II OSK 1232/25

II OSK 1232/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Rząsa
Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Sawuła
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SAB/Kr 235/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2025-01-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 183 § 2 pkt 3, art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 31 § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2025 r. sygn. akt II SAB/Kr 235/24 w sprawie ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie w przedmiocie rozpoznania wniosku o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2025 r., sygn. akt II SAB/Kr 235/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] (dalej: "skarżący") na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie (dalej: "SKO" bądź "organ") polegającą na nierozpoznaniu wniosku o wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, stwierdził bezczynność organu (pkt I), która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II), zobowiązał organ do wydania aktu w terminie miesiąca od dnia doręczenia mu odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III) oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt IV). Wyrok ten, postanowieniem z dnia 6 lutego 2025 r., został sprostowany w części dotyczącej sygnatury akt sprawy.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że we wniosku z dnia 31 sierpnia 2024 r. skierowanym do SKO skarżący domagał się wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 20 listopada 2023 r., znak: GKPOS.6733.1.11.2023 o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej P. sp. z o.o. w miejscowości [...]. Pismem z dnia 19 września 2024 r., nr SKO.ZP/415/324/2024 SKO poinformowało skarżącego o braku podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu.
Następnie Sąd stwierdził, że wobec braku wydania postanowienia skarżący złożył do WSA w Krakowie skargę na bezczynność organu, w której domagał się zobowiązania SKO do rozpoznania wniosku z 31 sierpnia 2024 r. zgodnie z przepisami prawa w zakresie objętym żądaniem w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz zwrot kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych, a w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując, że sprawa została załatwiona w terminie i nie ma podstaw do przypisania mu bezczynności.
Według Sądu pierwszej instancji organ był zobowiązany do wydania postanowienia w oparciu o art. 31 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, ze zm.; dalej: "K.p.a."), a tego nie uczynił. W efekcie, na zasadzie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), stwierdził, że SKO dopuściło się bezczynności w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z 31 sierpnia 2024 r. Uznał jednak, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.), ponieważ organ zareagował szybko na wniosek skarżącego informując go o braku podstaw do wszczęcia postępowania, choć w nieodpowiedniej formie. Jednocześnie Sąd zobowiązał organ do wydania aktu w terminie miesiąca od dnia doręczenia mu odpisu prawomocnego wyroku (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). O kosztach orzekł zgodnie z art. 200 w związku z art. 206 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło SKO, reprezentowane przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut nieważności postępowania, określonej w art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a., z uwagi na wydanie wyroku w sprawie, w której uprzednio WSA w Krakowie w dniu 22 stycznia 2025 r. wydał wyrok, sygn. akt II SAB/Kr 234/24, który dotyczy tego samego przedmiotu postępowania oraz jest następstwem skargi na bezczynność organu tego samego podmiotu.
W oparciu o tę podstawę SKO wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, przeprowadzenie dowodu z odpisu wyroku WSA w Krakowie z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt: II SAB/Kr 234/24 na okoliczność uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd i wyrokowania po raz drugi w tym samym przedmiocie. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 24 września 2025 r. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz sprostowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku przez wskazanie w części wstępnej, że skarżący wniósł skargę na bezczynność organu w przedmiocie wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z 3 października 2023 r., znak WPP-III.6733.10.2023 o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej P. Sp. z o.o. w miejscowości [...] przy ul. [...], nie zaś decyzji Wójta Gminy [...] z 20 listopada 2023 r., znak: GKPOS.6733.1.11.2023 o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej P. sp. z o.o. w miejscowości [...], gm. [...], jak błędnie wskazał Sąd pierwszej instancji. Stanowi to oczywistą omyłkę pisarską.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę z uwagi na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określoną w art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a., według której nieważność postępowania zachodzi, jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona.
Z akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o sygn. II SAB/Kr 234/24, przedstawionych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w trakcie niniejszej kontroli instancyjnej, wynika, że tamtejszy Sąd, po rozpoznaniu skargi skarżącego na bezczynność SKO polegającą na nierozpoznaniu wniosku skarżącego z 31 sierpnia 2024 r. o wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z 20 listopada 2023 r., znak: GKPOS.6733.1.11.2023 o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - budowy stacji bazowej telefonii komórkowej P. sp. z o.o. w miejscowości [...], gm. [...], wyrokiem z dnia 22 stycznia 2025 r. stwierdził bezczynność tego organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał organ do wydania aktu w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Wyrok ten uprawomocnił się i z mocy art. 170 P.p.s.a. wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również Naczelny Sąd Administracyjny.
Tymczasem w niniejszej sprawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 stycznia 2025 r., sygn. akt II SAB/Kr 235/24 Sąd, po rozpoznaniu innej skargi skarżącego na bezczynność SKO, również stwierdził bezczynność tego organu polegającą na nierozpoznaniu wniosku o wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał organ do wydania aktu w terminie miesiąca od dnia doręczenia mu odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku zaś wskazał, że chodzi o bezczynność SKO przez nierozpoznanie wniosku skarżącego z 31 sierpnia 2024 r. o wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z 20 listopada 2023 r., znak: GKPOS.6733.1.11.2023 o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - budowy stacji bazowej telefonii komórkowej P. sp. z o. o. w miejscowości [...], gm. [...]. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji wydał po raz drugi rozstrzygnięcie w tożsamo podmiotowej i przedmiotowej sprawie już osądzonej, przez co doprowadził do ziszczenia się przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego z art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a.
Podkreślić przy tym należy, że dla nieważności postępowania w rozumieniu tego przepisu nie ma znaczenia, która skarga została wniesiona do sądu jako pierwsza, na co słusznie zwrócono uwagę w piśmiennictwie (zob. B. Dauter, [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2024, art. 183, teza 27). Irrelewantne są również przyczyny takiego stanu rzeczy, np. że doszło do pomyłki.
Dokonując oceny wniesionej przez organ skargi kasacyjnej, w kontekście sugestii skarżącego zawartej w piśmie z 24 września 2025 r., należy stwierdzić, że brak jest podstaw do sprostowania omyłki, niedokładności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób żądany przez skarżącego. Przepis art. 156 § 1 P.p.s.a. przewiduje, że sprostowaniu mogą podlegać niedokładności, błędy pisarskie, rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Tryb ten służy do usunięcia wad nieistotnych dla rozstrzygnięcia, gdy nieprawidłowość ma charakter oczywisty. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem NSA, taka sytuacja nie ma miejsca. W żadnym fragmencie uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie ma wymowy o skardze na bezczynność SKO polegającą na nierozpoznaniu wniosku skarżącego o wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta z 3 października 2023 r., znak WPP-III.6733.10.2023 o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - budowy stacji bazowej telefonii komórkowej w miejscowości [...] przy ul. [...], na części działki nr [...] w obrębie [...]. Jest natomiast wyraźne stwierdzenie odnoszące się do decyzji Wójta z 20 listopada 2023 r., znak: GKPOS.6733.1.11.2023. Potraktowanie przez Sąd pierwszej instancji skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia żądania uruchomienia z urzędu postępowania nieważnościowego dotyczącego w istocie innej decyzji (niezgodnie z intencją skarżącego i rejestracją skargi) nie może być zakwalifikowane jako oczywista omyłka, błąd pisarski, czy też niedokładność podlegająca rektyfikacji w trybie art. 156 § 1 P.p.s.a. Nieprawidłowość ta nie ma charakteru oczywistego, której stwierdzenie nie wymaga analizy akt sprawy (sądowych i administracyjnych).
Poglądu tego nie zmienia zarówno fakt niepowołania w sentencji zaskarżonego wyroku decyzji, w stosunku do której na żądanie skarżącego miało zostać wszczęte z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności, zaś SKO pozostaje bezczynny, jak i treść zarządzenia Przewodniczącego z dnia 20 listopada 2024 r. o rejestracji skargi na bezczynność, przekazanej przez organ wraz z odpowiedzią na tę skargę i aktami sprawy.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.
Jednocześnie na mocy art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego mając na uwadze, że skarżący nie przyczynił się do podjęcia wadliwego wyroku przez Sąd pierwszej instancji.
Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., jako że organ, który ją wniósł zrzekł się rozprawy, a strona w czternastodniowym terminie nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji rozpozna więc sprawę ze skargi skarżącego na bezczynność SKO, zgodnie z rejestracją, a zatem w przedmiocie nierozpoznania wniosku skarżącego z 30 sierpnia 2024 r. o wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta z 3 października 2023 r., nr 30/C/2023 (znak WPP-III.6733.10.2023) o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - budowy stacji bazowej telefonii komórkowej w miejscowości [...] przy ul. [...] na działce nr [...].