II OSK 1216/06

II OSK 1216/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Bujko
Ludwik Żukowski /sprawozdawca/
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gl 219/05 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2006-02-24
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183  par. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia NSA Ludwik Żukowski (spr.) Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 219/05 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o. o w C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (zwany dalej WSA, Sądem pierwszej instancji lub Sądem) wyrokiem z dnia 24 lutego 2006r., sygn. akt II SA/Gl 219/05, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej ...WINB) z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB) z dnia [...] Nr [...]. Uchylone przez Sąd decyzje organów nadzoru architektoniczno - budowlanego dotyczyły umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie legalności wykonywanych robót przy budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] 8, w K..
Zawarte w uzasadnieniu wyroku główne motywy rozstrzygnięcia Sądu były następujące: na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...], znak: [...], W. M. uzyskał pozwolenie na budowę zespołu czterech budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej; budynki te miały zostać zrealizowane przy ul. [...] w K.. Budynki jednorodzinne zostały oznaczone w projekcie zagospodarowania terenu kolejnymi numerami 8, 9, 10, 11. Decyzją z dnia [...] znak: [...], Prezydent Miasta K. przeniósł wydaną wcześniej decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] na [...] Sp. z o .o . z siedzibą w C.. Następnie Prezydent Miasta K. wydając trzy odrębne decyzje przeniósł decyzję z dnia [...], dotyczącą budynku nr 9 na B.N., dotyczącą budynku nr 10 na B. i J. P., dotyczącą zaś budynku nr 11 na A. K.. Pozwolenie na budowę budynku nr 8 nie zostało przeniesione z [...] Sp. z o .o .
[...] Sp. z o .o . pismem z dnia [...] września 2004r. zawiadomiła PINB o prowadzonej nielegalnie budowie domu nr 8 przy ul. [...] w K.. Wyjaśniono, że to wyłącznie Spółka legitymuje się decyzją o pozwoleniu na budowę tego budynku. W.M., który cofnął spółce pełnomocnictwo oraz wypowiedział umowę użyczenia gruntu rozpoczął bez wiedzy i zgody Spółki budowę obiektu budowlanego pomimo, że właścicielem projektu tego obiektu był nadal [...] Sp. z o .o . PINB decyzją z dnia [...] znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie samowolnie wykonywanych robót budowlanych przy ul. [...] 8 w K.. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że prowadzone roboty odpowiadają warunkom ustanowionym w treści decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...], znak: [...]. Zachowanie wymogów ustalonych w tej decyzji spowodowało, według PINB, bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania. Od decyzji PINB, [...] Sp. z o .o . wniosło odwołanie do ...WINB wnosząc o jej uchylenie.
...WINB decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji na przepisy wyznaczające przesłanki samowoli budowlanej. Stwierdził, że w konkretnej sprawie nie miała miejsca samowola budowlana. Inwestorzy, którymi byli E. i J. P., legitymowali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dla tej nieruchomości wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego zaś prowadzone roboty nie naruszały warunków zawartych w pozwoleniu. Podkreślono, że wydanie pozwolenia na budowę innej osobie niż ta, która dysponuje nieruchomością nie ma znaczenia dla organów nadzoru budowlanego. Przepisy prawa dopuszczają możliwość przeniesienia pozwolenia na budowę, jednak nie przewidują takiego obowiązku. Nie przesądzało o zaistnieniu samowoli budowlanej także i to, że budowa była realizowana przez inną osobę niż ta, która uzyskała pozwolenie na budowę. Dlatego, zdaniem organu odwoławczego, PINB słusznie postąpił umarzając jako bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone w sprawie samowoli budowlanej budynku nr 8 przy ul. [...] w K..
Decyzję ...WINB zaskarżyła do WSA, [...] Sp. z o .o . Decyzji tej zarzucono naruszenie art. 107 § 1 k.p.a . poprzez brak powołania w jej treści podstawy prawnej, a także brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. Według strony skarżącej organ dopuścił się także naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 11 i art. 25 k.p.a . nie wyjaśniając okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na treść decyzji. Wskazano również na naruszenie art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U . z 2006., nr 156, poz. 1118 ze zm.; zwana dalej - Prawo budowlane) poprzez przyjęcie, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] znak: [...], stanowić mogła podstawę do kontynuowania budowy budynku nr 8 przez J. i E. P..
WSA po rozpatrzeniu skargi [...] Sp. z o .o . wyrokiem z dnia 24 lutego 2006r. sygn. akt II SA/Gl 219/05 uchylił decyzję ...WINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB. W ocenie Sądu w wyniku działań W. M., użytkownika wieczystego nieruchomości przy ul. [...] w K., [...] Sp. o .o . straciła prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane. Jednakże utrzymała nabyte na podstawie przeniesionego na spółkę pozwolenia na budowę prawa i obowiązki związane z wykonaniem określonych obiektów budowlanych. J. i E. P. jakkolwiek wykazywali prawo do nieruchomości to nie legitymowali się pozwoleniem na budowę, jakie miała skarżąca Spółka. Sąd zwrócił uwagę, iż kontynuując rozpoczęte przez [...] Sp. z o .o . roboty budowlane J. i E. P. działali w warunkach samowoli budowlanej. Wyłącznie [...] Sp. z o .o . mogła realizować uprawnienia do prowadzenia robót budowlanych przy ul. [...] w K., gdyż przeniesione na tą Spółkę pozwolenie na budowę nadal pozostawało w obrocie prawnym. Podniesiono również, że organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły, czy prowadzone przez J. i E. P. prace budowlane są wykonywane z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Dlatego też, umorzenie postępowania w drodze zaskarżonych decyzji, zostało ocenione przez Sąd jako naruszenie przepisów prawa materialnego (tj. art. 28 i art. 40 -Prawa budowlanego) oraz przepisów proceduralnych tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a .
Skargę kasacyjną od wyroku WSA z dnia 24 lutego 2006r., sygn. II SA/Gl 219/05, złożył pełnomocnik uczestnika postępowania – J. P.. Do skargi kasacyjnej zostało załączone pełnomocnictwo właściwe oraz substytucyjne dla sporządzającego skargę adwokata. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono nieważność postępowania wynikającą z treści art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a . Nieważność postępowania została spowodowana brakiem organu uprawnionego do reprezentowania [...] Sp. z o .o . w postępowaniu przed WSA, jak również występowaniem przed WSA pełnomocnika Spółki, który nie był prawidłowo umocowany. Formułując zarzut nieważności postępowania pełnomocnik uczestnika postępowania oprócz przepisu art. 182 § 2 pkt 2 p.p.s.a . wskazał na przepis art. 202 § 1 Kodeksu spółek handlowych (K.s.h.) Zarzucono, iż wszystkie pisma w postępowaniu sądowoadministarcyjnym podpisywał w imieniu [...] Sp. z o .o . E. P. lub umocowany przez niego pełnomocnik. Uchwałą Walnego Zgromadzenia wspólników [...] Sp. z o .o z dnia [...] maja 2002r. nr [...], E. P. został powołany na Prezesa Zarządu [...] Sp. z o .o . na okres 3 letniej kadencji. Ponieważ umowa spółki nie reguluje kwestii długości kadencji Zarządu to zgodnie z treścią art. 202 § 1 K.s.h. kadencja zarządu trwa jeden rok – do czasu odbycia zgromadzenia wspólników rozpatrującego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu. W dniu [...] marca 2003r. odbyło się zgromadzenie wspólników Spółki, na którym przyjęto sprawozdanie finansowe z jej działalności za 2002r. Ponieważ E. P. pełnił funkcje Prezesa Zarządu przed uchwałą Walnego Zgromadzenia wspólników z dnia [...] maja 2002r. nr [...], rok 2002 był kolejnym pełnym rokiem obrotowym pełnienia przez niego funkcji Prezesa. W rezultacie wraz z głosowaniem nad sprawozdaniem finansowym za rok 2002 wygasł mandat E. P. jako Prezesa Zarządu. W wyniku utraty mandatu E. P. od [...] marca 2003r. nie mógł składać oświadczeń woli w imieniu [...] Sp. z o .o . w tym również nie mógł udzielać pełnomocnictw dla reprezentującego Spółkę w postępowaniu przed WSA radcy prawnego. Ponieważ pełnomocnik skarżącej strony nie mógł działać w jej imieniu, w tym podpisać skargi, to Sąd zobowiązany był skargę odrzucić jako pochodząca od osoby nieuprawnionej. Te powody powinny skutkować uchyleniem wyroku WSA i odrzuceniem skargi [...] Sp. z o .o . Ponadto, pełnomocnik J. P. wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Na rozprawie wyznaczonej w sprawie o sygn. II OSK 1216/06, na dzień 18 września 2007r. nie stawił się pełnomocnik J. P. wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny postanowił odroczyć posiedzenie. Skład orzekający wydał postanowienie zobowiązujące pełnomocnika J. P. do przedstawienia: 1) umowy [...] Sp. z o .o . wraz z wszystkimi uchwałami Zgromadzenia Wspólników zmieniającymi treść umowy spółki; 2) protokołu posiedzenia nr [...] z dnia [...] maja 2002r., na którym podjęto powołaną w pkt 3 uzasadnienia skargi kasacyjnej uchwałę nr [...] wraz z uwierzytelnioną kopią tej uchwały; 3) pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego [...] Sp. z o .o . zgodnie z § 5 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2006r. w sprawie ustroju i organizacji Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz szczegółowych zasad udzielania informacji z Rejestru i udostępniania kopii dokumentów z katalogu (Dz. U . nr 247, poz. 1811). W treści postanowienia zakreślono termin 14 dni na dostarczenie tych dokumentów, ze skutkiem określonym w art. 184 p.p.s.a .
Pełnomocnik J. P. w odpowiedzi na wezwanie Sądu, nadesłał fotokopie: 1) umowy [...] Sp. z o .o ., 2) aktu notarialnego zawierającego akt założycielski wymienionej wyżej spółki z o .o ., 3) aktu notarialnego zawierającego protokół ze zgromadzenia wspólników [...] Sp. z o .o . na którym podjęto uchwały w sprawie zmiany umowy spółki, 4) protokół nr [...] Walnego Zgromadzenia wspólników [...] Sp. z o .o . z dnia [...] maja 2002r., wraz z uchwałą nr [...], 5) odpis pełny z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dotyczący [...] Sp. z o .o . 6) protokół nr [...] z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników [...] Sp. z o .o . odbytego w dniu [...] marca 2003r., zawierający uchwałę nr [...]. W treści pisma procesowego, do którego załączono wyszczególnione wyżej pisma, pełnomocnik strony wyjaśnił, iż wszystkie załączone fotokopie nie były wykonywane z oryginalnych dokumentów, a jedynie z dokumentów, które strona skarżąca otrzymała w toku innych postępowań z udziałem [...] Sp z o .o . bowiem Spółka nie udostępniła dobrowolnie jakichkolwiek dokumentów.
Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdził co następuje:
skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Skarga kasacyjna została sporządzona przez właściwie umocowanego pełnomocnika w rozumieniu art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U . Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a .).
Podstawą skargi kasacyjnej pełnomocnik J. P. uczynił zarzut nieważności postępowania przed WSA. Zdaniem wnoszącego skargę, [...] Sp. z o .o . w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie posiadała organu powołanego do reprezentowania. Brak organu powołanego do reprezentowania strony, jako przyczynę nieważności postępowania ustanawia art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a . Wnoszący skargę swój pogląd o braku organów uprawnionych do reprezentowania Spółki wywodził z regulacji zawartej w art. 202 § 1 K.s.h. Powołany przepis K.s.h. wraz z argumentacją uczestnika wyznacza granice skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Oparty na tym przepisie zarzut nieważności postępowania wedle oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na aprobatę.
Opisane w skardze kasacyjnej okoliczności miały wykazać, iż E. P. stracił prawo do reprezentowania spółki w dniu [...] marca 2003r. W tym dniu odbyło się Zgromadzenie Wspólników [...] Sp. z o .o ., na którym uchwałą o nr [...] zatwierdzono sprawozdanie finansowe spółki za rok 2002r. Przyjęcie sprawozdania finansowego potwierdza kopia protokołu nr [...] z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "[...]" (karta nr 106 akt sądowych). Pełnomocnik J. P. jako podstawę utraty mandatu przez E. P. wskazał przepis art. 202 § 1 K.s.h. Art. 202 § 1 K.s.h., przewiduje wygaśniecie mandatu członka zarządu z mocy prawa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe spółki za pierwszy rok obrotowy. Wskazany wyżej przepis K.s.h., znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji, w której umowa spółki z o .o . nie ustala kadencji członka zarządu.
Powołany w skardze kasacyjnej art. 202 § 1 K.s.h., nie mógł stanowić o utracie prawa do reprezentowania Spółki przez E. P. pomimo, że umowa spółki nie określa długości kadencji członków zarządu. Nie można pominąć, iż E. P. pełnił funkcje członka zarządu przed uchwałą Walnego Zgromadzenia Wspólników [...] o nr [...] z dnia [...] maja 2002r. powołującą go na trzyletnią kadencję. Ten fakt jest niesporny i potwierdza go strona skarżąca w pkt 6 uzasadnienia skargi kasacyjnej. Ponieważ E. P. przed podjęciem tej uchwały pełnił funkcje członka zarządu Spółki, to ewentualną podstawę utraty mandatu mógłby stanowić art. 202 § 2 K.s.h. Należy zaznaczyć, iż przepis art. 202 § 1 K.s.h. odnosi się jedynie do członka zarządu po raz pierwszy powoływanego w skład organu wykonawczego (tak A . Szumański [w .:] S. Sołtysiński, A . Szajkowski, A . Szumański, Kodeks spółek handlowych. Komentarz do artykułów 151 – 300. Tom II, Warszawa 2002r. s. 371.). E. P. nie był członkiem zarządu wybranym po raz pierwszy w dniu [...] maja 2002r., i dlatego rok 2002r., nie był pierwszym rokiem obrotowym pełnienia przez tą osobę funkcji członka zarządu. Rok 2002r., był ostatnim pełnym rokiem obrotowym pełnienia funkcji członka zarządu. Ponieważ E. P. nie mógł utracić mandatu członka na podstawie powołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 202 § 1 K.s.h., to zarzut skargi kasacyjnej o utracie mandatu przez E. P. jest chybiony.
Naczelny Sąd Administracyjny badając z urzędu, czy w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji zaistniały przyczyny nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a . nie stwierdził braku organów uprawnionych do reprezentowania [...] Sp. z o .o . Powołane w skardze kasacyjnej okoliczności nie obalają domniemania, z którego wynika, że E. P. był Prezesem Zarządu [...] Sp. z o .o . od momentu wniesienia skargi na decyzję ...WINB do chwili obecnej. Źródło tego domniemania stanowi art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U . z 2001r. Nr 17, poz. 209 ze. zm. zwana dalej ustawą o K.R.S.). W myśl tego przepisu domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Domniemanie owo jest domniemaniem wzruszalnym jednakże to nie Naczelny Sąd Administracyjny lecz sądy powszechne władne są prowadzić postępowanie w celu obalenia wskazanego domniemania.
Okoliczności, na które powołuje się pełnomocnik J. P. dotyczą okresu sprzed 1 marca 2005r. Warto przypomnieć, że według uczestnika postępowania - E. P. miał utracić prawo do reprezentowania [...] w dniu [...] marca 2003r. W dniu 11 kwietnia 2005r., do WSA wpłynęło pismo [...] Sp. z o .o . podpisane przez pełnomocnika spółki (karta nr19 akt sądowych). Do tego pisma został załączony aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego na dzień 1 marca 2005r. obejmujący informacje dotyczące [...] Sp. z o .o . Z treści Podrubryki 1 Rubryki 1 Działu 2 tego odpisu wynika wyraźnie, iż na dzień 1 marca 2005r. funkcje Prezesa zarządu [...] Sp. z o .o . pełnił E. P.. Podobne informacje na temat imienia i nazwiska Prezesa Zarządu tej spółki wynikają z treści nadesłanego przez pełnomocnika J. P. na wezwanie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2007r. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego (karta akt sądowych nr 47). Ponieważ okoliczności mające świadczyć o wygaśnięciu mandatu E. P. dotyczą okresu sprzed 1 marca 2005r., to Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany zasadą domniemania prawdziwości wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym (art. 17 ust.1 ustawy o K.R.S.) nie może uznać, iż E. P. nie był w chwili wszczęcia postępowania sądowoadministarcyjnego Prezesem Zarządu spółki. Przeciwko tej tezie świadczą znajdujące się w aktach sądowych sprawy odpisy z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczące [...] Sp. z o .o .
Przepis art. 17 ust. 1 ustawy o K.R.S. w powiązaniu z odpisami z rejestru przedsiębiorców dotyczących spółki [...] zobowiązuje traktować E. P. jako członka zarządu pełniącego tą funkcje przynajmniej od 1 marca 2005r. Ponieważ E. P. był Prezesem Zarządu Spółki [...] Sp. z o .o ., to mógł jednoosobowo składać w imieniu tego podmiotu oświadczenia woli, w tym również umocowywać do działania przed sądem uprawnionych pełnomocników.
Reasumując, Sąd w ramach postępowania wyjaśniającego nie dopatrzył się okoliczności podważających domniemanie prawdziwości treści wpisów w KRS. Wskazuje to, że postępowanie toczące się przed Sądem pierwszej instancji nie było dotknięte wadą nieważności z powodu uczestniczenia w tym postępowaniu jednostki organizacyjnej nieposiadającej osoby uprawnionej do jej reprezentowania (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a .).
Wyłożone dotychczas powody uzasadniały oddalenie skargi kasacyjnej zgodnie z art. 184 w zw. z art. 181 i art. 183 § 1 p.p.s.a .