II OSK 1230/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie, potwierdzając legalność nakazu rozbiórki utwardzenia z kostki brukowej, które było niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa P. sp. j. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę utwardzenia z kostki brukowej. NSA uznał, że utwardzenie wykonane na działce nr [...] było niezgodne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwiało jego legalizację w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że postępowanie planistyczne dotyczące zmiany planu nie miało wpływu na ocenę legalności samowoli budowlanej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Przedsiębiorstwa P. sp. j. T. G., B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę utwardzenia z kostki brukowej i betonu na działce nr [...]. Skarżący zarzucali organom nadzoru budowlanego naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę dowodów i przedwczesne orzeczenie o nakazie rozbiórki, wskazując na toczące się postępowanie w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. WSA w Lublinie oddalił skargę, stwierdzając, że utwardzenie nie było zgodne z obowiązującym planem, co uniemożliwiało jego legalizację w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że ocena legalności samowoli budowlanej musi być dokonana według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji, a wszczęcie procedury zmiany planu nie wpływa na ten obowiązek. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione, w szczególności zarzut naruszenia art. 48 Prawa budowlanego, gdyż postępowanie toczyło się w trybie art. 50 i 51 tej ustawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie procedury zmiany planu nie ma wpływu na ocenę legalności samowoli budowlanej według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji.
Uzasadnienie
Ocena zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym musi być dokonana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydawania decyzji. Zmiana planu jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, a postępowanie planistyczne nie obliguje do podjęcia finalnej uchwały.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (18)
Główne
Prawo budowlane art. 51 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
Prawo budowlane art. 48 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Sąd podkreślił, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, gdyż postępowanie toczyło się w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 29 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 3 § pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 50 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 51 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 51 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 162
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność wykonanego utwardzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Brak możliwości legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego z uwagi na niezgodność z planem. Niezwiązanie sądu i organów administracji postępowaniem planistycznym dotyczącym zmiany planu miejscowego.
Odrzucone argumenty
Przedwczesność decyzji o nakazie rozbiórki z uwagi na wszczęcie procedury zmiany planu miejscowego. Niewłaściwa ocena dowodów i materiału dowodowego przez organy nadzoru budowlanego. Uznanie utwardzenia za element służący działalności rolniczej, zgodny z planem miejscowym.
Godne uwagi sformułowania
Ocena zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym dokonuje się według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydawania decyzji. Zmiana studium i przyjęcie nowego planu miejscowego są zdarzeniami przyszłymi i niepewnymi. Organom administracji nie mają też obowiązku zawieszenia postępowania do czasu uchwalenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego uregulowania będą korzystniejsze dla inwestora.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Miładowski
sędzia
Grzegorz Antas
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że postępowanie legalizacyjne w budownictwie opiera się na stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania, a wszczęcie procedury zmiany planu miejscowego nie wpływa na ten obowiązek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności z planem miejscowym i braku możliwości legalizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę prawa budowlanego dotyczącą oceny zgodności z planem miejscowym i wpływu zmian planistycznych na postępowanie administracyjne. Jest to istotne dla praktyków.
“Zmiana planu miejscowego nie wstrzyma nakazu rozbiórki samowoli budowlanej.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1230/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-02-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Antas Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Miładowski Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Lu 460/20 - Wyrok WSA w Lublinie z 2020-12-15 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1186 art. 51 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 2096 art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 151. art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa P. sp. j. T. G., B. G. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Lu 460/20 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa P. sp. j. T. G., B. G. z siedzibą w M. oraz B. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 25 maja 2020 r. znak ZOA-VIII.7721.31.2020 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 460/20 oddalił skargę P. Spółki jawnej T. G., B. G. z siedzibą w M. oraz B. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 25 maja 2020 r., znak: ZOA-VIII.7721.31.2020, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdniku (dalej także: PINB) z 19 marca 2020 r., znak: PINB.5160/13-E/19, nakazującą T. i B. G. rozbiórkę zrealizowanego utwardzenia z kostki brukowej i betonu na działce nr [...] w [...]. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. T. i B. G. w 2018 r. na działce nr [...] i nr [...] w [...]. wykonali roboty budowlane polegające na utwardzeniu kostką brukową i betonem, przy czym utwardzenie objęło ok. 95% działki nr [...] oraz około 5% działki nr [...]. PINB w prowadzonym postępowaniu legalizacyjnym uznał, że nie zachodzą przesłanki umożliwiające legalizację samowoli budowlanej na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, ponieważ prowadzone na działce nr [...] roboty budowlane są niezgodne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w [...]. z [...] r. (Dz. U. Woj. Lub. z [...]), zmienionego uchwałą Rady Gminy [...]. Nr [...] z [...] r. (Dz. U. Woj. Lub. nr [...]) oraz uchwałą Rady Gminy [...]. Nr [...] z [...] r. (Dz. U. Woj. Lub. z [...]). Utwardzenie to zostało wykonane przy istniejącym budynku gospodarczym, jako uzupełnienie przeznaczenia podstawowego tej działki. Natomiast utwardzenie wykonane na działce nr [...] jest niezgodne z tym planem. Według planu, działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolami T11RP (na terenie bazy RSP), dla której dopuszcza się adaptację z możliwością rozbudowy na posiadanym terenie i zakazem zwiększania strefy uciążliwości od strony północnej, południowej i wschodniej. PINB uznał, że skoro nie ma możliwości wykazania zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi w dacie rozstrzygania sprawy, nie ma podstaw do ich legalizacji. Z uwagi na tę okoliczność jedyną formą przywrócenia stanu zgodnego z prawem jest nakaz rozbiórki, w myśl art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej także: WINB) decyzją z 25 maja 2020 r., znak: ZOA-VIII.7721.31.2020, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem WINB, prace nad zmianą planu miejscowego nie mają wpływu na postępowanie w przedmiocie ustalenia legalności opisanego utwardzenia działki, gdyż w przypadku obowiązywania planu jest możliwe rozstrzygniecie sprawy i wydanie decyzji. Badając warunki legalizacji wykonanych robót w trybie art. 50 i 51 Prawa budowalnego, organ ocenia, czy obiekt jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania. Stąd też ewentualne przyszłe uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego nie może mieć wpływu na tok postępowania administracyjnego w prowadzonym przed organem nadzoru budowlanego postępowaniu, tym bardziej, że zmiana planu jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym. Skargę na powyższą decyzję wnieśli P. Spółka Jawna T. G., B. G. oraz B. G., domagając się jej uchylenia w całości jak i uchylenia decyzji ją poprzedzającej. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Według Sądu, zasadnicza część zarzutów skargi była całkowicie nieuzasadniona, albowiem wszystkie w zasadzie zarzuty skargi koncentrowały się na stwierdzeniu, że wydane w niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji są niezgodne z prawem, gdyż organy te wadliwie, to jest co najmniej przedwcześnie, orzekły o nakazie rozbiórki opisanego utwardzenia z kostki brukowej i betonu – na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Uwadze skarżących uszło, że decyzje organów nadzoru orzekających w sprawie nie zostały wydane w oparciu o ten przepis, lecz w odrębnym trybie legalizacji robót budowalnych określonym w art. 50 i 51 tej ustawy, do którego przepis art. 48 Prawa budowlanego nie ma w żadnym zakresie zastosowania. Mając powyższe na względzie, Sąd, niezwiązany – z mocy art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej: P.p.s.a.) – zarzutami i treścią wniesionej skargi, ocenił legalność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji także w części nieobjętej zarzutami skargi oraz doszedł do wniosku, że decyzje te nie naruszają prawa. Sąd stwierdził, że z ustalonych przez organy obu instancji okoliczności faktycznych wynika, że wykonane przez inwestora prace budowlane polegały na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego (na którego wykonanie do 27 czerwca 2015 r. wymagane było zgłoszenie). Z przepisu tego nie wynika, na czym ma polegać utwardzenie powierzchni gruntu i jakim celom może służyć. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych w rozumieniu powołanego przepisu stanowi urządzenie budowlane, o jakim mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Jest to więc urządzenie techniczne, które jest związane z innym obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Urządzenie budowlane według art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego ze swej istoty musi pozostawać w związku funkcjonalnym z określonym obiektem budowlanym, w stosunku do którego spełnia funkcję służebną, umożliwiającą prawidłowe użytkowanie tego obiektu. Dlatego też wyznacznikiem rozumienia utwardzenia powierzchni gruntu na działce budowlanej będącego urządzeniem budowlanym jest jego funkcja, polegająca na przyporządkowaniu tego urządzenia celom związanym ze sposobem korzystania z działki budowlanej (zob. powołany przez WINB wyrok NSA z 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1283/11). Sąd zauważył, że priorytetem dla ustawodawcy jest dążenie do legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, nie zaś zastosowanie dotkliwej sankcji w postaci nakazania jego rozbiórki, nie można jednak tracić z pola widzenia, że legalizacja ta następuje z zachowaniem ściśle określonych w ustawie warunków, wymienionych w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Przepis art. 51 Prawa budowlanego, stosowany jest w sytuacji wykonywania robót budowlanych w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (pkt 1) lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2), lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego (pkt 3), lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (pkt 4). Wówczas organ nadzoru budowlanego, w zależności od stwierdzonego naruszenia prawa, ma do dyspozycji następujące, wskazane w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego rozstrzygnięcia: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W ocenie Sądu, prawidłowo stwierdziły organy, że legalizacja wykonanego przez inwestora utwardzenia działki jest możliwa jedynie w razie spełnienia przesłanki zgodności wykonanych robót z przepisami z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, w tym z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione warunki legalizacji wykonanych robót – w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, gdyż zachodzi sprzeczność wykonanych robót budowalnych z postanowieniami obowiązującego na działce nr [...] w [...] planu miejscowego, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie tych robót do stanu zgodnego z prawem. Stosownie do przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w [...] z [...] r. (Dz. U. Woj. Lub. z [...]), zmienionego uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z [...] r. (Dz. U. Woj. Lub. nr [...]) oraz uchwałą tej Rady Nr [...] z [...] r. (Dz. U. Woj. Lub. z [...]), omawiana działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolami T11RPU - przeznaczonym pod bazę Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej oraz MI6RM - przeznaczonym pod zabudowę zagrodową. Na obszarze T11RPU dopuszcza się adaptację z możliwością rozbudowy na posiadanym terenie i zakazem zwiększania strefy uciążliwości od strony północnej, południowej i wschodniej, natomiast na obszarze MI6RM dopuszcza się: 1) przejście przez teren sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, niezbędnej dla obsługi obszaru (deszczowanie, energia elektryczna itp.), 2) doinwestowanie poszczególnych istniejących działek zagrodowych o brakujące elementy zagospodarowania (garaże, budynki gospodarcze), zaś wyklucza się: 1) lokalizację na terenie zabudowy zagrodowej ferm hodowlanych mogących pogorszyć stan środowiska, 2) lokalizację funkcji kolidujących z podstawową funkcją obszaru oraz wywołujących uciążliwości wykraczające poza granice terenu, do którego inwestor ma tytuł prawny. Sąd uznał, że wykonanie w 2018 r. utwardzenia z kostki brukowej i betonu na działce nr [...] w [...] nie stanowi ani adaptacji czy rozbudowy obiektu na potrzeby spółdzielni, która od dawna nie istnieje, ani elementu zabudowy zagrodowej, co stanowi zasadniczą i zarazem wystarczającą barierę dla przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w niniejszej sprawie. Bezspornie na nabytych przez skarżących działkach, w tym na działce nr [...], funkcjonuje zakład produkcji betonu [...]