II OSK 1222/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. M. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jej skargę na postanowienie Wojewody Podkarpackiego. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Kierownika USC w Rzeszowie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania oryginalnego aktu urodzenia, oryginalnego zgłoszenia urodzenia noworodka oraz fotokopii oryginalnego aktu urodzenia z poświadczeniem za zgodność z oryginałem. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym art. 119 p.p.s.a. (rozpoznanie w trybie uproszczonym), art. 1 pkt 1 k.p.a. (przyjęcie, że wniosek nie dotyczy sprawy administracyjnej), art. 2 ust. 5 i 6 p.a.s.c. (wniosek dotyczy rejestracji stanu cywilnego), art. 61a § 1 k.p.a. (brak uzasadnionych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania) oraz art. 51 ust. 3 Konstytucji RP (prawo dostępu do dokumentów). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 26 ust. 2 Prawa o aktach stanu cywilnego, dokumenty stanowiące podstawę sporządzenia aktu stanu cywilnego lub dołączenia wzmianki, które gromadzi się w aktach zbiorowych, nie podlegają zwrotowi. Jedyną formą udostępniania tych dokumentów jest wydawanie ich w formie dokumentu elektronicznego, kopii lub wydruku poświadczonych za zgodność z oryginałem przez kierownika urzędu stanu cywilnego (art. 26 ust. 4 p.a.s.c.). Sąd przyznał skarżącej rację co do tego, że odmowa powinna była nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, jednak uznał, że to uchybienie proceduralne nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż organy wyczerpująco uzasadniły merytoryczne podstawy odmowy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa o aktach stanu cywilnego dotyczących wydawania dokumentów z akt zbiorowych oraz stosowania art. 61a § 1 k.p.a. w przypadku braku podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości wydania oryginałów dokumentów z akt stanu cywilnego. Uchybienie formie procesowej (postanowienie zamiast decyzji) nie zawsze będzie miało wpływ na wynik sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa wydania oryginałów dokumentów z akt stanu cywilnego powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, czy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Choć odmowa powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, uchybienie tej formie przez organ nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż merytoryczne podstawy odmowy były uzasadnione przepisami prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Prawa o aktach stanu cywilnego nie przewidują wydawania oryginałów dokumentów z akt zbiorowych, a jedynie poświadczonych kopii lub wydruków. Brak możliwości wydania oryginałów stanowił uzasadnioną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania.
Czy przepisy Prawa o aktach stanu cywilnego pozwalają na wydanie oryginałów dokumentów stanowiących podstawę sporządzenia aktu stanu cywilnego lub znajdujących się w aktach zbiorowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te jednoznacznie stanowią, że dokumenty te nie podlegają zwrotowi, a jedynie mogą być udostępniane w formie poświadczonych kopii lub wydruków.
Uzasadnienie
Art. 26 ust. 2 Prawa o aktach stanu cywilnego stanowi, że dokumenty gromadzone w aktach zbiorowych nie podlegają zwrotowi. Art. 26 ust. 4 p.a.s.c. dopuszcza wydawanie dokumentów w formie elektronicznej, kopii lub wydruku poświadczonych za zgodność z oryginałem.
Czy odmowa wydania dokumentów z akt stanu cywilnego może być podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli istnieją uzasadnione przyczyny uniemożliwiające prowadzenie postępowania, co ma miejsce w sytuacji, gdy przepisy prawa nie przewidują możliwości wydania żądanych dokumentów.
Uzasadnienie
Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest dopuszczalna, gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające prowadzenie postępowania, co w tym przypadku wynikało z braku podstaw prawnych do wydania żądanych oryginałów dokumentów.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.a.s.c. art. 26 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 2 § ust. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 26 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.a.s.c. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 2 § ust. 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 2 § ust. 6
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 26 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 26 § ust. 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
p.a.s.c. art. 130 § ust. 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 51 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 119 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. • Zarzut naruszenia art. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż wniosek nie dotyczy sprawy administracyjnej. • Zarzut naruszenia art. 2 ust. 5 i 6 p.a.s.c. poprzez przyjęcie, iż wniosek nie dotyczy czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego. • Zarzut naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż istnieją uzasadnione przyczyny z powodu których postępowanie nie może być wszczęte. • Zarzut naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutu naruszenia tych przepisów w uzasadnieniu wyroku WSA. • Zarzut naruszenia art. 51 ust. 3 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
dokumenty, które gromadzi się w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego, nie podlegają zwrotowi • uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy • organy odmawiając wszczęcia postępowania wyczerpująco uzasadniły, dlaczego żądane przez skarżącą kasacyjnie dokumenty nie mogą zostać jej udostępnione
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący
Roman Ciąglewicz
członek
Jerzy Stankowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o aktach stanu cywilnego dotyczących wydawania dokumentów z akt zbiorowych oraz stosowania art. 61a § 1 k.p.a. w przypadku braku podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości wydania oryginałów dokumentów z akt stanu cywilnego. Uchybienie formie procesowej (postanowienie zamiast decyzji) nie zawsze będzie miało wpływ na wynik sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu dostępu do dokumentów stanu cywilnego i interpretacji przepisów, co jest istotne dla prawników procesowych i osób zainteresowanych prawem administracyjnym.
“Czy można dostać oryginał aktu urodzenia? NSA wyjaśnia ograniczenia Prawa o aktach stanu cywilnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.