Orzeczenie · 2025-11-14

II OSK 1228/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-14
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęprojekt budowlany zamiennyzmiana sposobu użytkowaniaistotne odstąpienienadzór budowlanyNSApostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przedłożenie projektu budowlanego zamiennego. Sąd pierwszej instancji, działając na podstawie art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), ocenił, że organy administracji zastosowały się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA z dnia 9 listopada 2021 r. (II SA/Lu 415/21). Wskazania te dotyczyły m.in. wyjaśnienia daty zmiany sposobu użytkowania części obiektu na mieszkalny, wykonania robót budowlanych w związku z tą zmianą, ustalenia, czy zmiana z inwentarskiego na gospodarczy stanowi istotne odstąpienie od pozwolenia, prawidłowego ustalenia wymiarów budynku oraz sprawdzenia istnienia innych dokumentów dotyczących budowy. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, stwierdzając istotne odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, w tym zmianę sposobu użytkowania części budynku z inwentarskiego na mieszkalny oraz zwiększenie wymiarów i powierzchni zabudowy. W związku z tym, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożono obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. NSA oddalił skargę kasacyjną R.W., uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. i art. 8 k.p.a.) nie były zasadne. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna powinna być oparta na naruszeniu przepisów p.p.s.a., a nie k.p.a., jednakże w świetle orzecznictwa NSA, zarzuty te zostały merytorycznie ocenione. NSA potwierdził, że organy podjęły wszelkie racjonalnie możliwe kroki w celu uzyskania dokumentacji, a przedstawione przez skarżącego dokumenty nie podważyły ustaleń o istotnych odstępstwach od projektu budowlanego. Sąd podkreślił również związanie oceną prawną z poprzedniego wyroku WSA i uznał, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w trakcie budowy, co stanowiło istotne odstąpienie od pozwolenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, zmiany sposobu użytkowania obiektu, związania sądu oceną prawną z poprzedniego wyroku oraz prawidłowego formułowania zarzutów skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja przepisów k.p.a. w kontekście skargi kasacyjnej ma znaczenie głównie proceduralne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny w zakresie istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, w tym zmiany sposobu użytkowania części budynku z inwentarskiego na mieszkalny i zwiększenia jego wymiarów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, stwierdzając istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę, co uzasadniało nałożenie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji zastosowały się do wskazań poprzedniego wyroku WSA, prawidłowo zebrały materiał dowodowy i ustaliły, że zmiana sposobu użytkowania części budynku z inwentarskiego na mieszkalny oraz zwiększenie jego wymiarów stanowi istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę.

Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. i art. 8 k.p.a.) zostały prawidłowo sformułowane i czy miały wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zarzuty nie zostały prawidłowo sformułowane w odniesieniu do przepisów p.p.s.a., jednakże NSA dokonał ich merytorycznej oceny i uznał za nieuzasadnione.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że skarga kasacyjna powinna zarzucać naruszenie przepisów p.p.s.a., a nie k.p.a. Mimo to, oceniając merytorycznie, uznał, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i nie doszło do naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji działał w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w poprzednim wyroku WSA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd pierwszej instancji działał w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami z poprzedniego wyroku WSA, co było kluczowe dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Uzasadnienie

Zasada związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku sądu administracyjnego (art. 153 p.p.s.a.) oznacza, że wszystkie nowe postępowania w danej sprawie muszą uwzględniać tę ocenę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w poprzednim wyroku Sądu.

P.b. art. 36a § ust. 5 pkt 4

Ustawa Prawo budowlane

Istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę.

P.b. art. 50 § ust. 1 pkt 3

Ustawa Prawo budowlane

Nakazanie przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.

P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3

Ustawa Prawo budowlane

Nakazanie przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego.

p.p.s.a. art. 174 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki art. 16 § § 16

Pozwala na umieszczenie w jednym budynku części mieszkalnej i gospodarczych (w indywidualnych gospodarstwach rolnych, z zastrzeżeniem dodatkowych warunków).

P.b. art. 41 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

Obowiązek inwestora zawiadomienia organu o przystąpieniu do użytkowania obiektu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo zastosowały się do wskazań poprzedniego wyroku WSA. • Ustalono istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę (zmiana sposobu użytkowania, zwiększenie wymiarów i powierzchni). • Zebrano wyczerpujący materiał dowodowy, a przedstawione przez skarżącego dokumenty nie podważyły ustaleń. • Zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w trakcie budowy, co stanowiło istotne odstąpienie od pozwolenia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80, 8 k.p.a.) przez niepełne zebranie materiału dowodowego, niezweryfikowanie przepisów obowiązujących w chwili budowy, brak zbadania oddania budynku do użytku i pomiarów. • Zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. przez przyjęcie, że organ działał w sposób budzący zaufanie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji uznał, że organy zastosowały się w pełni do oceny prawnej oraz wykonały prawidłowo wszystkie wskazania zawarte w wyroku Sądu z 9 listopada 2021 r. • Stanowiło to przesłankę do zastosowania trybu naprawczego, zmierzającego do doprowadzenia do zgodności wykonanych niezgodnie z pozwoleniem robót do stanu zgodnego z prawem. • Prawidłowo postawiony zarzut skargi kasacyjnej w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. powinien bowiem wskazywać na naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż przepisy tej właśnie ustawy znajdują zastosowanie przed Sądem pierwszej instancji. • Sąd Wojewódzki działał w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego toku postępowania wyrażonymi we wcześniejszym orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 9 listopada 2021 r.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Czerwiński

sędzia

Grzegorz Rząsa

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, zmiany sposobu użytkowania obiektu, związania sądu oceną prawną z poprzedniego wyroku oraz prawidłowego formułowania zarzutów skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja przepisów k.p.a. w kontekście skargi kasacyjnej ma znaczenie głównie proceduralne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i budowlanych ze względu na analizę przepisów proceduralnych w skardze kasacyjnej oraz kwestie istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę. Dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.

Kluczowe zasady skargi kasacyjnej: jak prawidłowo zarzucać naruszenie prawa i co to są istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst