II OSK 1199/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Rozwoju i Technologii, potwierdzając bezczynność organu w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej i przyznając skarżącym zadośćuczynienie.
Skarga kasacyjna Ministra Rozwoju i Technologii dotyczyła wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził bezczynność Ministra w postępowaniu odwoławczym w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Minister dopuścił się rażącego naruszenia prawa poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania, które trwało blisko dwa lata, mimo szczególnego, 30-dniowego terminu określonego w specustawie drogowej. Sąd utrzymał w mocy przyznanie skarżącym 2000 zł zadośćuczynienia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził bezczynność Ministra w postępowaniu odwoławczym dotyczącym zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. WSA uznał, że bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ postępowanie trwało blisko dwa lata, znacznie przekraczając 30-dniowy termin określony w specustawie drogowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że choć organ odwoławczy ma prawo do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, nie może to prowadzić do nieuzasadnionego przedłużania postępowania, zwłaszcza poprzez rutynowe przesyłanie pism między stronami. NSA uznał, że sposób organizacji pracy Ministra przyczynił się do przewlekłości postępowania, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Sąd utrzymał w mocy przyznanie skarżącym 2000 zł zadośćuczynienia, uznając tę kwotę za rozsądną i adekwatną do okoliczności sprawy, jednocześnie oddalając wniosek o nałożenie grzywny, biorąc pod uwagę zakończenie postępowania przed wydaniem wyroku przez WSA oraz złożoność spraw inwestycyjnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego, które trwało blisko dwa lata mimo 30-dniowego terminu określonego w specustawie drogowej, stanowi rażące naruszenie prawa, zwłaszcza gdy jest wynikiem niewłaściwej organizacji pracy organu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że długotrwałość postępowania odwoławczego, wynikająca z niewłaściwej organizacji pracy organu i nieuzasadnionego przedłużania czynności, stanowi rażące naruszenie prawa, nawet jeśli nie wynikało ze złej woli organu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
specustawa drogowa art. 11g § 2
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Określa 30-dniowy termin na rozpatrzenie odwołania w sprawach zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
K.p.a. art. 35 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
K.p.a. art. 35 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa miesięczny termin na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym.
K.p.a. art. 36 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ jest obowiązany zawiadomić strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin.
P.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.
P.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 161 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postępowanie sądowe umarza się w przypadkach określonych w przepisach.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przewlekłość postępowania odwoławczego Ministra Rozwoju i Technologii, trwająca blisko dwa lata, stanowi rażące naruszenie prawa. Niewłaściwa organizacja pracy organu, polegająca na nieuzasadnionym przedłużaniu czynności i rutynowym przesyłaniu pism, przyczyniła się do przewlekłości. Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do wydania aktu było uzasadnione, gdyż decyzja została wydana przed rozpoznaniem skargi przez WSA. Przyznanie skarżącym 2000 zł zadośćuczynienia było zasadne i stanowiło adekwatną rekompensatę za doznaną bezczynność.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra, że przedłużanie postępowania było uzasadnione koniecznością przeprowadzenia czynności wyjaśniających i nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Argumentacja Ministra, że przyznanie sumy pieniężnej było niezasadne, gdyż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a stan bezczynności ustał przed rozpoznaniem skargi przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. nie powinno się zajmować doręczaniem stronom postępowania kierowanych do niego pism i przesyłania ich stronom postępowania nie można też zaakceptować postępowania Ministra polegającego na tym, że co kilka miesięcy Minister występuje do inwestora z nowym wezwaniem do uzupełnienia materiału dowodowego nie doszłoby wówczas do rozpatrywania odwołań przez prawie dwa lata bezczynność może mieć miejsce z rażącym naruszeniem prawa także na skutek niewłaściwej organizacji pracy w związku z rozpatrywaniem środka odwoławczego przyznanie sumy pieniężnej winno być zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
sprawozdawca
Magdalena Dobek-Rak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście bezczynności organu w sprawach inwestycji drogowych, zasady prowadzenia postępowań odwoławczych oraz stosowania środków prawnych w przypadku bezczynności (grzywna, suma pieniężna)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury przewidzianej dla inwestycji drogowych, ale jego wnioski dotyczące bezczynności i rażącego naruszenia prawa mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe i nieefektywne postępowanie administracyjne może prowadzić do rażącego naruszenia prawa, nawet w przypadku organu centralnego. Podkreśla znaczenie terminowości i prawidłowej organizacji pracy w administracji.
“Minister Rozwoju i Technologii przegrał w NSA sprawę o blisko dwuletnią bezczynność w sprawie drogowej.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1199/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-05-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/ Magdalena Dobek-Rak Paweł Miładowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz 658 Hasła tematyczne Drogi publiczne Budowlane prawo Przewlekłość postępowania Sygn. powiązane VII SAB/Wa 200/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-16 Skarżony organ Minister Rozwoju Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 12, art. 35, art. 36 § 1, art. 37 § 1, art. 77 § 1, art. 136 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2023 poz 162 art. 11c, art. 11g ust. 2 Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 149 § 1a, art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 2, art. 154 § 6, art. 161 § 1 pkt 3, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt VII SAB/Wa 200/22 w sprawie ze skargi C. K., T. F. i M. J. na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt VII SAB/Wa 200/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi C. K., T. F. i M. J. stwierdził, że Minister Rozwoju i Technologii dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu sprawy prowadzonej pod sygnaturą DLI-III.7621.44.2020.KS.37 i bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu oraz oddalił skargę w zakresie dotyczącym wymierzenia organowi grzywny. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a., bezczynność występuje, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a., natomiast przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Jak wynika z art. 35 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W art. 35 § 2 K.p.a. wskazano, że niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei w myśl art. 35 § 3 K.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. W stanie prawnym niniejszej sprawy, Sąd uwzględnił przede wszystkim art. 11g ust. 2 specustawy drogowej, zgodnie z którym odwołanie strony od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozpatruje się w terminie 30 dni, a skargę do sądu administracyjnego w terminie dwóch miesięcy. W ocenie Sądu, termin na rozpatrzenie sprawy w postępowaniu odwoławczym w kontrolowanej sprawie, należało liczyć od 23 listopada 2020 r., kiedy to do Ministra wpłynęły odwołania od decyzji Wojewody Podlaskiego wraz z kompletem akt administracyjnych. Zatem termin, o którym mowa w art. 11g ust. 2 specustawy drogowej upłynął bezskutecznie 23 grudnia 2023 r. Nie ulega wątpliwości, że sprawa nie została załatwiona przez Ministra w tym terminie. Zgodnie z art. art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Z § 2 tego przepisu wynika, że ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Organ odwoławczy wielokrotnie w toku postępowania wykonywał obowiązek przewidziany w przytoczonym przepisie: ─ w piśmie z 4 listopada 2020 r. organ wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do 29 stycznia 2021 r.; ─ w piśmie z 29 stycznia 2021 r. Minister wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do 16 kwietnia 2021 r.; ─ w piśmie z 22 kwietnia 2021 r. Minister wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do 30 czerwca 2021 r.; ─ w piśmie z 28 czerwca 2021 r. organ wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do 15 września 2021 r.; ─ w piśmie z 16 września 2021 r. organ wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 30 listopada 2021 r.; ─ w piśmie z 1 grudnia 2021 r. organ wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do 14 lutego 2022 r.; ─ w piśmie z 7 lutego 2022 r. organ wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do 15 kwietnia 2022 r.; ─ w piśmie z 20 kwietnia 2022 r. organ wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do 30 czerwca 2022 r.; ─ w piśmie z 30 czerwca 2022 r. Minister wyznaczył nowy termin zakończenia przedmiotowej sprawy do 15 września 2022 r.; ─ w piśmie z 8 września 2022 r. Minister wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do 31 października 2022 r. W dacie wniesienia rozpatrywanej skargi (tj. 3 listopada 2022 r.) Minister nie wydał decyzji kończącej postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy nie zawiadomił również stron o niezałatwieniu sprawy w terminie (tj. do 31 października 2022 r. – jak wynika z ostatniego zawiadomienia w tym przedmiocie, datowanego na 8 września 2022 r.) ani nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy prowadzonej pod sygnaturą DLI-III.7621.44.2020.KS. Minister nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 11g ust. 2 specustawy drogowej ani też w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. W ocenie Sądu, stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w trybie art. 149 § 1a P.p.s.a. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (por. wyrok NSA z 15.11.2022 r., III OSK 6657/21). Ustawodawca w art. 11g ust. 2 specustawy drogowej, wprowadził szczególny rygor czasowy rozpoznania sprawy w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w postępowaniu odwoławczym. Intencją ustawodawcy było skrócenie w tych sprawach, w stosunku do innego rodzaju spraw, oczekiwania na ewentualną weryfikację zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. postanowienie NSA z 21.07.2011 r., II OPP 20/11). Tymczasem przed dniem wniesienia skargi, kontrolowane postępowanie odwoławcze trwało blisko 2 lata. Zatem Minister – naczelny organ administracji publicznej, nie zrealizował celów wprowadzenia art. 11g ust. 2 specustawy drogowej, w oczywisty i jednoznaczny sposób. Analizując przebieg postępowania odwoławczego w kontrolowanej sprawie Sąd wskazał, że nosiło ono również cechy przewlekłości, co dodatkowo uzasadnia stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. W toku tego postępowania, Minister prowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, przesyłał stronom stanowiska pozostałych stron i przyjmował składane repliki. W ocenie Sądu, o prawidłowości prowadzonego postępowania, jako szybkiego i wnikliwego rozpatrzenia sprawy, nie stanowią działania, które polegają na przekazywaniu pomiędzy stronami ich wzajemnych pism procesowych, a następnie oczekiwanie organu na zajęcie stanowiska w odpowiedzi na te pisma. Taka praktyka, polegająca na wymianie korespondencji, może w zasadzie trwać w nieskończoność w sytuacji gdy zadaniem organu administracyjnego jest podjęcie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. Gdy dotyczy to wniosku o udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, zadaniem organu architektoniczno-budowlanego jest zbadanie, czy objęta wnioskiem inwestycja jest zgodna z prawem. Co się zaś tyczy kwestii lokalizacji inwestycji, to zadaniem organu architektoniczno-budowlanego jest ewentualne ustalenie, czy taka lokalizacja posiada należyte uzasadnienie z uwagi na występujące w takiego rodzaju sprawach interesy prawne osób trzecich. Z uwagi na obowiązujące zasady postępowania administracyjnego, ustalenia w tym zakresie (także przez organ odwoławczy), jak i istota postępowania uzupełniającego prowadzonego w oparciu o art. 136 K.p.a., nie mogą prowadzić do niepotrzebnego przedłużenia postępowania. Nie jest bowiem rolą organu odwoławczego wyczekiwanie na zajęcie stanowiska przez inwestora, jak i doręczanie stronom wzajemnie ich pism. Kierując się zasadami postępowania administracyjnego wystarczające jest wezwanie do złożenia określonych dowodów w zakreślonym terminie oraz wyłącznie poinformowanie stron o zebranym materiale dowodowym z pouczeniem o możliwości zapoznania się w siedzibie organu z tak zebranym materiałem dowodowym – także na etapie postępowania odwoławczego. W odniesieniu do inwestycji drogowych specustawa zawiera normę szczególną, która określa trzydziestodniowy termin do rozpatrzenia odwołania przez organ odwoławczy, jednocześnie nie przewidując dodatkowych terminów w jakich mogą być załatwiane tego rodzaju sprawy (art. 11g ust. 2 specustawy). Jednocześnie specustawa nie wyłącza możliwości zastosowania art. 136 K.p.a. Nie oznacza to jednak, że organ odwoławczy może w sposób nieograniczony korzystać z normy zawartej w art. 136 K.p.a., ponieważ powinien – jeżeli zachodziła potrzeba zastosowania art. 136 K.p.a. – podjąć działania, które odpowiadają procedurze administracyjnej, w tym przepisom szczególnym, a nie – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – podejmować działania, które takich standardów nie spełniają, w konsekwencji przedłużając w sposób nieuzasadniony postępowanie odwoławcze (zob. wyrok NSA z 22.11.2017 r., II OSK 390/17). Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. W ocenie Sądu, w związku z wydaniem przez Ministra w dniu 23 listopada 2022 r. decyzji uchylającej w części decyzję organu I instancji i orzekającej w tym zakresie co do istoty sprawy, uchylającej w części i umarzającej w części postępowanie organu I instancji, a w pozostałej części utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Podlaskiego – po wniesieniu rozpatrywanej skargi, ewentualne orzeczenie w sprawie zobowiązania organu do wydania aktu byłoby bezprzedmiotowe. W czasie wyrokowania nie było podstaw do zobowiązania organu do wydania aktu, który został już wydany (por. wyrok NSA z 18.01.2019 r., II OSK 1818/18). W tym stanie rzeczy należało umorzyć postępowanie w sprawie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu – działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd uwzględnił wniosek skarżących o przyznanie sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a., jednak w niższej kwocie niż wskazana w skardze. Podkreślił, że przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. daje sądowi możliwość, a nie nakłada na sąd obowiązek, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy, wymierzenia organowi grzywny lub przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Sąd powinien przede wszystkim mieć na uwadze funkcje, jakie środki te pełnią (por. wyrok NSA z 29.06.2022 r., I OSK 2374/20). Sąd uznał, że przyznanie na gruncie art. 149 § 2 P.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zastrzeżone jedynie do wyjątkowych przypadków, uzasadnionych szczególnie drastycznymi i zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2022 r., I FSK 447/22). W ocenie Sądu, długotrwałość kontrolowanego postępowania administracyjnego, jego przebieg oraz w szczególności ostatni okres jego prowadzenia, już po uzupełnieniu materiału dowodowego, wskazywały na zasadność przyznania skarżącym sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł. Przyznając skarżącym niższą, niż oczekiwana, kwotę, Sąd miał na uwadze również wydanie (przed rozpoznaniem skargi) decyzji kończącej postępowanie odwoławcze. Sąd oddalił natomiast skargę w zakresie, w jakim jej autor domagał się nałożenia na Ministra grzywny w wysokości 56.625,3 zł. Stosownie do treści art. 149 § 2 P.p.s.a. przesłanką warunkującą wymierzenie organowi grzywny jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosowanie tego środka wobec organu jest uprawnieniem sądu, z możliwości wymierzenia grzywny sąd rozpoznający sprawę może skorzystać jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wymierzenie grzywny powinno być warunkowane celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczanie takiego stanu rzeczy i doprowadzenie do zakończenia postępowania. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie temu, aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał się bezczynności lub przewlekłości w prowadzonych postępowaniach. Tak więc wymierzenie grzywny spełnia funkcję nie tylko represyjną, ale i prewencyjną (zob. wyrok NSA z 20.10.2022 r., III OSK 2158/21). Oddalając skargę w tym zakresie, Sąd wziął pod uwagę wysoki stopień skomplikowania spraw z zakresu realizacji inwestycji w trybie specustawy drogowej, jak również opisane w odpowiedzi na skargę działania Dyrektora Generalnego Ministerstwa Rozwoju i Technologii mające na celu zapobieganie nieterminowemu rozpatrywaniu spraw przez Ministra. Ponadto, z uwagi na zakończenie kontrolowanego postępowania przed wydaniem niniejszego wyroku, nałożenie na organ grzywny nie stanowiłoby (już) środka zwalczającego bezczynność organu. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł Minister Rozwoju i Technologii podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 11g ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 162) w zw. z art. 11c tej ustawy w zw. z art. 36 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 136 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że Minister w oczywisty i jednoznaczny sposób nie zrealizował celów wprowadzenia art. 11g ust. 2 specustawy drogowej, w sytuacji gdy Minister nie naruszył prawa w oczywisty i jednoznaczny sposób bowiem zasada szybkości postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, a okoliczności związane z przeprowadzeniem niezbędnych czynności wyjaśniających uzasadniały przedłużanie przez Ministra terminu załatwienia sprawy odwoławczej; 2. art. 149 § 1a P.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie doszło do rażącej bezczynności organu, w sytuacji, gdy działanie Ministra nie wynikało ze złej woli organu, czy też z chęci lekceważenia stron postępowania, ale z konieczności podjęcia przez organ niezbędnych czynności wyjaśniających w sprawie, co wpływało na przedłużenie załatwienia sprawy odwoławczej dotyczącej decyzji Wojewody; 3. art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 8 § 1 K.p.a., art. 9 K.p.a., art. 12 K.p.a., art. 36 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 136 § 1 K.p.a. poprzez przyznanie na rzecz skarżących C. K., T. F. i M. J. solidarnie sumy pieniężnej w kwocie 2000 zł w sytuacji, gdy mająca miejsce bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a stan bezczynności ustał poprzez wydanie, przed rozpoznaniem skargi przez Sąd I instancji, decyzji kończącej postępowanie odwoławcze sprawie decyzji Wojewody. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącego kasacyjnie Ministra, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez Ministra Rozwoju i Technologii nie ma usprawiedliwionych podstaw. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 11g ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 162) w zw. z art. 11c tej ustawy w zw. z art. 36 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 136 § 1 K.p.a. Z art. 11g ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wynika, że odwołanie strony od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozpatruje się w terminie 30 dni, a skargę do sądu administracyjnego w terminie dwóch miesięcy. Natomiast art. 11c tej ustawy stanowi, że do postępowania w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Niewątpliwie organ odwoławczy posiada uprawnienie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego jednakże uprawnienie do nie oznacza, że organ ten może dowolnie wydłużać postępowanie odwoławcze. Słusznie Sąd I instancji stwierdził, że organ odwoławczy nie powinien zajmować się doręczaniem stronom postępowania kierowanych do niego pism i przesyłania ich stronom postępowania. Nie znajduje uzasadnienia przesyłanie przez organ odwoławczy odwołań i innych pism stron postępowania inwestorowi w celu wypowiedzenia się przez inwestora w kwestii podnoszonych w tych pismach zarzutów. Niewątpliwie stanowisko inwestora może być pomocne w rozpatrzeniu odwołania jednakże to na organie odwoławczym ciąży obowiązek dokonania oceny zasadności zarzutów zawartych w odwołaniu oraz argumentów zawartych w innych pismach procesowych stron. Nie można też zaakceptować postępowania Ministra polegającego na tym, że co kilka miesięcy Minister występuje do inwestora z nowym wezwaniem do uzupełnienia materiału dowodowego. Minister 4 listopada 2020 r. wezwał inwestora do przedłożenia uwierzytelnionych dokumentów potwierdzających posiadanie przez inwestora tytułu prawnego. Następnie 27 maja 2021 r. Minister wezwał inwestora do złożenia wyjaśnień w przedmiocie Raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Po wpłynięciu wyjaśnień inwestora w dniu 24 czerwca 2021 r. organ wzywa go do przedstawienia dokumentów potwierdzających te wyjaśnienia. W dniu 16 września 2021 r. Minister wezwał inwestora do wskazania, czy projekt budowlany wymagał uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Analiza projektu budowlanego pod kątem jego ewentualnych braków merytorycznych powinna być dokonana niezwłocznie po jego przekazaniu organowi odwoławczemu. Jeśli analiza ta wykazałaby istnienie określonych braków, to inwestor powinien zostać wezwany do uzupełnienia jednocześnie wszystkich braków nie zaś być wzywanym do tego "na raty". Nie doszłoby wówczas do rozpatrywania odwołań przez prawie dwa lata. Wbrew twierdzeniom Ministra nie wszystkie podejmowane przez Ministra czynności były niezbędne do należytego rozpatrzenia środków odwoławczych wniesionych od decyzji organu I instancji. Nawet jeśli nie było możliwości ich rozpatrzenia w ciągu miesiąca, to z pewnością nie było podstaw do rozpatrywania odwołań przez prawie dwa lata. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 149 § 1a P.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. Analiza akt sprawy nie daje oczywiście podstaw do przyjęcia, że bezczynność Ministra wynikała z ze złej woli organu, czy też z chęci lekceważenia stron, niemniej jednak bezczynność może mieć miejsce z rażącym naruszeniem prawa także na skutek niewłaściwej organizacji pracy w związku z rozpatrywaniem środka odwoławczego. Taka sytuacja miała zaś miejsce w niniejszej sprawie. Za niezasadny uznać należy także zarzut naruszenia art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 8 § 1 K.p.a., art. 9 K.p.a., art. 12 K.p.a., art. 36 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 136 § 1 K.p.a. Zgodnie z treścią art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynności może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny należycie uzasadnił powody przyznania skarżącym sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł. Stanowisko Sądu I instancji w tej kwestii należy w pełni podzielić i brak jest podstaw do kwestionowania zarówno samego przyznania tej sumy jak i jej wysokości, która jest wysokością rozsądną i uwzględniającą zaistniałe w sprawie okoliczności. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI