II OSK 1201/20

II OSK 1201/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Piotr Broda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1008/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-11-05
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 145 pkt. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1008/19 w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 marca 2019 r. znak DON.7101.40.2019.BSI w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1008/19 oddalił skargę w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 marca 2019 r. znak DON.7101.40.2019.BSI w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (dalej jako: "PINB w G.") postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2017 r., nr 166/2017 nałożył na R. K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 23 896 zł, z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego decyzją tego organu z dnia 30 września 2016 r., nr 592/2016 czyli: rozbiórki budynku gospodarczego drewnianego o wymiarach 5,80 x 5,15 m zlokalizowanego na działce nr ewid. gruntów [...] w [...].
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: "MWINB") postanowieniem z dnia 12 października 2017 r., nr 2071/2017 uchylił w całości ww. postanowienie PINB w G. i orzekł na podstawie art. 121 § 1, 4 i 5, art. 119 § 2, art. 64a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201) o nałożeniu na R. K. grzywny w wysokości 23 896 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB w G. z dnia 30 września 2019 r. nr 592/2016 nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego drewnianego o wymiarach 5,80 x 5,15 m zlokalizowanego na działce nr ewid. gruntów [...] w [...] i wezwał do uiszczenia grzywny w terminie 14 dni na wskazany rachunek bankowy, a także opłaty w kwocie 68 zł za wydanie postanowienia.
R. K. zaskarżył ww. postanowienie MWINB z dnia 12 października 2017r., nr 2071/2017 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 944/17 oddalił skargę.
Pismem z dnia 23 listopada 2018 r. (uzupełnionym pismem z dnia 17 grudnia 2018 r.) R. K. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem m. in. PINB w G. z dnia 7 kwietnia 2017 r., nr 166/2017 w przedmiocie nałożenia grzywny.
MWINB postanowieniem z dnia 14 stycznia 2019 r., nr 89/2019 odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem tego organu z dnia 12 października 2017 r., nr 2071/2017 wyjaśniając, że nie został dotrzymany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
R. K. wniósł na powyższe postanowienie zażalenie, w którym stwierdził, że termin do złożenia wniosku został dotrzymany, bowiem wiedzę o postanowieniu powziął w dniu 14 listopada 2018 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") postanowieniem z dnia 20 marca 2019 r. znak: DON.7101.40.2019.BSI, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwana dalej: "k.p.a.") utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
R. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę R. K. uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że nie można stwierdzić, że strona nie posiadała wiedzy o toczącym się postępowaniu i ww. postanowieniu z dnia 12 października 2017 r., skoro korespondencja doręczana była na wskazany przez nią adres i skorzystała ona z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Nie można zatem przyjąć – jak twierdzi pełnomocnik skarżącego – że wiedzę o tym postępowaniu posiadł dopiero w dniu 14 listopada 2018 r.
W ocenie Sądu I instancji skarga w niniejszej sprawie opierała się na argumentach wskazujących na fałszowaniu podpisów skarżącego przez jego żonę, łącznie z pełnomocnictwem udzielonym radcy prawnemu L. R. Argumenty te jednak na tym etapie postępowania i w nawiązaniu do przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie mogły okazać się skuteczne. Do akt sądowych, jako załącznik do skargi, został wprawdzie przedłożony protokół przesłuchania żony skarżącego – A. M. K., w którym podała ona, że podpisywała się za męża nie mając do tego pełnomocnictwa, gdyż "chciała mu pomóc" ze względu na fakt, że dużo pracował, jak również że podpisała się na pełnomocnictwie udzielonym radcy prawnemu L. R. Należy jednak podkreślić, że są to wyłącznie informacje wskazane przez żonę skarżącego w trakcie przesłuchania prowadzonego w Komendzie Rejonowej Policji w dniu 28 stycznia 2019 r., nie zaś okoliczność stwierdzona prawomocnym orzeczeniem Sądu. Co więcej należy podkreślić, że organ administracji publicznej zobowiązany jest do opierania się na aktach sprawy i powinien domniemywać, że zarówno podpis strony, jak i wskazane przez niego adresy do doręczeń są prawidłowe. Organ administracji publicznej nie ma żadnych uprawnień, ani możliwości do podważania tych ustaleń, prowadząc własne postępowanie zbliżone w charakterze do postępowania karnego. Może co najwyżej opierać się na jednoznacznych ustaleniach poczynionych w trakcie postępowania prowadzonego przez organy ścigania i stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 107 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 43 k.p.a. Organ opierał się w niniejszej sprawie na zgromadzonym materiale oraz aktach sprawy i w tym zakresie przeprowadził właściwe postępowanie wyjaśniające prowadzące do oceny, że data odebrania postanowienia z 12 października 2017 r., nr 2071/2017 przez dorosłego domownika tj. przez A. K. (żonę), czyli dzień 18 października 2017 r., jest datą pozyskania informacji o ww. postanowieniu. Nie ulega również wątpliwości, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 6 listopada 2017 r. udzielone przez R. K. radcy prawnemu L. R., który w tym samym dniu wniósł skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W konsekwencji organ nie mógł przyjąć innych dat, niż te, które wynikają z akt sprawy, zaś zestawiając je z datą wniesienia żądania wznowienia postępowania tj. 26 listopada 2018 r. zobowiązany był do ustalenia, że przekroczony został termin, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Należy w tym miejscu stwierdzić, że jeżeli postępowanie prowadzone w sprawie ewentualnego sfałszowania podpisów przez żonę skarżącego doprowadzi do wydania orzeczenia potwierdzającego tę okoliczność lub gdy popełnienie przestępstwa zostanie przynajmniej uprawdopodobnione w wysokim stopniu, stronie może przysługiwać prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z powodu zaistnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.a. Wówczas termin, o którym mowa w art. 148 k.p.a. będzie związany np. z datą prawomocnego orzeczenia sądowego stwierdzającego popełnienie czynu zabronionego. Na obecnym etapie jednak oparcie się na ww. okolicznościach w związku z przesłanką z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie może być wystarczające do skutecznego wznowienia postępowania, w świetle istniejących i nie podważonych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Argumentem przemawiającym za odmienną oceną nie może być także niekonsekwencja w działaniu organu, na którą powołuje się skarżący, albowiem postępowanie, w którym zapadło odmienne postanowienie o wznowieniu postępowania nie jest kontrolowane w niniejszej sprawie przez Sąd.
Sądu I instancji podkreślił, że niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegający na niezawieszeniu postępowania administracyjnego do czasu rozpoznania przez organy ścigania postępowania karnego sygn. akt: I Ds. 1088/2018, prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w G.. Stwierdzenie popełnienia przestępstwa mogłoby skutkować podstawą do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.a., natomiast na obecnym etapie postępowania brak jest przeszkody o charakterze prejudycjalnym do orzekania w zakresie zachowania terminu do żądania wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę , o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł R. K. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli legalności działalności organu i nieuchylenie wadliwego postanowienia organu oraz błędne uznanie, iż strona brała udział w postępowaniu przed organem oraz że nie ziściły się przesłanki wznowienia postępowania przed organem i uchylenia decyzji organu, podczas gdy strona do dnia 14 listopada 2018 r. nie posiadała wiedzy o istnieniu postanowienia, adres na który zostało wysłane postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 2071/2017 z 12 października 2017 r. (WOP.7723.60.2017.MP) nie był nigdy wskazywany przez skarżącego, jako jego adres do korespondencji, a A. K. zamieszkująca w innym miejscu niż skarżący nie była nigdy upoważniona przez skarżącego do odbioru korespondencji i procedowania w niniejszej sprawie i nie jest dorosłym domownikiem w świetle art. 43 k.p.a.,
- art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. art. 42 k.p.a., art. 43 k.p.a. i art. 109 § 1 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a., poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli legalności działalności organu i zaniechanie uchylenia wadliwego postanowienia organu oraz błędne uznanie, iż stronie w postępowaniu przed organem zastał w sposób prawidłowy zapewniony jej czynny udział w postępowaniu oraz że strona odbierała kierowaną do niej korespondencję za pośrednictwem dorosłego domownika, podczas gdy adres, na który doręczane były decyzje i wszelka korespondencja z organu, był adresem wskazanym w toku postępowania przez osobę nieupoważnioną i nie był adresem strony, a stronie nie doręczano przesyłek na adres przez nią wskazany, natomiast zmiana przez osobę nieupoważnioną w toku sprawy adresu do doręczeń strony nie może być traktowana jak zmiana adresu przez stronę;
- art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. i art. 149 § 3 k.p.a., poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli legalności decyzji, zaniechanie uchylenia wadliwego postanowienia organu i oddalenie skargi powszechnej na postanowienie organu z uwagi na przyjęcie, iż strona nie dochowała ustawowego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego, podczas gdy skarżący do dnia 14 listopada 2018 r. nie posiadał wiedzy o wydaniu decyzji i toczących się w przedmiocie jego budynku postępowaniach administracyjnych, nie wskazywał organowi adresu ul. [...] w [...], na który organy doręczały decyzje i postanowienia, a właściwą datą powzięcia przez skarżącego wiedzy stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania był dzień 14 listopada 2018 r.;
- art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., 80 k.p.a., art. 7 k.p.a i art. 8 k.p.a., poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli postanowienia organu w zakresie zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz oceny znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego i nieuchylenie postanowienia organu, pomimo iż ziściły się przesłanki wznowienia postępowania, co stoi w kolizji z zasadą praworządności i niweluje zaufanie obywatela do władzy publicznej;
- art. 3 § 1 p.p.s.a. i 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli postanowienia organu w zakresie zastosowania art. 97 § 1 k.p.a. a także niezawieszenie postępowania z urzędu przez Sąd, mimo że ww. przepisy nie stawiają wymogu ukończonego postępowania karnego, a jedynie ujawnienie się czynu, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej;
- art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 2071/2017 z dnia 12 października 2017 roku (WOP.7723.60.2017.MP), mimo iż w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej;
a w konsekwencji naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 marca 2019 roku (DON.7101.40.2019.BSI).
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i rozpoznanie skargi oraz uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania GINB, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zawieszenie postępowania do czasu ustalenia w drodze karnej czynu fałszowania podpisów skarżącego. Jednocześnie skarżący kasacyjnie wniósł o wstrzymanie wykonania ostatecznego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 2071/2017 z dnia 12 października 2017 roku (WOP.7723.60.2017.MP), a także zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw za I i II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że początkiem biegu terminu jest dowiedzenie się przez stronę o decyzji. W wyroku z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 2952/16 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zgodnie art. 148 § 2 k.p.a. termin jednego miesiąca przewidziany na złożenie podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Omawiany termin biegnie od dnia, w którym strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, którą jej doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania, a więc chodzi o takie dane, jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy." Organ administracji ma zatem obowiązek ustalić kiedy strona dowiedziała się o decyzji, nie zaś kiedy mogła dowiedzieć się o jej wydaniu. Zachowanie terminu musi być przez stronę udowodnione. Nie wystarczy tutaj uprawdopodobnienie (por. Komentarz, 1964, s. 200). Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu miesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Zachowanie omawianego terminu jest jednak badane także przez organ, który nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności. Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., spoczywa jednak na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ ma także obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie dowodzi, że informację o wydaniu postanowienia uzyskał w dniu 14 listopada 2018 r., kiedy to jego matka przekazała mu informację od żony tj. A. K., że zostało wydane orzeczenie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki budynku gospodarczego. Organ poddał tę okoliczność badaniu i wskazał, że informację o decyzji skarżący powziął z chwilą skutecznego doręczenia orzeczenia w tym zakresie, a nie jak wskazuje w dacie 14 listopada 2018 r., skutkiem czego naruszył ustawowy termin jednego miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.. Stanowisko organu znajduje uzasadnienie w aktach sprawy i prawidłowo zostało zaakceptowane przez Sąd I instancji. Nie ulega wątpliwości, że postanowienie o nałożeniu grzywny zostało doręczone na adres wskazany przez skarżącego kasacyjnie, gdzie jego żona jako dorosły domownik odebrała przesyłkę, a nie jak twierdzi skarżący kasacyjnie podpisując się za niego na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki. Zatem zasadnie organ przyjął, że miało miejsce skuteczne doręczenie zastępcze w trybie art. 43 k.p.a. Należy zauważyć, że zasady logiki i doświadczenia życiowego podpowiadają, że skoro osoba trzecia niebędąca adresatem korespondencji, będąca jego dorosłym domownikiem, podejmuje decyzję o odbiorze przesyłki i złożeniu podpisu na druku potwierdzenia odbioru, obejmuje zamiarem przekazanie jej adresatowi, bowiem w przeciwnym razie czynności takiej by nie podejmowała.
Brak jest również uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało skierowane na nieprawidłowy adres skarżącego, a tym samym, że doszło do naruszenia art. 42 k.p.a. (przepis ten składa się z paragrafów, autorowi skargi kasacyjnej zapewne chodziło o art. 42 § 1 k.p.a. - jednak nie powinno być rolą Sądu konkretyzowanie podstaw kasacyjnych). Ponadto, nie doszło do naruszenia art. 43 k.p.a. Określony w ww. przepisie sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone. Przy tym, z przepisu tego nie wynika, że norma prawna w nim zawarta wymaga, aby "podjęcie się oddania pisma adresatowi" miało formułę wyraźnego oświadczenia, z którego treści wynikać miałaby zgoda odbiorcy na przyjęcie pisma i zobowiązanie do osobistego oddania go adresatowi. Dla skutecznego doręczenia pisma wystarczy, aby na podpisywanym przez domownika potwierdzeniu odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. W niniejszej sprawie, na poświadczeniu odbioru postanowienia niewątpliwie znajduje się taka adnotacja, doręczenie spełnia zatem wymóg z art. 43 k.p.a. Z kolei okoliczność, że z jakichś względów korespondencja nie została przekazana przez odbierającego adresatowi, stanowić może podstawę co najwyżej do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej.
Stwierdzić trzeba, iż Sąd I instancji należycie rozważył i ocenił zastosowanie tego przepisu przez organ, słusznie stwierdzając, że unormowanie to nie zostało przez organ naruszone. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie NSA, określony w art. 43 k.p.a. sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma, jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi, oraz że pismo to zostało mu doręczone (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 69/16, LEX nr 3171654). W ocenie zachowania terminu do wniesienia odwołania uznaje się za miarodajną datę przyjęcia pisma przez dorosłego domownika, nie biorąc pod uwagę tego, czy domownik wywiązał się z obowiązku dostarczenia adresatowi pisma w odpowiednim czasie (wyrok NSA z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 176/21, LEX nr 3182209).
Nadto zasadnie podnosi Sąd I instancji, że organ miał obowiązek orzekania na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i nie miał podstaw do kwestionowania autentyczności podpisów złożonych na znajdujących się tam dokumentach. Z całą pewnością sam fakt, że skarżący zainicjował postępowanie karne w zakresie dotyczącym sfałszowania podpisów na dokumentach znajdujących się w akta administracyjnych, nie stanowi jeszcze podstawy do kwestionowania skuteczności dokonanego doręczenia postanowienia o nałożeniu grzywny, zwłaszcza, że w tym przypadku podpis własnym imieniem i nazwiskiem złożył żona skarżącego jako dorosły domownik. Brak jest również podstaw do kwestionowania autentyczności pozostałych podpisów do czasu prawomocnego orzeczenia sądu w tym zakresie. Stąd też nie może skarżący kasacyjnie skutecznie domagać się stwierdzenia w ramach postępowania administracyjnego, że doszło do sfałszowania jego podpisów, a tym samym potwierdzenia braku wiedzy co do treści wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zasadnie przy tym Sąd I instancji wskazał, że ewentualne stwierdzenie popełnienia przestępstwa w tym zakresie może stanowić podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.a.
Błędne jest także stanowisko skargi kasacyjnej, że złożenie zeznań przez żonę skarżącego w toczącym się postępowaniu karnym, z treści których wynika, że podpisywała się za męża jego imieniem i nazwiskiem na udzielonym pełnomocnictwie oraz innych dokumentach, stanowi dowód uprawdopodobnienia braku udziału skarżącego kasacyjnie w postępowaniu, którego wznowienia się domaga. Należy zauważyć, że przedmiotem postępowania nie jest odmowa wznowienia postępowania z uwagi na brak stwierdzenia zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania, ale odmowa wznowienia podyktowana uchybieniem terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Na tym etapie postępowania nie doszło jeszcze do badania przesłanek wznowienia, stąd okoliczność uprawdopodobnienia braku udziału w postępowaniu była bez znaczenia dla oceny prawidłowości wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Istotne natomiast było udowodnienie przez skarżącego kasacyjnie, że o fakcie wydania postanowienia dowiedział się w dniu 14 listopada 2018 r. Ta okoliczność nie została jednak dowiedziona, bowiem zasadnie wskazał organ, że postanowienie o nałożeniu grzywny zostało skutecznie doręczone skarżącemu kasacyjnie i od daty widniejącej na zwrotnym poświadczeniu doręczenia postanowienia biegnie termin do złożenia wniosku o wznowienia tego postępowania.
W oparciu o powyższe stanowisko jako chybiony należało uznać zarzut kasacyjny naruszenia art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że strona nie brała udziału w postępowaniu, co nie było przedmiotem oceny organu. Podobnie jak chybiony jest kolejny zarzut kasacyjny naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 42, art.43 i art.109 § 1 i art. 10 k.p.a. poprzez przyjęcie, że stronie doręczono korespondencję za pośrednictwem dorosłego domownika na adres jej zamieszkania. Jak już wyżej wskazano wobec braku podstaw do uznania sfałszowania podpisów skarżącego kasacyjnie na dokumentach w aktach sprawy oraz potwierdzenia odbioru postanowienia przez żonę skarżącego jako dorosłego domownika, brak było podstaw do uznania za udowodniony termin, w którym skarżący kasacyjnie dowiedział się wydaniu postanowienia o nałożeniu grzywny. Trafne zatem było rozstrzygnięcie organu zaakceptowane przez Sąd I instancji, że skarżący kasacyjnie nie dochował ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co czyni niezasadnym również kolejny zarzut kasacyjny tj. naruszenia art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a, i art. 149 § 3 k.p.a. Nie sposób również przyjąć, że organ nie dopełnił obowiązków w zakresie zgromadzenia i oceny materiału dowodowego niezbędnego dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, co czyni niezasadnym także zarzut kasacyjny naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 80, art.7, art. 8 k.p.a.
Prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji w zakresie braku podstaw do zawieszenia przez organ postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy karnej. Pomijając fakt wadliwości zarzutu, poprzez wskazanie niepełnej jednostki redakcyjnej art. 97 k.p.a. należy zauważyć, że w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jest bezwzględną przeszkodą do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Dlatego też zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1k.p.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Za niezasadny uznać należało także zarzut nawiązujący do postanowienia Sądu I instancji z dnia 28 maja 2019 r. dotyczącego odmowy wstrzymania wykonania skarżonego postanowienia. Zaznaczyć trzeba, iż postanowienie w przedmiocie wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie jest postanowieniem, o którym mowa w art. 191 p.p.s.a., co wyklucza już z założenia kontrolę kasacyjną w tym zakresie. Możliwość jego kwestionowania następuje na drodze zażalenia (art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), z którego to środka zaskarżenia skarżący kasacyjnie nie skorzystał, zaś kwestionowanie jego prawidłowości w ramach niniejszej skargi kasacyjnej uznać należało za niedopuszczalne, wobec prawomocnego rozstrzygnięcia tej kwestii.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.