II OSK 1182/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 marca 2024 r. uwzględnił skargę D. A. M., obywatelki Federacji Rosyjskiej, na przewlekłość Wojewody Wielkopolskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Sąd pierwszej instancji uznał, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, wstrzymujące bieg terminów załatwiania spraw, są niezgodne z dyrektywą 2011/98/UE. Wojewoda Wielkopolski złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne zastosowanie przepisów ustawy o pomocy oraz błędną interpretację dyrektywy UE. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za usprawiedliwioną. NSA stwierdził, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców ubiegających się o legalizację pobytu, a nie tylko obywateli Ukrainy, co jest zgodne z jednolitą linią orzeczniczą NSA. Sąd podkreślił, że dyrektywa 2011/98/UE dotyczy zezwoleń na pobyt i pracę, podczas gdy w tej sprawie wnioskodawczyni ubiegała się o zezwolenie na pobyt czasowy w celu połączenia z rodziną, co podlega dyrektywie 2003/86/WE. NSA uznał, że przepisy art. 100d ustawy o pomocy, wprowadzające okresowe wstrzymanie biegu terminów, nie stanowią implementacji dyrektywy UE, lecz szczególną regulację krajową podyktowaną kryzysem migracyjnym. Ponadto, przepisy te wyłączają możliwość wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości w okresie ich obowiązywania. Sąd uznał, że WSA pominął te przepisy bez wystarczających podstaw. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę na przewlekłość, odstępując od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na rozbieżności w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c, 100d) w kontekście skarg na przewlekłość oraz ich zgodność z prawem UE, a także zakres kontroli sądów administracyjnych nad przepisami krajowymi.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kryzysem migracyjnym i przepisami wprowadzonymi w tym kontekście. Interpretacja przepisów o wstrzymaniu terminów może ewoluować wraz ze zmianą przepisów lub dalszym orzecznictwem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, wstrzymujące bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa, i czy są zgodne z prawem Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a ich stosowanie nie jest sprzeczne z prawem UE, w tym z dyrektywą 2011/98/UE oraz dyrektywą 2003/86/WE.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy te mają charakter generalny i dotyczą wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. Podkreślono, że przepisy te nie implementują dyrektyw UE dotyczących terminów, lecz stanowią szczególną regulację krajową, która wyłącza możliwość wnoszenia skarg na przewlekłość w okresie ich obowiązywania.
Czy sąd administracyjny może pominąć stosowanie przepisu ustawy krajowej, uznając go za niezgodny z prawem UE lub Konstytucją, w sytuacji gdy nie ma wątpliwości interpretacyjnych co do naruszenia tych przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie jest powołany do oceny zgodności ustaw z Konstytucją RP ani z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, a ewentualne pominięcie przepisu musi być ograniczone do sytuacji wyjątkowych i niebudzących wątpliwości.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że kompetencje Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych są jasno określone. Sąd administracyjny nie może samodzielnie oceniać konstytucyjności lub zgodności z umowami międzynarodowymi, chyba że w sytuacjach wyjątkowych i niebudzących wątpliwości.
Czy wniesienie ponaglenia do organu administracji publicznej przed upływem terminu do załatwienia sprawy, które zostało następnie pozostawione bez rozpoznania, wyklucza dopuszczalność skargi na przewlekłość postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniesienie ponaglenia, nawet jeśli zostało pozostawione bez rozpoznania, jest wystarczające do zrealizowania obowiązku poprzedzenia skargi na przewlekłość ponagleniem.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ciężar procesowy związany z obowiązkiem poprzedzenia skargi ponagleniem jest realizowany z chwilą złożenia nieobarczonego brakami formalnymi ponaglenia, a dalszy los ponaglenia nie wpływa na dopuszczalność skargi.
Przepisy (10)
Główne
u.p.o.u. art. 100d § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten reguluje okresowe wstrzymanie biegu terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy i wyłącza możliwość wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości w okresie jego obowiązywania.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasady uwzględniania skargi na bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 188 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.p.o.u. art. 100c § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Dotyczy ogólnych rozwiązań związanych z kryzysem migracyjnym, w tym wstrzymania terminów.
u.o.c. art. 159 § 1
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa warunki udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia z rodziną.
u.o.c. art. 112a § 1
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Ustanawia modelowy termin 60 dni na załatwienie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy.
k.p.a. art. 37 § 3a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje pozostawienie ponaglenia bez rozpoznania.
p.p.s.a. art. 53 § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymóg wniesienia ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy. • Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy nie są sprzeczne z prawem UE, w tym z dyrektywą 2011/98/UE i dyrektywą 2003/86/WE. • Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy stanowią szczególną regulację krajową, która wyłącza możliwość wnoszenia skarg na przewlekłość w okresie ich obowiązywania. • Wniesienie ponaglenia, nawet pozostawionego bez rozpoznania, jest wystarczające do zrealizowania obowiązku poprzedzenia skargi na przewlekłość ponagleniem.
Odrzucone argumenty
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy są niezgodne z dyrektywą 2011/98/UE. • WSA w Poznaniu prawidłowo uznał, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
Kluczowe w sprawie jest przyjęcie przez sąd wojewódzki, że art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, którzy ubiegają się o wymienione w art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy prawne formy legalizowania pobytu na terytorium RP, nie tylko zaś obywateli Ukrainy... • Regulacje zawarte w art. 100d ustawy o pomocy... miały na celu częściowe odciążenie służb migracyjnych w aspekcie kryzysu migracyjnego wywołanego masowym napływem do Polski obywateli Ukrainy... • Prawidłowe dekodowanie tych przepisów prowadzi do jednoznacznego wniosku, że nie dotyczą one ustalenia terminu na załatwienie sprawy wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy.
Skład orzekający
Anna Szymańska
sprawozdawca
Marzenna Linska - Wawrzon
członek
Roman Ciąglewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c, 100d) w kontekście skarg na przewlekłość oraz ich zgodność z prawem UE, a także zakres kontroli sądów administracyjnych nad przepisami krajowymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kryzysem migracyjnym i przepisami wprowadzonymi w tym kontekście. Interpretacja przepisów o wstrzymaniu terminów może ewoluować wraz ze zmianą przepisów lub dalszym orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami cudzoziemców, interpretacją przepisów krajowych w kontekście prawa UE oraz rolą sądów administracyjnych w kontroli działalności administracji. Ma znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się prawem migracyjnym.
“NSA rozstrzyga: Czy przepisy blokujące terminy dla cudzoziemców są zgodne z prawem UE?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.