II OSK 1194/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.R. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy małoletniej obywatelce Kuby. Sprawa dotyczyła sytuacji dziecka zdiagnozowanego z autyzmem, którego rodzice argumentowali, że powrót do kraju pochodzenia może negatywnie wpłynąć na jego rozwój psychofizyczny. Organy administracji dwukrotnie odmówiły udzielenia zezwolenia, wskazując na nielegalny pobyt rodziny w Polsce w momencie składania wniosku oraz na możliwość kontynuacji terapii na Kubie. WSA podtrzymał decyzję organów, uznając, że nie wykazano naruszenia praw dziecka ani życia rodzinnego w stopniu uzasadniającym udzielenie zezwolenia. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77, 80 i 84 § 1 k.p.a. Sąd wskazał, że organy nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego, a ocena wpływu wyjazdu z Polski na rozwój dziecka wymagała zasięgnięcia opinii biegłego psychiatry. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi, który ma uzupełnić postępowanie dowodowe, w tym uzyskać opinię biegłego, uwzględniając aktualny stan psychofizyczny dziecka, jego więzi z krajem pochodzenia, możliwość kontynuacji terapii na Kubie oraz fakt, że wyjazd nastąpiłby z rodzicami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKonieczność wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt dla dzieci z chorobami przewlekłymi, w tym autyzmem, oraz obowiązek zasięgnięcia opinii biegłych w sytuacjach wymagających wiadomości specjalnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziecka z autyzmem i jego rodziny, ale ogólne zasady dotyczące postępowania dowodowego i oceny praw dziecka mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy małoletniej z autyzmem, której rodzice przebywają nielegalnie w Polsce, narusza prawa dziecka zgodnie z Konwencją o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym jej rozwojowi psychofizycznemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie można jednoznacznie stwierdzić, że wyjazd z Polski naruszy prawa dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu, jednakże organy administracji nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, w tym opinii biegłego psychiatry, do oceny tej kwestii.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie oceny wpływu wyjazdu z Polski na rozwój psychofizyczny dziecka z autyzmem. Wskazano na konieczność zasięgnięcia opinii biegłego psychiatry, który oceniłby potencjalne zagrożenia, uwzględniając aktualny stan dziecka, jego więzi z krajem pochodzenia oraz możliwość kontynuacji terapii na Kubie.
Czy pobyt małoletniej w Polsce jest niezbędny z uwagi na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, mimo nielegalnego pobytu jej rodziców?
Odpowiedź sądu
Nie można uznać, że pobyt małoletniej jest niezbędny z uwagi na prawo do życia rodzinnego, gdy wszyscy członkowie rodziny przebywają nielegalnie w Polsce, a ich wyjazd nie spowoduje rozdzielenia rodziny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro rodzice i dziecko przebywają nielegalnie, a decyzje o zobowiązaniu do powrotu są ostateczne, to wyjazd całej rodziny nie naruszy prawa do życia rodzinnego, ponieważ nie dojdzie do rozdzielenia rodziny. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że centrum życiowe rodziny przeniosło się do Polski.
Przepisy (10)
Główne
u.c. art. 187 § pkt 6
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego.
u.c. art. 187 § pkt 7
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy wyjazd z RP naruszałby prawa dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania skargi kasacyjnej przez NSA.
Pomocnicze
u.c. art. 100 § 1 pkt 9
Ustawa o cudzoziemcach
Przesłanka odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy cudzoziemiec przebywał na terytorium RP nielegalnie w dniu złożenia wniosku.
u.c. art. 191 § 1 pkt 4
Ustawa o cudzoziemcach
Wyjątek od stosowania art. 100 ust. 1 pkt 9 w przypadkach z art. 187 pkt 6 i 7.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności, podejmowanie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 84 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek powołania biegłego w celu wydania opinii.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do oceny wpływu wyjazdu z Polski na rozwój psychofizyczny dziecka z autyzmem. • Konieczność zasięgnięcia opinii biegłego psychiatry w celu oceny zagrożeń dla rozwoju dziecka.
Odrzucone argumenty
Nielegalny pobyt rodziny w Polsce w momencie składania wniosku. • Możliwość kontynuacji terapii i edukacji na Kubie. • Brak naruszenia prawa do życia rodzinnego, gdyż wyjazd nie spowoduje rozdzielenia rodziny. • Rodzice podjęli świadome decyzje o wyjeździe z kraju pochodzenia.
Godne uwagi sformułowania
Ocena stanu psychofizycznego dziecka wymaga wiadomości specjalnych i została zawarta w znajdującej się w aktach sprawy opinii psychiatry. • Kluczowa okoliczność została oceniona przez organ w sposób dowolny, bez posiadania i zasięgnięcia wiadomości specjalnych. • W okolicznościach tej konkretnej sprawy, z uwagi na diagnozę autyzmu dziecięcego, ocena, czy wyjazd małoletniej cudzoziemki z Polski naruszałby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jej rozwojowi psychofizycznemu, może wymagać posiadania wiadomości specjalnych z zakresu psychiatrii.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
członek
Magdalena Dobek-Rak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Konieczność wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt dla dzieci z chorobami przewlekłymi, w tym autyzmem, oraz obowiązek zasięgnięcia opinii biegłych w sytuacjach wymagających wiadomości specjalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziecka z autyzmem i jego rodziny, ale ogólne zasady dotyczące postępowania dowodowego i oceny praw dziecka mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy dziecka z autyzmem i jego prawa do pobytu w Polsce, co ma silny wymiar ludzki. Nacisk na potrzebę specjalistycznej opinii psychiatrycznej podkreśla złożoność prawną i medyczną problemu.
“Czy dziecko z autyzmem ma prawo do pobytu w Polsce? NSA nakazuje ponowne zbadanie sprawy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.