. Z dokumentów, m.in. z map i zdjęć zamieszczonych w aktach administracyjnych sprawy, wynika, że na działkach nr [...], [...], [...] i [...] znajdują się węzły betoniarskie, natomiast na działkach nr: [...], [...], [...] i [...] - hale magazynowo-garażowe związane z funkcjonowaniem zakładu produkcji betonu. Nie sposób zatem przyjąć, aby będące przedmiotem niniejszej sprawy utwardzenie było wykorzystywane jako urządzenie budowlane związane z działalnością rolniczą. Sąd w pełni podzielił stanowisko WINB, że wykonanie utwardzenia z kostki brukowej i betonu na działce nr [...] dla potrzeb przedsiębiorstwa P. Spółka Jawna T. G., B. G., nie mieści się w żadnej z wyżej wskazanych kategorii inwestycji, których realizacja jest dopuszczalna na obszarze T11RPU oraz MI6RM. W tej sytuacji jedynym dopuszczalnym prawnie rozstrzygnięciem było wydanie nakazu rozbiórki wykonanego utwardzenia. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, dotyczącego nieuwzględnienia przez organy okoliczności wszczęcia procedury zmiany studium i procedury uchwalenia nowego planu miejscowego, która ma w założeniu zmienić przeznaczenie działki nr [...] w sposób umożliwiający w przyszłości legalizację wykonanego utwardzenia, Sąd uznał go za całkowicie bezzasadny. Sąd w pełni podzielił wyrażony w orzecznictwie NSA pogląd, zgodnie z którym jeżeli na terenie, na jakim samowolnie wzniesiono obiekt budowlany, obowiązuje plan miejscowy – tylko ten plan może być podstawą oceny zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oceny zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym dokonuje się według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydawania decyzji (zob. wyroki NSA: z 8 października 2007 r., II OSK 1318/06, z 10 marca 2010 r., II OSK 475/09 i z 18 maja 2012 r., II OSK 2561/11). Wobec powyższego bez wpływu na wynik sprawy pozostaje okoliczność wszczęcia przez radę gminy procedury zmiany obowiązującego na działce nr [...] studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz procedury uchwalenia dla terenu obejmującego tę działkę nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez podjęcie uchwał intencyjnych. Zmiana studium i przyjęcie nowego planu miejscowego są zdarzeniami przyszłymi i niepewnymi. Następują one w wyniku ustawowo uregulowanej procedury planistycznej. Zdaniem Sądu, samo wszczęcie procedury planistycznej nie obliguje rady gminy do podjęcia finalnej uchwały planistycznej. Bezsprzecznie więc nie można wykluczyć, że przewidywane przez stronę skarżącą zdarzenia w postaci zmiany studium i uchwalenia nowego planu miejscowego w ogóle nie nastąpią, bądź też jeżeli akty te zostaną podjęte przez radę, nie sposób przewidzieć ich rezultatu, to jest czy istotnie zawierałyby one korzystne dla strony rozstrzygnięcia umożliwiające legalizację zrealizowanego utwardzenia. Sąd zauważył, że postępowanie planistyczne jest procesem legislacyjnym, w którym treść finalnych ustaleń jest wypadkową stanowisk różnych organów administracji (nie tylko organów gminy), podmiotów uzgadniających i opiniujących projekt uchwały, a nawet członków społeczeństwa wnoszących wnioski i uwagi do projektu uchwały. Nie sposób więc przewidzieć na etapie inicjującym proces uchwałodawczy ani tego, czy uchwała w ogóle zostanie podjęta, ani tego, jakie będą przyjęte w niej ustalenia. Z tego względu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, Sąd nie mógł przyjąć, by ewentualność przyszłej i – co oczywiste – niepewnej zmiany aktów planowania przestrzennego rzutowała w jakikolwiek sposób na tok procedowania organów nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym prowadzonym w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Obowiązkiem tych organów – jak zresztą wszystkich organów administracji – jest rozstrzyganie według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania rozstrzygnięcia. W postępowaniu legalizacyjnym, o którym mowa wyżej, dotyczącym obiektów budowlanych (urządzeń budowlanych) położonych na obszarach objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, kluczowym elementem stanu prawnego jest obowiązująca w dacie orzekania treść tego aktu prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego też organy obu instancji związane były w niniejszej sprawie treścią planu miejscowego w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania przez nie decyzji. Wskazał, że z powyższym nie koliduje w jakikolwiek sposób powołana w skardze teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd w pełni podzielił jej pogląd, że "zmiana planu miejscowego dokonana przed wykonaniem zaskarżonej decyzji o usunięciu samowoli budowlanej (nakaz rozbiórki) może stanowić uzasadnioną przesłankę do wystąpienia przez skarżących do organu administracji z wnioskiem o wszczęcie postępowania w celu uchylenia tej decyzji w trybie art. 155 K.p.a. bądź stwierdzenia jej wygaśnięcia na podstawie art. 162 K.p.a." (wyrok NSA z 19 lipca 1999 r., IV SA 1105/97). Po pierwsze, wyrok ten został wydany w stanie prawnym, w którym zmiana planu miejscowego już nastąpiła, po drugie zaś, NSA wyraził w nim pogląd dotyczący możliwości zastosowania trybów nadzwyczajnych wzruszania ostatecznej, niewadliwej decyzji administracyjnej, a nie wypowiadał się na temat wpływu zmiany planu na ocenę legalności tej decyzji. Skarżące Przedsiębiorstwo wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Skarżące Przedsiębiorstwo zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci 1) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez: a) niedostrzeżenie przez Sąd naruszenia przywołanych powyżej przepisów K.p.a. dokonanego przez organy nadzoru budowlanego w toku instancyjnego postępowania administracyjnego, polegającego na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego, z uwzględnieniem słusznego interesu społecznego i strony oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, w tym dokonanie nieprawidłowej oceny w kontekście niniejszej sprawy kwestii powzięcia przez Radę Gminy [...] uchwały nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] r. zmienionej uchwałą nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] oraz uchwały nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] w miejscowości [...]., co w konsekwencji rzutuje na przedwczesność decyzji o nakazie rozbiórki; b) niedostrzeżenie przez Sąd naruszenia przywołanych powyżej przepisów K.p.a. dokonanego przez organy nadzoru budowlanego w toku instancyjnego postępowania administracyjnego, polegającego na uchybieniu obowiązkowi dokonania w uzasadnieniu wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz jego wyczerpującego rozpatrzenia, z uwzględnieniem słusznego interesu społecznego i strony oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, w szczególności dokonanie nieprawidłowej oceny w kontekście niniejszej sprawy kwestii, iż działki objęte zaskarżoną decyzją wykorzystywane są pod uprawę rolną a zatem usytuowanie utwardzenia powierzchni gruntu (uzupełnienie przeznaczenia podstawowego) miało służyć prowadzeniu działalności rolniczej, co jest zgodne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. 2) art. 151 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, mimo naruszenia przez organy nadzoru budowlanego ww. przepisów postępowania administracyjnego. Naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy skarżący kasacyjnie upatrują w naruszeniu: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną ocenę, iż organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały środek prawny w postaci wydania nakazu rozbiórki w formie decyzji administracyjnej podczas gdy w realiach niniejszej sprawy istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżące kasacyjnie Przedsiębiorstwo wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania ewentualnie uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi,. Ponadto skarżące kasacyjnie Przedsiębiorstwo domaga się zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącego kasacyjnie Przedsiębiorstwa, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez P. Spółkę jawną T. G., B. G. z siedzibą w M. nie miała uzasadnionych podstaw. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Kwestia podjęcia przez Radę Gminy [...] czynności w celu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w tej gminie nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego. Dopóki plan ten nie utraci mocy organy administracji oraz sądy mają obowiązek brać pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięć zawarte w miejscowym planie przepisy. Organy administracji nie mają też obowiązku zawieszenia postępowania do czasu uchwalenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego uregulowania będą korzystniejsze dla inwestora. Prawidłowo też ustalono przeznaczenie w miejscowym planie nieruchomości na której zrealizowana została inwestycja. Za niezasadny uznać również należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Przepis ten ma więc charakter swoistej "instrukcji" dla Sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, gdy uzna, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Może on tym samym być naruszony tylko wówczas, gdy Sąd uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie wydaje orzeczenie oddalające skargę lub gdy Sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie polegające na jej oddaleniu. Nie znajduje także uzasadnienia zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał, że podstawą wydania nakazu rozbiórki nie był art. art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane tylko art. art. 50 i 51 tej ustawy. Skoro art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie był stosowany i w niniejszej sprawie organy administracji nie miały zastosowania go to tym samym przepis ten nie mógł zostać naruszony. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI