II OSK 1203/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-10-16
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanenieprawidłowościusunięcie nieprawidłowościrynek główny krakówdecyzja nieważnarażące naruszenie prawawłaściwość organustrona postępowaniaroboty budowlanepozwolenie na użytkowanie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając zasadność stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości na płycie Rynku Głównego w Krakowie, ponieważ została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa i skierowana do niewłaściwego podmiotu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Krakowskiego Zarządu Dróg i Gminy Miejskiej Kraków od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji PINB nakazującej usunięcie nieprawidłowości na płycie Rynku Głównego w Krakowie. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja PINB została wydana z rażącym naruszeniem art. 66 Prawa budowlanego, ponieważ dotyczyła robót budowlanych w trakcie ich trwania, a nie w trakcie użytkowania obiektu, oraz została skierowana do niewłaściwego podmiotu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Krakowskiego Zarządu Dróg i Gminy Miejskiej Kraków od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie. Decyzja PINB nakazywała usunięcie nieprawidłowości na płycie Rynku Głównego w Krakowie na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i organów administracji. Sąd uznał, że decyzja PINB była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), ponieważ przepis art. 66 Prawa budowlanego ma zastosowanie jedynie do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu, a nie w trakcie prowadzonych robót budowlanych, zwłaszcza przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie. Ponadto, decyzja została skierowana do Zarządu Dróg i Komunikacji w Krakowie, który nie był właścicielem ani zarządcą płyty Rynku, co stanowiło naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Sąd podkreślił, że postępowanie nieważnościowe ma charakter nadzwyczajny i służy eliminowaniu z obrotu prawnego decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 66 Prawa budowlanego ma zastosowanie jedynie do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu budowlanego, a nie w trakcie prowadzonych robót budowlanych.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 66 Prawa budowlanego dotyczy usuwania nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu, a nie w trakcie budowy. W przypadku robót budowlanych przed oddaniem obiektu do użytkowania, zastosowanie powinny mieć inne przepisy, np. art. 50 lub 51 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.b. art. 66 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przepis ma zastosowanie do usuwania nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu budowlanego, a nie w trakcie prowadzonych robót budowlanych.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji z powodu skierowania jej do podmiotu niebędącego stroną w sprawie.

Pomocnicze

u.p.b. art. 61

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Wskazuje właściciela lub zarządcę jako adresata decyzji nakładających obowiązki w trybie art. 66.

k.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólna podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości została wydana na podstawie niewłaściwego przepisu (art. 66 Prawa budowlanego) w stosunku do robót budowlanych trwających przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Decyzja została skierowana do niewłaściwego podmiotu (Zarząd Dróg i Komunikacji w Krakowie), który nie był właścicielem ani zarządcą obiektu budowlanego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego kasacyjnie dotycząca błędnej wykładni art. 66 Prawa budowlanego i pojęcia zarządcy. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie nieważnościowe jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek.

Skład orzekający

Alicja Plucińska- Filipowicz

przewodniczący

Bożena Walentynowicz

sprawozdawca

Zdzisław Kostka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących usuwania nieprawidłowości w trakcie budowy oraz kwestia właściwego adresata decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z Rynkiem Głównym w Krakowie i zarządzeniem Prezydenta Miasta Krakowa, ale zasady prawne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie budowlanym, takich jak właściwość organu i zakres stosowania przepisów, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak błędy formalne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.

Rynek Główny w Krakowie: Jak błąd formalny doprowadził do stwierdzenia nieważności decyzji budowlanej?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1203/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-07-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący/
Bożena Walentynowicz /sprawozdawca/
Zdzisław Kostka
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 161/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-04-11
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 61, art. 66 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska- Filipowicz Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.) Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 16 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Krakowskiego Zarządu Dróg i Gminy Miejskiej Kraków od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 161/07 w sprawie ze skargi Krakowskiego Zarządu Dróg i Gminy Miejskiej Kraków na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 161/07 oddalił skargę Krakowskiego Zarządu Dróg i Gminy Miejskiej Kraków na decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i ocenę prawną:
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając z urzędu, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r.: Nr 98, poz. 1071 ze zm.) decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki z dnia [...] lutego 2006 r. w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości istniejącej płyty Rynku Głównego w Krakowie, w pasie od strony północnej Sukiennic, równoległym do linii AB, na długości około 78 m i szerokości około 22 m, bezpośrednio przylegający do budynku Sukiennic oraz w pasie od strony wschodniej Sukiennic, na długości około 40 m i szerokości około 25 m, bezpośrednio przylegający do ściany wschodniej Kramów Bogatych, tzn. w obszarze wykonanego wykopu dla badań archeologicznych.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że weryfikowana decyzja została wydana na podstawie art. 66 ust 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, który to przepis znajduje zastosowanie jedynie w odniesieniu do obiektu budowlanego lub jego części w związku z występującymi w nim określonymi nieprawidłowościami powstałymi w toku jego użytkowania. Natomiast decyzja kończąca postępowanie w sprawie stanu technicznego części płyty Rynku Głównego w Krakowie, będącej budowlą w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, rozstrzyga w rzeczywistości o robotach zabezpieczających związanych z nieprawidłowościami, które pojawiły się w związku z robotami budowlanymi i archeologicznymi realizowanymi na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 2004 r. W związku z tym wydanie decyzji w niniejszej sprawie w odniesieniu do robót budowlanych i archeologicznych wykonywanych w sposób powodujący zagrożenie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w celu usunięcia nieprawidłowości w obrębie płyty Rynku Głównego w Krakowie, w ocenie organu I instancji, stanowi rażące naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Ponadto, jak wskazał organ, weryfikowana decyzja dotknięta jest również wadą, o której mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Adresat określonego w niej obowiązku nie mieści się bowiem w katalogu podmiotów wskazanych w art. 61 Prawa budowlanego. Zgodnie z przepisami prawa lokalnego zarządzającym Rynkiem jest Dyrektor Wydziału Spraw Administracyjnych – na podstawie odrębnego pełnomocnictwa Prezydenta Miasta Krakowa. Natomiast adresatem weryfikowanej decyzji jest Zarząd Dróg i Komunikacji w Krakowie, który nie jest ani właścicielem, ani zarządcą płyty Rynku Głównego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Dróg i Komunikacji w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Krakowski Zarząd Dróg i Gmina Miejska Kraków reprezentowani przez pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa administracyjnego procesowego i materialnego:
– art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
poprzez jego niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie,
– art. 156 ust. 1 pkt 2 K.p.a. poprzez uznanie, że decyzja Powiatowego
Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie Powiat Grodzki została wydana z rażącym naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r.,
– art. 156 ust. 1 pkt 4 K.p.a. poprzez uznanie, że decyzja Powiatowego
Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie Powiat Grodzki z dnia [...] lutego 2006 r. została skierowana do podmiotu nieposiadającego przymiotu strony w sprawie,
– art. 7 i 77 K.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności
sprawy oraz niedokładne zbadanie materiału dowodowego,
– art. 107 § 3 w związku z art. 126 K.p.a. poprzez zbyt skrótowe i niejasne
sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia,
– art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy błędnego
rozstrzygnięcia organu I instancji zamiast jego uchylenia.
W konkluzji pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2007 r. uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że kwestionowana decyzja zapadła w postępowaniu nadzwyczajnym (nieważnościowym), które rządzi się swoimi prawami. Postępowanie nieważnościowe prowadzone na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, umożliwiający wzruszenie decyzji ostatecznych. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygniecie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Aby wyeliminować decyzję z obrotu prawnego musi zaistnieć przesłanka nieważnościowa enumeratywnie wymieniona w art. 156 § 1 K.p.a. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, zarzut rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości. O rażącym naruszeniu prawa z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną przez proste ich zestawienie ze sobą. Na potwierdzenie tej tezy Sąd wskazał wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2000 r. sygn. akt III SA 1935/99, a także wyrok NSA z dnia 27 października 1998 r. sygn. akt II SA 1202/98. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa, a skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, co potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04, Lex nr 165717.
Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji jest kwalifikowanym naruszeniem prawa – dochodzi do niego, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Do rażącego naruszenia prawa dochodzi więc wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu pierwszej instancji, taka właśnie sytuacja miała miejsce.
Decyzję dotyczącą nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wydano w dniu [...] lutego 2006 r., czyli przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, którą to decyzję o pozwoleniu na użytkowanie płyty Rynku Głównego w Krakowie wydano dopiero w dniu [...] maja 2006 r.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji doszło do rażącego naruszenia art. 66 Prawa budowlanego, który w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania. Organ nie mógł bowiem wydać nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie tego przepisu w sytuacji, gdy inwestycja jest w stanie przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie. Sąd podzielił więc w pełni pogląd wyrażony przez organ I instancji oraz organ odwoławczy.
Po zacytowaniu przepisu art. 66 Prawa budowlanego Sąd zaznaczył, że przepis ten można stosować jedynie do usunięcia nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu budowlanego, a nie w trakcie prowadzonych prac (robót) budowlanych.
Zatem, w ocenie Sądu pierwszej instancji, należy podzielić pogląd wyrażony przez organ odwoławczy, iż ewentualne nieprawidłowości powstałe w trakcie budowy powinny być likwidowane w oparciu o przepisy rozdziału V Prawa budowlanego "Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych", m.in. art. 50 lub art. 51.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, kontrolowaną decyzję skierowano również do niewłaściwego podmiotu (osoby niebędącej stroną w sprawie) co wypełnia kolejną pozytywną przesłankę z art. 156 § 1 K.p.a. (pkt 4) do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Adresat określonego w niej obowiązku nie mieści się bowiem w katalogu podmiotów wskazanych w art. 61 Prawa budowlanego, którym wymienia jedynie właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Sąd wskazał, że jak wynika z akt sprawy, zgodnie z zarządzeniem Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 8 kwietnia 2004 r. nr 599/2004 "Zarządzającym Rynkiem jest Dyrektor Wydziału Spraw Administracyjnych na podstawie odrębnego pełnomocnictwa Prezydenta Miasta Krakowa" zaś Zarząd Dróg i Komunikacji w Krakowie jest jedynie jednostką współpracującą z zarządzającym. W ocenie Sądu, nie można zatem zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenia prawa poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego, nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz niedokładne zbadanie materiału dowodowego czy oględne i zbyt skrótowe uzasadnienie swojego stanowiska.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 11 kwietnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 161/07 do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Krakowski Zarząd Dróg i Gmina Miejska Kraków. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 66 ustawy – Prawo budowlane polegającą na przyjęciu, że adresatem decyzji wydanej na jego podstawie może być wyłącznie właściciel lub zarządca budynku,
2) naruszenie następujących przepisów postępowania:
a) art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na przedstawieniu sprawy w sposób niezgodny ze stanem faktycznym;
b/ art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi, polegające na oddaleniu skargi mimo naruszenia przez organ administracji przepisów art. 156 § 1 pkt 2 i 4 oraz art. 7 i 77 K.p.a., tj. na przesłankach wynikających z art. 174 pkt 1 oraz 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając tak podniesione zarzuty autor skargi kasacyjnej podniósł, że przede wszystkim nie sposób się zgodzić z przyjętą przez Sąd I Instancji wykładnią art. 66 ustawy – Prawo budowlane, zgodnie z którą adresatem decyzji wydanej na jego podstawie może być wyłącznie właściciel lub zarządca budynku. Jak zauważa pełnomocnik skarżących, przepis ten nie wskazuje expressis verbis adresata decyzji wydanej na jego podstawie. Co prawda, wykładnia systemowa, na którą powołuje się Sąd pierwszej instancji, sugeruje, że chodzi o właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego – osoby te wymienione są bowiem w przepisie art. 61 Prawa budowlanego, który nakazuje właścicielowi lub zarządcy utrzymanie i użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, niemniej jednak wykładnia systemowa może prowadzić również do odmiennych wniosków. Zdaniem skarżących wszystkie przepisy dotyczące utrzymania obiektów budowlanych wskazują w swojej treści, do kogo są kierowane, natomiast w treści art. 66 ustawy żaden adresat nie jest wskazany.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, w tym miejscu na szczególną uwagę zasługuje treść Zarządzenia Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 8 kwietnia 2004 r. w sprawie zarządzania Rynkiem Głównym w Krakowie. Stanowisko Sądu pierwszej instancji, że przedmiotowa decyzja została skierowana do niewłaściwego podmiotu, zdaniem skarżącego, świadczy o pobieżnym i niedokładnym zbadaniu przedmiotowego zarządzenia. W pierwszej kolejności należy bowiem zwrócić uwagę na różne pojęcia, jakimi posługują się wskazane regulacje prawne. W ustawie – Prawo budowlane mowa jest o "zarządcy" obiektu budowlanego, natomiast w zarządzeniu Prezydenta Miasta Krakowa występuje pojecie "zarządzającego". Zrównanie znaczeniowe tych pojęć, bez rzetelnej analizy aktów prawnych, w których się one znajdują, jest – w ocenie skarżących ogromnym uproszczeniem. Fakt, że w przepisach prawa budowlanego nie ma definicji "zarządcy obiektu budowlanego" nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku ustalenia w każdej indywidualnej sprawie zakresu tego pojęcia, szczególnie, jeżeli ustalenie takie decyduje o stwierdzeniu nieważności rozstrzygnięcia. Jak podnosi skarga kasacyjna, Sąd administracyjny ma natomiast obowiązek zbadania prawidłowości ustaleń poczynionych przez organ. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Zarząd Dróg i Komunikacji nie mógł być adresatem przedmiotowej decyzji, ponieważ zarządzenie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 8 kwietnia 2004 r. nie określiło go mianem zarządcy. Wobec tego, że – jak zauważa skarżący, przedmiotowe zarządzenie żadnego z podmiotów odpowiedzialnych za zarządzanie Rynkiem Głównym nie nazywa zarządcą. Jest tam mowa wyłącznie o "zarządzającym", co nie jest przecież równoznaczne. Zdaniem skarżącego pojęcie to jest zdecydowanie węższe aniżeli użyty w ustawie – Prawo budowlane termin "zarządca", na co wskazuje chociażby rozdzielenie zadań składających się na zarząd płytą Rynku Głównego na kilka podmiotów, które wykonują te zadania wspólnie. Zdaniem skarżącego, zarządzającego, którym jest Dyrektor Wydziału Spraw Administracyjnych, trudno uznać za zarządcę, skoro powierzone zadania ma on wykonywać we współpracy z Zarządem Dróg i Komunikacji w Krakowie oraz Zarządem Gospodarki Komunalnej. Z § 4 ust. 1 lit. i/ wynika natomiast, że zarządzający ma za zadanie koordynowanie realizowanych przez Zarząd Dróg i Komunikacji i Zarząd Gospodarki Komunalnej w Rynku zadań związanych z zarządem.
Zdaniem kasatora warto ponadto zwrócić uwagę, że trudności z ustaleniem adresata decyzji wydanej na podstawie art. 66 – Prawa budowlanego wynikają również z braku w ustawie – Prawo budowlane definicji legalnej pojęcia "zarządca obiektu budowlanego". Definicję pojęcia "zarządca" zawiera ustawa o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2004 r. Nr 261, poz. 2603), gdzie stosownie do ustaleń art. 185 ust. 2 zarządcą jest osoba fizyczna lub prawna sprawująca zarząd na podstawie i w zakresie określonym w przepisach szczególnych lub na podstawie umowy o zarządzanie nieruchomością ze skutkiem prawnym bezpośrednio dla właściciela tej nieruchomości lub innej osoby czy jednostki organizacyjnej. Przepisy Prawa budowlanego do tej definicji jednak się nie odwołują, więc nie może mieć ona bezpośredniego zastosowania na gruncie ustawy – Prawo budowlane.
Powołując się na stanowisko doktryny skarżący podnieśli, że pojęcie zarządcy na gruncie Prawa budowlanego należy rozumieć szerzej niż to wynika z przedstawionej powyżej definicji. Za zarządcę należy bowiem uznać każdy podmiot zobowiązany do właściwego utrzymania obiektu budowlanego poprzez podejmowanie wszelkich czynności zmierzających do utrzymania go w stanie nie pogorszonym zgodnie z jego przeznaczeniem, jak również do uzasadnionego inwestowania w ten obiekt.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji prawnej art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami.
Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania przewidzianą przesłankami art. 183 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że granice skargi kasacyjnej określa sama strona przez wskazanie podstaw skargi kasacyjnej i uzasadnienie jej zarzutów. Rozpoznając wg przytoczonych zasad niniejszą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał by jej zarzuty miały usprawiedliwione podstawy.
Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji była decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2006 r. nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości istniejącej płyty Rynku Głównego w Krakowie wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Decyzja ta została skierowana do Zarządu Dróg i Komunikacji w Krakowie.
Skarga kasacyjna od wyroku Sądu pierwszej instancji oparta została na obu podstawach art. 174 ust. 1 i 2 p.p.s.a., zarzucając zarówno naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów art. 66 ustawy – Prawo budowlane jak i przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wyczerpująco i logicznie uzasadnił swoje stanowisko po wnikliwej analizie zakwestionowanej decyzji. Chybiony jest zatem zarzut naruszenia art. 66 Prawa budowlanego skoro się zważy, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym przepis ten nie miał żadnego zastosowania. Jak słusznie podniósł Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, wydana została w postępowaniu nieważnościowym. Ma ono charakter nadzwyczajny, którego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną, skutkującą nieważność. Przesłanki przesądzające o zaistnieniu wady kwalifikacyjnej taksatywnie wymienia przepis art. 156 § 1 K.p.a. Tylko zaistnienie choćby jeden z nich może uzasadniać stwierdzenie nieważności badanego aktu.
W przedmiotowym postępowaniu nieważnościowym wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która w istniejącym stanie faktycznym nie miała prawa być wydana na podstawie wskazanego przepisu art. 66 Prawa budowlanego. Zatem słuszna i uzasadniona była ocena organu nadzorczego, podzielona przez Sąd pierwszej instancji, iż wydanie spornej decyzji nakazującej wykonanie natychmiastowe nakazanych czynności na podstawie wskazanego przepisu stanowiło rażące naruszenie prawa, tj. art. 66 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, jeśli się zważy, iż na terenie objętym nakazem trwały roboty budowlane realizowane na podstawie legalnej decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz wymaganych prawem decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków prawidłowo przywołanych przez organ w zaskarżonej decyzji nieważnościowej.
Podzielając stanowisko organów obu instancji Sąd pierwszej instancji podkreślił, że rażące naruszenie prawa, jakie stwierdzono przy wydaniu zaskarżonej decyzji, może mieć miejsce gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawa, wbrew wszystkim przesłankom obarczono stronę obowiązkiem. Taka właśnie sytuacja zaistniała w przypadku wydania spornej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r. opartej na art. 66 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem można nakazać usunięcie nieprawidłowości powstałych w czasie użytkowania obiektu budowlanego a nie w trakcie prowadzonych dopiero robót budowlanych i przed oddaniem obiektu do użytkowania.
Jak wynika z niekwestionowanych faktów decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu – płyty Rynku w Krakowie wydano dopiero 15 maja 2006 r. czyli po upływie 3-ch miesięcy od wydania spornej decyzji.
Zachodziła więc uzasadniona podstawa do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, którą jak słusznie oceniły organy wydano z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.).
Odrębne stanowisko strony skarżącej zaprezentowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pozbawione jest słuszności i sprowadza się ogólnie do polemiki ze stanowiskiem ocennym Sądu pierwszej instancji – zaprezentowanym wyżej. Mając na uwadze treść art. 61 w zw. z art. 66 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego nie można kwestionować stanowiska ocennego Sądu, że to właściciel bądź zarządca winni być adresatami decyzji nakładającej obowiązki w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że skoro sporną decyzję PINB z [...] lutego 2006 r. skierowano do Zarządu Dróg i Komunikacji w Krakowie – to skierowano ją do niewłaściwego adresata – co wyczerpuje przesłankę z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Zarząd Dróg i Komunikacji jak wynika z akt sprawy był tylko wykonawcą robót budowlanych – na Rynku w Krakowie oraz organem współpracującym z zarządcą Rynku. Zgodnie z zarządzeniem nr 599/2004 Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 8 kwietnia 2004 r. – w treści § 3 określono jednoznacznie podmiot zarządzający Rynkiem.
Choć należy podzielić stanowisko autora skargi kasacyjnej, że pojęcie zarządca nieruchomości a zarządzający nie są pojęciami tożsamymi, to zważywszy na treść uprawnień udzielonych podmiotowi wskazanemu w ww. § 3 omawianego aktu Prezydenta Miasta Krakowa uznać należy, iż powierzono mu funkcję zarządcy. Przemawiają za tym choćby tylko takie uprawnienia jak: zawieranie umów cywilnoprawnych jak i dysponowanie nieruchomością (płytą Rynku – na cele budowlane).
Zakwestionowanie przez organy nadzorcze i Sąd pierwszej instancji adresata decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było więc zasadne a wada ta rzeczywiście spełniała przesłankę wskazaną art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.
W świetle powyższych rozważań nie można też podzielić zasadności zarzutów skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. ani też będącego konsekwencją przeprowadzonej oceny prawnej art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi z uwagi na brak jej zasadności. Jak wyżej podkreślano, wykazując charakterystykę i odrębność postępowania nieważnościowego organy nie przeprowadzają żądnego postępowania dowodowego, wyjaśniającego. Nie dokonują żądnych nowych ustaleń faktycznych, lecz działają jako organy nadzorcze, kasacyjne, oceniając kwestionowany akt tylko w aspekcie przesłanek enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 K.p.a.
Taka sama zasada stanowi podstawę kontroli Sądu administracyjnego rozpoznającego skargę strony.
W podsumowaniu wszystkich powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Bezzasadność jej zarzutów powoduje oddalenie skargi kasacyjnej z mocy art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI