II OSK 1183/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego, potwierdzając dopuszczalność skargi na bezczynność organu w sprawie wydania karty pobytu i zasadność ustalenia przez sąd I instancji terminu na jej wydanie.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził bezczynność Wojewody w sprawie wydania karty pobytu cudzoziemcowi. Wojewoda zarzucał sądowi I instancji naruszenie przepisów poprzez zakwalifikowanie wydania karty pobytu jako czynności podlegającej zaskarżeniu oraz błędne ustalenie terminu na jej wydanie. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wydanie karty pobytu jest czynnością materialno-techniczną podlegającą kontroli sądu administracyjnego w trybie skargi na bezczynność, a sąd I instancji prawidłowo ustalił standardy terminowości działań organu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził bezczynność Wojewody w sprawie wydania karty pobytu cudzoziemcowi. Wojewoda zarzucał sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 149 § 1 p.p.s.a., twierdząc, że wydanie karty pobytu jest czynnością materialno-techniczną, która nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a także że ustawa nie określa terminu na jej wydanie, co wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności. NSA uznał te zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że wydanie karty pobytu, choć ma charakter materialno-techniczny, jest czynnością z zakresu administracji publicznej, która może być przedmiotem skargi na bezczynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a. NSA potwierdził również, że mimo braku ustawowego terminu na wydanie karty pobytu, organ jest zobowiązany działać bez zbędnej zwłoki, zgodnie z zasadami demokratycznego państwa prawnego i art. 12 k.p.a. Sąd uznał, że sąd I instancji prawidłowo ustalił, iż Wojewoda dopuścił się bezczynności, zwlekając z podjęciem działań przez ponad dwa miesiące od otrzymania decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy. NSA oddalił również zarzut dotyczący kosztów postępowania, uznając, że sąd I instancji miał prawo nie zastosować art. 206 p.p.s.a. w sytuacji, gdy nie uznał zaistnienia uzasadnionego przypadku do miarkowania kosztów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie karty pobytu jest czynnością materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, która może być przedmiotem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Uzasadnienie
Wydanie karty pobytu, choć nie jest decyzją ani postanowieniem, ma charakter indywidualny i konkretny, dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej i wywołuje skutki w sferze praw i obowiązków cudzoziemca, co uzasadnia możliwość kontroli sądowej w trybie skargi na bezczynność.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 1-4a, pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § par. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.c. art. 240 § pkt 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 217 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.c. art. 243 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 245 § ust. 6
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 247
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 227
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.c. art. 242
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydanie karty pobytu jest czynnością materialno-techniczną podlegającą zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a. Organ jest zobowiązany do działania bez zbędnej zwłoki, a sąd może ustalić terminy analogicznie do art. 217 § 3 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Wydanie karty pobytu nie jest czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Brak ustawowego terminu na wydanie karty pobytu wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności. Należało zastosować art. 206 p.p.s.a. i miarkować koszty postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Wydanie karty pobytu ma charakter materialno-techniczny i zalicza się do grupy "aktów i czynności", o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co uzasadnia możliwość skorzystania ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Działanie organu administracji publicznej bez zbędnej zwłoki stanowi elementarny standard w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji). Czynność w postaci wydania karty pobytu nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a jedynie podjęcia działań natury faktycznej w postaci personalizacji karty pobytu i wysłania zlecenia jej wydruku.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Anna Szymańska
sprawozdawca
Zofia Flasińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności skargi na bezczynność w sprawach wydania karty pobytu oraz ustalenie standardów terminowości działań organu w takich przypadkach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wydawania karty pobytu, ale zasady dotyczące bezczynności i terminowości działań organów mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw cudzoziemców i bezczynności organów administracji, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną oraz dla samych cudzoziemców.
“Czy czekasz na kartę pobytu? NSA wyjaśnia, kiedy bezczynność urzędu jest niezgodna z prawem.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1183/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-02-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz Anna Szymańska /sprawozdawca/ Zofia Flasińska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 3 par. 2 pkt 1-4a, art. 141 par. 4, art. 149 par. 1, art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, art. 206 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 217 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2021 poz 2354 art. 240 pkt 1 Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2022 r. sygn. akt IV SAB/Wa 1595/21 w sprawie ze skargi V.T. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w sprawie wydania karty pobytu oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie", "Sąd wojewódzki", "Sąd I instancji") wyrokiem z 25 lutego 2022 r., sygn. IV SAB/Wa 1595/21, w wyniku rozpoznania skargi V.T. (dalej: "cudzoziemiec", "skarżący", "strona") na bezczynność Wojewody Mazowieckiego (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") postępowania w sprawie wydania cudzoziemcowi karty pobytu: umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do wydania karty pobytu (pkt I.), stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w wydaniu karty pobytu (pkt II.), stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III.), w pozostałej części oddalił skargę (pkt IV.), zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt V.). Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Ustalając stan faktyczny i prawny WSA w Warszawie stwierdził, że w dniu 24 września 2021 r. wpłynęła do Wojewody skarga na bezczynność i przewlekłość Wojewody w przedmiocie wydania karty pobytu. Skarżący zarzucił naruszenie art. 8 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 35 § 1 i art. 36 k.p.a. Wniósł o zobowiązanie Wojewody do wydania karty pobytu w terminie siedmiu dni od daty doręczenia akt organowi; o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa mimo, że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania Wojewody; przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: "Szef") wydał w dniu 2 czerwca 2021 r. decyzję udzielającą cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy do 1 września 2022 r. W dniu 2 sierpnia 2021 r. skarżący wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy poprzez zaniechanie wydania karty. Do dnia wniesienia skargi nie wydano skarżącemu karty pobytu. Karta natomiast została wydana w dniu 19 października 2021 r. Dalej WSA w Warszawie podniósł, że Wojewoda w odpowiedzi na skargę w pierwszej kolejności wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W zakresie odrzucenia skargi organ argumentował, że zawarty w art. 3 § 2 p.p.s.a. katalog jest zamknięty i nie wymienia wprost opisywanej czynności materialno-technicznej jako czynności mogącej być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. W ocenie Wojewody wykluczyć należy także możliwość zaklasyfikowania takiej czynności Wojewody jako którejkolwiek formy działania administracji publicznej, określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Organ wyjaśnił, że niewydanie karty pobytu było związane z brakiem akt administracyjnych w oryginale, które zostały przesłane do WSA w Warszawie w związku z wniesieniem skargi na bezczynność Szefa w rozpatrzeniu odwołania. W przypadku merytorycznego rozpoznania skargi, Wojewoda wniósł o miarkowanie wysokości wynagrodzenia radcy prawnego ze względu na prowadzenie przez tego samego pełnomocnika znacznej ilości skarg o tej samej treści, w tym samym przedmiocie bezczynności i przewlekłości. WSA w Warszawie uwzględniając skargę wydał opisany na wstępie wyrok z 25 lutego 2022 r. sygn. IV SAB/Wa 1595/21. Zdaniem Sądu I instancji, wydanie karty pobytu stanowi czynność materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Obowiązek wydania skarżącemu karty pobytu wynika z przepisów ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 2354) dalej: "u.c." Wydanie każdego zezwolenia na pobyt czasowy związane jest z obowiązkiem wydania z urzędu pierwszej karty pobytu, której okres ważności pokrywa się z okresem ważności udzielonego zezwolenia (art. 243 ust. 1 pkt 1 u.c.). Skoro wydanie karty pobytu jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to stronie przysługuje w tej sprawie skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Sąd I instancji zauważył, że Wojewoda wydał kartę pobytu w dniu 19 października 2021 r., czynność ta kończy postępowanie w przedmiocie wydania karty i dlatego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3) p.p.s.a. orzekł o umorzeniu postępowania w przedmiocie zobowiązania Wojewody do wydania karty pobytu. WSA w Warszawie sformułował dalej pogląd, że ustawodawca formę działania organu w postaci decyzji administracyjnej przewidział w odniesieniu do odmowy wydania albo wymiany karty pobytu (art. 245 ust. 6 u.c.). Do postępowania, które kończy się czynnością materialno-techniczną w postaci wydania karty pobytu nie stosuje się wprost przepisów k.p.a. (art. 1 k.p.a.). Następnie stwierdził, że ustawodawca nie przewidział, w jakim terminie organ zobowiązany jest wydać kartę pobytu. Z faktu tego nie wynika jednak, że Wojewodę nie wiążą jakiekolwiek terminy w tej sprawie. Zdaniem Sądu I instancji, Wojewodę wiąże obowiązek podjęcia czynności bez zbędnej zwłoki stanowiący elementarny standard w demokratycznym państwie prawa (art. 2 Konstytucji). Wojewoda, na zasadzie analogii, powinien w szczególności kierować się zasadą ogólną szybkości postępowania zawartą w art. 12 k.p.a. Czynność w postaci wydania karty pobytu nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Niezwłoczne podjęcie działań w sprawie wydania karty pobytu oznacza, iż organ powinien podjąć działania nie później niż w terminie 7 dni, a w wyjątkowych przypadkach, kiedy np. zachodzi potrzeba zlokalizowania akt administracyjnych oraz sformułowania odpowiedniego podania do innego organu lub sądu, np. do sądu administracyjnego, okres ten nie powinien przekraczać 14 dni. Maksymalny termin 7-dniowy można ustalić na zasadzie analogii z innym uproszczonym postępowaniem, tj. postępowaniem w sprawie wydawania zaświadczeń (art. 217 § 3 k.p.a.). Jednocześnie nie może Wojewody obciążać zwłoka innego organu lub sądu w zakresie realizacji czynności wypożyczenia akt administracyjnych. WSA w Warszawie ustalił, że Wojewoda otrzymał decyzję Szefa o udzieleniu zgody na pobyt czasowy w dniu 5 lipca 2021 r. wraz z informacją, że akta zostały przesłane do WSA w Warszawie, natomiast dopiero 29 września 2021 r. zwrócił się do WSA w Warszawie o wypożyczenie oryginału akt prowadzonego postępowania w sprawie zgody na pobyt czasowy (po otrzymaniu ponaglenia oraz wpływie skargi na bezczynność i przewlekłość). Stąd organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie owa bezczynność nie miała charakteru rażącego. W zakresie zmniejszenia kosztów postępowania sądowego Sąd I instancji nie uznał, że wystąpił przypadek określony w art. 206 p.p.s.a., pozwalający na ograniczenie kosztów należnych skarżącemu. Zasądzona kwota nie jest wygórowana, a podjęte przez pełnomocnika czynności spowodowały podjęcie przez Wojewodę stosownych czynności. Wojewoda Mazowiecki złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w części obejmującej pkt II. i V. Organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 3 k.p.a. i art. 240 pkt 1 u.c. poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do bezczynności organu, podczas, gdy z bezczynnością organu nie mamy do czynienia, albowiem ustawa nie zakreśla terminu, w jakim organ jest zobowiązany działać; 2) art. 149 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. poprzez zakwalifikowanie czynności materialno-technicznej wydania karty pobytu jako czynności mogącej być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego, podczas gdy czynność ta stanowi jedynie realizację przez organ wydanego rozstrzygnięcia; nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a, czy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a w przypadku niewykonania obowiązku wydania karty strona może skarżyć zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez organ w trybie przewidzianym w art. 227 i nast. k.p.a.; 3) art. 149 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 206 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 206 p.p.s.a. w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynikało, że spełniona jest przesłanka "uzasadnionego przypadku", tj. nieodstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego lub też ich miarkowanie w sytuacji niewielkiego wkładu pracy pełnomocnika strony. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej Wojewoda wniósł na podstawie art. 189 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi, na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt II. i V. i rozpoznanie skargi w sytuacji uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona poprzez uznanie braku bezczynności organu wraz z niezasądzeniem od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylenie pkt II. i V. zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Jednocześnie skarżący kasacyjnie organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, zrzekając się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: " NSA") zważył, co następuje: Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres sądowej kontroli przez NSA. W pierwszym rzędzie należy rozpatrzeć najdalej idący zarzut tj. naruszenia art. 149 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. poprzez zakwalifikowanie czynności materialno-technicznej wydania karty pobytu jako czynności mogącej być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego, podczas gdy czynność ta stanowi jedynie realizację przez organ wydanego rozstrzygnięcia i nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a, czy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z zarzutu tego, co prawda niepowiązanego z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., przewidującego odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, wynika stanowisko skarżącego kasacyjnie negujące uprawnienie strony do żądania działania sądu administracyjnego w tego rodzaju sprawach - opartego na art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z pkt 1-4a p.p.s.a. Zarzut ten wiąże się bezpośrednio z wnioskiem skargi kasacyjnej zastosowania przez NSA art. 189 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, NSA postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Zdaniem NSA zarzut ten jest bezzasadny. Bezspornie wydanie karty pobytu nie jest decyzją, czy postanowieniem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. Wydanie karty pobytu ma charakter materialno-techniczny i powinno zostać zaliczone do grupy "aktów i czynności", o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Dla pozytywnego przesądzenia drogi sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. niezbędne jest kumulatywne wystąpienie następujących warunków: wydany przez organ administracji publicznej akt nie będący decyzją ani postanowieniem powinien mieć charakter indywidualny i konkretny, dotyczyć sprawy z zakresu administracji publicznej, wywołując prawnie wiążący skutek w sferze praw i obowiązków adresata (vide postanowienie NSA z 19 grudnia 2022 r. sygn.. II OSK 2402/22). Przyznanie aktowi wydania karty pobytu cechy czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, implikuje stosowanie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. tj. dopuszcza skargę na bezczynność w realizacji tego prawa. Działanie organu w celu wydania karty jest podejmowane na podstawie i w celu wykonania przepisów u.c. Karta pobytu poprzez indywidualizację personalną stwierdza uprawnienia i obowiązki, które przysługują z mocy u.c. i innych aktów prawnych cudzoziemcowi, który otrzymał zgodę na pobyt czasowy na terytorium RP. Przepisy te bowiem z wydaniem karty pobytu wiążą konkretne uprawnienia i obowiązki przysługujące cudzoziemcowi. Karta pobytu w okresie swojej ważności potwierdza tożsamość cudzoziemca podczas jego pobytu na terytorium RP oraz uprawnia go, wraz z dokumentem podróży, do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy (art. 242 u.c.). Wszelkie czynności organów administracji publicznej związane z kartą pobytu podejmowane są w ramach określonej procedury. Przy czym pewne czynności jak: odmowa wydania (wymiany), odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wydania, stwierdzenie wydania karty osobie nieuprawnionej z mocy wyraźnego przepisu u.c. zostają ujęte w rygory określone przepisami k.p.a. I tak odmowa wydania lub wymiany karty następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 245 ust. 6 u.c.). W art. 247 u.c. przewidziano, że cudzoziemcowi odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie wydania karty pobytu, gdy przy składaniu wniosku o jej wydanie albo w terminie, o którym mowa w art. 246 ust. 2 u.c., nie złożył on odcisków linii papilarnych w celu wydania karty pobytu. Zgodnie natomiast z art. 227 u.c. w przypadku, gdy którykolwiek z dokumentów, o których mowa w art. 226 u.c. (w tym karta pobytu), został wydany osobie nieuprawnionej, organ wydający ten dokument stwierdza, w drodze decyzji, jego nieważność. Regulacje powyższe dowodzą, że okolicznościom prawnym i faktycznym, w oparciu o które dokonywane jest określenie sytuacji prawnej cudzoziemca w postaci szeroko pojętej procedury wydania karty pobytu ustawodawca nadał ramy przewidziane w k.p.a. Przy czym sama procedura wydania karty pobytu kończy się czynnością materialno-techniczną, nie zaś decyzją lub postanowieniem. Wyraża się podjęciem czynności faktycznej mającej związek z potrzebą dokonania personalizacji karty i zleceniem jej sporządzenia (wydrukowania) przez właściwy podmiot i wywołuje bezpośrednio skutki w sferze zewnętrznej administracji. W innych sprawach sądy administracyjne również dopuściły możliwość wnoszenia skarg na bezczynność w podjęciu czynności materialno – technicznych (np. niewydania dowodu osobistego por. postanowienie NSA z 27 lutego 2009 r., sygn. II OSK 230/09, niewpisania do rejestru produktów leczniczych wyrok NSA z 30 maja 2012 r., sygn. II GSK 364/11, niewpisanie ławnika na listę - postanowienie WSA w Bydgoszczy z 15 lipca 2005 r., sygn. II SAB/Bd 23/04). Podobnie: Tadeusz Woś w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 45. Reasumując wydanie karty pobytu ma charakter materialno-techniczny i zalicza się do grupy "aktów i czynności", o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co uzasadnia możliwość skorzystania ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W konsekwencji nie ma racji skarżący kasacyjnie, że cudzoziemiec powinien uruchomić drogę postępowania skargowego określonego w art. 227 k.p.a. i nast. Zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 217 § 3 k.p.a. i art. 240 pkt 1 u.c. powiązany z twierdzeniem Wojewody, że w kontrolowanej sprawie nie mógł wystąpić stan bezczynności, ponieważ przepisy u.c. nie zakreślają terminu, w jakim "organ jest zobowiązany działać", jest również nieuzasadniony. Faktem jest, że przepisy u.c. nie wskazują, w jakim terminie po wydaniu decyzji udzielającej cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy Wojewoda wydaje kartę pobytu. Nie oznacza to, że czynność taka nie podlega żadnym ograniczeniom czasowym. Wzorcem kontroli, który powinien zastosować sąd administracyjny, powinno stać się znaczenie pojęcia bezczynności w języku prawniczym. Pojęcie to jest zazwyczaj odnoszone do niedziałania podmiotów administracji publicznej i jej organów w postaci niewykonywania obowiązków wynikających z norm prawa administracyjnego w terminach lub w stanach faktycznych wymagających ich podjęcia (por. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, s. 68) – vide wyrok NSA z 22 listopada 2022 r. sygn. II OSK 775/22. Działanie organu administracji publicznej bez zbędnej zwłoki stanowi elementarny standard w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji). Z art. 12 § 1 k.p.a. statuującego zasadę ogólną postępowania wynika powinność podejmowania przez organy administracji publicznej działania wnikliwego i szybkiego. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Czynność w postaci wydania karty pobytu nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a jedynie podjęcia działań natury faktycznej w postaci spersonalizowania karty pobytu i wysłania zlecenia jej wydruku Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Do jej dokonania organ powinien dysponować oryginałem wniosku (w związku z koniecznością pobrania niektórych danych wskazanych w art. 244 ust. 1 u.c., w tym wzoru podpisu, linii papilarnych oraz fotografii cudzoziemca). Wojewoda ponadto powinien dysponować oryginałem albo uwierzytelnionym odpisem decyzji pobytowej. Mając na uwadze charakter tych czynności uznać należy, że niezwłoczne podjęcie działań w sprawie wydania karty pobytu jest postępowaniem uproszczonym, bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Charakter tych czynności jako technicznych prowadzi do porównania z instytucją wydawania zaświadczeń i do pomocniczego, nie bezpośredniego zastosowania terminu wynikającego z art. 217 § 3 k.p.a. Oznacza to, że organ powinien wykazać inicjatywę nie później niż w terminie 7 dni, a w wyjątkowych przypadkach, kiedy np. zachodzi potrzeba zlokalizowania akt administracyjnych oraz sformułowania odpowiedniego podania do innego organu lub sądu, okres ten nie powinien przekraczać 14 dni (tak samo NSA w wyrokach z 5 lipca 2022 r., sygn. II OSK 419/22, z 15 listopada 2022 r. sygn. II OSK 712/22). Skoro czynności konieczne do wydania karty nie wymagały prowadzenia postępowania wyjaśniającego, to przyjęty w zaskarżonym wyroku termin 7 dni, a w wyjątkowych sytuacjach 14 dni na wydanie karty pobytu, jest terminem proporcjonalnym i adekwatnym do zakresu czynności, które organ winien wykonać. Przy czym należy wyraźnie stwierdzić, że czynność taka nie mieści się w zakresie normowanym art. 1 k.p.a., co oznacza, że przepisy k.p.a. odnośnie terminów załatwienia sprawy w zakresie czynności materialno-technicznej nie znajdują prostego i bezpośredniego zastosowania. Co prawda w dacie orzekania przez WSA w Warszawie karta pobytu została cudzoziemcowi wydana i obowiązek takiej czynności w terminie 7 dni lub 14 dni nie został nałożony na Wojewodę w sentencji wyroku, ale ustalenia odnośnie terminu na wydanie karty pobytu są w pełni zasadne. Analiza sytuacji stanu faktycznego przeprowadzona w zaskarżonym wyroku, która doprowadziła do konkluzji, że Wojewoda pozostawał w bezczynności jest prawidłowa i nie została skutecznie podważona. W niniejszej sprawie Wojewoda miał wiedzę co do istnienia w obrocie prawnym decyzji z 2 czerwca 2021 r. o udzieleniu skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy do dnia 1 września 2022 r. Decyzja ta bowiem wpłynęła do Wojewody w dniu 5 lipca 2021 r. Mając na uwadze konieczność niezwłocznego podjęcia czynności zmierzających do wydania karty pobytu Wojewoda zwlekał z ich podjęciem ponad dwa miesiące, do dnia 29 września 2021r., kiedy to zwrócił się do WSA w Warszawie z prośbą o wypożyczenie akt administracyjnych. Za pismem przewodnim z 7 października 2021 r. WSA w Warszawie wypożyczył wnioskowane akta celem wydania karty. W dniu 19 października 2021 r. karta została wydana. Analiza odstępów czasowych w tych działaniach prowadzi do wniosku, że organ nie podjął niezwłocznie wymaganych działań w celu wydania karty. Wystąpienie - w następstwie wniesienia przez skarżącą ponaglenia oraz skargi na bezczynność do WSA w Warszawie - o wypożyczenie akt administracyjnych dopiero 29 września 2021 r. (po wpływie skargi na bezczynność i przewlekłość, co miało miejsce w dniu 24 września 2021 r.), potwierdza dotychczasowy stan bezczynności Wojewody. Posiadając wiedzę, że akta zostały przesłane do WSA przy skardze na bezczynność Szefa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania, organ powinien zwrócić się do tego sądu niezwłocznie, nie zaś po ponad dwóch miesiącach. Stan bezczynności ustał dopiero w dniu 19 października 2021 r., kiedy to została wydana rzeczona karta pobytu, a przed wydaniem przez WSA w Warszawie zaskarżonego wyroku. Jako niezasadny NSA uznaje zarzut naruszenia art. 149 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. łączony przez skarżącego kasacyjnie z wadliwym niezastosowaniem przez Sąd I instancji art. 206 p.p.s.a. Zamieszczona w art. 206 p.p.s.a. regulacja prawna wyraża zasadę miarkowania (stosunkowego rozdzielania) kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, która umożliwia sądowi w uzasadnionych przypadkach odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności, jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Brzmienie art. 206 p.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, że intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia jej skargi. W razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, z jakich powodów uznał za uzasadnione oparcie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania na ogólnych zasadach wynikających z art. 200 p.p.s.a. Nie można skutecznie czynić Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 206 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy nie skorzystał on z fakultatywnego uprawnienia przewidzianego w tym przepisie (por. wyrok NSA z 1 października 2021 r., II OSK 1530/21; postanowienie NSA z 6 września 2017 r., I OZ 1306/17; wyrok NSA z 1 marca 2016 r., II OSK 36/16). Kierując się powyższymi względami, NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI