II OSK 1192/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej L.R. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Głównym argumentem skarżącego było dobro jego małoletniej córki zdiagnozowanej z autyzmem, której powrót do kraju pochodzenia mógłby negatywnie wpłynąć na jej rozwój. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA, uznając, że organy administracji oraz sąd pierwszej instancji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego. W szczególności, w ocenie NSA, konieczne było zasięgnięcie opinii biegłego psychiatry w celu oceny, czy wyjazd dziecka z Polski naruszałby jego prawa w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu. Sąd podkreślił, że ocena ta powinna uwzględniać aktualny stan dziecka, jego kilkuletni pobyt w Polsce, ale także możliwość kontynuacji terapii i edukacji na Kubie oraz fakt, że wyjazd nastąpiłby z rodzicami. NSA uznał za uzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 84 § 1 k.p.a., wskazując na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKonieczność przeprowadzenia pogłębionego postępowania dowodowego, w tym z udziałem biegłych, przy ocenie wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy ze względu na dobro dziecka, zwłaszcza w przypadkach chorób wymagających specjalistycznej wiedzy (np. autyzm). Podkreślenie, że prawo do życia rodzinnego i prawa dziecka są kluczowe, ale ich ocena wymaga rzetelnego ustalenia stanu faktycznego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziecka z autyzmem i jego wpływu na decyzję o pobycie rodziców. Nie stanowi automatycznego przyznania prawa pobytu w przypadku realizacji obowiązku szkolnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyjazd małoletniego dziecka z autyzmem z Polski do kraju pochodzenia narusza jego prawa określone w Konwencji o prawach dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy administracji i sąd pierwszej instancji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w celu oceny tego zagadnienia, w szczególności nie zasięgnięto opinii biegłego psychiatry. W związku z tym uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ocena wpływu wyjazdu na rozwój dziecka z autyzmem wymaga wiadomości specjalnych. Dotychczasowe postępowanie nie pozwoliło na wyczerpujące ustalenie stanu faktycznego i ocenę ryzyka dla rozwoju dziecka, co obliguje do uzupełnienia postępowania dowodowego, w tym powołania biegłego psychiatry.
Czy pobyt cudzoziemca w Polsce jest niezbędny ze względu na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego, mimo nielegalnego pobytu?
Odpowiedź sądu
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przesłanka z art. 187 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach (prawo do życia rodzinnego) może być rozpatrywana dopiero po ustaleniu, że wyjazd dziecka naruszałby jego prawa (art. 187 pkt 7). W niniejszej sprawie, z uwagi na potrzebę zbadania kwestii dotyczącej dziecka, ocena przesłanki z art. 187 pkt 6 została odłożona do czasu ponownego rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że priorytetem jest ocena wpływu wyjazdu na prawa dziecka. Dopiero pozytywne ustalenie w tym zakresie otwiera drogę do rozważenia przesłanki życia rodzinnego, zwłaszcza w kontekście nielegalnego pobytu.
Przepisy (12)
Główne
u.c. art. 187 § pkt 6
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego, gdy cudzoziemiec przebywa nielegalnie.
u.c. art. 187 § pkt 7
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na inne okoliczności, gdy wyjazd z RP naruszałby prawa dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu, a cudzoziemiec przebywa nielegalnie.
Pomocnicze
u.c. art. 100 § 1 pkt 9
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy cudzoziemiec złożył wniosek po upływie okresu legalnego pobytu.
u.c. art. 191 § 1 pkt 4
Ustawa o cudzoziemcach
Wyłączenie stosowania art. 100 ust. 1 pkt 9 w przypadkach określonych w art. 187 pkt 6 i 7.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności, podejmowanie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 84 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek powołania biegłych w celu wydania opinii.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy przez NSA na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji i sąd pierwszej instancji, w szczególności brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego z uwzględnieniem opinii biegłego psychiatry w kwestii wpływu wyjazdu z Polski na rozwój psychofizyczny dziecka z autyzmem.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie zasady informowania i zaufania. • Argumenty dotyczące naruszenia art. 133, 134 § 1 i 141 § 4 p.p.s.a. dotyczące uzasadnienia wyroku WSA. • Argumenty dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 187 pkt 6 i 7 u.c.) w zakresie, w jakim nie zostały poparte zarzutami proceduralnymi dotyczącymi wadliwego postępowania dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
ocena, czy wyjazd małoletniej córki skarżącego z Polski naruszałby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym jej rozwojowi psychofizycznemu, może wymagać posiadania wiadomości specjalnych z zakresu psychiatrii. • nie można całkowicie marginalizować faktu, że to z uwagi na świadome decyzje i wybory życiowe rodziców małoletnia była zmuszona zmienić miejsce pobytu, warunki, otoczenie. • każdy cudzoziemiec, który przybył do Polski z dziećmi realizującymi obowiązek szkolny, nie spełnia automatycznie przesłanek do udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych.
Skład orzekający
Małgorzata Miron
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
sędzia
Magdalena Dobek-Rak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Konieczność przeprowadzenia pogłębionego postępowania dowodowego, w tym z udziałem biegłych, przy ocenie wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy ze względu na dobro dziecka, zwłaszcza w przypadkach chorób wymagających specjalistycznej wiedzy (np. autyzm). Podkreślenie, że prawo do życia rodzinnego i prawa dziecka są kluczowe, ale ich ocena wymaga rzetelnego ustalenia stanu faktycznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziecka z autyzmem i jego wpływu na decyzję o pobycie rodziców. Nie stanowi automatycznego przyznania prawa pobytu w przypadku realizacji obowiązku szkolnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu praw dziecka i jego rozwoju w kontekście imigracji. Pokazuje, jak złożone mogą być procedury administracyjne i jak kluczowa jest odpowiednia ocena dowodów, zwłaszcza w przypadku chorób wymagających specjalistycznej wiedzy.
“Czy autyzm dziecka otwiera drzwi do pobytu w Polsce? NSA wskazuje na potrzebę opinii biegłego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.