II OSK 1234/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. W. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej Mielna w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP). Skarżący zarzucał, że MPZP, przewidując dla jego działek rolnych przeznaczenie rolnicze z wykluczeniem zabudowy, jest sprzeczny ze studium uwarunkowań, które dopuszczało zabudowę zagrodową na terenach oznaczonych symbolem R2. Sąd I instancji uznał, że studium nie jest aktem prawa miejscowego, a jego ustalenia są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Sąd wyjaśnił, że dopuszczenie zabudowy zagrodowej w studium nie oznacza obowiązku jej realizacji na każdym terenie, a plan miejscowy precyzuje te ustalenia. W ocenie Sądu, organ planistyczny miał prawo wyznaczyć w planie miejsca pod zabudowę zagrodową, jednocześnie zachowując rolny charakter pozostałego obszaru i zakaz zabudowy na działkach skarżącego, który nie prowadzi gospodarstwa rolnego, a jego działki nie spełniają kryteriów dla zabudowy zagrodowej. NSA podzielił stanowisko WSA, oddalając skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że prawo własności nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom wynikającym z planowania przestrzennego. NSA uznał, że organ gminy działał w granicach władztwa planistycznego, a ustalenia planu miejscowego nie naruszały ustaleń studium. Sąd odrzucił również argumentację skarżącego dotyczącą definicji zabudowy zagrodowej oraz odwołanie do innego wyroku WSA, który nie był prawomocny. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja relacji między studium uwarunkowań a miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zasada władztwa planistycznego gminy, ograniczenia prawa własności w kontekście planowania przestrzennego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i interpretacji konkretnych zapisów studium i planu. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie studium jest bardziej szczegółowe lub plan zawiera inne zapisy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje przeznaczenie rolnicze z wykluczeniem zabudowy na terenie oznaczonym w studium uwarunkowań jako teren rolny z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej, jest zgodny z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, plan jest zgodny z prawem, ponieważ dopuszczenie zabudowy zagrodowej w studium nie obliguje do jej realizacji na każdej działce, a organ planistyczny ma prawo zachować rolny charakter terenu, uwzględniając lokalne uwarunkowania i potrzeby.
Uzasadnienie
Studium uwarunkowań jest aktem ogólnym, a plan miejscowy precyzuje jego ustalenia. Organ planistyczny ma prawo dokonać interpretacji ustaleń studium w ramach władztwa planistycznego, o ile nie narusza to ich istoty. W tym przypadku, brak prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego i wielkość działek uzasadniały zachowanie rolnego charakteru terenu.
Czy organ planistyczny, uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, naruszył prawo własności skarżącego (art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 140 K.c.) poprzez ograniczenie możliwości zabudowy na jego nieruchomościach rolnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie naruszył prawa własności, ponieważ ograniczenia wynikające z planowania przestrzennego są dopuszczalne, a w tym przypadku były uzasadnione i zgodne z prawem.
Uzasadnienie
Prawo własności nie jest prawem absolutnym i może podlegać ograniczeniom, zwłaszcza w kontekście planowania przestrzennego. Władztwo planistyczne gminy, realizowane zgodnie z prawem, może prowadzić do takich ograniczeń, które nie naruszają istoty prawa własności.
Przepisy (10)
Główne
u.p.z.p. art. 9 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, jednak nie oznaczają prostego przenoszenia ustaleń studium do planu. W ramach władztwa planistycznego dopuszczalna jest interpretacja ustaleń studium.
u.p.z.p. art. 20 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium.
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia planu miejscowego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 27
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 w związku z art. 27 oraz art. 9 ust. 4 u.p.z.p. przez błędną interpretację i przyjęcie, że nie doszło do naruszenia tych przepisów przy sporządzaniu planu miejscowego. • Zarzut naruszenia art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 140 K.c. przez niezastosowanie i naruszenie prawa własności skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania nie jest aktem prawa miejscowego. • Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. • Dopuszczenie zabudowy zagrodowej w studium nie musi oznaczać, iż możliwa jest realizacja takiej zabudowy w każdym miejscu na terenie. • Prawo własności nie jest prawem absolutnym i może doznawać ograniczeń, czego doskonałym przykładem są normy planistyczne. • W ramach przyznanego gminie władztwa planistycznego na tym etapie planowania następuje dopuszczalna prawem interpretacja ustaleń studium.
Skład orzekający
Marzenna Linska-Wawrzon
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Magdalena Dobek-Rak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między studium uwarunkowań a miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zasada władztwa planistycznego gminy, ograniczenia prawa własności w kontekście planowania przestrzennego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i interpretacji konkretnych zapisów studium i planu. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie studium jest bardziej szczegółowe lub plan zawiera inne zapisy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu konfliktów między właścicielami gruntów a planowaniem przestrzennym, a także relacji między ogólnymi wytycznymi (studium) a szczegółowymi regulacjami (plan miejscowy). Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Czy dopuszczenie zabudowy w studium planistycznym gwarantuje jej realizację? NSA wyjaśnia granice władztwa planistycznego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.