II OSK 1232/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. B. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jej skargę na postanowienie Lubelskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) o niedopuszczalności odwołania. Odwołanie dotyczyło pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 28 lipca 2022 r. Skarżąca zarzucała Sądowi I instancji naruszenie przepisów poprzez uznanie, że pismo PINB było czynnością materialno-techniczną, na którą nie przysługuje odwołanie, podczas gdy w jej ocenie było to postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że Sąd Wojewódzki zasadnie oddalił skargę. NSA podkreślił, że pismo PINB z 28 lipca 2022 r. miało charakter informacyjny, a nie stanowiło postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W związku z tym odwołanie było niedopuszczalne. Sąd odwoławczy nie zgodził się jednak z częścią uzasadnienia Sądu Wojewódzkiego dotyczącą wykładni art. 53a Prawa budowlanego, opowiadając się za interpretacją, która dopuszcza wszczynanie postępowań legalizacyjnych i naprawczych na wniosek strony, a nie tylko z urzędu, ze względu na konieczność ochrony praw osób trzecich i zgodność z Konstytucją RP. Mimo tej rozbieżności interpretacyjnej, NSA uznał, że w konkretnej sprawie rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego było prawidłowe, a skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 53a Prawa budowlanego w kontekście ochrony praw stron postępowania administracyjnego oraz zasady sprawiedliwości proceduralnej i konstytucyjnych gwarancji ochrony własności.
Dotyczy specyficznej sytuacji interpretacji przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. w kontekście pisma organu nadzoru budowlanego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pismo organu nadzoru budowlanego informujące o braku podstaw do wszczęcia postępowania jest postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a., czy też czynnością materialno-techniczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pismo organu nadzoru budowlanego informujące o ustaleniach poczynionych wskutek czynności sprawdzających i braku podstaw do wszczęcia postępowania ma charakter informacyjny, a nie stanowi postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że treść pisma z 28 lipca 2022 r. wyraźnie wskazywała na przekazanie informacji dotyczących robót, a nie na wydanie postanowienia podlegającego zaskarżeniu. W związku z tym odwołanie było niedopuszczalne.
Czy art. 53a Prawa budowlanego wyłącza możliwość wszczęcia postępowania legalizacyjnego lub naprawczego na wniosek strony, czy też postępowania te mogą być wszczynane również z inicjatywy podmiotu posiadającego interes prawny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 53a Prawa budowlanego nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania legalizacyjnego lub naprawczego na wniosek strony posiadającej interes prawny. Interpretacja językowa przepisu, która prowadziłaby do wykluczenia takiej możliwości, jest sprzeczna z zasadami konstytucyjnymi i systemem ochrony praw jednostki.
Uzasadnienie
NSA opowiedział się za wykładnią art. 53a Prawa budowlanego uwzględniającą kontekst systemowy i funkcjonalny, zgodnie z którą przepis ten nie reguluje przypadku, gdy wszczęcia postępowania żąda osoba mająca interes prawny. Wykluczenie wnioskowego trybu wszczynania postępowań prowadziłoby do osłabienia ochrony osób trzecich i byłoby niezgodne z Konstytucją RP.
Przepisy (12)
Główne
Pb art. 53a
Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 182
Kodeks postępowania administracyjnego
Pb art. 5 § ust. 1
Prawo budowlane
Pb art. 28 § ust. 2
Prawo budowlane
Pb art. 34 § ust. 3 pkt 1 lit. e
Prawo budowlane
Pb art. 35 § ust. 1 pkt 1 lit d i pkt 2
Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo PINB z dnia 28 lipca 2022 r. miało charakter informacyjny, a nie stanowiło postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. • Odwołanie od pisma informacyjnego jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Pismo PINB z dnia 28 lipca 2022 r. było postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. • Sąd I instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez nienależyte rozważenie zarzutu naruszenia art. 134 k.p.a. • Sąd I instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez nienależyte rozważenie zarzutu naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. • Sąd I instancji naruszył art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy istniał substrat zaskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
pismo to stanowi czynność materialno-techniczną, na która nie przysługuje odwołanie • pismo to jest w istocie swej postanowieniem wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. • nie można było zakwalifikować go jako przewidzianego w art. 61a § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania • od pisma o charakterze informacyjnym nie przysługuje środek odwoławczy • brak było w sprawie przesłanek, by zakwalifikować pismo z 28 lipca 2022 r. jako postanowienie z art. 61a § 1 k.p.a. • nie można się zgodzić z wyrażonym w orzecznictwie poglądem, iż brak jest przesłanek, aby w ramach wykładni art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego odstąpić od jego językowego znaczenia • prokonstytucyjnej wykładni art. 53a ust. 1 (art. 72a) Prawa budowlanego należy dojść do wniosku, że niezależnie od unormowania zawartego w tym przepisie, podmioty uprawnione w myśl art. 28 k.p.a. zachowały prawo inicjowania postępowań w sprawach robót budowlanych prowadzonych z naruszeniem prawa.
Skład orzekający
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Gdesz
sędzia del. WSA
Tomasz Zbrojewski
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 53a Prawa budowlanego w kontekście ochrony praw stron postępowania administracyjnego oraz zasady sprawiedliwości proceduralnej i konstytucyjnych gwarancji ochrony własności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji interpretacji przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. w kontekście pisma organu nadzoru budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie porusza ważną kwestię interpretacji przepisów Prawa budowlanego, która ma bezpośredni wpływ na możliwość ochrony praw obywateli przed samowolą budowlaną. Wykładnia prokonstytucyjna i systemowa przepisów jest kluczowa dla zrozumienia zakresu uprawnień stron postępowania.
“Czy można zablokować samowolę budowlaną? NSA wyjaśnia, jak interpretować przepisy Prawa budowlanego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.