organ mógł jedynie stwierdzić, że obowiązuje wpis danych cudzoziemca do wykazu, a następnie na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 2 u.o.c. wydać decyzję o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Decyzja ta jest decyzją związaną, co oznacza, że organ nie posiada luzu decyzyjnego pozwalającego na wybór w sposobie rozstrzygnięcia. Ustawodawca nie przewidział bowiem w takim przypadku możliwości innego rozstrzygnięcia i odmowa udzielenia zezwolenia jest obligatoryjna. Podkreślić trzeba, że organ odmawiając udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 2 lub 3 u.o.c nie może samodzielnie ustalać, czy dane zostały umieszczone w wykazie zgodnie z prawem lub czy niezgodnie z przepisami prawa są przechowywane. W świetle przepisów regulujących funkcjonowanie wykazu, dopóki dane cudzoziemca nie zostaną w odpowiednim trybie z niego usunięte, to organy prowadzące postępowania, w których stosuje się przepisy prawa materialnego, które łączą z obowiązywaniem wpisu danych do wykazu określone skutki prawne, powinny okoliczność obowiązywania wpisu danych uwzględniać. W sprawie usunięcia danych zawartych w wykazie przewidziane jest odrębne postępowanie, uregulowane w art. 444 ustawy o cudzoziemcach (por. np. wyrok NSA z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 4045/19; wyrok NSA z 13 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 1149/23; wyrok NSA z 5 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 89/25 - CBOSA).
3.5. Bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 144 ust. 1 u.o.c. Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż we wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy skarżący podał jako cel udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy "inne okoliczności" (art. 187 pkt 8 u.o.c.),
a nie "podjęcie lub kontynuacja studiów" (art. 144 ust. 1 u.o.c.).
3.6. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 36 § 1 k.p.a. Kwestie dotyczące ewentualnego naruszenia przepisów postępowania dotyczących terminów rozpoznawania spraw mogły być podnoszone w ramach skargi na bezczynność lub przewlekłość (art. 3 ust. 2 pkt 8 p.p.s.a.), a nie w ramach skargi na decyzję administracyjną (art. 3 ust. 2 pkt 1 p.p.s.a.).
3.7. W nawiązaniu do podniesionych na rozprawie 19 listopada 2025 r. przez pełnomocnika skarżącego argumentów dotyczących potrzeby ochrony życia rodzinnego oraz praw dziecka (skarżący posiada dwoje nieletnich dzieci z obywatelką Polski, z którą jest rozwiedziony), podnieść należy, że okoliczności te nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie z uwagi na obligatoryjność zastosowania przez organy art. 100 ust. 1 pkt 2 u.o.c. Zastosowanie tego przepisu nie zostało bowiem wyłączone w odniesieniu do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy składanego na podstawie art. 187 pkt 8 u.o.c. Inaczej natomiast rzecz kształtuje się w odniesieniu do wniosków pobytowych wskazanych w art. 187 pkt 6 i 7 u.o.c. (zob. art. 191 ust. 1 pkt 4 u.o.c.). Kwestie związane z ochroną życia rodzinnego oraz ochroną praw dziecka odgrywają również istotną rolę w postępowaniu dotyczącym zobowiązania do powrotu (zob. art. 348 pkt 2 i 3 w zw. z art. 356 ust. 1 pkt 1 u.o.c.). Równocześnie należy zastrzec, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może w niniejszej sprawie przesądzać, czy wskazane wyżej uprawnienia powinny być przyznane skarżącemu. Ocena w tej kwestii powinna być w pierwszej kolejności dokonana przez organy administracji publicznej w stosownym postępowaniu administracyjnym (por. np. wyrok NSA z 1 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 2830/21, CBOSA).
3.8. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.