III SA/Wa 2128/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając doręczenie decyzji za nieskuteczne z powodu błędu organu w ustaleniu adresu strony.
Skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, twierdząc, że nie otrzymał decyzji z powodu błędnego doręczenia na nieaktualny adres. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie za skuteczne w trybie zastępczym. Sąd uchylił postanowienie organu, stwierdzając, że organy podatkowe miały wiedzę o zmianie adresu skarżącego i powinny były podjąć więcej działań w celu ustalenia jego prawidłowego miejsca zamieszkania, co czyni doręczenie zastępcze nieskutecznym.
Sprawa dotyczyła skargi P. A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący twierdził, że nie miał wiedzy o postępowaniu, ponieważ decyzja została mu doręczona na nieaktualny adres, mimo że organy podatkowe posiadały informacje o jego nowym adresie zamieszkania i zameldowania, a także adres ten był wskazany w jego deklaracjach podatkowych PIT-36. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał doręczenie za skuteczne w trybie zastępczym na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej i odmówił przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że doręczenie zastępcze nie było skuteczne, ponieważ organy podatkowe nie dopełniły wszystkich wymogów formalnych, a przede wszystkim nie podjęły wystarczających działań w celu ustalenia prawidłowego adresu skarżącego, mimo posiadania informacji wskazujących na zmianę adresu. Sąd podkreślił, że organy podatkowe miały wiedzę o zmianie adresu skarżącego już w 2015 roku, a mimo to kierowały korespondencję na stary adres. W związku z tym, termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu, a wniosek o przywrócenie terminu był przedwczesny. Sąd zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie zastępcze nie było skuteczne, ponieważ organy podatkowe nie dopełniły wszystkich wymogów formalnych i nie podjęły wystarczających działań w celu ustalenia prawidłowego adresu strony, mimo posiadania informacji wskazujących na zmianę adresu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe miały wiedzę o zmianie adresu skarżącego (potwierdzoną m.in. wcześniejszą korespondencją i deklaracjami PIT), a mimo to kierowały decyzję na nieaktualny adres. Brak podjęcia przez organ pierwszej instancji działań w celu ustalenia aktualnego adresu, mimo posiadania wątpliwości co do danych w rejestrach, skutkował nieskutecznością doręczenia zastępczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
O.p. art. 228 § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
O.p. art. 223 § 2 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
O.p. art. 150 § 1
Ordynacja podatkowa
W przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej.
O.p. art. 150 § 2
Ordynacja podatkowa
Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania/biura adresata.
O.p. art. 150 § 4
Ordynacja podatkowa
W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
Pomocnicze
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
O.p. art. 162 § 1
Ordynacja podatkowa
Przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
O.p. art. 116
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.
P.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 202 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Prawo pocztowe
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe
Regulacje dotyczące doręczania przesyłek przez operatora pocztowego.
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego
Szczegółowe zasady doręczania przesyłek przez operatora pocztowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe posiadały wiedzę o zmianie adresu skarżącego, co potwierdzają wcześniejsza korespondencja i deklaracje podatkowe. Doręczenie zastępcze było nieskuteczne z powodu niedopełnienia przez operatora pocztowego i organy podatkowe wymogów formalnych oraz braku podjęcia wystarczających działań w celu ustalenia prawidłowego adresu. Skarżący nie miał obowiązku aktualizacji adresu w CEIDG w kontekście odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki jako członek zarządu, a organy powinny były zweryfikować dane w innych rejestrach.
Odrzucone argumenty
Doręczenie decyzji w trybie zastępczym było skuteczne, a termin do wniesienia odwołania upłynął. Zmiana adresu zameldowania w PESEL nie jest wystarczająca do uznania doręczenia za nieskuteczne, jeśli dane w CEIDG/CRP KEP wskazują inaczej. Skarżący ponosi winę w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Godne uwagi sformułowania
Doręczenie zastępcze w trybie art. 150 O.p. obwarowane jest warunkami, które muszą zostać spełnione, by doręczenie takie mogło zostać uznane za skuteczne. Wymogi sformułowane pod adresem doręczyciela w art. 150 O.p. mają charakter gwarancyjny w stosunku do adresata pisma. Organ podatkowy powinien najpierw wydać na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., tj. postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, a dopiero potem postanowienie na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 O.p. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza zasadności stanowiska organu podatkowego. Niezrozumiałym jest zatem fakt wysyłania wszelkiej korespondencji w sprawie na nieaktualny adres Strony. Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Skład orzekający
Maciej Kurasz
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Kaute
sędzia
Beata Sobocha
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieskuteczność doręczeń zastępczych w postępowaniu podatkowym, obowiązki organów w zakresie ustalania adresu strony, interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących doręczeń i przywracania terminów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany adresu strony i wiedzy organów podatkowych o tej zmianie. Interpretacja przepisów o doręczeniach może być różna w zależności od szczegółów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe doręczanie korespondencji w postępowaniu podatkowym i jak błędy organów w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Jest to praktyczny przykład dla prawników i podatników.
“Błąd w adresie kosztował organ podatkowy uchylenie decyzji – jak uniknąć pułapek doręczeń zastępczych?”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 2128/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-03-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-09-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Beata Sobocha Jacek Kaute Maciej Kurasz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane III FSK 3391/21 - Wyrok NSA z 2022-10-05 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 900 art. 228 par. 1 pkt 2, art. 222, art. 223 par. 2 pkt 1, art. 228 par 1 pkt 2, art. 162, art. 163, art. 148, art. 149,art. 150, art. 144 par. 1 pkt 1,art. 194 par. 1, art. 122, art. 187, art. 191 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Beata Sobocha, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2020 r. sprawy ze skargi P. A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P. A. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z [...] listopada 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej również "Naczelnik", "NUS") orzekł o odpowiedzialności podatkowej P. A. (dalej jako: "Strona", "Skarżący"), jako członka zarządu L. Sp. z o. o. (dalej jako "Spółka") wraz ze Spółką za jej zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. w łącznej kwocie 5 376 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 1 001 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 344,69 zł. Przedmiotowa decyzja została skierowana na adres: ul. [...], [...] W., i uznana za doręczoną w trybie art. 150 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej jako "O.p.") z dniem 9 grudnia 2016 r. Pismem z 5 kwietnia 2019 r., nadanym w tym samym dniu w placówce pocztowej (wpływ do Urzędu Skarbowego W.: 9 kwietnia 2019 r.), Strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji NUS. W uzasadnieniu zgłoszonego wniosku Strona podniosła, że od 1 kwietnia 2011 r. nie zamieszkuje pod adresem, ul. [...], [...] W.. Fakt zmiany miejsca zamieszkania został zgłoszony do bazy PESEL. Od 21 maja 2013 r. Strona jest zameldowana pod adresem ul. [...], [...] W.. Na potwierdzenie powyższego pełnomocnik Strony dołączył do wniosku kserokopię zaświadczenia wydanego przez Prezydenta m. W. oraz wydruk pełnego zakresu danych własnych w rejestrze PESEL. Dalej Strona wskazała, że nie miała żadnej wiedzy o toczącym się wobec niej postępowaniu. Z uwagi na zmianę adresu zamieszkania, zarówno postanowienie NUS z [...] lipca 2016 r. w przedmiocie wszczęcia z urzędu ww. postępowania podatkowego w zakresie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu Spółki, jak również kolejna korespondencja wytworzona w toku tego postępowania, nie została przez Stronę podjęta. Skarżący nie mógł zatem posiadać informacji również o wydanej wobec niego decyzji. Fakt zamieszkiwania Strony pod adresem przy ul. [...] był znany organom podatkowym. Wszystkie bowiem pisma z innych organów podatkowych, kierowane były na aktualny adres zamieszkania. Przykładem może być załączona do odwołania kserokopia postanowienia NUS z [...] lutego 2015 r. Bezsporne jest zatem, że w 2015 r. organy podatkowe miały wiedzę o zmianie adresu zamieszkania i zameldowania, i to na ten właśnie adres kierowały do niego wszelką korespondencję. Skarżący dokonał przy tym wszelkich formalności związanych z poinformowaniem organów podatkowych o zmianie swojego miejsca zamieszkania. Również w deklaracjach podatkowych PIT-36 za rok 2014 i następne Strona wskazywała jako swój aktualny adres zamieszkania ul. [...], [...] W.. Niezrozumiałym jest zatem fakt wysyłania przez Naczelnika wszelkiej korespondencji w ww. sprawie na nieaktualny adres. Postanowieniem z [...] lipca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej również: "Dyrektor", "DIAS") stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania oraz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ uznał sporną decyzję za skutecznie doręczoną w dniu 9 grudnia 2016 r. w trybie zastępczym. Z uwagi na to, że ww. decyzja została doręczona w sposób zastępczy w dniu 9 grudnia 2016 r., zaś termin do złożenia odwołania upłynął w dniu 23 grudnia 2016 r., DIAS stwierdził, iż odwołanie z 5 kwietnia 2019 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto wskazał, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia zgłoszonego wniosku Strony, albowiem Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ za irrelewantną uznał okoliczność zmiany z dniem 21 maja 2013 r. adresu zameldowania, ujawnioną w bazie PESEL. Organ wskazał, że organy podatkowe mogą się posługiwać pomocniczo ewidencją PESEL, jednakże wyłącznie w stosunku do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i niebędących zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług. Dyrektor uznał, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie nie mógł kierować korespondencji do Strony na inny adres, niż adres widniejący w Systemie Rejestracji Centralnej (wskazany także przez samego Wnoszącego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej), tj. na ul. [...], [...] W.. Organ uznał, że zgłoszenie zmiany adresu w zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2014 r. nie czyni zadość obowiązkowi aktualizacji danych, gdyż na Stronie ciążył obowiązek poinformowania Organu o zmianie danych ujawnionych w rejestrach w odrębnym trybie, np. za pośrednictwem CEIDG. Oceny ww. okoliczności nie zmienia i nie podważa okoliczność skierowania do Strony na adres ul. [...] postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W.[2] z [...] lutego 2015 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż organ ten nie posiadał pełnych danych pozwalających na ustalenie miejsca zamieszkania Strony. Nie zgadzając się z zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem, Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie DIAS, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do dalszego rozpoznania. Dyrektorowi Skarżący zarzucił: naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p., poprzez dokonanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło także do naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 O.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 148 § 1 i § 2, art. 149, art. 150 § 1 pkt 1, § 2, § 3, § 4 ww. ustawy; art. 162 § 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie DIAS z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji NUS z [...] listopada 2016 r. i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 228 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten odnosi się do wstępnego stadium postępowania odwoławczego, które toczy się już przed organem odwoławczym po przekazaniu mu odwołania wraz z aktami sprawy przez organ pierwszej instancji. W stadium wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie czy złożone przez stronę odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione w terminie oraz czy spełnia wymagania określone w art. 222 O.p. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). Jeżeli w trakcie badania wstępnego organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do jego złożenia, wówczas wydaje postanowienie, w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zauważyć przy tym należy, że organ powinien najpierw wydać na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., tj. postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, a dopiero potem postanowienie na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 O.p. Warunkiem bowiem rozpatrywania prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest stwierdzenie, że termin ten został uchybiony. Postanowienie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdza fakt uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz deklaruje stan istniejący, zaistniałe zdarzenia prawne. Wydając postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania organ podatkowy stwierdza fakt istniejący w dacie złożenia spóźnionego odwołania. Natomiast aby przyjąć, że odwołanie zostało złożone po terminie, należy ustalić w jakiej dacie nastąpiło doręczenie decyzji stronie i czy doręczenie to spełnia warunki pozwalające uznać je za skuteczne. Jeżeli bowiem doręczenie nie może być uznane za dokonane ze skutkiem prawnym, to nie rozpoczyna się dla strony bieg terminu do złożenia odwołania. Termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia skutecznego doręczenia decyzji stronie. Ustalenie daty doręczenia decyzji jest zatem kwestią zasadniczą. W rozpatrywanej sprawie DIAS uznał, że w dniu 9 grudnia 2016 r. doszło do skutecznego doręczenia decyzji NUS z [...] listopada 2016 r. w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 150 O.p., a zatem ustawowy termin 14 dni do wniesienia odwołania upłynął 23 grudnia 2016 r. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza zasadności stanowiska organu podatkowego. Przede wszystkim należy wskazać, że doręczenie w trybie art. 150 O.p. stanowi fikcję prawną polegającą na uznaniu doręczenia za skuteczne mimo, że strona postępowania faktycznie nie zapoznała się z treścią kierowanej do niej korespondencji. Przepis ten ustanawia normę będącą wyjątkiem od zasady głoszącej, że strona postępowania winna mieć zagwarantowaną możliwość faktycznego zapoznania z treścią korespondencji. Doręczenie w tym trybie znajduje zastosowanie dopiero wówczas, gdy nie ma możliwości dokonania doręczenia osobie fizycznej w trybie art. 148 § 1 i art. 149 O.p. oraz osobie prawnej w trybie art. 151 O.p., a więc niemożliwe jest doręczenie korespondencji w taki sposób, by strona postępowania mogła się z nią rzeczywiście zapoznać. Doręczenie zastępcze w trybie art. 150 O.p. ma na celu umożliwienie prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy strona uchyla się od podejmowania korespondencji i stanowi przejaw dążenia do zapewnienia skuteczności podejmowanych czynności procesowych. Jednakże doręczenie zastępcze w trybie art. 150 O.p. obwarowane jest warunkami, które muszą zostać spełnione, by doręczenie takie mogło zostać uznane za skuteczne. Wymogi sformułowane pod adresem doręczyciela w art. 150 O.p mają charakter gwarancyjny w stosunku do adresata pisma, a tym samym dopiero wypełnienie wszystkich określonych w nim warunków formalnych pozwala na przyjęcie fikcji prawnej doręczenia określonej w przepisie § 4 art. 150 O.p. stanowiącym, że w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Ustawodawca określił zasadę oficjalności doręczeń, zgodnie z którą ustawowy obowiązek dokonywania wszelkich doręczeń z urzędu spoczywa na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Każdy wydany w sprawie akt administracyjny winien zostać doręczony adresatowi. Doręczenie, w zależności od rodzaju pisma, powoduje powstanie różnorodnych skutków w sferze praw i obowiązków adresata. Jak stanowi art. 144 § 1 pkt 1 O.p. – organ podatkowy może doręczać pisma (w tym decyzje) za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Zauważenia wymaga, że w przypadku doręczenia pism przez operatora pocztowego (pocztę), pokwitowanie odbioru pisma następuje na druku potwierdzenia odbioru, który zwracany jest nadawcy. Sposób doręczenia przesyłki tego rodzaju został uregulowany w ustawie z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 1481 ze zm.) oraz w rozporządzeniu wykonawczym do tej ustawy, tj. w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz.U. z 2013 r., poz. 545 ze zm.). Dowodem doręczenia przesyłki doręczanej poprzez operatora pocztowego jest pocztowy dowód doręczenia przesyłki, który musi spełniać przewidziane w nich wymogi co do formy i treści. Tym samym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Innymi słowy oznacza to, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone, czyli że w określonym dniu, danej osobie doręczono przesyłkę, która zawierała określoną korespondencję, ewentualnie, że przesyłki z określonych przyczyn w danym dniu nie doręczono i w konsekwencji ją awizowano. Pogląd, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, należy uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. post. NSA z 31 marca 2010 r. I FSK 1929/09 i powołane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego, m.in. post. SN z 30 kwietnia 1998 r. III CZ 51/98, opubl. OSNC 1998; wyrok NSA z 12 grudnia 2008 r. II GSK 555/08, zbiór LEX nr 52569; wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2007 r. III SA/Wa 4015/06, zbiór LEX nr 345902). Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Nie budzi przy tym wątpliwości, że aby pocztowe potwierdzenie odbioru miało walor takiego dokumentu musi ono spełniać przewidziane w przepisach prawa wymogi co do formy i treści. Jak stanowi art. 151 § 1 O.p. osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 i art. 150a stosuje się odpowiednio. W razie niemożności doręczenia pisma w lokalu siedziby pisma doręcza się za pokwitowaniem zarządcy budynku lub dozorcy, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma zarządcy budynku lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, na drzwiach lokalu siedziby adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której mieści się lokal tej siedziby (art. 151 § 2 O.p.). Zgodnie natomiast z art. 150 § 1 pkt 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. W myśl zaś art. 150 § 2 O.p. zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej (art. 150 § 3 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.). Jak już wskazano powyżej, opisany w art. 150 O.p. tryb doręczenia pisma stanowi fikcję prawną, będąc wyjątkiem od zasady właściwego doręczania korespondencji. Jako wyjątek od zasady, przepis ten musi być ściśle interpretowany, co oznacza, że skuteczność doręczenia zastępczego zależy od zachowania wszystkich warunków takiego doręczenia. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. I tak pismo nie może być uznane za doręczone w trybie art. 150 O.p., gdy z treści potwierdzenia odbioru nie wynika przyczyna, z powodu której nie dokonano doręczenia w trybie art. 148 § 1 i art. 149 oraz art. 151 O.p., ale również, gdy z jego treści nie wynika, czy zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 § 2 O.p. oraz czy upłynął czternastodniowy okres przechowywania przesyłki. Zgodnie z art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W myśl art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie natomiast z art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Mając powyższe przepisy na uwadze nie można uznać, w ocenie Sądu, że doręczenie decyzji NUS z [...] listopada 2016 r. było prawidłowe, a Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy oraz materiału dowodowego zebranego w toku postępowania (pism wysłanych wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – kserokopia zaświadczenia Prezydenta m. W., wydruk pełnego zakresu danych własnych w rejestrze PESEL, postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.[2] z [...] lutego 2015 r., znak: [...]), Skarżący od 21 maja 2013 r. jest zameldowany i zamieszkuje pod adresem ul. [...], [...] W.. Wszelka korespondencja przeznaczona dla Skarżącego w toku postępowania zakończonego sporną decyzją kierowana była natomiast na adres, ul. [...], [...] W.. Korespondencja ta nie była podejmowana w terminie przez Skarżącego, ponieważ od 21 maja 2013 r. zamieszkiwał pod inny adresem. W ocenie Sądu nowy adres Skarżącego powinien być znany organom podatkowym. Na potwierdzenie powyższego w aktach sprawy znajduje się kserokopia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W.[2] z [...] lutego 2015 r., które zostało skierowane w sposób poprawny na prawidłowy adres Skarżącego, tj. ul. [...], [...] W.. Organy podatkowe już zatem w 2015 r. miały wiedzę o zmianie adresu zamieszkania i zameldowania Skarżącego oraz to na ten właśnie adres kierowały do Niego wszelką korespondencję. Strona dokonała wszelkich formalności związanych z poinformowaniem organów podatkowych o zmianie swojego miejsca zamieszkania. W deklaracjach podatkowych PIT-36 za rok 2014 i następne Strona wskazywała jako swój aktualny adres zamieszkania ul. [...], [...] W.. Postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego wraz ze Spółką za zaległości podatkowe w podatku dochodowym za 2014 r. zostało wszczęte 8 czerwca 2016 r. Niezrozumiałym jest zatem fakt wysyłania wszelkiej korespondencji w sprawie na nieaktualny adres Strony. Strona zasadnie nie miała powodów, aby przypuszczać, że jakakolwiek korespondencja będzie wysyłana na jej nieaktualny adres. Powyższa rozbieżność między adresem wskazanym w zeznaniu podatkowym PIT-36 za rok 2014 i następne, a wydrukiem danych Centralnego Rejestru Podmiotów – Krajowej Ewidencji Podatników (dalej również CRP KEP) według stanu na 16 maja 2016 r. i 10 kwietnia 2019 r. czy wydrukiem danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) z tego okresu, powinna wzbudzić wątpliwości organu podatkowego. Rację ma organ, że Skarżący powinien aktualizować dane zawarte w publicznych rejestrach. Sąd podziela przywołane przez organ przepisy ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Niemniej wymienione regulacje należy interpretować w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego. Co do zasady Skarżący ponosi odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe Spółki jako jej członek zarządu w oparciu o art. 116 O.p. Spółka zaś musi być zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym i jest na tej podstawie przedsiębiorcą. Niemniej członek zarządu ponosi odpowiedzialność za jej zobowiązania podatkowe na podstawie art. 116 O.p. jako osoba fizyczna, tj. niezależnie czy prowadzi indywidualną działalność gospodarczą czy nie. Przepisy kodeksu spółek handlowych nie nakładają obowiązku prowadzenia działalności gospodarczej przez członków zarządu spółek kapitałowych. Ewidencje, o których wspomina DIAS mają w niniejszej sprawie walor pomocniczy. Postępowania podatkowe dotyczy odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu Spółki, ponoszącego solidarnie ze Spółką odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. Nie mamy do czynienia w sprawie np. z określeniem wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów uzyskiwanych przez Skarżącego, w przypadku którego dane z CEIDG czy CRP KEP (jeśli podatnik osiąga przychody z działalności gospodarczej) muszą być przez podatnika aktualizowane z konsekwencjami prawnymi, które przytacza organ. Innymi słowy, Skarżący występuje w sprawie nie jako podatnik, ale jako członek zarządu ponoszący odpowiedzialność na podstawie art. 116 O.p., tj. za podatnika, którym jest Spółka. Oczywiście czy Skarżący rzeczywiście taką odpowiedzialność powinien ponieść jest przedmiotem postępowania w sprawie. Okoliczność, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą nie zwalnia organu z obowiązku ustalenia prawidłowego adresu do doręczeń Skarżącego. Wskazać przy tym trzeba, że sporną kwestią jest, czy organ podatkowy na podstawie przywołanych orzeczeń, nie może czynić żadnych ustaleń faktycznych w zakresie miejsca zamieszkania podatnika. Z uwagi jednak, że Skarżący nie jest w niniejszej sprawie podatnikiem, lecz Spółka, zbędną jest analiza wskazanej problematyki. W ustalonym stanie sprawy nie można uznać za prawidłowe działanie operatora pocztowego. Zgodnie z przytoczonymi na wstępie przepisami O.p. dotyczącymi doręczeń, pracownik Poczty Polskiej winien był na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornych przesyłek wskazać, że adresat nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, i z taką adnotacją zwrócić przesyłkę do nadawcy. Wskazać należy zatem na uchybienia leżące po stronie organu pierwszej instancji dotyczące braku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu ustalenia miejsca zamieszkania Strony. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że przed doręczeniem zaskarżonej decyzji Naczelnik dokonał czynności wyjaśniających, celem ustalenia aktualnego adresu Strony. W wyniku podjętych czynności ustalono, że jedynym aktualnym adresem rejestracyjnym (zamieszkania) Skarżącego pozostaje adres ul. [...] [...] W.. Mając na uwadze przedstawione powyżej ustalenia, potwierdzone dowodami w postaci kserokopii zaświadczenia Prezydenta m. W., wydruku pełnego zakresu danych własnych w rejestrze PESEL, postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W.[2] z [...] lutego 2015 r., znak: [...], stwierdzić natęży, że NUS powinien był również na podstawie tych okoliczności powziąć wątpliwość co do prawidłowości adresu znajdującego się w Centralnym Rejestrze Podmiotów – Krajowej Ewidencji Podatników. Mając zatem na uwadze treść art. 121 § 1 O.p., zgodnie z którym postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, Naczelnik powinien był przeprowadzić postępowanie, którego celem byłoby ustalenie aktualnego rzeczywistego adresu zamieszkania Strony. Organ pierwszej instancji ograniczył się jedynie do sprawdzenia danych w jednym rejestrze, w zupełności pomijając inne okoliczności poddające w wątpliwość aktualność zamieszczonych tam danych. Tym samym Dyrektor dokonał w tym zakresie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, czym naruszył powołane powyżej przepisy postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. W świetle poczynionych rozważań należy stwierdzić, że doręczenie zastępcze decyzji z [...] listopada 2016 r., w trybie art. 150 O.p. nie było skuteczne. W tej sytuacji nie można uznać, by przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu 9 grudnia 2016 r., a w konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia ww. daty do obliczania zachowania terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. W świetle powyższego, skarga zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przepisów art. 228 § 1 pkt 2 oraz art. 150 § 1-2 w zw. z art. 151 O.p., a także art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Konsekwencją błędnego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest, że wniosek o przywrócenie terminu i w związku z tym zarzut naruszenia art. 162 § 1 O.p. są przedwczesne i obecnie nieuzasadnione. Prowadząc ponownie postępowanie organ podatkowy winien uwzględnić przedstawioną powyżej argumentację. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 202 § 2 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI