II OSK 1187/24

II OSK 1187/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Anna Szymańska /sprawozdawca/
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Sygn. powiązane
III SAB/Wr 362/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-02-15
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 583
art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt III SAB/Wr 362/23 w sprawie ze skargi A. S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA we Wrocławiu, sąd I instancji, sąd wojewódzki) wyrokiem z 15 lutego 2024 r., sygn. akt III SAB/Wr 362/23, w wyniku rozpoznania skargi A. S. (dalej: cudzoziemka, strona) na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ, skarżący kasacyjnie) w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej: stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności (pkt I), która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II); zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III); w pozostałym zakresie oddalił skargę (pkt IV); zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt V).
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Cudzoziemka – obywatelka Ukrainy, wnioskiem z 3 stycznia 2023 r. (wpływ do organu 5 stycznia 2023 r.) wystąpiła o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. W dniu 26 lipca 2023 r. do Wojewody wpłynęły dokumenty w sprawie. Wobec braku aktywności organu strona złożyła ponaglenie z 27 lipca 2023 r. Pismem z tej samej daty wystąpiła o wgląd do akt sprawy. Dalej, pismem z 28 lipca 2023 r. uzupełniła ponownie dokumenty i zwróciła się o wydanie decyzji. Następnie cudzoziemka złożyła do WSA we Wrocławiu skargę z 1 sierpnia 2023 r. na bezczynność Wojewody. Organ, 23 sierpnia 2023 r. m.in. wezwał do osobistego stawiennictwa w Urzędzie, uzupełnienia wniosku oraz zawiadomił o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania.
Zdaniem WSA we Wrocławiu skarga na przewlekłość Wojewody w sprawie z wniosku skarżącej okazała się uzasadniona. Zdaniem WSA we Wrocławiu art. 210 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354 ze zm.; dalej: ustawa o cudzoziemcach lub u.o.c.) nie wyłącza zastosowania ogólnych regulacji kodeksowych - niezmienione pozostały zasady, że organy administracji publicznej powinny działać efektywnie, tj. sprawnie, szybko, skutecznie, biorąc pod uwagę ekonomiczność podejmowanych działań. W ocenie sądu pierwszej instancji złożenie wniosku obligowało organ do jego niezwłocznej weryfikacji czy zawiera wszystkie niezbędne dane i jakie dokumenty w danym postępowaniu są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy i stosownie do okoliczności podjęcia odpowiednich czynności. Podkreślono, że weryfikacja powinna nastąpić niezwłocznie. Biorąc pod uwagę sposób działania Wojewody, sąd wojewódzki stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości. Stwierdzono jednocześnie, że wadliwa postawa organu nie miała charakteru rażącego. Wobec braku informacji o zakończeniu postępowania zobowiązano organ do załatwienia sprawy. WSA we Wrocławiu oddalił skargę w zakresie wniosku o przyznanie skarżącej sumy pieniężnej, gdyż postawa organu wobec strony postępowania administracyjnego nie uzasadniała przyznania sumy pieniężnej.
Na zakończenie podniesiono m.in., że art. 100c i 100d ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 583 ze zm.; dalej: ustawa o pomocy), które ograniczają przysługujące każdemu w państwie demokratycznym fundamentalne prawo do rozpatrzenia jego sprawy bez zbędnej zwłoki, muszą dotyczyć tylko tych obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP) z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. Wskazano, że strona skarżąca przybyła do Polski na wiele lat przed wybuchem tej wojny, stąd przepisy te nie znajdą zastosowania do skarżącej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda, zaskarżając go w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 149 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 100d ust. 4 w zw. z art. 100d ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy poprzez stwierdzenie bezczynności Wojewody, gdy zgodnie z art. 100d ust. 4 wskazanej wyżej ustawy zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś zgodnie z art. 100d ust. 3 pkt 1 i 2 wskazanej wyżej ustawy w okresie do dnia 30 czerwca 2024 r. przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się oraz organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt "czasowy" nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA.
Skarga kasacyjna Wojewody jest usprawiedliwiona.
Przed ustosunkowaniem się do zarzutu kasacyjnego, tytułem uporządkowania stanu sprawy, NSA stwierdza, że występuje rozbieżność miedzy sentencją wyroku i jego uzasadnieniem. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wojewody, WSA w sentencji orzekł w przedmiocie bezczynności, uznając, że Wojewoda dopuścił się tego rodzaju zaniechania. Natomiast wywody uzasadnienia wyroku dotyczą przewlekłości Wojewody. Na odmienność tych pojęć w ujęciu normatywnym wskazuje k.p.a. w art. 37 § 1, w którym stanowi się, że "stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość)". W ocenie NSA w tym składzie z przytoczonych wyżej definicji wynika, że bezczynność jest związana z naruszeniem terminów załatwienia sprawy, zarówno terminów określonych w ustawach, jak i wskazanych przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość nie łączy się z przekroczeniem żadnych terminów. Inaczej mówiąc bezczynność zachodzi wówczas, gdy terminy ustawowe oraz wskazane przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. upłynęły, a sprawa nie została załatwiona, zaś przewlekłość występuje wtedy, gdy terminy ustawowe oraz wskazane na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. jeszcze nie upłynęły, a sprawa nie została załatwiona, mimo, że z uwagi na swój charakter mogła być już załatwiona (vide wyrok NSA z 7 września 2022 r. sygn. akt II OSK 871/22).
Zdiagnozowana niespójność sentencji wyroku Sądu wojewódzkiego z uzasadnieniem ostatecznie nie miała jednak wpływu na podjęte przez NSA rozstrzygnięcie, bowiem wyrok ten dotyczył bezczynności (sentencja), a przywołane przepisy art. 100d ust. 1 i 4 ustawy o pomocy dotyczą obydwu instytucji, których celem jest doprowadzenie do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej.
Jako zasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 100d ust. 4 w zw. z art. 100d ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy. Kluczowe bowiem stwierdzenie sądu wojewódzkiego, że art. 100d ustawy o pomocy nie znajduje zastosowania ze względu na to, że skarżąca co prawda jest obywatelką Ukrainy, ale przybyła na terytorium RP przed wybuchem wojny - jest błędne i w konsekwencji skutkowało nieuprawnionym zastosowaniem w tej sprawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. Obowiązywały bowiem wskazane przez Wojewodę przepisy, które w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE tamowały rozpoczęcie biegu terminu na ich załatwienie (art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o pomocy), a przede wszystkim uniemożliwiały wywodzenie środków prawnych dotyczących bezczynności (art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy).
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie regulacja wkraczająca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium RP, wprowadzona ustawą z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano do ustawy o pomocy art. 100c. Zgodnie z art. 100c ust. 1 ustawy o pomocy w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Następnie cytowana treść art. 100c ustawy o pomocy została powtórzona na kolejny okres – tj. do 24 sierpnia 2023 r. – poprzez dodanie nowego przepisu z dniem 28 stycznia 2023 r., ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r., tj. art. 100d ustawy o pomocy (art. 1 pkt 32 ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 185)). Wskazany termin obowiązywania omawianych przepisów został kolejno przedłużony do 4 marca 2024 r. (art. 12 pkt 5 ustawy z 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2023 r. poz. 1088).
Rodzaj spraw, w których bieg terminów na ich załatwienie nie rozpoczyna się, a wszczęty ulega zawieszeniu został utrzymany i obejmuje zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE (art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o pomocy).
W świetle zarzutów skargi kasacyjnej kluczowym zagadnieniem jest zakres podmiotowy zastosowania art. 100d ustawy o pomocy. WSA we Wrocławiu w zaskarżonym wyroku przyjął bowiem, że przepisy powyższe dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. Natomiast Wojewoda twierdzi, że przepisy te odnoszą się do wszystkich cudzoziemców, którzy wnioskują o zalegalizowanie pobytu w oparciu o formy wymienione w tym przepisie i zdaniem NSA stanowisko to jest prawidłowe. Oznacza to, że zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m. in. udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, jak przede wszystkim przepis ten skutkuje tym, że bieg terminów na załatwienie sprawy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu.
Stanowisko, że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy jest ugruntowane w orzecznictwie NSA (zob. wyroki: z 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23, z 7 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 1286/23, z 16 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 2424/23, z 8 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 1551/23, z 27 czerwca 2024 r. sygn. akt II OSK 2608/23 i II OSK 2194/23, z 25 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 468/24 i II OSK 599/24).
Mający zastosowanie w niniejszej sprawie przepis art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy zezwolił na czasowe, od wejścia w życie, tj. od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2024 r. wstrzymanie biegu terminu na załatwienie spraw dotyczących m. in. udzielenia cudzoziemcom zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę. Innymi słowy bieg tego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Jak przyjął NSA we wskazanym wyżej wyroku z 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23 analiza literalna brzmienia art. 100c i 100d powinna być zestawiona z celem wprowadzenia tego przepisu. Wykładnia omawianej regulacji – wbrew zasadom techniki prawodawczej określonym w § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r., poz. 283; dalej: "z.t.p.") – nie może opierać się wyłącznie na jej umiejscowieniu w konkretnym akcie prawnym, dotyczącym obywateli Ukrainy.
Ustawa o pomocy oraz ustawa z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw - zostały niewątpliwie uchwalone w celu stworzenia szczególnej regulacji prawnej zapewniającej doraźną podstawę prawną do legalnego pobytu i pomocy obywatelom Ukrainy, którzy w wyniku działań wojennych zostali zmuszeni do opuszczenia kraju pochodzenia. Na etapie prac w Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych przyjęto, że pomimo zawarcia w akcie prawnym dotyczącym określonej sytuacji faktycznej odnoszącej się do agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, przepisy dodane do ustawy o pomocy mają jednak dotyczyć wszystkich cudzoziemców. Przyczyną wprowadzenia takiego przepisu była ówczesna trudna sytuacja wojewodów, którzy mieli bardzo dużo zadań w związku w przyjęciem obywateli Ukrainy wjeżdżających na terytorium RP w związku z wybuchem wojny i przed którymi dodatkowo toczyło się wiele spraw administracyjnych – nie tylko obywateli Ukrainy, ale też pozostałych cudzoziemców. Zawieszenie biegu terminów miało dać im możliwość rozpatrzenia w rozsądnych terminach toczących się spraw (zob. pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych nr 111 z 7 kwietnia 2022 r. – na stronach sejmowych). Oznacza to, że celem wnioskodawcy (a był to rządowy projekt ustawy nowelizującej specustawę ukraińską – druk nr 2147) było wprowadzenie rozwiązań regulujących bieg terminów określonych kategorii spraw dotyczących wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy objętych ustawą o pomocy. Taka wykładnia odnosi się także do kolejnej zmiany ustawy o pomocy, wprowadzającej nowy przepis, tj. art. 100d, a także kolejnych nowelizacji tego przepisu, bowiem konstrukcja tego przepisu oraz brzmienie jest analogiczne.
Poza kwestią celu wprowadzenia omawianego przepisu oraz pomijając prawidłowość zastosowania się do zasad techniki prawodawczej, na przyjętą wykładnię art. 100d ustawy o pomocy wskazuje także wykładnia językowa wynikająca z odczytania w kontekście innych przepisów ustawy o pomocy. Przede wszystkim w normie tej mówi się o "cudzoziemcu", bez wskazania jego obywatelstwa, a nie np. "obywatelu Ukrainy". Skoro ustawa o pomocy nie wprowadza odrębnej – na potrzeby tej ustawy – definicji legalnej pojęcia "cudzoziemiec", należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 u.o.c., czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego. Zauważyć należy, że dodany nowelizacją z 8 kwietnia 2022 r. art. 100a, w ust. 1 wprost odsyła do pojęcia cudzoziemca, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. U.E. L 71 z 4.3.2022, str. 1-6), czyli kategorii wysiedleńców, którzy musieli opuścić Ukrainę począwszy od 24 lutego 2022 r. w następstwie inwazji wojskowej rozpoczętej w tym dniu przez rosyjskie siły zbrojne. Takiego ograniczenia nie zawiera art. 100c oraz wprowadzony potem art. 100d ustawy o pomocy.
Takie rozumienie pojęcia "cudzoziemiec", jak przedstawione wyżej, jest spójne z szerokim zakresem spraw, których dotyczy art. 100d ustawy o pomocy. Znaczna część tych spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną – np. zezwolenia na pobyt stały czy cofnięcia posiadanych już zezwoleń. Zauważyć trzeba, że w odniesieniu do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jednym z warunków udzielenia takiego zezwolenia jest – zgodnie z art. 211 ust. 1 u.o.c. – legalny i nieprzerwany pobyt na terytorium RP co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Jeśli zatem przyjąć, że przepis art. 100c, a potem 100d ustawy o pomocy dotyczył wyłącznie osób przybyłych do RP w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, to żadna z tych osób nie byłaby uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Warunkiem bowiem materialnym złożenia takiego wniosku był uprzedni wieloletni pobyt na terytorium RP.
Omawiany przepis dotyczy zatem każdego cudzoziemca w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.o.c., który inicjuje jedno z postępowań (udzielenia, zmiany, cofnięcia zezwolenia) wymienionych w art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy. Oznacza to, że WSA we Wrocławiu naruszył w/w przepis poprzez jego niezastosowanie w sprawie bezczynności Wojewody. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. poprzez stwierdzenie bezczynności, oceny jej jako nie naruszającej rażąco prawa, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy.
Sąd wojewódzki zatem nie dokonał prawidłowej oceny skargi na bezczynność. Biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku (w okresie, w którym nastąpiło wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminu dla załatwienia takiej sprawy) oraz datę wyrokowania stwierdzić należało, że zaprzestanie czynności czy dokonywanie ich z opóźnieniem nie mogło stanowić przesłanki do wywiedzenia skargi na bezczynność (art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy).
Skarżąca złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE w dniu 5 stycznia 2023 r., kiedy obowiązywał art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy oraz art. 223 u.o.c. w zw. z art. 210 ust. 1 i 2 u.o.c.
Zgodnie z art. 223 u.o.c. do udzielenia lub cofnięcia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE stosuje się przepisy art. 202, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 206-210. Z kolei stosownie do art. 210 ust. 1 u.o.c. decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały wydaje się w terminie 6 miesięcy. Przy czym termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 203 ust. 2 pkt 2, lub upłynął bezskutecznie wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 203 ust. 2a. Bezczynność w ujęciu definicji legalnej to stan, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych. Takim przepisem szczególnym jest art. 210 ust. 1 u.o.c. Niemniej jednak z mocy art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy bieg terminu na załatwienie sprawy wyznaczony w w/w przepisach u.o.c. nie rozpoczął się.
Przy czym oczywiście skutki działania art. 100d ustawy o pomocy nie rozciągają się na stosowanie przez organ przepisów prawa materialnego. Organ bowiem jest uprawniony do prowadzenia postępowania, podjęcia czynności, aby strona wypełniła warunki do rozpoczęcia biegu terminu załatwienia sprawy (art. 210 ust. 2 u.o.c.), a dalej aby składała wymagane przez ustawę o cudzoziemcach dokumenty na wykazanie zasadności wniosku. Przepis art. 100d ust. 1 należy powiązać z art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy. Brak podstawy wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, o jakiej mowa w art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy, należy bowiem jedynie wiązać z niemożnością wydania orzeczenia przez sąd administracyjny stwierdzającego bezczynność wojewody (vide wyrok NSA z 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 638/23). Taka skarga podlega zatem oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów uznając, że zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione, NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpatrzył skargę na bezczynność Wojewody. Uznając ją za bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. ją oddalił.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie 207 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze poważne rozbieżności w wykładni zakresu podmiotowego art. 100d ustawy o pomocy, jakie ujawniły się w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a