II OSK 1213/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-09-19
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęuzgodnienie projektupark krajobrazowydecyzja o warunkach zabudowystwierdzenie nieważnościskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, uznając brak uzgodnienia projektu z Parkiem Krajobrazowym za rażące naruszenie prawa.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T.S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty, ponieważ projekt budowlany naruszał definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego i nie został uzgodniony z Parkiem Krajobrazowym. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że brak wymaganego uzgodnienia z Parkiem Krajobrazowym stanowił rażące naruszenie prawa, a realizacja inwestycji nie wyłącza możliwości stwierdzenia nieważności decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty P. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, wskazując na naruszenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz brak wymaganego uzgodnienia projektu z Parkiem Krajobrazowym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca T.S. argumentowała, że dom był dostosowany do jej potrzeb rodzinnych i że ocena opinii Parku Krajobrazowego należy do Starosty. WSA oddalił skargę, podkreślając, że decyzja o warunkach zabudowy nakładała obowiązek uzgodnienia projektu z Parkiem, a skarżąca tego nie wykonała. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający pozwolenie na budowę, a brak wymaganego uzgodnienia z Parkiem Krajobrazowym stanowił rażące naruszenie prawa. Sąd podkreślił, że realizacja inwestycji nie wyłącza możliwości stwierdzenia nieważności decyzji, a tryb stwierdzenia nieważności był właściwy, a nie wznowienie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak uzgodnienia projektu budowlanego z Parkiem Krajobrazowym, wymaganego decyzją o warunkach zabudowy, stanowi rażące naruszenie prawa, które może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Uzasadnienie

Organ wydający pozwolenie na budowę jest związany ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Brak wymaganego uzgodnienia z Parkiem Krajobrazowym, wynikający z decyzji o warunkach zabudowy, jest rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń. Brak wymaganego uzgodnienia z Parkiem Krajobrazowym stanowi rażące naruszenie.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt. 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Organ stwierdza z urzędu nieważność decyzji, gdy dotknięta jest ona rażącym naruszeniem prawa.

Pomocnicze

u.o.z.p. art. 47

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity

Warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone w decyzji, wiążą organ wydający pozwolenie na budowę.

u.p.z.p. art. 55

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę.

u.p.z.p. art. 64 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis art. 55 stosuje się do decyzji o warunkach zabudowy.

k.p.a. art. 106 § § 1-6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Reguluje kwestie współdziałania organów w postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Podstawa wznowienia postępowania, gdy decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz stanowi podstawę do kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzgodnienia projektu budowlanego z Parkiem Krajobrazowym, wymaganego decyzją o warunkach zabudowy, stanowi rażące naruszenie prawa. Realizacja inwestycji nie wyłącza możliwości stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak uzgodnienia wymaganego przez przepisy szczegółowe, o które występuje inwestor, jest naruszeniem prawa materialnego i kwalifikuje się do trybu stwierdzenia nieważności, a nie wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Dom po rozbudowie jest dostosowany do potrzeb rodzinnych. Ocena opinii Parku Krajobrazowego należy do Starosty. Brak uzgodnienia projektu budowlanego z Parkiem Krajobrazowym nie stanowi rażącego naruszenia prawa, lecz może skutkować wznowieniem postępowania. Zrealizowanie inwestycji na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności. Brak jest przepisów wykonawczych nakładających obowiązek uzgodnienia projektu budowlanego z Parkiem Krajobrazowym. Organ nadzoru nie wskazał przepisu zobowiązującego inwestora do uzgodnienia projektu z Parkiem Krajobrazowym. Sąd I instancji nie zbadał granic Parku Krajobrazowego i obowiązujących na jego terenie ograniczeń.

Godne uwagi sformułowania

warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone w decyzji, wiążą organ wydający pozwolenie na budowę organ ten nie ma kompetencji do podważania ustaleń zawartych w takiej decyzji zrealizowanie inwestycji nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego lecz jedynie skutek faktyczny brak uzgodnienia projektu budowlanego z Dyrekcją [...] Parku Krajobrazowego jako działanie rażąco naruszające prawo

Skład orzekający

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Stahl

sędzia

Tomasz Zbrojewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania organu wydającego pozwolenie na budowę decyzją o warunkach zabudowy oraz konsekwencji braku wymaganych uzgodnień, a także dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji po realizacji inwestycji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzgodnienia z Parkiem Krajobrazowym, ale ogólne zasady są szeroko stosowalne w sprawach pozwoleń na budowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady prawa budowlanego dotyczące uzgodnień i konsekwencji ich braku, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, że nawet po zrealizowaniu inwestycji można podważyć legalność pozwolenia.

Nawet po wybudowaniu domu można stracić pozwolenie na budowę! Kluczowe uzgodnienie z Parkiem Krajobrazowym okazało się decydujące.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1213/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Stahl
Tomasz Zbrojewski
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1684/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-05-10
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
art. 47
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 55 i 64 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156  par. 1 pkt. 2, 106  par. 1-6, 145  par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
134  par. 1, 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Wojciech Chróścielewski (spr.) Sędziowie Małgorzata Stahl Tomasz Zbrojewski Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 19 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1684/05 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2006 r., VII SA/Wa 1684/05, oddalił skargę T. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził z urzędu nieważność decyzji Starosty P. z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. S. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej na terenie działek nr [...], [...] i [...] położonych w S., gmina P. W uzasadnieniu podał, iż zatwierdzony decyzją projekt budowlany zawiera, co najmniej dwa lokale mieszkalne i dodatkowo wydzielone w parterze budynku dwa pokoje o charakterze zakwaterowania turystycznego, przy czym cztery pokoje lokalu mieszkalnego na piętrze budynku mają również charakter pokoi zakwaterowania turystycznego. W związku z powyższym projekt budowlany narusza art. 3 ust 2a ustawy Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U z 2003 r., nr 207, poz. 2016) definiujący budynek mieszkalny jednorodzinny. Wojewoda [...] ustalił również, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji nakładała na inwestora obowiązek uzgodnienia projektu budowlanego z [...] Parkiem Krajobrazowym we W. Z pisma tego Parku załączonego przez inwestora do dokumentacji projektowej wynika, iż przedstawiony projekt budowlany nie uzyskał pozytywnego uzgodnienia. Dlatego też, Starosta P. wydając kontrolowaną decyzję naruszył również art. 35 ust 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. Zdaniem organu I instancji naruszenie wskazanych przepisów Prawa budowlanego miało charakter rażący, dlatego stwierdzono nieważność badanej decyzji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania T. S., decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uznał, iż kontrolowana decyzja została wydana niezgodnie z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu bowiem inwestor nie uzyskał pozytywnego uzgodnienia projektu budowlanego z Dyrekcją [...] Parku Krajobrazowego we W.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. S. podniosła, iż rozbudowany dom jest dostosowany do jej potrzeb rodzinnych z uwagi na posiadanie licznej rodziny. Zdaniem skarżącej, ocena opinii wydanej przez Dyrektora [...] Parku Krajobrazowego należy do Starosty P., który uznając kompletność dokumentacji o pozwoleniu na budowę zdjął z niej, jako inwestora, obowiązek uzgodnienia decyzji z [...] Parkiem Krajobrazowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej w dniu 26 maja 2003 r. przez Wójta Gminy P. dla przedmiotowej inwestycji wynika, iż znajduje się ona na terenie położonym w granicach [...] Parku Krajobrazowego. Decyzją tą (pkt 3) został nałożony na skarżącą obowiązek uzgodnienia projektu budowlanego z [...] Parkiem Krajobrazowym we W. Skarżąca nie wykonała nałożonego na nią obowiązku i nie przedstawiła uzgodnionego z [...] Parkiem Krajobrazowym projektu budowlanego. Z pisma dyrektora [...] Parku Krajobrazowego z dnia 16 grudnia 2003 r., i wynika, iż "Zarząd [...] Parku Krajobrazowego opiniuje negatywnie i nie uzgadnia przedłożonej dokumentacji projektowej".
Zdaniem Sądu, Starosta P. nie miał prawa zwolnić skarżącej z obowiązku nałożonego na nią decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ wydający pozwolenie na budowę związany jest warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu ustalonymi w decyzji nawet wówczas, gdy w ocenie tego organu decyzja ta jest wadliwa (wyrok NSA z 4 lutego 1999 r., IV SA 212/97). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zakwalifikował takie działanie jako rażąco naruszające art. 35 ust 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zarzut skarżącej dotyczący braku podstaw prawnych do żądania od niej uzgodnienia projektu budowlanego z [...] Parkiem Krajobrazowym jest nieuzasadniony. W postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę organ nie ma prawa badać czy nałożony na skarżącą decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu obowiązek znajduje oparcie w przepisach prawa. Zarzut taki skarżąca powinna zgłosić na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę, organ jest związany ustaleniami zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i nie może od nich odstąpić. Niezasadnie skarżąca podnosi, iż brak uzgodnienia projektu budowlanego z [...] Parkiem Krajobrazowym nie stanowi rażącego naruszenia prawa, lecz może skutkować wznowieniem postępowania. Sytuacja, w której brak uzgodnienia może skutkować wznowieniem postępowania zachodzi tylko w przypadku naruszenia art. 106 § 1 k.p.a., który normuje wyłącznie kwestie proceduralne współdziałania organów w przypadku, gdy przepis prawa materialnego uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ. Naruszenie art. 106 § 1 k.p.a. ustawodawca potraktował jako wadliwość postępowania możliwą do usunięcia w trybie art. 145 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie nie miało jednak miejsce naruszenie art. 106 § 1 k.p.a., lecz nie wykonanie obowiązku nałożonego na skarżącą w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Zdaniem Sądu również, zarzut skargi, iż "zrealizowanie inwestycji na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności'' jest bezzasadny. Stanowisko takie reprezentowane przez Sąd Najwyższy nie zostało przyjęte w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym od dawna został utrwalony pogląd zgodnie z którym zrealizowanie inwestycji nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego lecz wyłącznie skutek faktyczny.
W skardze kasacyjnej T. S. wniosła uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej - p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię polegające na mylnym przyjęciu, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zachodziła konieczność uzgodnienia projektu budowlanego z [...] Parkiem Krajobrazowym. W istocie bowiem brak jest w obrocie prawnym wynikających z przepisów wykonawczych do art. 24 ust. 4 i 5 oraz art. 32 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 114, poz. 492 ze zm.) - aktów prawa miejscowego nakładających taki obowiązek i stawiających takie wymagania;
b) art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem z żadnego przepisu prawa nie wynika obowiązek wystąpienia przez inwestora do [...] Parku Krajobrazowego o uzgodnienie projektu budowlanego;
c) art. 32 ust. 1 pkt 1 i art. 28 w zw. z art. 48 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zrozumienie ich treści bowiem skoro zostało wydane pozwolenie na budowę, to de facto musiało być przeprowadzone postępowanie przez organ wydający pozwolenie na budowę w celu zbadania czy projektowana inwestycja nie narusza innych wartości, jak ochrona środowiska, czy krajobrazu. Z pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego Wydział Ochrony Środowiska z dnia 18 listopada 2005 r. podpisanego przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody wynika, iż budynek po przebudowie nie wpływa negatywnie na walory krajobrazowe [...] Parku Krajobrazowego. Doręczenie skarżącej decyzji o pozwoleniu na budowę i uprawomocnienie się tej decyzji oznaczało wprowadzenie tej decyzji do obrotu prawnego. Wybudowanie domu nastąpiło na podstawie legalnej decyzji o pozwoleniu na budowę, od której nikt nie wniósł odwołania. Nie uwzględnienie skargi spowoduje, iż skarżąca budując na podstawie tytułu prawnego do wykonywania tych czynności zostanie zrównana z podmiotem, który wzniósł budowlę bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę;
d) art. 7 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na zaakceptowaniu przez Sąd wadliwej i niesłusznej decyzji. Sąd oddalił skargę zamiast ją uwzględnić na podstawie "art. 145 § 1 ust. 6 w zw. z art. 106 § 1 k.p.a." podzielając pogląd skarżącej, ze nie zasięgnięcie przed wydaniem decyzji wymaganego przez prawo stanowiska innego organu nie stanowi rażącego naruszenia prawa, lecz jedynie może uzasadniać wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) "art. 145 p.p.s.a. i art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. i art. 107 k.p.a." polegające na oddaleniu skargi i uznaniu, iż decyzja Wojewody z uwagi na fakt, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa - bez podania szczegółowego uzasadnienia oraz bez wskazania konkretnego przepisu, który został naruszony w sposób rażący oraz bez wskazania jaki przepis zobowiązuje inwestora do zwrócenia się do [...] Parku Krajobrazowego o uzgodnienie projektu budowlanego;
b) art. 145 p.p.s.a. i art. 134 p.p.s.a. z zw. z art. 106 § 5 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi i uznaniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu negatywnego zaopiniowania i nie uzgodnienia dokumentacji projektowej, pomimo tego, że w istocie nie wydano w tej sprawie żadnego postanowienia, od którego służyłoby zażalenie, podczas, gdy z pisma Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia 18 listopada 2005 r. wynika, iż budynek po przebudowie nie wpływa negatywnie na walory krajobrazowe Parku i spełnia wymogi architektoniczne wskazane w decyzji o warunkach zabudowy;
c) "art. 145 p.p.s.a. i art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. i w z. z art. 145 § 1 ust. 6 k.p.a." polegające na oddaleniu skargi i uznaniu nieważności decyzji z powodu nie uzgodnienia dokumentacji projektowej z [...] Parkiem Krajobrazowym, kiedy w istocie taka podstawa może jedynie skutkować wznowieniem postępowania;
d) nie uwzględnienie przez Sąd I instancji stanowiska zajętego przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 listopada 1993 r., III AZP 23/93, z treści której wynika, iż nawet jeżeli ostateczna decyzja zezwalająca na budowę byłaby dotknięta nieważnością, to w sytuacji kiedy już zrealizowano inwestycję wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę;
e) art.134 § 1 p.p.s.a. polegający na tym, iż Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi nie wyszedł poza ich granice, mimo, że w danej sprawie powinien był to uczynić i w tym celu powinien był wskazać, w jakich granicach [...] Parku Krajobrazowego wyznaczono obszary chronionego krajobrazu, określenie granic tegoż parku i czy utworzono wokół nich otuliny oraz wprowadzono obowiązujące na tych terenach zakazy i ograniczenia, a jeżeli tak, to jakie konkretnie są to ograniczenia. Ma to istotne znaczenie w sprawie, bowiem bez tego ustalenia, WSA nie miał wiedzy czy nieruchomość objęta decyzją o pozwoleniu na budowę jest położona w linii i granicach chronionych tegoż Parku.
W oparciu o te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.) na podstawie, której została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji - warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone w decyzji, wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Analogiczny przepis znalazł się również w art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.), w myśl którego decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Na mocy art. 64 ust. 1 tej samej ustawy przepis ten znajduje swoje zastosowanie także w odniesieniu do decyzji o warunkach zabudowy. Zasada związania organu wydającego pozwolenie na budowę decyzją ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oznacza, iż organ ten nie ma kompetencji do podważania ustaleń zawartych w takiej decyzji i badania czy są one zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2001, IV SA 532/00 i wyrok WSA w Warszawie z 8 grudnia 2005 r., VII SA/Wa 798/05). Zarówno decyzja o pozwoleniu na budowę jak i decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu są wydawane w odrębnych od siebie postępowaniach i jeżeli strona kwestionuje zgodność tej ostatniej decyzji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego powinna to zrobić w ramach postępowania, którego przedmiotem jest ta właśnie decyzja. Oznacza to również, iż także organ nadzoru badający z urzędu legalność pozwolenia na budowę, którym w sprawie niniejszej był Wojewoda [...] i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie może wkraczać w kompetencje organu, który jest władny do kontroli legalności decyzji ustalających warunki zabudowy i zagospodarowania przestrzennego a którym, zgodnie z właściwością instancyjną, jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Z kolei z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca kwestionowała przed wydaniem decyzji pozwalającej na budowę postanowienia decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Jeżeli zatem skarżąca była, na mocy pkt 3 decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, zobowiązana uzgodnić projekt decyzji z [...] Parkiem Krajobrazowym, to organ wydający pozwolenie na budowę obowiązany był powyższy obowiązek od skarżącej wyegzekwować albo w konsekwencji braku przedstawienia takiego uzgodnienia odmówić wydania decyzji pozwalającej na budowę. Z akt sprawy wynika, iż projekt budowlany nie został z Dyrekcją [...] Parku Krajobrazowego pozytywnie uzgodniony. Z pisma dyrektora [...] Parku Krajobrazowego z dnia 16 grudnia 2003 r. wynika wręcz, iż opinia zarządu Parku na temat projektowanej inwestycji była negatywna. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma znaczenia natomiast pismo Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia 18 listopada 2005 r. a więc sporządzone już po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę i po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, z którego miałoby wynikać, że budynek po przebudowie nie wpływa negatywnie na walory krajobrazowe [...] Parku Krajobrazowego, gdyż jak zaznaczono już w owym piśmie, Wojewódzki Konserwator Przyrody nie posiada kompetencji do wypowiadania się w niniejszej kwestii. W takiej sytuacji należy podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż organy nadzoru trafnie zakwalifikowały brak uzgodnienia projektu budowlanego z [...] Parkiem Krajobrazowym jako działanie rażąco naruszające prawo (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie oznacza to jednak, iż po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji pozwalającej na budowę skarżąca będąca inwestorem będzie traktowana jako podmiot, który dopuścił się samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego). W sprawie niniejszej inwestycja została bowiem zrealizowana na podstawie ostatecznej i ważnej podczas budowy decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, wobec której następnie stwierdzono jej nieważność. Niezasadny jest zatem postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa budowlanego. Wbrew temu co twierdzi skarżąca organ nadzoru - Wojewoda [...] wskazał również konkretny przepis ustawy Prawo budowlane, który został naruszony tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń. W sprawie niniejszej przyczyną naruszenia powyższego przepisu był brak uzgodnienia projektu budowlanego z dyrekcją [...] Parku Krajobrazowego, co zostało przez organy nadzoru szczegółowo uzasadnione. Nie ma przy tym znaczenia, iż organy te nie wskazały przepisu, któryby zobowiązywał inwestora do uzgodnienia projektu decyzji z dyrekcją [...] Parku Krajobrazowego, gdyż zobowiązanie to wynikało już z ustaleń decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, której to ustalenia, co wyżej stwierdzono są bezwzględnie wiążące dla organu wydającego pozwolenie na budowę. Jak wynika z powyższego, również Sąd nie miał zatem obowiązku badania czy przedmiotowa nieruchomość znajduje się w granicach [...] Parku Krajobrazowego i jakie ograniczenia obowiązują na jego terenie odnośnie projektowanych inwestycji. Tym samym nie można dopatrzyć się naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., stanowiącego iż Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Niezasadny jest również zarzut postawiony w skardze kasacyjnej, iż w sprawie niniejszej zamiast stwierdzenia nieważności decyzji należało zastosować instytucję wznowienia postępowania, czym organy naruszyły przepis art. 145 § 1 ust. 6 w zw. z art. 106 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Należy uznać, że podstawa wznowienia zawarta w powyższym przepisie odnosi się jedynie do sytuacji, gdy decyzja została wydana bez uzyskania stanowiska innego organu, wyrażanego w trybie art. 106 § 1 - 6 k.p.a. (instytucja współdziałania organów). W przypadku natomiast art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów nie mamy do czynienia z instytucją współdziałania organów w trybie art. 106 § 1 k.p.a., ponieważ o wydanie tych uzgodnień zwraca się do właściwych organów sam inwestor i to jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, gdyż wymagane uzgodnienia powinny być złożone razem z wnioskiem o pozwolenie na budowę (por. wyrok NSA z 21 września 1999 r., II SA/Ka 1913/97, Wokanda 2000 nr 6, poz. 36). Potrzeba dokonania uzgodnień lub uzyskania opinii może wynikać też z ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Natomiast jak wynika z art. 106 § 2 k.p.a. to organ w trakcie prowadzenia postępowania głównego zwraca się do innego organu o zajęcie stanowiska w postępowaniu, które ma incydentalny charakter. Tymczasem postępowanie administracyjne w sprawie uzyskania stosownego uzgodnienia stosownie do art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wszczynane jest z inicjatywy samego zainteresowanego - inwestora i ma odrębny charakter. Z tego względu brak uzgodnienia wydawanego w tym odrębnym postępowaniu od postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę nie powoduje takiej wadliwości procesowej tego ostatniego postępowania, która uzasadniałaby jego wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. W tym bowiem przypadku mamy do czynienia nie z naruszeniem przepisów k.p.a. lecz jedynie z naruszeniem przepisów prawa materialnego - Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż organy nadzoru właściwie wybrały w niniejszej sprawie tryb postępowania nadzwyczajnego tj. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Odnośnie kwestii dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na budowę w sytuacji, gdy przedmiotowa inwestycja została już zrealizowana należy zauważyć, iż powołane w skardze kasacyjnej stanowisko zawarte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r., III AZP 23/93 nie zostało, jak trafnie zauważył Sąd I instancji, zaakceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wręcz przeciwnie z licznych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym w tych powołanych w uzasadnieniu wyroku, wynika, że zrealizowanie inwestycji nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego lecz jedynie skutek faktyczny. W związku z powyższym nie ma przeszkód do stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na budowę nawet w przypadku, gdy inwestycja została już zrealizowana.
Skoro zatem jak to zostało wyżej stwierdzone organy nadzoru budowlanego nie dopuściły się w sprawie niniejszej naruszenia powołanych w podstawach kasacyjnych przepisów prawa materialnego - ustawy Prawo budowlane oraz prawa procesowego - przepisów k.p.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie oddalił skargę T. S, na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 października 2005 r. Tym samym nie można się dopatrzyć, aby Sąd I instancji naruszył art. 145 p.p.s.a. (w skardze kasacyjnej nie wskazano jednostki redakcyjnej) czy też art. 7 Konstytucji RP.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 184 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI