II OSK 1206/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-07-02
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzenneplan miejscowyzagospodarowanie przestrzennekomunalne osady ściekowewładztwo planistyczneuchwałaskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną gminy, potwierdzając, że plan miejscowy nie może zakazywać stosowania komunalnych osadów ściekowych, gdyż wykracza to poza jego kompetencje.

NSA rozpoznał skargę kasacyjną Gminy L. od wyroku WSA w Krakowie, który stwierdził nieważność części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. WSA uznał, że zakaz stosowania komunalnych osadów ściekowych w planie przekracza władztwo planistyczne gminy. NSA zgodził się z WSA, oddalając skargę kasacyjną gminy i potwierdzając, że plan miejscowy nie może regulować kwestii stosowania odpadów, które nie dotyczą bezpośrednio zagospodarowania i zabudowy nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uwzględnił skargę R. z siedzibą w L. na uchwałę Rady Miejskiej w L. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd I instancji stwierdził nieważność uchwały w zakresie § 5 ust. 11 pkt 1 lit. f, uznając, że generalny zakaz stosowania komunalnych osadów ściekowych na całym obszarze objętym planem stanowi przekroczenie władztwa planistycznego. Gmina L. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając wadliwą wykładnię przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury, które miałyby dopuszczać taki zakaz. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że plan miejscowy określa dopuszczalne sposoby zagospodarowania nieruchomości, a nie reguluje kwestii związanych z gospodarką odpadami czy stosowaniem nawozów. Zakaz stosowania komunalnych osadów ściekowych wykracza poza zakres materii planistycznej i stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu, co uzasadnia jego nieważność. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od Gminy L. na rzecz R. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, plan miejscowy nie może wprowadzać takiego zakazu.

Uzasadnienie

Plan miejscowy określa dopuszczalne sposoby zagospodarowania nieruchomości i warunki zabudowy. Zakaz stosowania komunalnych osadów ściekowych wykracza poza zakres materii planistycznej, ponieważ nie dotyczy bezpośrednio zagospodarowania i zabudowy terenu, a stanowi regulację kwestii związanych z gospodarką odpadami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

upzp art. 15 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis ten nie zawiera upoważnienia do wprowadzania w planie zagospodarowania przestrzennego zakazu stosowania komunalnych osadów ściekowych.

upzp art. 28 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, które ma istotny charakter, stanowi o nieważności uchwały.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego § § 4 pkt 3 lit. a

Przepis ten nie daje podstawy do regulowania w ramach władztwa planistycznego kwestii związanych ze stosowaniem komunalnych odpadów ściekowych.

Ppsa art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wadliwe przyjęcie istotności naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego.

Ustawa o odpadach art. 96

Reguluje przypadki, kiedy zakazane jest stosowanie komunalnych odpadów ściekowych, ale nie jest to kompetencja planu miejscowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakaz stosowania komunalnych osadów ściekowych w planie miejscowym stanowi przekroczenie władztwa planistycznego. Plan miejscowy nie może regulować kwestii, które nie dotyczą bezpośrednio zagospodarowania i zabudowy nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury dopuszczają wprowadzenie zakazu stosowania komunalnych osadów ściekowych w planie miejscowym.

Godne uwagi sformułowania

władztwo planistyczne przekroczenie władztwa planistycznego nie mieści się zakazywanie dokonania faktycznych czynności związanych z prowadzeniem gospodarki rolnej i narzucanie jakiego rodzaju nawozy są niedozwolone Reguły postępowania z komunalnymi osadami ściekowymi nie mają żadnego związku z określeniem dopuszczalnych sposobów zagospodarowania nieruchomości.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

członek

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie granic władztwa planistycznego gminy w zakresie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście regulacji dotyczących odpadów i działalności rolniczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakazu stosowania komunalnych osadów ściekowych. Interpretacja może być stosowana analogicznie do innych przypadków, gdy plan miejscowy próbuje regulować materie wykraczające poza jego kompetencje.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego i kompetencji organów samorządowych, co jest istotne dla prawników i urzędników. Pokazuje, gdzie leżą granice władzy planistycznej.

Plan miejscowy nie może zakazywać stosowania osadów ściekowych – NSA wyjaśnia granice władzy gminy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1206/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Jacek Chlebny /przewodniczący/
Mirosław Gdesz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1161/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-12-02
Skarżony organ
Rada Miasta~Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 293
art. 15 ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Dz.U. 2003 nr 164 poz 1587
§ 4 pkt 3 lit. a
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania  przestrzennego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1161/22 w sprawie ze skargi R. z siedzibą w L. na uchwałę Rady Miejskiej w L. z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru [...] 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Gminy L. na rzecz R. z siedzibą w L. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 2 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1161/22 uwzględnił skargę R. z siedzibą w L. na uchwałę Rady Miejskiej w L. nr [...] z [...] kwietnia 2022 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru [...] (dalej: plan miejscowy) i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 5 ust. 11 pkt 1 lit. f oraz zasądził od Gminy L. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji wyjaśnił w szczególności, że zgodnie z ustawą z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm., dalej upzp) zasadniczą rolą planu miejscowego jest określenie dopuszczalnych sposobów zagospodarowania nieruchomości, przez co należy rozumieć przede wszystkim ustalenia przeznaczenia nieruchomości. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego skarżąca zasadnie wskazuje na wadliwość zapisu zawartego w § 5 ust. 11 pkt 1 lit. f planu miejscowego wprowadzającego generalny zakaz stosowania komunalnych osadów ściekowych na całym obszarze objętym planem. Wbrew stanowisku organu, zawarte w upzp upoważnienie do określenia w planie miejscowym sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu nie obejmuje możliwości określania rodzajów nawozów, które mogą być stosowane w działalności rolniczej. Zawarty zatem w § 5 ust. 11 pkt 1 lit. f planu zapis o treści "w zakresie gospodarki odpadami zakaz stosowania komunalnych osadów ściekowych" stanowi zatem o przekroczeniu władztwa planistycznego i uregulowaniu kwestii, których plan miejscowy regulować nie może. To z kolei stanowi o naruszeniu zasad sporządzania planu miejscowego. Naruszenie to przy tym ma istotny charakter i na podstawie art. 28 ust. 1 upzp stanowi o nieważności zaskarżonej uchwały w tym zakresie.
2. Gmina L. wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie:
a) prawa materialnego przez wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 2 pkt 3 upzp w zw. z § 4 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. 164 poz. 1587, dalej rozporządzenie) w zw. z art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej Ppsa), a to poprzez uwzględnienie skargi na skutek wadliwej wykładni tych przepisów polegającej na przyjęciu, że przepisy te nie zawierają upoważnienia do wprowadzania w planie zagospodarowania przestrzennego zakazu stosowania komunalnych osadów ściekowych, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna to dopuszczać,
b) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, art. 147 § 1 Ppsa w zw. z art. 28 ust. 1 upzp poprzez nieuzasadnione uwzględnienie skargi przy jednoczesnym wadliwym przyjęciu istotności naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego.
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. z siedzibą w L. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna.
4.2. Wobec tego, że strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 182 § 2 i 3 Ppsa, skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
4.3. W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy dopuszczalności wprowadzenia w planie miejscowym zakazu stosowania komunalnych osadów ściekowych. Ocena tej kwestii sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy powołane w zarzucie skargi kasacyjnej art. 15 ust. 2 pkt 3 upzp oraz z § 4 pkt 3 lit. a rozporządzenia dają podstawę do regulowania w ramach władztwa planistycznego kwestii związanych ze stosowaniem komunalnych odpadów ściekowych. Na to pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej, plan miejscowy nie może bowiem wprowadzać takiego zakazu podejmowania czynności faktycznych związanych w szczególności z prowadzeniem działalności rolniczej. Zakaz ten nie dotyczy bowiem zasad zagospodarowania i zabudowy nieruchomości i wykracza poza zakres materii planistycznej. Jak słusznie wskazuje to Sąd I instancji, w ramach władztwa planistycznego (kompetencji planistycznej) nie mieści się zakazywanie dokonania faktycznych czynności związanych z prowadzeniem gospodarki rolnej i narzucanie jakiego rodzaju nawozy są niedozwolone. Reguły postępowania z komunalnymi osadami ściekowymi nie mają żadnego związku z określeniem dopuszczalnych sposobów zagospodarowania nieruchomości. Dodatkowo wskazać należy, że przypadki kiedy zakazane jest stosowanie komunalnych odpadów ściekowych reguluje art. 96 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (w dacie uchwalenia planu miejscowego - Dz.U. z 2022 r. poz. 699). Zgodnie z tym przepisem ochrona zbiornika wód podziemnych następuje poprzez ustanowienie obszaru ochronnego, w drodze aktu prawa miejscowego na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Tym samym zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 3 upzp w zw. z § 4 pkt 3 lit. a rozporządzenia jest niezasadny.
4.4. W związku z tym, że wprowadzenie w § 5 ust. 11 pkt 1 lit. f planu miejscowego wyżej wymienionego zakazu stanowiło bezprawne przekroczenie władztwa planistycznego uznać należało, że w tym zakresie naruszone zostały w sposób istotny zasady sporządzania planu miejscowego, co uzasadniało zastosowanie sankcji określonej w art. 28 ust. 1 upzp. Dlatego też zarzut naruszenia art. 147 § 1 Ppsa w zw. z art. 28 ust. 1 upzp jest nieusprawiedliwiony.
4.5. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI