II OSK 1219/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-09
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytzezwolenie na pracębezczynność organuustawa o pomocy obywatelom Ukrainyzawieszenie terminówNSApostępowanie administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, uznając, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszają biegi terminów i wyłączają możliwość zarzutu bezczynności organu w okresie ich obowiązywania.

Skarga kasacyjna dotyczyła bezczynności Wojewody Śląskiego w sprawie zezwolenia na pobyt i pracę cudzoziemca. WSA oddalił skargę, wskazując na art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który zawiesza biegi terminów i wyłącza stosowanie przepisów o bezczynności do 31.12.2022 r. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego nie spełniają wymogów formalnych, a interpretacja WSA jest prawidłowa.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną V.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie rozpatrzenia wniosku o zezwolenie na pobyt i pracę cudzoziemca. WSA uznał, że zgodnie z art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w okresie do 31.12.2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt i pracę był zawieszony, a przepisy o bezczynności organu nie miały zastosowania. Skarżący kasacyjnie zarzucił błędną wykładnię art. 100c ustawy oraz naruszenie przepisów postępowania. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogów formalnych, w szczególności nieprecyzyjnie wskazano naruszone jednostki redakcyjne przepisów prawa materialnego, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały uzasadnione. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy faktycznie zawieszają biegi terminów i wyłączają możliwość skutecznego podnoszenia zarzutów bezczynności organu w określonym okresie, co potwierdza prawidłowość wyroku WSA. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w okresie obowiązywania art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt i pracę był zawieszony, a przepisy o bezczynności organu nie miały zastosowania.

Uzasadnienie

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w art. 100c ust. 1 i 3 wyraźnie stanowi, że w okresie do 31.12.2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt i pracę był zawieszony, a przepisy o bezczynności organu nie miały zastosowania. Dodatkowo, ust. 4 tego artykułu wyłącza możliwość wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności w tym okresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.o.u. art. 100c § ust. 1, 2, 3, 4

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

W okresie do 31.12.2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt i pracę był zawieszony, a przepisy o bezczynności organu nie miały zastosowania. Zaprzestanie czynności przez organ lub ich dokonywanie z opóźnieniem w tym okresie nie może być podstawą do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności.

p.p.s.a. art. 149

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący skutków stwierdzenia bezczynności organu.

u.c. art. 112a

Ustawa o cudzoziemcach

Reguluje termin wydania decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ustrojowy określający kryterium kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 2

Określa, co należy rozumieć przez sądy administracyjne (NSA i WSA).

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące podstaw wznowienia postępowania lub innych naruszeń przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie o bezczynność organu nie miały zastosowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi.

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszają biegi terminów i wyłączają możliwość zarzutu bezczynności organu w okresie ich obowiązywania. Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych dotyczących wskazania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędnej wykładni art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 1 § 1 i art. 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c tej ustawy).

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie spełnia omówionych wymogów. Nie można skutecznie postawić organowi zarzutu bezczynności w rozstrzyganiu tej sprawy. Okoliczność zawieszenia terminów nie zwalnia organu od załatwiania sprawy, oznacza to tylko, że strona nie może z ewentualnych opóźnień organu w tym przedmiocie wywodzić konsekwencji prawnych wobec organu.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący

Andrzej Jurkiewicz

sprawozdawca

Jan Szuma

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w zakresie zawieszenia terminów i wyłączenia bezczynności organów administracji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy okresu do 31.12.2022 r. i spraw związanych z zezwoleniami na pobyt i pracę cudzoziemców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem cudzoziemców i specyficznymi przepisami wprowadzonymi w związku z konfliktem na Ukrainie, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Bezczynność urzędu w sprawie zezwolenia na pobyt? Ustawa o pomocy Ukraińcom może to usprawiedliwiać.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1219/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Jan Szuma
Małgorzata Miron /przewodniczący/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Sygn. powiązane
III SAB/Gl 488/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-12-20
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej V.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2022 r. sygn. akt III SAB/Gl 488/22 w sprawie ze skargi V.T. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt i pracę cudzoziemca oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Gl 488/22, oddalił skargę V. T. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt i pracę cudzoziemca.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 21 września 2022 r. V. T. złożył skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w związku ze złożonym wnioskiem w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt i pracę. W uzasadnieniu skargi zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa, w tym przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym tj. art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 k.p.a. i wniósł o: zobowiązanie Wojewody Śląskiego do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; przyznanie na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Argumentując swoje stanowisko skarżący wskazał, iż pomimo upływu ustawowego terminu organ nie wydał decyzji w przedmiotowej sprawie, jak również nie podjął innych czynności zmierzających do rozpoznania złożonego 21 maja 2022r. wniosku, przez co pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku oddalającego skargę wskazał, że zgodnie z art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. 2021 poz. 2354) regulującym termin wydania decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy - decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni (ust. 1). Z mocy ust. 2 - termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z wymienionych w tej normie zdarzeń tj. cudzoziemiec złożył stosowny wniosek. Jednakże w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa ustawodawca w art. 100c ust. 1 ustanowił wyjątki od powyższego stanowiąc, że w okresie do dnia 31.12.2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: pkt 1 - udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej; pkt 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji; pkt 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Zgodnie z art. 100c ust. 2 ww. ustawy czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. Natomiast w ust. 3 ustawodawca jednoznacznie stwierdził, że w okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Poza tym z mocy ust. 4 zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.
Zdaniem Sądu, skoro z woli ustawodawcy zawieszony został bieg terminów na załatwianie spraw we wnioskowanym w niniejszej sprawie zakresie, zakaz stosowania w określonym w tym przepisie czasie przepisów o bezczynności – to tym samym bezzasadny był zarzut bezczynności. Powyższe znajduje także oparcie w wyż. cyt. ust. 4 zakazującym w tym okresie wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Tym samym w ocenie Sądu całkowicie chybione są zarzuty skargi, twierdzenia o rażącym naruszeniu przepisów prawa i żądanie przyznania wnioskowanej sumy pieniężnej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
Skargą kasacyjną V. T. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa poprzez uznanie, iż przepis ten dotyczy wszystkich spraw wszczętych na wniosek cudzoziemców a nie jedynie spraw cudzoziemców o których mowa w ustawie;
2) przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, tj. art. 1 § 1 i art. 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c tej ustawy poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia w toku postępowania przez organ art. 112a ustawy o cudzoziemcach nie podjęcie czynności mających na celu rozpoznanie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w ustawowym terminie.
Wskazując na powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym, jak również poniesionych opłat sądowych — 100 zł skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, 100 zł — opłata za uzasadnienie wyroku, 100 zł wpis za skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
W piśmie procesowym z dnia 17 marca 2024 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, iż ten w pełni popiera wniesioną skargę kasacyjną. Przedstawił dodatkowe zarzuty w tym błędnego implementowania do krajowego porządku prawnego art. 112a ust. 3 i 4 ustawy o cudzoziemcach oraz przedstawił poszerzone uzasadnienie kasacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie Wspólnota wnosząc kasację zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna, po doręczeniu odpisu tej skargi, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej zarzuty zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji.
Na wstępie wymaga podkreślenia, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Niezależnie od wymogu sporządzenia jej przez fachowego pełnomocnika, musi ona odpowiadać wymogom określonym w przepisach p.p.s.a., a jednym z elementów skargi kasacyjnej jest prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, co wynika z art. 176 § 1 p.p.s.a. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Z faktu związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynika wykluczenie możliwości domniemywania intencji strony składającej ten środek zaskarżenia, konkretyzowania jego zarzutów, czy też uzupełniania występujących w nim braków dotyczących podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia.
Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania z dokładnym oznaczeniem ich jednostki redakcyjnej, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji.
Przypomnieć również trzeba, że uzasadnienie skargi kasacyjnej jest równie ważnym jej elementem jak podstawy kasacyjne. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Zatem to skarżący wyznacza zakres kontroli, wskazując, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone. Dlatego wnoszący skargę kasacyjną ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić. Obowiązek uzasadnienia zarzutów nakłada na sporządzającego skargę kasacyjną powinność połączenia poszczególnych zarzutów z argumentami uzasadnienia. Argumenty uzasadnienia powinny pozostawać w rzeczowym związku z przedmiotem zarzutów. To strona skarżąca powinna zatem wykazać, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji gdyby do nich nie doszło - wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny. Natomiast w przypadku zarzutu, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszenia przepisów prawa materialnego, konieczne jest wskazanie na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia omówionych wymogów. Wprawdzie jej autor powołał przepisy, które w jego ocenie zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji, ale nie wskazał precyzyjnie jednostki redakcyjnej w zakresie zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego a i nie przedstawił jakiegokolwiek uzasadnienia na poparcie zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
Przede wszystkim w odniesieniu do zarzutu błędnej wykładni art. 100c ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, nie wskazał w sposób wymagany prawem właściwej jednostki redakcyjnej, której ten zarzut dotyczy. Brak jest również doprecyzowania tego zarzutu w motywach wniesionego środka odwoławczego. Tymczasem przepis art.100c ww. ustawy jest normą rozbudowaną wewnętrznie. Z dyspozycji tej normy wynika bowiem, iż w jej ust. 1 wskazano, że w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących:
1) udzielenia cudzoziemcowi:
a) zezwolenia na pobyt czasowy,
b) zezwolenia na pobyt stały,
c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,
2) zmiany:
a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę,
b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji,
3) cofnięcia cudzoziemcowi:
a) zezwolenia na pobyt czasowy,
b) zezwolenia na pobyt stały,
c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej
- w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Z kolei następne uregulowania tego przepisu to: ust.2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne.
3. W okresie, o którym mowa w ust. 1:
1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się;
2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.
4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki."
Powołanie w skardze kasacyjnej jedynie ogólnej normy art. 100c cytowanej wyżej ustawy nie pozwala Sądowi odwoławczemu na przyjęcie tak sformułowanej normy do rozpoznania. Sąd ten nie może bowiem domniemywać zakresu zaskarżenia, skoro obowiązkiem pełnomocnika skarżącego jest precyzyjne wskazanie naruszonej normy z dokładnym oznaczeniem jej jednostki redakcyjnej gdy zawiera ona ustępy, punkty a te mają dalsze oznaczenia literowe. Skarga kasacyjna nie spełnia tego wymogu, a nieprecyzyjny zarzut błędnej wykładni art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa nie pozwala NSA na odniesienie się do takiego zarzutu, tym bardziej, że dotyczyć ma to błędnej jego wykładni. Istotne jest również i to, że w piśmie procesowym z dnia 17 marca 2024 r., wniesionym ponad rok po złożeniu kasacji, nie doprecyzowano w sposób wymagany prawem zarzutu błędnej wykładni art. 100c cytowanej ustawy. Z pisma tego nie wynika, by uszczegółowiono ww. zarzut.
Również i zarzut naruszenia przepisów postępowania zamieszczony w petitum kasacji w pkt. 2.1 tj. obrazy art. 1 § 1 i art. 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c tej ustawy poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia w toku postępowania przez organ art. 112a ustawy o cudzoziemcach, nie podjęcia czynności mających na celu rozpoznanie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w ustawowym terminie, nie został w żaden sposób omówiony w uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego. Nie określono bowiem z czym należy wiązać zarzucane Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. p.p.s.a. a jest to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania jak i naruszenie art. 145§ 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wskazujące na inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie wyjaśnia tego, a jest to istotne gdyż przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji była bezczynność Wojewody Śląskiego. Tego nie precyzuje również dodatkowe pismo procesowe z dnia 17 marca 2024 r. pełnomocnika skarżącego stanowiące również uzupełnienie motywów kasacji.
Przede wszystkim jednak należy zaznaczyć, iż wskazana w zarzucie naruszenia przepisów postępowania norma art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych ma charakter ustrojowy. Określa on jedynie kryterium, pod jakim sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej. Wydanie wyroku niezgodnie z oczekiwaniem strony nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał kontroli działalności administracji publicznej oraz że badanie to przeprowadził w innym aspekcie niż zgodność z przepisami, które w sprawie miały zastosowanie. Niezależnie od tego zauważyć należy, że powołany wyżej art. 1 § 1 wyznacza jedynie ramy sądowej kontroli.
Nie jest w sprawie sporne, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę działania organu administracji w kontekście art. 149 p.p.s.a. i zastosował konstrukcję prawną oddalenia skargi ( art. 151 p.p.s.a) bowiem nie uznał by organ ten pozostawał bezczynny a to, iż wydał wyrok, który został zakwestionowany skargą kasacyjną, nie oznacza naruszenia ww. normy ustrojowej. Podobnie ma się rzecz z zarzutem naruszenia art. 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oznaczającym co należy rozumieć przez Sądy administracyjne (NSA i WSA). Skarga kasacyjna nie wyjaśnia na czym ma polegać obraza, w tym wypadku, art. 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Zarzut ten jest niezrozumiały gdy w sprawie orzekał WSA w Gliwicach.
Podobnie chybiony jest zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Z art. 3 § 1 p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zauważyć zatem wypada, że wskazane przepisy mają charakter ustrojowy, w sposób najbardziej ogólny i generalny określają zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne. Zawarte w nim unormowania nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej albowiem sądy administracyjne realizują swoje ustawowe kompetencje w ramach wykonywania kontroli legalności administracji publicznej na podstawie i w trybie szeregu konkretnych, określonych przepisów prawa, które w przypadku zarzutu ich naruszenia, winny być wskazane w skardze kasacyjnej z towarzyszącym temu sprecyzowaniem i umotywowaniem, do jakiego przekroczenia bądź niedopełnienia prawa doszło i na czym ono polegało. W przypadku zatem, gdy strona chce zarzucić niewłaściwą kontrolę skargi, przepis ten musi zostać powołany w połączeniu z przepisami, które Sąd mógł naruszyć w toku sprawowania tej kontroli.
Natomiast w tej sprawie oprócz wskazanego uregulowania art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., dotyczącego kontroli decyzji administracyjnej, której w tej sprawie nie było przywołano w kasacji normę art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. i c. w powiązaniu z art. 112a ustawy o cudzoziemcach. Jak wyżej wykazano we wniesionej kasacji w żaden sposób nie wyjaśniono z czym należy wiązać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. (dotyczący skargi na decyzję i postanowienie) w sprawie bezczynności organu gdzie zastosowanie ma norma art. 149 p.p.s.a. Zarzuty naruszenia przepisów w tym zakresie w jakimkolwiek stopniu nie zostały uzasadnione i w realiach tej sprawy pozostają całkowicie nieusprawiedliwione, albowiem w sprawie bezczynności organu przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. nie mogły mieć zastosowania.
Generalnie zarzuty tej skargi kasacyjnej w jakikolwiek sposób nie uzasadniały jej uwzględnienia i uwzględnienia wniosków tego środka odwoławczego.
Na zakończenie jedynie informacyjnie zaznaczyć należy, iż zaskarżony wyrok w pełni odpowiada prawu, zaś przyjęta przez Sąd pierwszej instancji interpretacja przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa jest w pełni prawidłowa.
W sprawie tej słusznie uznano, że przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie przy jej rozstrzyganiu co do braku bezczynności Wojewody Śląskiego. W konsekwencji skonstatować należy, że wniosek strony skarżącej z dnia 21 maja 2022 r. o wydanie zezwolenia na pobyt i pracę został złożony już w czasie obowiązywania przepisu art. 100c ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, a tym samym nie można skutecznie postawić organowi zarzutu bezczynności w rozstrzyganiu tej sprawy. Oczywiście, okoliczność zawieszenia terminów nie zwalnia organu od załatwiania sprawy, oznacza to tylko, że strona nie może z ewentualnych opóźnień organu w tym przedmiocie wywodzić konsekwencji prawnych wobec organu.
W orzecznictwie NSA przyjmuje się, a skład orzekający podziela ten pogląd, że przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w art. 100c ust. 1 ustawy z 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się, jeżeli organy w okresie od 15 kwietnia do 31 grudnia 2022 r. dopuściły się bezczynności oraz były zobowiązane do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie- patrz wyroki NSA z dnia 7 września 2023 r. II OSK 2779/22, z dnia 4 grudnia 2023 r. II OSK 734/23.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się całkowicie nieusprawiedliwione. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a., oddalił przedmiotową skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI