II OSK 120/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Klimatu i Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił postanowienie Ministra odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla rozbudowy sieci gazowej. WSA uznał, że organy nie wykazały wystarczająco, iż planowana inwestycja uniemożliwi eksploatację złoża iłu, a także nie uwzględniły specyfiki inwestycji liniowej. Minister w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 125 P.o.ś. NSA przyznał rację Ministrowi, stwierdzając, że WSA wadliwie ocenił materiał dowodowy i nieprawidłowo zinterpretował art. 125 P.o.ś. Sąd podkreślił, że ochrona złóż kopalin przed trwałą zabudową ma charakter priorytetowy i dotyczy również inwestycji liniowych, ponieważ uniemożliwiają one przyszłą eksploatację złoża. NSA zwrócił uwagę na błędy w uzasadnieniu wyroku WSA, które uniemożliwiały kontrolę instancyjną. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, wskazując na konieczność uwzględnienia wykładni NSA dotyczącej ochrony złóż.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie priorytetu ochrony złóż kopalin przed inwestycjami celu publicznego, nawet liniowymi, oraz wymogów dotyczących uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uzgodnienia lokalizacji inwestycji celu publicznego na terenie udokumentowanego złoża. Interpretacja art. 125 P.o.ś. może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy inwestycja celu publicznego, w tym inwestycja liniowa, może być realizowana na terenie udokumentowanego złoża kopalin, jeśli może to uniemożliwić jego przyszłą eksploatację?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ochrona złóż kopalin przed trwałą zabudową, która uniemożliwia lub znacząco utrudnia eksploatację, ma pierwszeństwo i jest bezwzględnym obowiązkiem organów administracji, niezależnie od rodzaju inwestycji.
Uzasadnienie
Art. 125 P.o.ś. nakazuje racjonalne gospodarowanie zasobami kopalin i ich kompleksowe wykorzystanie, co oznacza konieczność ochrony terenów złóż przed trwałą zabudową, zapewniając dostęp do nich na potrzeby przyszłej eksploatacji. Dotyczy to również inwestycji liniowych, które trwale ingerują w teren.
Czy WSA prawidłowo ocenił materiał dowodowy i uzasadnił uchylenie postanowienia odmawiającego uzgodnienia lokalizacji inwestycji celu publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, WSA wadliwie ocenił materiał dowodowy, nie wykazał w sposób wystarczający, że planowana inwestycja nie uniemożliwi eksploatacji złoża, a jego uzasadnienie było niepełne i uniemożliwiało kontrolę instancyjną.
Uzasadnienie
Uzasadnienie wyroku WSA nie pozwalało na odtworzenie toku rozumowania sądu, nie zawierało analizy wszystkich okoliczności sprawy i nie wykazało, dlaczego stanowisko skarżącej spółki jest prawidłowe. Brak było również zastosowania art. 135 P.p.s.a. w podstawie prawnej orzeczenia.
Czy organ odmawiający uzgodnienia lokalizacji inwestycji celu publicznego musi wykazać, że planowana zabudowa w całości lub w części zajmuje działki inwestycyjne i w jakim zakresie?
Odpowiedź sądu
Tak, organ musi precyzyjnie ustalić granice złoża i działek inwestycyjnych, aby móc ocenić wpływ planowanej inwestycji na możliwość eksploatacji złoża.
Uzasadnienie
WSA wskazał na brak mapy precyzyjnie określającej granice złoża w odniesieniu do działek inwestycyjnych, co uniemożliwiało kontrolę postanowienia. NSA potwierdził, że dane z publicznych portali (Geoportal, MIDAS) pozwalają na ustalenie tych granic.
Przepisy (18)
Główne
P.o.ś. art. 125 § 1
Ustawa - Prawo ochrony środowiska
Złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu. Ochrona ta oznacza konieczność zapewnienia dostępu do złóż poprzez zapobieganie trwałej zabudowie terenów, na których się znajdują, co uniemożliwia lub utrudnia ich przyszłą eksploatację.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli narusza prawo materialne lub przepisy postępowania.
P.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uchylenia orzeczenia przez NSA, sprawa jest przekazywana do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA jest związany podstawami skargi kasacyjnej, rozpoznaje sprawę w ich granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, oraz naruszenie przepisów postępowania, jeśli miało istotny wpływ na wynik sprawy.
P.g.g. art. 157
Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze
Ustawa - Prawo budowlane
K.p.a. art. 138 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 144
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz okoliczności uzasadniających zastosowanie przepisów prawa.
K.p.a. art. 77 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
K.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
K.p.a. art. 107 § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać m.in. rozważania prawne.
K.p.a. art. 8 § 2
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada uprawnionych oczekiwań.
u.p.z.p. art. 6 § 2
Ustawa - Prawo zagospodarowania przestrzennego
Prawo do zagospodarowania terenu zgodnie z planem lub decyzją o WZ, o ile nie narusza to interesu publicznego lub osób trzecich.
u.p.z.p. art. 53 § 4
Ustawa - Prawo zagospodarowania przestrzennego
Wymóg uzgodnienia decyzji o WZ z innymi organami.
u.p.z.p. art. 60 § 1
Ustawa - Prawo zagospodarowania przestrzennego
Decyzja o WZ wydawana po uzgodnieniu z organami wskazanymi w art. 53 ust. 4.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA wadliwie ocenił materiał dowodowy i nieprawidłowo zinterpretował art. 125 P.o.ś. • Uzasadnienie wyroku WSA było niepełne i uniemożliwiało kontrolę instancyjną. • Ochrona złóż kopalin przed trwałą zabudową ma pierwszeństwo przed inwestycjami celu publicznego, nawet liniowymi.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące niekompletności materiału dowodowego i braku precyzyjnego określenia granic złoża. • Argument WSA, że inwestycja liniowa zajmuje mniejszy obszar i ma inne ograniczenia niż zabudowa kubaturowa.
Godne uwagi sformułowania
ochrona złóż kopalin przed trwałą zabudową • nie można wykluczyć, że realizacja przedmiotowej inwestycji w przeciwieństwie do realizacji inwestycji mieszkaniowej, nie wpłynie na ograniczenie możliwości jego eksploatacji • uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu pierwszej instancji
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Małgorzata Masternak - Kubiak
sprawozdawca
Piotr Broda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie priorytetu ochrony złóż kopalin przed inwestycjami celu publicznego, nawet liniowymi, oraz wymogów dotyczących uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uzgodnienia lokalizacji inwestycji celu publicznego na terenie udokumentowanego złoża. Interpretacja art. 125 P.o.ś. może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem infrastruktury (sieć gazowa) a ochroną zasobów naturalnych (złoże iłu), co jest aktualnym tematem w kontekście zrównoważonego rozwoju.
“Czy budowa sieci gazowej może zablokować wydobycie cennych surowców? NSA rozstrzyga konflikt interesów.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.