II OSK 1210/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki P. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Łodzi, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego w sprawie odmowy zameldowania J. K. na pobyt stały.
Sprawa dotyczyła odmowy zameldowania J. K. na pobyt stały, gdzie WSA uchylił decyzje organów administracji, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Skarżąca spółka P. Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną, kwestionując ustalenia WSA dotyczące tytułu prawnego do lokalu i obowiązku przedstawienia potwierdzenia pobytu. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego, w szczególności kwestii tytułu prawnego do lokalu i faktycznego zamieszkiwania skarżącego, co czyniło decyzje przedwczesnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje organów administracji odmawiające J. K. zameldowania na pobyt stały, wskazując na naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności i k.p.a. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy nie dokonały niezbędnych ustaleń faktycznych, w tym nie wyjaśniły definitywnie, czy skarżący posiada tytuł prawny do lokalu, co zwalniałoby go z obowiązku uzyskania potwierdzenia pobytu od właściciela (spółki P. Sp. z o.o.). Podkreślono, że istnieją wątpliwości co do tytułu prawnego do nieruchomości, wynikające z licznych postępowań sądowych, w tym spadkowych i dotyczących stwierdzenia nabycia własności. Ponadto, WSA wskazał na naruszenie prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu. Skarga kasacyjna wniesiona przez P. Sp. z o.o. zarzucała błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów materialnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy administracji nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego. NSA podkreślił, że kwestia tytułu prawnego do lokalu oraz faktycznego zamieszkiwania skarżącego wymagała definitywnego wyjaśnienia przez sądy powszechne lub organy administracji. Rozbiórka budynku nie stanowiła przeszkody do oceny legalności działań organów w dacie wydawania decyzji. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego przez WSA, uznając, że decyzje były przedwczesne z powodu niewyczerpania materiału dowodowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli stan faktyczny, w tym tytuł prawny do lokalu i faktyczny pobyt, nie został jednoznacznie wyjaśniony przez organy administracji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy administracji miały obowiązek definitywnie ustalić tytuł prawny skarżącego do lokalu oraz faktyczny pobyt z zamiarem stałego przebywania. Wobec istnienia licznych sporów sądowych dotyczących własności nieruchomości i wątpliwości co do tytułu prawnego, decyzje odmawiające zameldowania były przedwczesne z powodu niewyczerpania materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.e.l. art. 9 § 2a
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Przy zameldowaniu na pobyt stały należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, chyba że zgłaszający sam jest właścicielem lub dysponuje innym tytułem prawnym do lokalu.
u.e.l. art. 47 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
O dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ gminy, jeżeli dane zgłoszone organowi meldunkowemu budzą wątpliwości.
Pomocnicze
u.e.l. art. 47 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez sądową kontrolę działalności administracji publicznej.
u.k.w.h. art. 8
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wpisy w księdze wieczystej z chwilą dokonania wpisu ostrzegawczego wyłączają rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych.
u.e.l. art. 5 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności
Obowiązek zameldowania w miejscu stałego pobytu.
u.e.l. art. 6 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności
Obowiązek zameldowania w miejscu stałego pobytu pod adresem, pod którym zamieszkuje się z zamiarem stałego przebywania.
u.e.l. art. 11 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności
Wykonanie obowiązku meldunkowego poprzez dokonanie zgłoszenia danych.
u.e.l. art. 9 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności
Przepis uznany za niekonstytucyjny przez TK (K. 20/01) w zakresie wymogu przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego, w szczególności kwestii tytułu prawnego do lokalu i faktycznego zamieszkiwania skarżącego. Decyzje administracyjne były przedwczesne z powodu niewyczerpania materiału dowodowego. Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja P. Sp. z o.o. o konieczności przedstawienia potwierdzenia pobytu od właściciela, mimo wątpliwości co do tytułu prawnego. Argumentacja o bezprzedmiotowości postępowania z powodu rozbiórki budynku.
Godne uwagi sformułowania
nie dokonały jednak nieodzownych ustaleń faktycznych, od których uzależnione było uwzględnienie żądania zameldowania na pobyt stały nie można uznać, że wyrok WSA uchylający decyzje obydwu instancji naruszał art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności funkcją sądów administracyjnych nie jest końcowe rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej ale sformułowanie władczej wypowiedzi oceniającej legalność działalności organów administracji publicznej
Skład orzekający
Alicja Plucińska-Filipowicz
przewodniczący
Leszek Kamiński
członek
Ludwik Żukowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku meldunkowego, w szczególności wymogu posiadania tytułu prawnego do lokalu lub potwierdzenia pobytu, w sytuacji skomplikowanego stanu prawnego nieruchomości i trwających postępowań cywilnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie istniały poważne wątpliwości co do tytułu własności nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność procedury meldunkowej w kontekście sporów o własność nieruchomości i długotrwałych postępowań sądowych, co może być interesujące dla prawników procesowych i zajmujących się prawem nieruchomości.
“Wątpliwości prawne ostatecznie zaważyły na prawie do zameldowania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1210/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-09-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-08-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący/ Leszek Kamiński Ludwik Żukowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Hasła tematyczne Ewidencja ludności Sygn. powiązane III SA/Łd 124/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2006-05-17 Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1974 nr 14 poz 85 art. 9 i art. 47 ust. 1, (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędzia del. WSA Leszek Kamiński Sędzia NSA Ludwik Żukowski /spr./ Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. Sp. z o. o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt III SA/Łd 124/06 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (zwany dalej WSA, Sądem lub Sądem pierwszej instancji) wyrokiem z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt III SA/Łd 124/06 uwzględnił skargę J. K. uchylając decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania go na pobyt stały w budynku nr [...], położonym przy ulicy K. w G. w związku z czym uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że orzekające w sprawie organy dopuściły się naruszenia przepisów art. 9 i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U . z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności), a także art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a . Zasadnie oceniły organy, że rozpatrywana sprawa podlegała załatwieniu w drodze decyzji, gdyż dane zawarte w zgłoszeniu zameldowania złożonym przez J. K. budziły istotne wątpliwości. Organy nie dokonały jednak nieodzownych ustaleń faktycznych, od których uzależnione było uwzględnienie żądania zameldowania na pobyt stały. Sąd podkreślił, że przyczyną odmowy zameldowania był brak przedstawienia potwierdzenia pobytu J. K. w lokalu przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do tego lokalu. Organy uznały, że skoro podmiot aktualnie dysponujący lokalem, P. Sp. z o .o . z siedzibą w A. nie dokonał takiego potwierdzenia to zameldowanie było niedopuszczalne. Nadto Sąd stwierdził, że istotnym dla wyniku sprawy zameldowania było definitywne wyjaśnienie, czy sam skarżący nie posiadał tytułu prawnego do lokalu, co czyniłoby bezprzedmiotowym żądanie od niego przedstawienia potwierdzenia pobytu przez jakikolwiek inny podmiot, w tym Spółkę P. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 8 października 1991 r., sygn. akt [...], skarżący w drodze dziedziczenia testamentowego nabył w całości spadek po W. B., obejmujący wedle jego twierdzeń, także sporną nieruchomość. Aktualnie toczy się przed Sądem Okręgowym w Ł. postępowanie mające na celu stwierdzenie nabycia własności nieruchomości w drodze spadkobrania. Brak potwierdzenia pobytu (zgody na pobyt) w nieruchomości budynkowej, pochodzącego od aktualnego użytkownika wieczystego gruntów i właściciela budynku, Spółkę P., nie jest równoznaczny z nielegalnym przebywaniem skarżącego w tej nieruchomości, jak przyjęły to orzekające organy. Bezzasadność takiego wniosku wsparta była prawomocnym oddaleniem skierowanego przez tę Spółkę, przeciwko skarżącemu, powództwa o eksmisję z zajmowanego budynku. W ocenie WSA, organy obwiązane były też ustalić stosownymi dowodami, czy i przez jaki okres skarżący zamieszkiwał w budynku, w którym pragnie się zameldować, gdyż okoliczność ta w związku z rozbieżnościami pomiędzy twierdzeniami skarżącego oraz niektórych świadków nie mogła być uznana za dostatecznie wyjaśnioną. Skarżący twierdził, że zamieszkuje w budynku już od 50 lat. Niezależnie od tego w badanej sprawie organy dopuściły się naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego, gdyż pozbawiły skarżącego czynnego udziału w tym postępowaniu. Wojewoda [...] doręczył skarżącemu zawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i złożenia oświadczenia w sprawie w tym samym dniu, w którym doręczył mu decyzję ostateczną. Opisany wyrok WSA zaskarżony został skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez należycie umocowanego pełnomocnika uczestnika postępowania, P. Spółkę z o .o . w rozumieniu art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U . Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a .). Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego w postaci art. 9 i art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono błędne ustalenie w zaskarżonym wyroku, iż wynik sprawy zameldowania J. K. zależał od ustaleń w zakresie uprawnień, jakie mogą mu przysługiwać do nieruchomości, w której pragnął się zameldować. W ocenie pełnomocnika P. Spółki z o .o . już wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2003 r., sygn. akt CK 318/02 był dostatecznym dowodem by stwierdzić, że J. K. żadne prawo do spornego lokalu nie przysługuje i uzyskanie przez niego zameldowania na pobyt stały bezwzględnie wymagało potwierdzenia jego pobytu, uzyskanego od Spółki z o .o . P. - aktualnego użytkownika wieczystego gruntów i właściciela nieruchomości budynkowych. Skoro Spółka nie wyraziła zgody na zajmowanie przez skarżącego nieruchomości i nie udzieliła mu stosownego potwierdzenia pobytu to decyzja odmawiająca zameldowania była zasadna. Pełnomocnik Spółki dodał, że wprawdzie w odrębnym postępowaniu sądowym, toczącym się przed Sądem Okręgowym w Ł J. K. ma zamiar wykazać swój tytuł do zajmowanej nieruchomości jednak – jak się wydaje – to postępowanie nie zakończy się uwzględnieniem powództwa wytoczonego Spółce z o .o . P. Pełnomocnik uczestnika nie podzielił stanowiska WSA, iż oddalenie wytoczonego skarżącemu powództwa o eksmisję z zajmowanego lokalu przesądza o nielegalności decyzji odmawiających zameldowania. Przyczyną oddalenia pozwu była bowiem utrata legitymacji do udziału w procesie przez poprzedniego użytkownika wieczystego nieruchomości, PW. S.A . z siedzibą w Ł. Kolejny pozew o eksmisję J. K. został już skierowany do sądu przez Spółkę P. Pełnomocnik uczestnika uważa nadto, iż zakwestionowanie przez J. K. tytułu prawnego do nieruchomości i wykazywanie w stosownym postępowaniu sądowym, że to on jest właścicielem na skutek stwierdzenia nabycia spadku postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 8 października 1991 r., nie może przesądzać o wyniku sprawy zameldowania, skoro w księdze wieczystej, jako właściciel budynku figuruje Spółka P. Pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji i oddalenie skargi, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania sądowego pierwszej instancji, a ponadto także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Przedstawiając drugi z alternatywnych wniosków, stwierdził, że budynek, w którym odmówiono skarżącemu zameldowania został poddany rozbiórce w dniu 27 czerwca 2006 r. Postępowanie sądowe staje się z tych względów bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U . Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a .), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W pierwszej kolejności odnieść należy się do najdalej idącego wniosku zawartego w skardze kasacyjnej, tj. wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania sądowego z powodu bezprzedmiotowości postępowania. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U . Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez sądową kontrolę działalności administracji publicznej i wyłącznym kryterium tej kontroli jest zgodność z prawem. Funkcją sądów administracyjnych nie jest końcowe rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej ale sformułowanie władczej wypowiedzi oceniającej legalność działalności organów administracji publicznej w dacie wydania rozstrzygnięcia podlegającego kontroli sądowej. Funkcja ta może być więc skutecznie wykonywana także wówczas, gdy stan faktyczny istniejący w dacie wydawania zaskarżonego do sądu aktu lub czynności uległ dezaktualizacji. Rozbiórka budynku objętego żądaniem skarżącego o zameldowanie nie stoi na przeszkodzie ocenie legalności działania organów meldunkowych w czasie, gdy budynek ten jeszcze istniał i spełniał rolę mieszkania skarżącego oraz osób wspólnie z nim gospodarujących. Zaznaczyć należy, że chociaż w petitum skargi kasacyjnej sformułowano zarzut naruszenia całego art. 9 ustawy o ewidencji ludności, uzasadnienie tego zarzutu ogranicza się wyłącznie do błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 9 ust. 2a. cyt. ustawy. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a . skarga kasacyjna powinna zawierać, obok przytoczenia podstaw kasacyjnych również ich uzasadnienie. Skoro zarzut naruszenia pozostałych jednostek redakcyjnych art. 9 ustawy o ewidencji ludności (ust. 1 i ust. 2b-4) nie został w skardze kasacyjnej w jakikolwiek sposób uzasadniony, przepisy te nie mogą stanowić wzorca kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stosownie do art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu stałego pobytu, tj. pod adresem w określonej miejscowości, pod którym zamieszkuje z zamiarem stałego przebywania. Wykonanie obowiązku meldunkowego odbywa się poprzez dokonanie zgłoszenia oznaczonych danych (art. 11 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności). Jeżeli dane zgłoszone organowi meldunkowemu budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności). Warunki zameldowania na pobyt stały określone zostały w art. 9 ust. 2a.ustawy o ewidencji ludności, gdzie postanowiono, że przy zameldowaniu na pobyt stały, należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytułu prawny do lokalu tego podmiotu (zd. pierwsze); dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu (zd. drugie). Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że zgodnie z art. 9 ust. 2a. ustawy o ewidencji ludności możliwe są dwa alternatywne przypadki, w których złożenie zgłoszenia organowi skutkować będzie zameldowaniem na pobyt stały: 1) jeżeli zgłaszający, nie posiadając sam żadnego prawa do lokalu, przedstawi wraz ze swoim zgłoszeniem potwierdzenie własnego pobytu dokonane przez właściciela lokalu lub podmiot posiadający inny tytuł prawny do lokalu, albo też 2) jeżeli zgłaszający sam jest właścicielem lub dysponuje innym tytułem prawnym do lokalu; wówczas potwierdzenie pobytu w lokalu przez inny podmiot nie jest wymagane. Niezależnie od spełnienia jednego ze wskazanych warunków, zainteresowany zameldowaniem na pobyt stały powinien, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, zamieszkiwać w miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Rejestracja tych zdarzeń służy odzwierciedleniu przez właściwy organ w stosownej ewidencji stanu faktycznego polegającego na rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osoby pod danym adresem (art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności). Dostrzec należy także, iż z punktu widzenia celów ewidencji ludności warunek legitymowania się prawem do lokalu przez osobę dopełniającą zameldowania stracił na znaczeniu na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K. 20/01 (OTK ZU 2002 Nr 3, poz. 34). W wyroku tym stwierdzono niekonstytucyjność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który dla skuteczności zameldowania wymagał przedstawienia dokonanego przez właściciela (zarządcę) pisemnego potwierdzenia uprawnienia zainteresowanego do przebywania w lokalu. Bezspornym jest w sprawie, że Spółka z o .o . P. dysponowała w datach orzekania przez organy tytułem prawnym do lokalu zamieszkiwanego przez skarżącego, mieszczącego się w budynku nr [...] przy ulicy K. w G., co wykazano umową sprzedaży prawa użytkowania wieczystego zawartą w dniu 1 sierpnia 2005 r. Poza sporem pozostaje także i to, że Spółka ta odmówiła dokonania potwierdzenia pobytu J. K. w należącym do niej budynku (k. nr 100 akt administracyjnych). Faktami, jakie organy meldunkowe miały obowiązek ustalić były zatem: 1) posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu przez samego skarżącego, co zwalniałoby go z konieczności uzyskania potwierdzenia pobytu od Spółki P. oraz 2) faktyczny jego pobyt w tym lokalu z zamiarem stałego przebywania. Pierwsza okoliczność, tj. posiadanie przez skarżącego tytułu prawnego do zajmowanego przez niego lokalu była przedmiotem licznych sporów sądowych. Skarżący bowiem od wielu lat (jak twierdzi, od 50), zamieszkiwał w spornym lokalu, który poprzednio zajmowała jego zmarła ciotka, W. B. Skarżący twierdził, że skoro na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 8 października 1991 r., nabył cały spadek po swojej ciotce, to jemu przysługuje własność zajmowanego dotąd przez zmarłą budynku. W celu wykazania swojego prawa wytoczył powództwo przeciwko pierwotnemu użytkownikowi wieczystemu gruntu i właścicielowi budynku, P.W. S.A ., a także przeciwko właścicielowi gruntów – Skarbowi Państwa powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, oddalone prawomocnie wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2003 r., sygn. akt II CK 318/02 (k. nr 52 akt sądowych pierwszej instancji). Skarżący wystąpił także z odrębnym pozwem przeciwko Spółce z o .o . P, domagając się stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości. Sprawa ta toczy się wciąż przed Sądem Okręgowym w Ł; w postępowaniu tym, jak podkreślił skarżący, sąd wydał postanowienie o dokonaniu wpisu ostrzeżenia w prowadzonej dla spornej nieruchomości księdze wieczystej w zakresie praw dochodzonych przez skarżącego. Również uczestnik postępowania, Spółka z o .o . P., a także poprzedni użytkownik wieczysty gruntów, Spółka P.W. S.A., pozywały skarżącego, żądając odpowiednio jego eksmisji oraz odszkodowania za korzystanie z budynku (k. nr 77 i 130 akt administracyjnych). Pierwsze powództwo o eksmisję zostało prawomocnie oddalone przez Sąd Rejonowy dla Ł. Poprawnie ustalił Sąd pierwszej instancji, że tak zawiły stan prawny nieruchomości budynkowej, w której zamieszkiwał skarżący i pragnął się pod zajmowanym adresem zameldować na pobyt stały wymagał definitywnego ustalenia przez właściwy sąd powszechny, czy skarżącemu przysługuje, czy też nie, tytuł do lokalu, w którym zamieszkiwał. Argumentami przemawiającymi za wyłącznością prawa własności budynku przysługującego Spółce z o .o . P. były nieobalone domniemania płynące z wpisu w księdze wieczystej dokonanego na podstawie umowy przenoszącej na tę Spółkę prawo użytkowania wieczystego i oddalenie powództwa wymierzonego przeciwko prawidłowości tego wpisu. Jednakże podkreślenia wymaga, że w stosownym postępowaniu sądowym prawomocnie wykluczona została możliwość legalnego usunięcia skarżącego z zajmowanego przez niego lokalu. Natomiast prawomocne postanowienie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku obejmującego sporny budynek oraz twierdzenia skarżącego podnoszone w drugim z procesów cywilnych, iż nieruchomość została wadliwie znacjonalizowana, przez co nie mogła stanowić przedmiotu użytkowania wieczystego (k. nr 1, 2 i 70 akt administracyjnych) zasadnie wzbudzały podejrzenia co do prawidłowości aktualnych stosunków własnościowych co spowodowało wydanie przez Sąd Okręgowy w Ł. postanowienia w przedmiocie wpisu ostrzeżenia w założonej dla spornej nieruchomości księdze wieczystej (k. nr 6 akt sądowych pierwszej instancji). Z jednej strony, postępowanie z powództwa skarżącego nie zostało wprawdzie zakończone zatem nie jest wiadome, czy właściwy w tych sprawach sąd powszechny ustali po stronie skarżącego istnienie stosownego prawa rzeczowego. Z drugiej jednak strony wpisy w zakresie prawa własności oraz użytkowania wieczystego dokonane w księdze wieczystej, z chwilą dokonania wpisu ostrzegawczego przez sąd prowadzący postępowanie, wyłączyły rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 8 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U . z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Ponadto skarżący podnosi, że zamieszkuje w nieruchomości stanowiącej przedmiot sporu cywilnego już od 50 lat, co może rodzić jego tytuł do domagania się stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości. Podobne wątpliwości odnośnie tytułu prawnego do budynku powzięły także same spółki wykonujące kolejno prawo użytkowania wieczystego: P.W. S.A. oraz P., gdyż w umowie przenoszącej to prawo, zastrzegły, iż w jednej z nieruchomości zamieszkuje właśnie J. K., który występował w roszczeniami negatoryjnymi i domagał się wpisania go w księdze wieczystej jako właściciela części nieruchomości (k. 89 akt administracyjnych). Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że taki stan niepewności w zakresie tytułu prawnego do spornej nieruchomości budynkowej nie pozwalał orzekającym w sprawie zameldowania organom na jednoznaczne ustalenie, czy zgłoszenie meldunkowe pochodziło od osoby, która dysponowała tytułem do lokalu, czy też od osoby, która dla skutecznego zameldowania się obowiązana była uzyskać potwierdzenie pobytu (zgodę) innego podmiotu. Skoro tak istotna dla wyniku sprawy okoliczność nie została przez organy jednoznacznie wyjaśniona, decyzje odmawiające zameldowania na pobyt stały wydane na skutek nieprzedstawienia potwierdzenia pobytu dokonanego przez Spółkę z o .o . P. były przedwczesne i nie opierały się na wyczerpująco zgromadzonym materiale dowodowym. Obowiązkiem organów było przeprowadzenie dowodu, który jednoznacznie pozwalałby stwierdzić, czy skarżący w drodze spadkobrania legitymuje się własnością części działki, na której usytuowany był sporny budynek, względnie oczekiwanie na prawomocne zakończenie toczących się postępowań, w których skarżący domagał się uwidocznienia w księdze wieczystej swojego prawa własności nieruchomości. Wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej przy wydawaniu zaskarżonego wyroku nie doszło do naruszenia art. 9 ust. 2a. ustawy o ewidencji ludności poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W istocie bowiem organy nie wykazały stosownymi dowodami, który z podmiotów (skarżący, czy Spółka z o .o . P., czy obydwa te podmioty łącznie) legitymuje się tytułem do budynku i na podstawie jakiej czynności tytuł ten powstał (umowa zbywająca użytkowanie wieczyste, spadkobranie, czy obydwa te tytułu łącznie), na skutek czego nie mogły wiążąco ustalić, że skarżący jako osoba niekorzystająca z żadnego tytułu do zajmowanego lokalu ma bezwzględny obowiązek legitymować się potwierdzeniem pobytu dokonanym przez P. Tym samym nie mogło dojść do zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności w zakresie w jakim sąd ten ustalił, że organy naruszyły prawo dochodząc do przekonania, iż w zakresie tytułu do lokalu wszystkie wątpliwości już usunięto i sprawa ta kwalifikowała się do definitywnego rozstrzygnięcia. Jak wcześniej wykazano, szereg wzajemnych roszczeń skarżącego i Spółki z o .o . P., stwierdzenia nabycia spadku przez skarżącego, okres zamieszkiwania skarżącego w spornym budynku, dotychczasowa bezumowna akceptacja przez Spółkę obecności skarżącego w budynku P. oraz wyłączenie w procesie o ustalenie prawa własności rękojmi wiary publicznej księgi wieczystej, w której P. widnieje jako użytkownik wieczysty gruntu oraz właściciel budynków – wymagały wnikliwego zbadania w prowadzonym przez organy meldunkowe postępowaniu. Skoro organy tych wątpliwości nie usunęły załatwiając sprawę, nie można uznać, że wyrok WSA uchylający decyzje obydwu instancji naruszał art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Nie doszło również do, zarzucanego w skardze kasacyjnej, naruszenia art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności w zakresie, w jakim Sąd pierwszej instancji ustalił, że organy naruszyły prawo dochodząc do przekonania, iż wyjaśniona została druga, obok tytułu prawnego do lokalu, przesłanka zameldowania na pobyt stały, tj. zamieszkiwanie skarżącego w miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Podkreślenia wymaga, że zarówno orzekające organy, jak i pełnomocnik uczestnika postępowania, przyznają, że nie zostało w sposób przekonujący wykazane w toku postępowania, iż skarżący stale przebywa pod adresem, pod którym pragnął się zameldować. Wskazują na to rozbieżności, jakie w tym względzie pojawiają się pomiędzy twierdzeniami skarżącego (k. nr 30 akt sądowych pierwszej instancji i k. nr 144 i 153 akt administracyjnych) oraz treścią zeznań niektórych świadków (k. nr 141 akt administracyjnych). W uzasadnieniu tego zarzutu pełnomocnik uczestnika ani nie stwierdził, ani nie wykazał żadnymi argumentami, aby w postępowaniu administracyjnym wykluczono zamieszkiwanie lub zamiar przebywania skarżącego w budynku nr [...] przy ulicy K. w G. Właśnie na skutek tych rozbieżności w zeznaniach świadków oraz oświadczeniach skarżącego Sąd pierwszej instancji w zawartych w uzasadnieniu wyroku ocenach prawnych nakazał właściwym organom administracji publicznej usunąć wykazane wątpliwości, wskazując przede wszystkim na braki w postępowaniu dowodowym, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § l pkt 1 lit c p.p.s.a .). Sąd pierwszej instancji miał tytuł na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności stwierdzić, iż rozbieżności w zebranym dotychczas materiale dowodowym w zakresie okresu, ciągłości zamieszkiwania oraz zamiaru przebywania skarżącego w zajmowanym lokalu powinny być usunięte poprzez zebranie dodatkowych dowodów zaś ich ocena powinna być zawarta w uzasadnieniu decyzji. Z wyłożonych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 181 oraz art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a . orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI