Orzeczenie · 2025-11-19

II OSK 1235/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-19
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcypobyt czasowydecyzja administracyjnaskarga kasacyjnawykaz osób niepożądanychustawa o cudzoziemcachNSApostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną H. S., obywatela Republiki Turcji, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący kasacyjnie zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy, naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 144 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach) oraz przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., art. 36 § 1 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bada jedynie przesłanki nieważności postępowania, których w tym przypadku nie stwierdzono. Sąd wskazał również, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 193 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, NSA stwierdził, że nie były one zasadne. Kluczową przesłanką odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy było umieszczenie danych skarżącego w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany, na podstawie wyroku skazującego. Sąd podkreślił, że decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia w takiej sytuacji jest decyzją związaną i obligatoryjną, a organy nie mogą samodzielnie oceniać legalności wpisu do wykazu. Kwestie usunięcia danych z wykazu wymagają odrębnego postępowania. Zarzut naruszenia art. 144 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach również okazał się bezzasadny, ponieważ skarżący podał we wniosku cel pobytu jako "inne okoliczności", a nie "podjęcie lub kontynuacja studiów". Naruszenie art. 36 § 1 k.p.a. dotyczące terminów rozpoznawania spraw nie mogło być podnoszone w ramach skargi na decyzję administracyjną, lecz wymagałoby wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość. Sąd odniósł się również do argumentów dotyczących ochrony życia rodzinnego i praw dziecka, podniesionych na rozprawie. Stwierdził, że okoliczności te nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie z uwagi na obligatoryjność zastosowania art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, który nie został wyłączony dla wniosków składanych na podstawie art. 187 pkt 8 u.o.c. Sąd zaznaczył, że ocena tych kwestii powinna być dokonana przez organy administracji w stosownym postępowaniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie obligatoryjności odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w przypadku wpisu do wykazu osób niepożądanych, niezależnie od innych okoliczności życiowych, oraz wskazanie właściwej drogi proceduralnej dla zarzutów dotyczących zwłoki w postępowaniu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wpisu do wykazu osób niepożądanych i nie przesądza o możliwości uzyskania innych form pobytu lub ochrony.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wpisanie cudzoziemca do wykazu osób niepożądanych na terytorium RP stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, nawet w sytuacji, gdy skarżący podnosi argumenty dotyczące życia rodzinnego i praw dziecka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wpisanie do wykazu osób niepożądanych jest obligatoryjną przesłanką do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, a decyzja organu w tym zakresie jest związana. Okoliczności dotyczące życia rodzinnego i praw dziecka nie wyłączają zastosowania tej przesłanki w przypadku wniosków składanych na podstawie art. 187 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy z powodu wpisu do wykazu osób niepożądanych jest decyzją związaną, co oznacza brak luzu decyzyjnego organu. Organ nie może samodzielnie oceniać legalności wpisu, a jego usunięcie wymaga odrębnego postępowania. Argumenty dotyczące życia rodzinnego nie mają zastosowania w tym konkretnym przypadku, gdyż nie wyłączają obligatoryjności zastosowania art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.

Czy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku zebrania materiału dowodowego i zwłoki w załatwieniu sprawy, mogą być skutecznie podnoszone w skardze kasacyjnej od decyzji administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące zwłoki w załatwieniu sprawy powinny być podnoszone w ramach skargi na bezczynność lub przewlekłość, a nie w skardze na decyzję administracyjną. Zarzuty dotyczące braku zebrania materiału dowodowego okazały się bezzasadne w kontekście obligatoryjności odmowy udzielenia zezwolenia.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że kwestie związane z terminami rozpoznawania spraw należą do zakresu skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, a nie skargi na decyzję administracyjną. W odniesieniu do zarzutów proceduralnych dotyczących materiału dowodowego, sąd uznał je za bezzasadne w świetle obligatoryjności odmowy udzielenia zezwolenia.

Czy sąd administracyjny może samodzielnie oceniać legalność wpisu cudzoziemca do wykazu osób niepożądanych na terytorium RP w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na pobyt?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na pobyt nie może samodzielnie oceniać legalności wpisu do wykazu osób niepożądanych. Kwestie te wymagają odrębnego postępowania.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że dopóki dane cudzoziemca nie zostaną usunięte z wykazu w odpowiednim trybie, organy prowadzące postępowania powinny uwzględniać obowiązywanie wpisu. Usunięcie danych z wykazu jest przedmiotem odrębnego postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną H. S. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (20)

Główne

u.o.c. art. 100 § 1 pkt 2

Ustawa o cudzoziemcach

Wpisanie cudzoziemca do wykazu osób, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany, stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

Pomocnicze

u.o.c. art. 187 § pkt 8

Ustawa o cudzoziemcach

Cel wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy jako "inne okoliczności".

u.o.c. art. 144 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Przepis dotyczący zezwolenia na pobyt czasowy w celu podjęcia lub kontynuacji studiów, który nie miał zastosowania w sprawie.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.c. art. 444

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 191 § 1 pkt 4

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 348 § pkt 2 i 3

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 356 § 1 pkt 1

Ustawa o cudzoziemcach

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k. art. 209 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpisanie cudzoziemca do wykazu osób niepożądanych na terytorium RP stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. • Decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy z powodu wpisu do wykazu osób niepożądanych jest decyzją związaną. • Kwestie dotyczące życia rodzinnego i praw dziecka nie wyłączają zastosowania art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach w przypadku wniosków składanych na podstawie art. 187 pkt 8 u.o.c. • Zarzuty dotyczące zwłoki w załatwieniu sprawy powinny być podnoszone w ramach skargi na bezczynność lub przewlekłość.

Odrzucone argumenty

Nierozpoznanie istoty sprawy przez WSA. • Obraza przepisów prawa materialnego (art. 144 ust. 1 u.o.c.). • Obraza przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) poprzez niezebranie i nierozważenie materiału dowodowego. • Naruszenie art. 36 § 1 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w terminie. • Naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków i dowolną ocenę materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja ta jest decyzją związaną, co oznacza, że organ nie posiada luzu decyzyjnego pozwalającego na wybór w sposobie rozstrzygnięcia. • Ustawodawca nie przewidział bowiem w takim przypadku możliwości innego rozstrzygnięcia i odmowa udzielenia zezwolenia jest obligatoryjna. • W świetle przepisów regulujących funkcjonowanie wykazu, dopóki dane cudzoziemca nie zostaną w odpowiednim trybie z niego usunięte, to organy prowadzące postępowania [...] powinny okoliczność obowiązywania wpisu danych uwzględniać. • Kwestie dotyczące ewentualnego naruszenia przepisów postępowania dotyczących terminów rozpoznawania spraw mogły być podnoszone w ramach skargi na bezczynność lub przewlekłość [...], a nie w ramach skargi na decyzję administracyjną.

Skład orzekający

Grzegorz Rząsa

sprawozdawca

Paweł Miładowski

członek

Tomasz Bąkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w przypadku wpisu do wykazu osób niepożądanych, niezależnie od innych okoliczności życiowych, oraz wskazanie właściwej drogi proceduralnej dla zarzutów dotyczących zwłoki w postępowaniu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wpisu do wykazu osób niepożądanych i nie przesądza o możliwości uzyskania innych form pobytu lub ochrony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z prawem pobytu cudzoziemców w Polsce i konsekwencjami wpisu do wykazu osób niepożądanych. Pokazuje, jak przepisy prawa mogą być rygorystycznie stosowane, nawet w kontekście życia rodzinnego.

Wpis do rejestru niepożądanych uniemożliwia pobyt w Polsce – nawet dla ojca z polskimi dziećmi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst