II OSK 1182/22

II SA/Łd 670/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Magdalena Sieniuć /przewodniczący/
Marcin Olejniczak
Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1182/22 - Wyrok NSA z 2025-01-24
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
162 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2 i art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 71
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 374
art. 12 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sentencja
Dnia 26 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 1[...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o nakazie rozbiórki budynku oddala skargę. B.A.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] 2021 r. nr [...], znak: [...] Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu odwołania E. S. reprezentowanej przez pełnomocnika R. S., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z [...] 2021 r., nr [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o nakazie rozbiórki budynku.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z [...] 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał E. S. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku garażowo-gospodarczego o wymiarach 9,50m x 4,85m, zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w R., przy ul. AB 51, dz. nr ew. 521.
W toku postępowania odwoławczego decyzją z [...] 2016 r. Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wyrokiem z [...] 2016 r. sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę E. S. na decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2016 r. Orzeczenie to jest prawomocne.
W dniu 3 lipca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wystosował upomnienie i wezwał E. S. do natychmiastowego wykonania obowiązku rozbiórki, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.
Decyzją z [...] 2018 r. Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., odmówił zmiany własnej ostatecznej decyzji z [...] 2016 r.
Decyzją z [...] 2018 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję ŁWINB z [...] 2018 r.
Wyrokiem z [...] 2019 r. sygn. akt [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2018 r. Orzeczenie to jest prawomocne.
Podczas czynności kontrolnych na nieruchomości przy ul. AB 51 w R. przeprowadzonych 25 lipca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. stwierdził, że obowiązek wynikający z decyzji z [...] 2015 r. nie został wykonany.
Postanowieniem z [...] 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej odbudowy budynku garażowo-gospodarczego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w R., przy ul. AB 51, dz. nr ew. 521.
W trakcie ponownych czynności kontrolnych przeprowadzonych [...] 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. stwierdził, że sporny budynek gospodarczo-garażowy nie został rozebrany.
W dniu [...] 2019 r. organ stopnia powiatowego wystawił tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym nr [...] zaopatrzony w klauzulę o skierowaniu do egzekucji administracyjnej.
Postanowieniem z [...] 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nałożył na E. S. jednorazowo grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 40.435,42 zł (...) z powodu uchylania się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku określonego w decyzji z [...] 2015 r. i jednocześnie wezwał E. S. do niezwłocznego wykonania spornego obowiązku określonego w tytule wykonawczym z [...] 2019 r., oraz uiszczenia nałożonej grzywny wraz z opłatą za wydanie mniejszego postanowienia w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Pismem z 2 grudnia 2019 r. pełnomocnik E. S. – R. S. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wniosek o zawieszenie w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia wniosku o zmianę terminu obowiązku wynikającego z decyzji bądź jego wstrzymanie na wniosek PINB oraz na podstawie art. 155 k.p.a. o zmianę poprzedniego terminu wykonania decyzji na realny.
W dniu 29 maja 2020 r. organ stopnia powiatowego wystawił tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji należności pieniężnych Nr [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. postanowieniem z [...] 2020 r., zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku E. S. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.
Postanowieniem z [...] 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., na podstawie art. 34 § 1, § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznał za nieuzasadniony zarzut E. S. dotyczący nieistnienia obowiązku, który to zarzut wniesiony został do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. [...] 2020 r., w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych z [...] 2020 r., wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., celem egzekucji należności pieniężnej - grzywny w celu przymuszenia oraz opłaty egzekucyjnej nałożonych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z [...] 2019 r. z powodu uchylania się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku określonego w decyzji PINB z [...] 2015 r.
Postanowieniem z [...] 2020 r. Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu pierwszej instancji.
Wyrokiem z [...] 2021 r. sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę E. S. na postanowienie organu odwoławczego z [...] 2020 r.
Pismem z 8 października 2020 r. E. S. reprezentowana przez R. S. zwróciła się do organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego z wnioskiem o wygaśnięcie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z [...] 2015 r. nakazującej rozbiórkę.
Postanowieniem z [...] 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wygaśnięcie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z [...] 2015 r.
Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] 2020 r. uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że złożony przez E. S. reprezentowaną przez R. S., wniosek o wygaśnięcie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z [...] 2015 r., jest bezzasadny, jednakże po rozpatrzeniu tego wniosku organ powinien wydać decyzję w oparciu o art. 162 k.p.a. i odmówić wygaśnięcia decyzji, a nie wydawać postanowienie w trybie art. 61a § 1 k.p.a.
Do akt sprawy wpłynęło pismo z 26 czerwca 2020 r. R. S. - pełnomocnika E. S., skierowane do Starostwa Powiatowego w Z. z informacją dotyczącą zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego i węzła sanitarnego na izolatorium i związanych z tym robót budowlanych.
W piśmie z dnia z 26 stycznia 2021 r. Z. K.-K. oświadczyła, że nie wyraża zgody na wygaśniecie decyzji z [...] 2015 r.
Decyzją z [...] 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn.zm. – dalej w skrócie "k.p.a."), odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2015 r. o nakazaniu rozbiórki samowolnie odbudowanego budynku garażowo-gospodarczego.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. S. reprezentowana przez pełnomocnika R. S. wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ bądź uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i orzeczenie co do istoty, podnosząc zarzuty naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 81 k.p.a. w zw. z art. 162 k.p.a.
Powołaną na wstępie decyzją z [...] 2021 r. Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn.zm. – dalej w skrócie "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył brzmienie art. 162 § 1 pkt 1 oraz § 3 k.p.a., a następnie wyjaśnił, że z przepisu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że to bezprzedmiotowość decyzji daje podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy odrębnego przepisu prawa albo też po ustaleniu przez organ administracyjny, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jaki i w doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, czy to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy przepis prawa przewiduje taki skutek.
W rozpatrywanej sprawie E. S. reprezentowana przez R. S. pismem z 8 października 2020 r., na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 162 § 3 k.p.a., wniosła o wygaśnięcie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z [...] 2015 r. nakazującej jej rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku garażowo-gospodarczego o wymiarach 9,50m x 4,85m, zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w R., przy ul. AB 51, dz. nr ew. 521. W uzasadnieniu wniosku jego autor wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COYID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, złożył informację do Starosty Z. o przystąpieniu do robót budowlanych celem zmiany sposobu użytkowania obiektu garażowo-gospodarczego na "Izolatorium" przeznaczone dla prywatnych potrzeb, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Poinformował także, że dokonał tego przekształcenia.
W związku z powyższym Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, z późn.zm. - dalej w skrócie "ustawa COVID-19"), przewidywał w odniesieniu do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, oraz zmiany sposobu użytkowania, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, wyłączenie w zakresie stosowania przepisów ustaw w tym przepisie wymienionych, w tym m.in. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 z późn.zm.). Przy czym art. 12 nie wyłączał przepisów środowiskowych. Art. 12 oraz art. 12b, zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy COVID-19, utraciły moc po upływie 180 dni od dnia wejścia w życie tej ustawy, co nastąpiło 5 września 2020 r. Organ stwierdził, że powyższa regulacja nie uchyla obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z [...] 2015 r. nakazującą E. S. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku garażowo-gospodarczego o wymiarach 9,50m x 4,85m, zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w R., przy ul. AB 51, dz. nr ew. 521. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że Specustawa z 2 marca 2020 r. odnosi się do zamierzeń budowlanych i brak jest podstaw prawnych dla twierdzenia, iż sanuje ona roboty wykonane samowolnie na długo przed wejściem w życie przytoczonej regulacji. Organ wyjaśnił, że sporny budynek gospodarczo-garażowy został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej w latach 2012 - 2013, zaś zmiana sposobu użytkowania na podstawie art. 71 ustawy Prawo budowlane dotyczy wyłącznie legalnie wybudowanych i użytkowanych obiektów budowlanych.
Odnosząc się do podnoszonej przez R. S. kwestii zmiany sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego na izolatorium, organ wyjaśnił, że budynek izolatorium podlega ścisłym regulacjom prawnym pod względem standardu organizacyjnego opieki w izolatorium sprawowanej w związku z przeciwdziałaniem zakażeniu wirusem SARS-CoV-2, zawartym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2020 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki w izolatoriach, co wynika z pkt I 1.2. i pkt III 1 załącznika do rozporządzenia.
Tym samym izolatorium stanowi zakład leczniczy przeznaczony dla pacjentów cierpiących na jedną z chorób zakaźnych spełniający określone warunki lokalowe oraz standardy opieki medycznej. Organ odwoławczy podkreślił, że wnioskodawczyni nie powołała się na okoliczność zawarcia umowy z podmiotem wykonującym działalność leczniczą, celem udostępnienia przedmiotowego budynku jako izolatorium. We wniosku z 21 września 2020 r. R. S. wskazał wyłącznie, iż złożył informację do Starosty Z. o przystąpieniu do robót budowlanych celem zmiany sposobu użytkowania obiektu garażowo-gospodarczego na "Izolatorium" przeznaczone dla prywatnych potrzeb, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wobec powyższego ŁWINB podzielił stanowisko PINB w Z., iż deklarowana przez zobowiązaną zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie niweczy istniejącego uprzednio stanu samowoli budowlanej, stąd nie prowadzi do istotnego przekształcenia rzeczy, które skutkowałoby wygaśnięciem decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu tj. budynku garażowo-gospodarczego w rozumieniu art. 162 k.p.a.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe pod względem proceduralnym oraz materialno- prawnym, a tym samym brak jest podstaw do jego uchylenia bądź zmiany. Należało zatem zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymać je w mocy. Jednocześnie organ zauważył, że podniesione w odwołaniu okoliczności nie mogły zostać uwzględnione, co zostało precyzyjnie wyjaśnione w niniejszej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. S. reprezentowana przez męża R. S. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, podnosząc zarzuty naruszenia art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem SAR COV II i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu obowiązującym w dacie przeprowadzenia przez pełnomocnika skarżącej prac budowlanych, w konsekwencji których powstał budynek prywatnego izolatorium, wyposażony we wszystkie media i niezbędne urządzenia. Według pełnomocnika skarżącej nie istnieje obecnie budynek garażowo-gospodarczy. W tej sytuacji nie wolno prowadzić postępowania w stosunku do innego przedmiotu, aniżeli przywołanego w decyzji rozbiórkowej. Doktryna prawa wskazuje, iż należy stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli łącznie spełnione są następujące przesłanki: decyzja stała się bezprzedmiotowa i stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa albo stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony.
W obecnym stanie faktycznym na skutek okoliczności i zdarzeń tj. zastosowania przepisów specustawy powstał inny obiekt, stąd wykonanie decyzji stało się bezprzedmiotowe, zmienił się przedmiot rozstrzygnięcia. Wygaszenie takiej decyzji leży w szeroko pojętym interesie społecznym oraz w interesie strony. Uporządkowana zostaje sytuacja prawna przez wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, która przestała istnieć. Strona postępowania jest obecnie właścicielem innego przedmiotu, który zrealizowano w zgodzie z obowiązującymi w okresie wykonanych prac budowlanych przepisów specustawy. Jeśli natomiast w stosunku do nowej inwestycji, obowiązują po jej zrealizowaniu nowe przepisy, wówczas w innym postępowaniu organ właściwy powinien przystąpić do procedowania sprawy.
Odpowiadając na skargę Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
Pismem z 26 sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 22 września 2021 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, wyraził pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego".
Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z 03 grudnia 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, ziściły się bowiem warunki określone w tym przepisie. Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z 23 listopada 2021 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że skarżący, organ oraz uczestnicy postępowania nie złożyli oświadczeń o możliwościach technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie tego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z 03 grudnia 2021 r.
Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z 23 listopada 2021r.), z czego nie skorzystały.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie), jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd badając w zakreślonych wyżej granicach legalność zaskarżonej decyzji Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z [...] 2021 r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] 2015 r. nakazującej E. S. właścicielce nieruchomości położonej w R. przy ul. AB 51, dz. nr ew. 521, rozbiórkę samowolnie odbudowanego budynku garażowo-gospodarczego o wymiarach 9,50m x 4,85m, stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżąca.
Zgodnie z treścią art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Z powołanego przepisu można wprowadzić dwie normy prawne. Pierwsza z nich wskazuje, że organ stwierdza wygaśnięcie mocy prawnej decyzji, która stała się bezprzedmiotowa, i czyni to z wyraźnego nakazu przepisu prawa, zaś druga, że organ stwierdza wygaśnięcie mocy prawnej decyzji, która stała się bezprzedmiotowa, a czyni to z uwagi na wymaganie interesu społecznego lub interesu strony. Wskazane w tych normach przesłanki muszą być spełnione łącznie tj. bezprzedmiotowości i istnienie przepisu nakazującego wygaszenie decyzji lub bezprzedmiotowości i istnienie interesu społecznego lub interesu strony.
Zasadniczą przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. jest bezprzedmiotowość decyzji, która powstała już po jej wydaniu. Pojęcie bezprzedmiotowości decyzji należy wiązać z brakiem podmiotu lub przedmiotu stosunku prawnego. Z sytuacją braku podmiotu stosunku administracyjnoprawnego będziemy mieli do czynienia np. w razie śmierci strony lub rozwiązania jednostki organizacyjnej będącej stroną, jak również w razie utraty przez stronę kwalifikacji do wykonywania uprawnień. Z brakiem przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego będziemy zaś mieli do czynienia np. wtedy, gdy w decyzji rozstrzygnięto odnośnie do praw lub obowiązków dotyczących rzeczy, co do których – w wyniku ich zniszczenia lub istotnego przekształcenia – prawa lub obowiązki nie mogą być dalej realizowane, albo wtedy gdy strona zrezygnowała z uprawnień (por. np. komentarz do art. 162 K.p.a. [w:] Prawo procesowe administracyjne pod red. Romana Hausera, Andrzeja Wróbla, Zygmunta Niewiadomskiego, Warszawa 2017).
Bezprzedmiotowość decyzji wynika więc z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego, nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu ustania bytu podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę lub też na skutek zmiany stanu faktycznego, uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w wypadku, gdy powoduje ona taki skutek (por. B. Adamiak, Postępowanie administracyjne, s. 339; T. Woś, Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, s. 51-54).
W przedmiotowej sprawie, skoro w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna i prawomocna decyzja o nakazie rozbiórki, to podlega ona wykonaniu. Mówiąc inaczej, na skarżącej spoczywa obowiązek rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu, który w sytuacji, gdy inwestor nie wykona go dobrowolnie, podlega egzekucji. Skarżącej nie przysługuje uprawnienie do rezygnacji z orzeczonego nakazu rozbiórki. Trzeba mieć bowiem na względzie, że o ile strona może zrezygnować z przyznanych decyzją uprawnień, to w żadnym razie nie może zrezygnować z realizacji orzeczonego decyzją obowiązku, ten bowiem jest objęty przymusem państwowym. Dopiero rozbiórka całego obiektu objętego decyzją spowoduje, że przedmiot decyzji przestanie istnieć i stanie się ona bezprzedmiotowa. W kontrolowanej sprawie zmiana stanu faktycznego, mająca miejsce po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę (ostatecznej i prawomocnej), a polegająca na samowolnej zmianie sposobu użytkowania budynku garażowo – gospodarczego na izolatorium w trybie art. 12 specustawy, wbrew błędnemu przekonaniu skarżącej, nie skutkuje nieistnieniem obowiązku rozbiórki spornego budynku, a tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej jego rozbiórkę. Zaaprobowanie poglądu skarżącej, jakby realizacja izolatorium w obiekcie objętym nakazem rozbiórki niweczyła ów nakaz, bez wątpienia korzystnego z punktu widzenia jej interesów, jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, właśnie z uwagi na regulacje art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.
Kolejną kwestią istotną, aczkolwiek drugorzędną z punktu widzenia oceny zgodności z prawem decyzji organów obu instancji, jest fakt, że skarżąca ani jej pełnomocnik nie przedłożyli jakichkolwiek dokumentów potwierdzających poinformowanie, w trybie art. 12 ust. 2 specustawy, organów administracji architektoniczno-budowlanej o zamiarze wykonania robót budowlanych lub zmianie sposobu użytkowania spornego budynku na izolatorium. Nadto izolatorium powinno odpowiadać warunkom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 maca 2020 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki w izolatoriach (Dz.U. z 2020 r., poz. 539). Rację ma również organ twierdząc, że art. 12 ust. 1 specustawy nie uchyla obowiązku orzeczonego decyzją o nakazie rozbiórki. Specustawa nie ma zastosowania do robót budowlanych, wykonanych w warunkach samowoli budowlanej, wiele lat przed jej wejściem w życie. Natomiast zmiana sposobu użytkowania w trybie art. 71 Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie obiektów budowlanych legalnie wybudowanych i użytkowanych.
Po raz kolejny zaakcentować trzeba, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna i prawomocna decyzja o nakazie rozbiórki, niewykonana przez skarżącą, a skarżąca nie posiada prawnej możliwości uchylenia się od orzeczonego nią obowiązku. Dopóki zaś decyzja ta nie zostanie wykonana właściwe organy posiadają kompetencje do prowadzenia we właściwym trybie postępowania egzekucyjnego a decyzja rozbiórkowa nie jest wbrew twierdzeniom skarżącej bezprzedmiotowa.
Mając na względzie fakt, że decyzje organów obu instancji odpowiadają prawu, a żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie Sąd zobligowany był na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę.
P.J.