II OSK 1227/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego węzła betoniarskiego, uznając, że jego lokalizacja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa P. sp. j. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego węzła betoniarskiego. Węzeł ten, wybudowany bez pozwolenia na budowę, zlokalizowany był na działce przeznaczonej pod usługi komercyjne i budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, co było sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. NSA uznał, że rozpoczęcie procedury zmiany planu miejscowego nie ma wpływu na ocenę legalności decyzji o rozbiórce wydanej na podstawie obowiązującego planu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Przedsiębiorstwa P. sp. j. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego węzła betoniarskiego wraz z obiektami towarzyszącymi. Obiekt ten został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] w M., która zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczona była pod usługi komercyjne i budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Plan ten wykluczał prowadzenie usług mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub będących kłopotliwymi w relacjach sąsiedzkich, a węzeł betoniarski został uznany za taki obiekt. Organy nadzoru budowlanego oraz WSA uznały, że nie zachodzą przesłanki do legalizacji samowoli budowlanej z uwagi na sprzeczność lokalizacji obiektu z planem miejscowym. Skarżący kasacyjnie podnosili zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w tym dotyczące nieuwzględnienia przez Sąd faktu wszczęcia procedury zmiany planu miejscowego. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że ocena zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym powinna być dokonana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydawania decyzji, a rozpoczęcie procedury planistycznej nie obliguje do zmiany ustaleń planu ani nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ocena zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym powinna być dokonana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydawania decyzji, a samo wszczęcie procedury planistycznej nie obliguje do zmiany ustaleń planu ani nie wpływa na tok postępowania organów nadzoru budowlanego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że obowiązujący plan miejscowy jest podstawą oceny legalności samowoli budowlanej. Zmiana planu jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, a organy administracji są związane treścią planu obowiązującą w dacie wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (3)
Główne
u.p.b. art. 48 § 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, 151, 183 § 1, 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 7, 77, 80, 107 § 3, 155, 162
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Lokalizacja węzła betoniarskiego jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Rozpoczęcie procedury zmiany planu miejscowego nie wpływa na ocenę legalności decyzji o rozbiórce wydanej na podstawie obowiązującego planu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów K.p.a. przez organy nadzoru budowlanego (przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego). Przedwczesność decyzji o nakazie rozbiórki z uwagi na procedurę zmiany planu miejscowego. Niewłaściwe zastosowanie art. 151 P.p.s.a. przez WSA. Niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego przez organy i WSA, mimo możliwości legalizacji samowoli.
Godne uwagi sformułowania
Ocena zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym dokonuje się według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydawania decyzji. Samo wszczęcie procedury planistycznej nie obligowało rady gminy do podjęcia finalnej uchwały planistycznej. Węzeł betoniarski to zespół obiektów budowlanych i urządzeń służących do produkcji betonu (wytwórnia betonu). Nie sposób zatem zakwalifikować tego obiektu ani do obiektu usługowego, ani do urządzenia infrastruktury technicznej niezbędnego dla potrzeb użytkowników terenu, czy obiektu związanego z podstawową funkcją terenu.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Miładowski
sędzia
Grzegorz Antas
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że ocena legalności samowoli budowlanej opiera się na obowiązującym planie miejscowym, a wszczęcie procedury jego zmiany nie wstrzymuje postępowania ani nie wpływa na ocenę zgodności z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności z planem miejscowym i braku możliwości legalizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje konflikt między potrzebą rozwoju działalności gospodarczej a wymogami planowania przestrzennego i przepisami prawa budowlanego. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie planów miejscowych.
“Samowola budowlana: Czy zmiana planu miejscowego uratuje inwestycję?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1227/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-02-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Antas Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Miładowski Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Lu 259/20 - Wyrok WSA w Lublinie z 2020-11-24 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1186 art. 48 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 2096 art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 155, art. 162 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 151. art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa P. sp. j. T. G., B. G. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Lu 259/20 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa P. sp. j. T. G., B. G. z siedzibą w M. oraz B. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 13 lutego 2020 r. znak ZOA-VIII.7721.3.2020 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 24 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 259/20 oddalił skargę P. z siedzibą w M. oraz B. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 13 lutego 2020 r., znak: ZOA-VIII.7721.3.2020, uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdniku (dalej także: PINB) z 12 grudnia 2019 r., znak: PINB.5160/13-D/19 i nakazującą T. i B. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego węzła betoniarskiego wraz z obiektami towarzyszącymi (dwa silosy na cement, mieszalnik z konstrukcją stalową i zbiornikami na kruszywa oraz kontener sterowniczy), położonego na działce nr [...] w M. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. T. i B. G. w 2009 r. na działce nr [...] w M. wybudowali bez pozwolenia na budowę - w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego – ww. przedsięwzięcie. Odległość tego obiektu od granicy działki nr [...] wynosi ok. 2,0 m. PINB w prowadzonym postępowaniu legalizacyjnym uznał, że nie zachodzą przesłanki umożliwiające legalizację samowoli budowlanej na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ usytuowanie obiektu jest niezgodne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w M. z [...] r. (Dz. U. Woj. Lub. z [...]), zmienionego uchwałą Rady Gminy M. Nr [...] z [...] r. (Dz. U. Woj. Lub. nr [...]) oraz uchwałą Rady Gminy M. Nr [...] z [...] r. (Dz. U. Woj. Lub. z [...]). Według planu, węzeł betoniarski na działce nr [...] został wybudowany na obszarze oznaczonym MI7U/MN, przeznaczonym pod usługi komercyjne i budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, na którym dopuszcza się: ─ możliwość uzupełnienia i przekształcania funkcji mieszkaniowej na funkcje usługowe poprzez wprowadzenie nieuciążliwych usług, których rodzaj działalności dla budynków i osób w nich przebywających nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych norm zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych. Zasięg zagrożeń i uciążliwości należy ograniczyć do granic własnej posesji, ─ realizację obiektów usługowych wolnostojących pod warunkiem, że wielkość działki umożliwia ich usytuowanie zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i nie spowoduje obniżenia estetyki otoczenia oraz uciążliwości dla działek sąsiadujących, ─ lokalizację nieprzewidzianych w rysunku planu sieci i urządzeń infrastruktury technicznej w ilości niezbędnej dla potrzeb użytkowników oraz innych urządzeń i obiektów związanych z podstawową funkcją terenu, ─ korektę podziałów wewnętrznych oznaczonych w rysunku planu linią przerywaną całego terenu wyznaczonego linią rozgraniczającą lub jego części, pod warunkiem zachowania relacji zewnętrznych oraz nienaruszania interesów osób trzecich. Wyklucza się prowadzenie usług zaliczanych do usług mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz będących kłopotliwymi w relacjach sąsiedzkich. W ocenie organu pierwszej instancji, obszar oddziaływania węzła betoniarskiego nie mieścił się w obrębie działki, na której został wybudowany. W trakcie jego eksploatacji występują oddziaływania związane np. z emisją pyłów podczas załadunku silosów magazynowych cementem, emisją pyłów ze zbiorników na kruszywo, emisją zanieczyszczeń związanych ze spalaniem paliw w silnikach pojazdów, głównie ciężarowych, poruszających się po terenie działki, itp. Skoro nie było możliwości wykazania zgodności zabudowy z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego organ stwierdził, że jedyną formą przywrócenia stanu zgodnego z prawem będzie wydanie nakazu jej rozbiórki. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej także: WINB) decyzją z 13 lutego 2020 r., znak: ZOA-VIII.7721.3.2020, uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał T. i B. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego węzła betoniarskiego wraz z obiektami towarzyszącymi (dwa silosy na cement, mieszalnik z konstrukcją stalową i zbiornikami na kruszywa oraz kontener sterowniczy), położonego na działce nr [...] w M.. W ocenie WINB, PINB trafnie uznał, że omawiany obiekt budowlany powstał w oczywistej sprzeczności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wobec czego zasadnym było nakazanie jego rozbiórki gdyż wyczerpane zostały przesłanki określone w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a nie zaistniały podstawy do jego legalizacji. Jako przyczynę uchylenia decyzji PINB i wydania decyzji co do istoty sprawy WINB wskazał potrzebę skonkretyzowania i doprecyzowania nakazu zawartego w sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej. Skargę na powyższą decyzję wnieśli P., domagając się jej uchylenia w całości jak i uchylenia decyzji ją poprzedzającej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd oceniając niedopuszczalność legalizacji wzniesionego na działce nr [...] obiektu budowlanego stwierdził, że niespornym jest, że wzniesienie będącego przedmiotem niniejszego postępowania obiektu budowlanego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Zasadą obowiązującą w prawie budowlanym jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Węzeł betoniarski wraz z obiektami towarzyszącymi (dwa silosy na cement, mieszalnik z konstrukcją stalową i zbiornikami na kruszywa oraz kontener sterowniczy) o wskazanych wyżej parametrach nie został wymieniony w żadnym z wyjątków od zasady obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W tej sytuacji organy zasadnie przyjęły, że budowa tego obiektu wymagała pozwolenia na budowę. Bezsporne było, że skarżący tego pozwolenia nie uzyskali. Budowa obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, sankcjonowaną nakazem rozbiórki obiektu. Ustawodawca wprawdzie wprowadził możliwość uchylenia się od tej sankcji poprzez legalizację samowoli budowlanej (art. 48 ust. 2 i nast. Prawa budowlanego), jednak – w ocenie Sądu – organy prawidłowo uznały, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy legalizacja samowoli jest niedopuszczalna z uwagi na sprzeczność usytuowania spornych obiektów z przepisami obowiązującego na obszarze tej inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w konsekwencji zasadnie przyjęły, że jednym dopuszczalnym rozstrzygnięciem w sprawie jest wydanie nakazu rozbiórki tego obiektu. Sąd zwrócił uwagę, że legalizacja samowoli budowlanej następuje z zachowaniem ściśle określonych w ustawie warunków, wymienionych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Pierwszym z nich jest zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, drugim zaś – brak naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa jedynie w razie łącznego spełnienia tych przesłanek. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona pierwsza z przesłanek, gdyż istnieje sprzeczność usytuowania samowolnie wzniesionego obiektu z postanowieniami obowiązującego na działce nr [...] w M. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w M. z [...] r. (Dz. U. Woj. Lub. z [...]), zmienionego uchwałą Rady Gminy M. Nr [...] z [...] r. (Dz. U. Woj. Lub. nr [...]) oraz uchwałą Rady Gminy M. Nr [...] z [...] r. (Dz. U. Woj. Lub. poz. [...]), działka nr [...] znajduje się na terenie MI7U/MN, przeznaczonym pod usługi komercyjne i budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, na którym dopuszcza się: 1) możliwość uzupełnienia i przekształcania funkcji mieszkaniowej na funkcje usługowe poprzez wprowadzenie nieuciążliwych usług, których rodzaj działalności dla budynków i osób w nich przebywających nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych norm zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych. Zasięg zagrożeń i uciążliwości należy ograniczyć do granic własnej posesji, 2) realizację obiektów usługowych wolnostojących pod warunkiem, że wielkość działki umożliwia ich usytuowanie zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i nie spowoduje obniżenia estetyki otoczenia oraz uciążliwości dla działek sąsiadujących, 3) lokalizację nieprzewidzianych w rysunku planu sieci i urządzeń infrastruktury technicznej w ilości niezbędnej dla potrzeb użytkowników oraz innych urządzeń i obiektów związanych z podstawową funkcją terenu, 4) korektę podziałów wewnętrznych oznaczonych w rysunku planu linią przerywaną całego terenu wyznaczonego linią rozgraniczającą lub jego części, pod warunkiem zachowania relacji zewnętrznych oraz nienaruszania interesów osób trzecich. Na obszarze tym wyklucza się prowadzenie usług zaliczanych do usług mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz będących kłopotliwymi w relacjach sąsiedzkich. Sąd wskazał, że wybudowanie węzła betoniarskiego z infrastrukturą towarzyszącą niewątpliwie nie mieści się w żadnej z kategorii obiektów przewidzianych do realizacji na obszarze oznaczonym symbolem MI7U/MN, co stanowi zasadniczą i wystarczającą barierę dla przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w niniejszej sprawie. Sąd wyjaśnił, że na tym terenie, przeznaczonym pod usługi komercyjne i budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, dopuszczalna jest jedynie realizacja obiektów usługowych z kategorii tzw. usług nieuciążliwych dla otoczenia oraz realizacja sieci i urządzeń infrastruktury technicznej w ilości niezbędnej dla potrzeb użytkowników oraz innych urządzeń i obiektów związanych z podstawową funkcją terenu. Tymczasem węzeł betoniarski to zespół obiektów budowlanych i urządzeń służących do produkcji betonu (wytwórnia betonu). Nie sposób zatem zakwalifikować tego obiektu ani do obiektu usługowego, ani do urządzenia infrastruktury technicznej niezbędnego dla potrzeb użytkowników terenu, czy obiektu związanego z podstawową funkcją terenu. Węzeł betoniarski jako obiekt służący do produkcji, nie zaś obiekt usługowy, nie mógł zostać zrealizowany na tym terenie. Sąd podzielił pogląd organu odwoławczego, że zasięg oddziaływania tej inwestycji na działce nr [...], ze względu na wielkość działki i usytuowanie węzła względem granic działek sąsiednich, niewątpliwie nie ogranicza się do obrębu działki nr [...]. Przedmiotowy obiekt wraz z pozostałymi wchodzi w skład zespołu obiektów budowlanych i urządzeń służących do produkcji betonu (wytwórnia betonu). Tego rodzaju usługi należą niewątpliwie do usług będących kłopotliwymi w relacjach sąsiedzkich, w związku z czym możność wybudowania takiego obiektu wykluczona została w § 29 ust. 3 planu miejscowego. Wobec powyższego Sąd uznał, że jedynym dopuszczalnym prawnie rozstrzygnięciem było wydanie nakazu rozbiórki spornego węzła. Odnosząc się do głównego zarzutu skargi, dotyczącego nieuwzględnienia przez organy okoliczności wszczęcia procedury zmiany studium i procedury uchwalenia nowego planu miejscowego, która ma w założeniu zmienić przeznaczenie działki nr [...] w sposób umożliwiający w przyszłości legalizację samowoli budowlanej, Sąd uznał go za całkowicie bezzasadny. Jeżeli na terenie, na którym samowolnie wzniesiono obiekt budowlany, obowiązuje plan miejscowy – tylko ten plan może być podstawą oceny zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oceny zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym dokonuje się według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydawania decyzji (por. wyroki NSA: z 8 października 2007 r., II OSK 1318/06, z 10 marca 2010 r., II OSK 475/09 i z 18 maja 2012 r., II OSK 2561/11). Wbrew zarzutowi skargi, Sąd stwierdził, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje okoliczność wszczęcia przez radę gminy procedury zmiany obowiązującego na działce nr [...] studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz procedury uchwalenia dla terenu obejmującego tą działkę nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez podjęcie uchwał intencyjnych. Zmiana studium i przyjęcie nowego planu miejscowego są zdarzeniami przyszłymi i niepewnymi. Następują one w wyniku ustawowo uregulowanej procedury planistycznej. Zdaniem Sądu, samo wszczęcie procedury planistycznej nie obligowało rady gminy do podjęcia finalnej uchwały planistycznej. Stąd nie można wykluczyć, że przewidywane przez stronę skarżącą zdarzenia w postaci zmiany studium i uchwalenia nowego planu miejscowego w ogóle nie nastąpią, bądź też jeżeli akty te zostaną podjęte przez radę, nie sposób przewidzieć ich rezultatu. Sąd zauważył, że postępowanie planistyczne jest procesem legislacyjnym, w którym treść finalnych ustaleń jest wypadkową stanowisk różnych organów administracji (nie tylko organów gminy), podmiotów uzgadniających i opiniujących projekt uchwały, a nawet członków społeczeństwa wnoszących wnioski i uwagi do projektu uchwały. Nie sposób więc przewidzieć na etapie inicjującym proces uchwałodawczy ani tego, czy uchwała w ogóle zostanie podjęta, ani tego, jakie będą przyjęte w niej ustalenia. Z tego względu Sąd stwierdził, że nie mógł przyjąć, by ewentualność przyszłej zmiany aktów planowania przestrzennego rzutowała w jakikolwiek sposób na tok procedowania organów nadzoru budowlanego w sprawie samowoli budowlanej. Obowiązkiem tych organów – jak zresztą wszystkich organów administracji – jest rozstrzyganie według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania rozstrzygnięcia. W sprawach legalizacji samowoli budowlanej na obszarach objętych planem miejscowym kluczowym elementem stanu prawnego jest treść obowiązującego planu. Stąd organy związane są treścią planu obowiązującą w dacie wydania decyzji w sprawie samowoli budowlanej. Sąd uznał, że z powyższym nie koliduje w jakikolwiek sposób powołana w skardze teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą Sąd w pełni podzielił, że "zmiana planu miejscowego dokonana przed wykonaniem zaskarżonej decyzji o usunięciu samowoli budowlanej (nakaz rozbiórki) może stanowić uzasadnioną przesłankę do wystąpienia przez skarżących do organu administracji z wnioskiem o wszczęcie postępowania w celu uchylenia tej decyzji w trybie art. 155 K.p.a. bądź stwierdzenia jej wygaśnięcia na podstawie art. 162 K.p.a." (wyrok NSA z 19 lipca 1999 r., IV SA 1105/97). Wskazał, że wyrok ten został wydany w stanie prawnym, w którym zmiana planu miejscowego już nastąpiła, po drugie zaś, NSA wyraził w nim pogląd dotyczący możliwości zastosowania trybów nadzwyczajnych wzruszania ostatecznej, niewadliwej decyzji administracyjnej, a nie wypowiadał się na temat wpływu zmiany planu na ocenę legalności tej decyzji. Skarżące Przedsiębiorstwo wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżące Przedsiębiorstwo zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci 1) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd naruszenia przywołanych powyżej przepisów K.p.a. dokonanego przez organy nadzoru budowlanego w toku instancyjnego postępowania administracyjnego, polegającego na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego, z uwzględnieniem słusznego interesu społecznego i strony oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, w tym dokonanie nieprawidłowej oceny w kontekście niniejszej sprawy kwestii powzięcia przez Radę Gminy M. uchwały nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] r. zmienionej uchwałą nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy M. oraz uchwały nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. w miejscowości M., co w konsekwencji rzutuje na przedwczesność decyzji o nakazie rozbiórki; 2) art. 151 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, mimo naruszenia przez organy nadzoru budowlanego ww. przepisów postępowania administracyjnego. Naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy skarżący kasacyjnie upatruje w naruszeniu: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną ocenę, iż organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały środek prawny w postaci wydania nakazu rozbiórki w formie decyzji administracyjnej podczas gdy w realiach niniejszej sprawy istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżące kasacyjnie Przedsiębiorstwo wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania ewentualnie uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Ponadto Przedsiębiorstwo domaga się zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącego kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez P. z siedzibą w M. nie miała uzasadnionych podstaw. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Kwestia podjęcia przez Radę Gminy M. czynności w celu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w tej gminie nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego. Dopóki plan ten nie utraci mocy organy administracji oraz sądy mają obowiązek brać pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięć zawarte w miejscowym planie przepisy. Organy administracji nie mają też obowiązku zawieszenia postępowania do czasu uchwalenia nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego uregulowania będą korzystniejsze dla inwestora. Za niezasadny uznać również należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Przepis ten ma więc charakter swoistej "instrukcji" dla Sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, gdy uzna, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Może on tym samym być naruszony tylko wówczas, gdy Sąd uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie wydaje orzeczenie oddalające skargę lub gdy Sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie polegające na jej oddaleniu. Nie znajduje także uzasadnienia zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zarówno organy administracji jak i Sąd I instancji przedstawiły szczegółową argumentację przemawiającą za tym, że zaistniały przesłanki do zastosowania art. 48 ust. 1 pkt ustawy Prawo budowlane. Stanowisko to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. Ponowne przytaczanie wskazanych przez Sąd I instancji argumentów jest niecelowe. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI