II OSK 1204/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że toczące się postępowanie sądowe dotyczące legalności pozwolenia na budowę stanowiło obligatoryjną przesłankę do zawieszenia postępowania naprawczego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzje nadzoru budowlanego w sprawie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Sąd pierwszej instancji uznał, że postępowanie naprawcze powinno zostać zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie sądowe dotyczące legalności pierwotnego pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną i podkreślając, że bezprawomocne rozstrzygnięcie w sprawie legalności pozwolenia na budowę czyni postępowanie naprawcze bezprzedmiotowym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I. F. i G. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Sąd pierwszej instancji uznał, że kluczową kwestią było toczące się postępowanie sądowe dotyczące legalności pierwotnego pozwolenia na budowę, które stanowiło obligatoryjną przesłankę do zawieszenia postępowania naprawczego zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. NSA podzielił to stanowisko, oddalając skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że ewentualne prawomocne wyeliminowanie decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę uczyniłoby postępowanie naprawcze bezprzedmiotowym. Wskazano, że do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o nieważność pozwolenia na budowę, postępowanie naprawcze nie mogło być prowadzone. NSA odniósł się również do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, uznając je za nieuzasadnione, w tym zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., który nie miał zastosowania w tej sprawie, gdyż zaskarżone orzeczenie WSA było pierwszym wydanym w tej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, toczące się postępowanie sądowe dotyczące legalności decyzji o pozwoleniu na budowę stanowiło obligatoryjną przesłankę do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w postępowaniu naprawczym zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Ewentualne wyeliminowanie w postępowaniu sądowym decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę spowodowałoby bezprzedmiotowość postępowania naprawczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
pr.bud. art. 51 § ust. 1 pkt 3
Ustawa - Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pr.bud. art. 50
Ustawa - Prawo budowlane
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt. 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Toczące się postępowanie sądowe dotyczące legalności pozwolenia na budowę stanowiło obligatoryjną przesłankę do zawieszenia postępowania naprawczego.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w tym art. 133 § 1, 134 § 1, 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd pierwszej instancji naruszył art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
Ewentualne prawomocne wyeliminowanie w postępowaniu sądowym decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę spowoduje bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania naprawczego. Prawomocne rozstrzygnięcie skargi w sprawie VII SA/Wa 520/19 było zagadnieniem wstępnym, które w tej sprawie obligowało organ do zawieszenia niniejszego postępowania administracyjnego w oparciu o art.97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Skład orzekający
Anna Żak
sprawozdawca
Marta Laskowska - Pietrzak
członek
Tomasz Zbrojewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy jego wynik zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zwłaszcza w kontekście postępowań budowlanych i legalności pozwoleń na budowę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie naprawcze jest zależne od wyniku postępowania dotyczącego legalności pierwotnego pozwolenia na budowę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowań administracyjnych i sądowych w kontekście budowlanym, pokazując, jak jedno postępowanie może wpływać na inne. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i budowlanym.
“Kiedy postępowanie naprawcze musi poczekać na wyrok sądu? NSA wyjaśnia zasady zawieszania postępowań administracyjnych.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1204/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Żak /sprawozdawca/
Marta Laskowska - Pietrzak
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1642/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-12-14
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Anna Żak (spr.) sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. F. i G. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1642/21 w sprawie ze skargi I. F. i G. F. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 14 grudnia 2021 r., sygn. VII SA/Wa 1642/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. F. i G. F. (dalej "skarżący") na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "[...]WINB") z [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego: w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, w pkt 2 zasądził od [...]WINB na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.
Wyrok powyższy został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją Starosty [...] z [...] września 2016 r., nr [...], zatwierdzono projekt budowlany i udzielono S. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej także jako "inwestor") pozwolenia na rozbudowę budynku hali produkcyjnej z częścią biurową oraz infrastrukturą techniczną, na działkach nr ewid. [...],[...],[...], [...] obr. [...] B., w gminie B.
W wyniku wniesienia [...] marca 2018 r. sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] od powyższej decyzji Starosty [...] decyzją z [...] maja 2018 r., nr [...], Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z [...] września 2016 r. z uwagi na sprzeczność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Po rozpatrzeniu odwołania inwestora, GINB decyzją z [...] stycznia 2019 r. znak: utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody [...] a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 520/19 oddalił skargę inwestora na powyższą decyzję GINB z [...] stycznia 2019 r. Skargi kasacyjne od ww. wyroku złożyli inwestor oraz skarżący.
Skarżący [...] stycznia 2019r. wnieśli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej jako PINB) o "wydanie nakazu rozbiórki budynku hali produkcyjno - magazynowej, wybudowanej na podstawie wadliwego pozwolenia na budowę udzielonego S. sp. z o. o. z/s w B. decyzją Starosty [...] z [...] września 2016r.
PINB [...] lutego 2019 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie doprowadzenia robót budowlanych wykonanych przy realizacji hali produkcyjnej z częścią biurową na działkach nr ewid. [...],[...], [...], [...] obr. [...] przy ul. L. [...] w B., stanowiącego własność S. sp. z o.o., do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na S. sp. z o.o. z siedzibą w B. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego rozbudowanej hali wraz z infrastrukturą techniczną, usytuowanej na działkach nr ew. [...],[...], [...], [...] obręb [...] B., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w terminie 90 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
[...]WINB zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2021 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżących od decyzji PINB, utrzymał w mocy ww. decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, opisanym na wstępie wyrokiem, uwzględnił skargę I. F. i G. F. uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z [...] lutego 2021 r. z innych przyczyn niż wskazanych w skardze.
Sąd I instancji podniósł, że uszło uwadze zarówno organów jak i stron postępowania, że wyrok WSA w Warszawie z 26 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 520/19 jest nieprawomocny, bowiem zarówno skarżący jak i inwestor złożyli skargi kasacyjne od powyższego wyroku. Tym samym nie zostało prawomocnie zakończone postępowanie sądowe badające zgodność z prawem decyzji GINB z [...] stycznia 2019 r. oraz Wojewody [...] z [...] maja 2018 r., którymi wyeliminowano z obrotu prawnego pozwolenie na rozbudowę omawianego obiektu budowlanego, co było przesłanką do wszczęcia przez PINB przedmiotowego postępowania naprawczego zakończonego wydaniem zaskarżonych rozstrzygnięć.
W ocenie Sądu ww. toczące się postępowanie sądowe stanowiło obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonymi rozstrzygnięciami, wynikającą z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Ewentualne wyeliminowanie w postępowaniu sądowym ww. decyzji Wojewody [...] oraz GINB powodowałaby bowiem bezprzedmiotowość wszczętego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego postępowania naprawczego. Dopiero po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego rozstrzygnięcia, PINB winien rozważyć kontynuowanie postępowania naprawczego, a przypadku rozstrzygnięcia sądowego akceptującego wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] z [...] września 2016 r., stosując się do wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku, rozważyć, którą z regulacji wskazanych w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego zastosować.
W skardze kasacyjnej I. F. i G. F. zarzucili powyższemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a także art. 153 p.p.s.a. - w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a.") oraz art. 6, art. 7. art 12 § 1 i art. 16 § 1 k.p.a. przez błędne uznanie, że "toczące się postępowanie sądowoadministracyjne stanowiło obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonymi rozstrzygnięciami wynikającą z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.;
2. art. 133 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieodniesienie się do zarzutów skargi;
3. art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, dalej "pr.bud." przez nieuwzględnienie przez WSA zarzutu skargi co do naruszenia tego przepisu, polegającego na niewłaściwym jego zastosowaniu przez organy i naruszenia przez nie art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy przez niezastosowanie tego przepisu w sprawie (a dodatkowo - naruszenie przez WSA tych przepisów także w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), a w konsekwencji zaakceptowanie przez WSA zaniechania przez organ wydania nakazu rozbiórki spornego obiektu budowlanego.
W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpatrzenia; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie; zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Skarżący podnieśli, że wyrok jest prawidłowy w zakresie rozstrzygnięcia, jednak WSA w Warszawie wadliwie przyjął, że w sprawie zachodzą inne powody uchylenia decyzji niż wskazane w skardze, tj. że w sprawie występowała przesłanka zawieszenia postępowania naprawczego już na etapie postępowania przed organem I instancji. W ocenie skarżących prawidłowe odczytanie tez, powołanych przez WSA w uzasadnieniu, prowadzi do wniosku, że orzekanie w postępowaniu naprawczym (a prawidłowo - poprzez nakazanie inwestorowi rozbiórki realizowanego obiektu) jest konieczne, zgodne z prawem, w tym z zasadą trwałości decyzji administracyjnych i zasadą szybkości postępowania. Tylko w ten sposób możliwe jest usunięcie skutków wzniesienia budynku hali produkcyjnej na terenie, dla którego MPZP nie przewiduje w ogóle takiej możliwości. W obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność pozwolenia na budowę, co stanowi wystarczającą i konieczną przesłankę do wszczęcia i prowadzenia oraz merytorycznego zakończenia postępowania naprawczego. Powołując szereg orzeczeń sądów administracyjnych skarżący wskazali, że sam fakt wniesienia przez inwestora skargi na decyzję stwierdzająca nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę nie stworzył stanu braku możliwości rozpatrzenia niniejszej sprawy. Ewentualne uchylenie decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę powodowałoby jedynie ten skutek, że zaistniałaby przesłanka do wznowienia postępowania naprawczego i ewentualnego uchylenia wydanej w tym postępowaniu decyzji. Organy prowadzące postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie były upoważnione do badania prawidłowości wydanych przez Wojewodę [...] i GINB decyzji, orzekających o nieważności pozwolenia na budowę, ani też oceny stopnia prawdopodobieństwa stwierdzenia ich nieważności bądź uchylenia w prowadzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 wskazanej ustawy, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji zarówno przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a także art. 153 p.p.s.a. - w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a.") oraz art. 6, art. 7. art 12 § 1 i art. 16 § 1 k.p.a. oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., jak i przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W tej sytuacji, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.
Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Osią sporu w sprawie jest to, czy toczące się postępowanie sądowe w sprawie zbadania zgodności z prawem decyzji GINB z [...] stycznia 2019 r. oraz decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2018 r. stwierdzającej nieważność decyzji z [...] września 2016 r. udzielającej pozwolenia na rozbudowę hali produkcyjnej stanowiło obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonymi rozstrzygnięciami, wynikającą z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Przystępując do analizy podniesionych zarzutów należy w pierwszej kolejności wskazać, co jest bezsporne że, wyrok WSA w Warszawie z 26 września 2019 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 520/19 w chwili orzekania w niniejszej sprawie przez Sąd pierwszej instancji nie był prawomocny, ponieważ zarówno skarżący jak i inwestor złożyli skargi kasacyjne od tego orzeczenia. Tym samym nie zostało prawomocnie zakończone postępowanie sądowe badające zgodność z prawem ww. decyzji GINB z [...] stycznia 2019 r. i decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2018r. stwierdzającej nieważność decyzji udzielającej pozwolenia na rozbudowę omawianego obiektu budowlanego, co stanowiło przesłankę do wszczęcia przez PINB przedmiotowego postępowania naprawczego zakończonego wydaniem zaskarżonych rozstrzygnięć.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione przez Sąd I instancji, tj. że w/w postępowanie sądowe stanowiło w tej sprawie przesłankę zawieszenia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonymi rozstrzygnięciami. Zgodnie bowiem z treścią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie zagadnienia prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej przez inny organ lub sąd (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 97). W orzecznictwie przyjmuje się, że "istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd" – wyrok NSA z 5 kwietnia 2022 r., II OSK 897/19 dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl jak i wszystkie cyt. orzeczenia).
W tym kontekście stwierdzić należy, że słusznie Sąd Wojewódzki wskazał, że ewentualne prawomocne wyeliminowanie w postępowaniu sądowym decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu rozbudowę budynku spornej hali produkcyjnej spowoduje bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 pr.bud. i dlatego uzasadnione było zawieszenie tego postępowania przez organ nadzoru budowlanego. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji skarga na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o rozbudowie hali produkcyjnej nie była prawomocnie rozpoznana na skutek wniesienia skarg kasacyjnych zarówno przez inwestora jak i skarżących, a to właśnie ta decyzja stała się przesłanką wszczęcia w trybie w/w przepisów pr.bud. postępowania naprawczego w tej sprawie. W tych okolicznościach nie można odmówić Sądowi pierwszej instancji racji, że prawomocne rozstrzygniecie skargi w sprawie VII SA/Wa 520/19 było zagadnieniem wstępnym, które w tej sprawie obligowało organ do zawieszenia niniejszego postępowania administracyjnego w oparciu o art.97 § 1 pkt 4 k.p.a. Gdyby bowiem doszło do uznania, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nie było usprawiedliwione, to powstałby stan, w którym rozbudowa przedmiotowej hali ma oparcie w legalnej dokumentacji budowlanej i wtedy postępowanie naprawcze nie miałoby racji bytu.
Taka sytuacja właśnie zaistniała w tej sprawie, co potwierdza tylko trafność stanowiska Sądu pierwszej instancji wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Otóż Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skarg kasacyjnych S. sp. z o.o. oraz I. F. i G. F. od w/w wyroku WSA w Warszawie, wyrokiem z 21 lutego 2023 r. w sprawie sygn. akt II OSK 557/20 uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2018r. stwierdzającą nieważność decyzji o udzieleniu pozwolenia na rozbudowę hali produkcyjnej, natomiast oddalił skargę kasacyjną I. F. i G. F. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy "organ nieważnościowy zobowiązany będzie uwzględnić powyższe wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego, co dalszego postępowania, a mianowicie czy w sprawie zachodzą prawne podstawy do stwierdzenia zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa".
Zatem do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2018r nie jest możliwe aktualnie prowadzenie niniejszego postępowania naprawczego.
Z uwagi na powyższe, wbrew stanowisku skarżących, przedwczesne byłoby odnoszenie się przez Sąd I instancji do zarzutów podniesionych w skardze dotyczących merytorycznej oceny zaskarżonych w tej sprawie decyzji, skoro toczy się postępowanie sądowe, którego wynik przesądzi czy były w ogóle podstawy do wszczęcia postępowania naprawczego na podstawie art.50-51 pr.bud. dotyczącego oceny legalności przedmiotowej hali produkcyjnej. Podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.51 ust.1 pkt 3 pr.bud. jest więc nieuzasadniony.
Tytułem wyjaśnienia należy jeszcze wskazać, że na dzień orzekania w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, w obrocie prawnym pozostawał wyrok WSA w Warszawie, który wyrokiem z 8 listopada 2024r. w sprawie sygn. akt 1700/24 oddalił skargę I. F. i G. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2024r., wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2023r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] września 2016 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą S. sp. z o.o. z siedzibą w B. pozwolenia na rozbudowę budynku hali produkcyjnej.
W świetle powyższego nie są również usprawiedliwione podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1, 134 § 1 czy 141 § 4 p.p.s.a., których skarżący upatrywali się w błędnym uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że toczące się postępowanie sądowe stanowiło na podstawie art.97 § 1 pkt 4 k.p.a. obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania administracyjnego w tej sprawie oraz w nieodniesieniu się do zarzutów skargi.
Należy podkreślić, że zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. byłby zasadny, jeżeli sąd I instancji dokonałby wadliwie własnych ustaleń faktycznych, pomijając materiał dowodowy zgromadzony przez orzekające w sprawie organy. Ponadto naruszenie powyższego przepisu może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej tylko wówczas, jeżeli skarżący kasacyjnie wykazałby konkretne zdarzenia wynikające z akt sprawy, których sąd pierwszej instancji nie uwzględnił, oraz ich wpływ na wynik sprawy, co oczywiście w tej sprawie nie nastąpiło.
Nie może podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Naruszenie przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. może nastąpić w przypadku, gdy sąd pierwszej instancji nie zauważy niewskazanego w skardze naruszenia prawa przez organy administracji orzekające w sprawie, albo rozpozna sprawę, wykraczając poza jej granice. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. A. Kabat, Komentarz do art. 134 [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013). Prawidłowe stosowanie art. 134 § 1 p.p.s.a. wymaga od sądu administracyjnego orzekającego w pierwszej instancji, aby bez względu na treść skargi (jej zarzutów i wniosków) oraz powoływaną w sprawie podstawę prawną, dokonał kontroli legalności zaskarżonego aktu. Wymóg ten zrealizował Wojewódzki Sąd Administracyjny, gdyż przeprowadził kontrolę kwestionowanej przez skarżących decyzji dochodząc do wniosku, że z uwagi na naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. konieczne jest uchylenie obu decyzji. Swoją oceną prawną Sąd nie wkroczył w inną sprawę, w stosunku do tej, która była przedmiotem rozstrzygania przez organ.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Jest to przepis proceduralny, regulujący wymogi uzasadnienia. Zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to, musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Należy podkreślić, że wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z 22 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 481/14). Tymczasem treść uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku zawiera wszystkie wymagane prawem elementy co czyni go w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej. To, że skarżący kasacyjnie nie podzielają stanowiska Sądu pierwszej instancji nie stanowi przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Zarzut naruszenia tego przepisu jest nieuzasadniony.
Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia art.153 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy jednak stwierdzić, że jest on niezrozumiały. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów postępowania w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Warunkiem koniecznym postawienia sądowi pierwszej instancji zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej zawartej w uprzednio wydanym wyroku sądu jest wobec tego ustalenie, że taki wyrok został już wcześniej wydany w tej samej sprawie. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie taki wyrok nie został wydany. Zaskarżone orzeczenie WSA w Warszawie jest pierwszym, które zostało wydane w niniejszej sprawie, wobec tego art. 153 p.p.s.a. nie miał zastosowania przed Sądem pierwszej instancji i tym samym nie mógł zostać przez ten Sąd naruszony.
W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego należało ją oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI