II OSK 1228/09

II OSK 1228/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-07-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Banasiewicz /sprawozdawca/
Krystyna Borkowska /przewodniczący/
Leszek Kamiński
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Po 575/08 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2009-04-30
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
art. 237 par 1 pkt 2 i 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par 1 pkt 1 lit b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 92 ust 1 i art. 190ust 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędziowie Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy skargi kasacyjnej Kopalni Węgla Brunatnego [...] S. A. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 575/08 w sprawie ze skargi Kopalni Węgla Brunatnego [...] S. A. w [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu na rzecz Kopalni Węgla Brunatnego [...] S. A. w [...] kwotę 397 zł ( słownie: trzysta dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 575/08 oddalił skargę Kopalni Węgla Brunatnego "K." S.A. w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] stwierdzającą u A. M. chorobę zawodową – przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: zespół bolesnego barku prawego, zapalenie nadkłykci kości ramieniowych obustronne – wymienioną w pozycji 19 pkt 5, 6 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 5 lipca 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 325/06 uchylił obydwie powołane wyżej decyzje. W uzasadnieniu wskazano na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego, szczegółowe ustosunkowanie się do zgromadzonej dokumentacji lekarskiej, a także na niezbędność uzyskania orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy w S., poprzedzone ponownymi, specjalistycznymi badaniami skarżącego i analizą dokumentów źródłowych z poprzednich badań.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] stwierdził u A. M. chorobę zawodową wymienioną w poz. 19 pkt 5, 6 powołanego wykazu chorób zawodowych, a Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Kopalnia Węgla Brunatnego "K." S.A. w K. wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę podniósł, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie, była już przedmiotem oceny sądowej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 325/06. Organ, rozpatrując sprawę ponownie, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) był związany wytycznymi wskazanymi w uzasadnieniu wyroku, który uchylając rozstrzygnięcia obu instancji zobowiązał go do uzupełnienia postępowania dowodowego. Zdaniem Sądu, organy w swoich decyzjach uwzględniły wskazania wyrażone w powołanym wyżej wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji zebrał materiał dowodowy niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia i prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające. A. M., zgodnie ze wskazaniem Sądu, był hospitalizowany od 3 października 2007 r. do 12 października 2007 r. w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie wykonano szereg specjalistycznych badań będących podstawą orzeczenia z dnia [...] listopada 2007 r., w którym wykryto przewlekłą chorobę układu ruchu wymienioną w poz. 19 pkt 5, 6 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.
Choroba skarżącego została rozpoznana w trakcie czynnego wykonywania pracy zawodowej, co pozwala powiązać podłoże przyczynowe choroby z warunkami pracy.
Pojęcie choroby zawodowej definiuje art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wykaz chorób zawodowych zawarty został w załączniku do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy – zwanym "narażeniem zawodowym". Obowiązkiem organu było ustalenie istnienia związku przyczynowego schorzenia z warunkami wykonywanej pracy, w razie pozytywnych ustaleń istnieje domniemanie, że między stwierdzoną chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych, wykonywaną w warunkach narażających na jej powstanie istnieje związek przyczynowy.
Odnosząc się do zarzutów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza w istotny sposób art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. ani przepisów prawa materialnego. Stwierdził ponadto, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07, w którym stwierdzono niekonstytucyjność art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. jednocześnie odroczył utratę mocy obowiązującej tych przepisów. Sąd podniósł, że w piśmiennictwie prawniczym i orzecznictwie NSA prezentowane jest stanowisko, iż to, czy Sądy będą uwzględniać klauzulę odraczającą orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, zależy od przedmiotu regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyn naruszenia i znaczenia wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem (m.in. wyrok NSA z 28 listopada 2008 r. sygn. akt II OSK 1435/08). W tym kontekście Sąd zauważył, że TK orzekł o niekonstytucyjności ww. rozporządzenia w związku z pytaniem prawnym, którego intencją było zbadanie pod kątem zgodności z Konstytucją RP, czy ww. rozporządzenie Rady Ministrów nie ogranicza praw pracowniczych. Co do istoty Trybunał nie kwestionował rozwiązań materialnoprawnych rozporządzenia. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisów rozporządzenia, wobec czego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Od powyższego wyroku Kopalnia Węgla Brunatnego "K." S.A. w K. wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości skargę tę oparto na podstawie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) przez:
1) naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 325/06, zgodnie z którą należało w szczególności dokonać analizy dokumentów źródłowych z poprzednich badań w WCMP i IMP w Ł. i wyjaśnić kwestie wskazane w motywach ww. wyroku;
2) niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nieuwzględnienie zarzutów, że:
a) zaskarżona decyzja naruszała § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1115) poprzez stwierdzenie choroby zawodowej u A. M. bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego,
b) zaskarżona decyzja naruszyła art. 80 i 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niedokonanie oceny zebranych w sprawie dowodów i niezaprezentowanie owej oceny w uzasadnieniu decyzji,
c) zaskarżona decyzja naruszyła art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niedokonanie koniecznych ustaleń w zakresie narażenia zawodowego pracownika i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność pracy i wykonywanych obowiązków przez A. M. przed 1987 r. w "E.",
d) zaskarżona decyzja naruszyła art. 84 § 1 k.p.a. poprzez stwierdzenie choroby zawodowej na podstawie orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. zawierającego lakoniczne stwierdzenia, bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości i przekonującego i dostępnego dla stron uzasadnienia,
e) zaskarżona decyzja została wydana na podstawie niekonstytucyjnego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1115), które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz uchylenie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] października 2008 r. i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że zarzucone w skardze kasacyjnej nieuwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lipca 2006 r. jest naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ma istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ wcześniejsze orzeczenia WAMP w P. i IMP w Ł. wykluczały chorobę zawodową u A. M. Orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący dla stron, czego w powyższej sprawie zabrakło.
WSA w Poznaniu nie uwzględnił także zarzutów, że zaskarżona decyzja narusza § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002 r. Nr 132, poz. 1115) poprzez stwierdzenie choroby zawodowej u A. M. bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Sąd nie uwzględnił również zarzutu, że zaskarżona decyzja naruszyła art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedokonanie oceny zebranych w sprawie dowodów i z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 k.p.a. nie zaprezentowano owej oceny w uzasadnieniu decyzji oraz naruszono swobodną ocenę dowodów z zeznań świadków. Sąd przyznał, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów, lecz uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, z którym to twierdzeniem nie można się zgodzić, ponieważ zeznania sześciu świadków zostały uznane za mniej wiarygodne, a nawet tendencyjne z uwagi na fakt, iż osoby te są pracownikami KWB "K." S.A. w K. i nie chcą szkodzić pracodawcy, co jednak nie przeszkadzało uznać za wiarygodne zeznań innych świadków, którzy nadal pracują w KWB "K." S.A. w K.
Brak dokładnego wykazania dlaczego jedne dowody są wiarygodne, a inne nie rażąco narusza k.p.a, a tym samym może mieć wpływ na wynik sprawy. Nie został również uwzględniony zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w szczególności postępowania dowodowego na okoliczność pracy A. M. w "E.".
Istotną kwestią w powyższej sprawie jest także to, iż przepisy, w oparciu o które zostały wydane decyzje administracyjne, tj. w szczególności rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ugruntowanej linii orzecznictwa sądów administracyjnych został uznany za słuszny pogląd, iż wydanie aktu administracyjnego z powołaniem się na przepis rozporządzenia, który jest niezgodny z Konstytucją i ustawą, oznacza wydanie aktu z naruszeniem przepisów wyższej rangi (wyrok NSA z 16 stycznia 2006 r. sygn. akt I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 39; wyrok NSA z 23 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 1403/05, "Wokanda" 2006, nr 5 poz. 35; wyrok NSA z 28 listopada 2008 r. sygn. akt II OSK 1435/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skoro przepisy rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych utraciły domniemanie konstytucyjności, to nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięcia organów administracji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, bowiem jak słusznie w niej podniesiono należało wziąć w sprawie przede wszystkim pod uwagę, że decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia 14 października 2008 r., utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] stycznia 2008 r., którą stwierdzono u A. M. chorobę zawodową wydana została w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzanie chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115).
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 (OTK-A 2008, nr 5, poz. 82) orzekł, że:
"I. 1) art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia oraz 2) rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) – są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
II. Przepisy powołane w części I tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Usta w Rzeczypospolitej Polskiej ".
Powyższy wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 2 lipca 2009 r.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w niniejszej sprawie należało uwzględnić klauzulę odraczającą zawartą w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego i uznać zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, mimo że wydana została w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., które uznane zostały za niekonstytucyjne.
Powyższy pogląd zakwestionowany został w skardze kasacyjnej i stanowisko tam wyrażone, że skoro przepisy omawianego rozporządzenia utraciły domniemanie konstytucyjności, to nie mogły one stanowić podstawy rozstrzygnięcia w sprawie należało uznać za słuszne.
Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowym powszechnie aprobowany jest pogląd, zgodnie z którym w procesie kontroli legalności konkretnej decyzji administracyjnej sąd uprawniony jest do badania konstytucyjności aktu podustawowego, co wynika z art. 8, art. 178 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP, a to upoważnienie sądów w żadnym stopniu nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego, który z mocy art. 188 Konstytucji RP powołany jest do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami (por. wyrok składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 39).
Sąd administracyjny obowiązany jest uwzględnić orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja zaskarżona do sądu administracyjnego. Wątpliwości interpretacyjne budzi zagadnienie jakie znaczenie prawne w sprawie rozpoznawanej przez sąd ma stwierdzenie przez Trybunał, że przepis rozporządzenia, który ma być podstawą oceny legalności zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego, jest niezgodny z Konstytucją, przy czym Trybunał orzekł na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji, że przepis ten traci moc obowiązująca z dniem określonym przez Trybunał. W takiej sytuacji, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, do nadejścia wskazanego terminu, uznany za niezgodny z Konstytucją przepis zachowuje moc obowiązującą, a zatem musi być przestrzegany i stosowany przez wszystkich jego adresatów. Zgodnie bowiem z art. 190 ust. 1 Konstytucji takie rozstrzygnięcie zamieszczone w tekście orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest nie tylko ostateczne, ale i ma moc powszechnie obowiązującą. Trybunał Konstytucyjny wskazuje, że obowiązywanie przez określony czas niekonstytucyjnego przepisu stawia przed sądem możliwość wyboru takiego środka proceduralnego, który najlepiej pozwoli na osiągnięcie efektu najbliższego nakazowi wykładni i stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją (tak np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2004 r. sygn. akt SK 1/04, OTK-A 2004, nr 9, poz. 96). W takich przypadkach należy brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, powody, dla których Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 1403/05, "Wokanda" 2006, nr 5, poz. 35).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zasadzie powszechnie przyjmowany jest pogląd, który skład orzekający w sprawie niniejszej podziela, że sąd może (a nawet powinien) odmówić zastosowania przepisu prawa (także przepisu rozporządzenia) niezgodnego z Konstytucją RP również w okresie odroczenia utraty mocy obowiązującej tego przepisu orzeczonej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w: powołanym wyroku z dnia 23 lutego 2006 r.; wyroku z dnia 28 listopada 2008 r. sygn. akt II OSK 1435/08, Lex nr 507802; wyroku z dnia 9 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 115/09, niepubl.).
Po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., na podstawie których została wydana zaskarżona decyzja utraciły domniemanie konstytucyjności od samego początku, tj. od dnia ich wejścia w życie. Powstała więc nowa sytuacja prawna, którą winien wziąć pod uwagę Sąd I instancji przy kontroli tej decyzji. Norma prawna uznana za niekonstytucyjną stanowi wadliwą podstawę prawną, w konsekwencji więc wydana na takiej podstawie decyzja uznana być powinna za wadliwą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 1745/07). Nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie istnieją szczególne okoliczności, by mimo stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. z art. 92 ust. 1 Konstytucji można było uznać podstawę prawną wskazanej decyzji za niewadliwą, mając na uwadze orzekanie przez Sąd w okresie odroczenia wejścia w życie utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów. Wprawdzie istotnie – jak wynika z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego -celem odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisów omawianego rozporządzenia było umożliwienie wydawania decyzji realizujących uprawnienia pracownicze, to jednak stwierdzić trzeba, że nie odpowiada temu celowi zaspokojenie roszczeń pracowniczych na podstawie przepisów rozporządzenia, które w całości uznane zostało za niezgodne z Konstytucją RP, gdy ponadto strona tego postępowania, będąca pracodawcą, kwestionuje w całości przeprowadzone w oparciu o przepisy tego rozporządzenia postępowanie administracyjne zakończone decyzją stwierdzającą chorobę zawodową. W takiej sytuacji nie powinno budzić wątpliwości, że rozstrzygnięcie czy A. M. cierpi na chorobę zawodową powinno nastąpić na podstawie przepisów, które zostaną uchwalone zgodnie z Konstytucją RP.
Mając na uwadze, że zaskarżony wyrok oddalający skargę wydany został w okolicznościach, w których w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 winien być zastosowany art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uwzględnić skargę kasacyjną.
Z powyższych względów na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.