II OSK 1182/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-04-17
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanenadzór budowlanystan techniczny obiektunakaz usunięcia nieprawidłowościobowiązek właścicielaodpowiedzialność cywilnapostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, podkreślając, że obowiązek ten spoczywa na właścicielu niezależnie od przyczyn powstania wad.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej I.P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku garażowo-gospodarczego. Sąd administracyjny pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek usunięcia wad na właściciela, zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego. NSA podkreślił, że postępowanie to nie bada przyczyn powstania wad ani odpowiedzialności cywilnej innych podmiotów, a obowiązek naprawy spoczywa na właścicielu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku garażowo-gospodarczego. Skarżąca kwestionowała nałożenie obowiązku na właściciela, wskazując na szkody wyrządzone przez roboty na sąsiedniej działce i toczące się postępowanie cywilne. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając stanowisko sądów niższych instancji i organów nadzoru budowlanego. Sąd podkreślił, że art. 66 Prawa budowlanego nakłada na właściciela lub zarządcę obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu, niezależnie od przyczyn powstania tych wad czy odpowiedzialności cywilnej innych podmiotów. Kwestie te należą do odrębnego postępowania cywilnego. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące wstrzymania wykonania decyzji i zawieszenia postępowania, uznając je za niezasadne w kontekście specyfiki postępowania administracyjnego i budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru budowlanego nie bada przyczyn powstania wad ani odpowiedzialności innych podmiotów. Jego zadaniem jest jedynie nakazanie właścicielowi lub zarządcy usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu.

Uzasadnienie

Przepis art. 66 Prawa budowlanego ma na celu zapewnienie właściwego stanu technicznego obiektów budowlanych. Organ administracji nie bada przyczyn złego stanu technicznego ani kto za niego odpowiada, lecz nakłada obowiązek usunięcia wad na właściciela lub zarządcę, który może dochodzić roszczeń odszkodowawczych na drodze cywilnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Prawo budowlane art. 66 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku, gdy obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym.

Prawo budowlane art. 66 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nie bada przyczyn powstania nieodpowiedniego stanu technicznego ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Nakaz usunięcia nieprawidłowości kieruje do właściciela lub zarządcy.

Prawo budowlane art. 66 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego obiektu spoczywa na właścicielu lub zarządcy, niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania tego stanu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 125 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zawieszenie postępowania sądowego następuje, gdy wynik innego postępowania sądowego ma charakter prejudycjalny dla sprawy zawieszonej.

k.p.a. art. 154 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja ostateczna może być uchylona lub zmieniona, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, ale tylko w postępowaniu nadzwyczajnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego spoczywa na właścicielu lub zarządcy, niezależnie od przyczyn powstania wad. Postępowanie administracyjne w sprawie nakazu usunięcia wad nie bada przyczyn ich powstania ani odpowiedzialności cywilnej innych podmiotów. Wynik postępowania cywilnego dotyczącego odpowiedzialności za uszkodzenie budynku nie ma prejudycjalnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Art. 154 KPA nie może być stosowany w ramach zwyczajnego postępowania administracyjnego dotyczącego nakazu usunięcia wad.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez nie wstrzymanie wykonania decyzji narażającej skarżącą na szkodę. Naruszenie art. 125 § 1 p.p.s.a. poprzez niezawieszenie postępowania w związku z toczącym się postępowaniem cywilnym. Naruszenie art. 145 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 154 KPA i nierozważenie słusznego interesu skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

Organ nadzoru budowlanego nie bada przyczyn, dla których obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym, ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Właściciel nieruchomości może dochodzić roszczeń odszkodowawczych na drodze cywilnej. Obowiązek doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego spoczywa na jego właścicielu i nie ma znaczenia kto przyczynił się do powstania nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa, co oznacza, że zmiana decyzji nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem.

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

sędzia

Piotr Broda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że obowiązek usunięcia wad technicznych budynku spoczywa na właścicielu, niezależnie od przyczyn powstania wad i toczących się postępowań cywilnych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek usunięcia wad na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty konflikt między obowiązkiem właściciela utrzymania nieruchomości w należytym stanie a jego prawem do dochodzenia odszkodowania od sprawcy szkody. Pokazuje rozgraniczenie kompetencji między prawem administracyjnym a cywilnym.

Kto odpowiada za zniszczony budynek? Sąd administracyjny wskazuje: właściciel musi naprawić, a o odszkodowanie można walczyć w sądzie cywilnym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1182/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Piotr Broda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1543/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-12-13
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 154, art. 154 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 66, art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 66 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 61 § 3, art. 125 § 1 pkt 1, art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1543/19 w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 maja 2019 r. nr 722/2019 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1543/19 oddalił skargę I. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 maja 2019 r. nr 722/2019 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (zwany dalej: "PINB") na skutek pisma I. P. z 19 grudnia 2018 r. przeprowadził oględziny stanu technicznego budynku garażowo-gospodarczego na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] w [...].
Postanowieniem z 11 stycznia 2019 r., na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. poz. 414 z późn. zm., zwana dalej: "Prawo budowlane") organ nałożył obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej stanu technicznego ww. budynku.
Strona złożyła protokół z okresowej kontroli obiektu z kwietnia 2018 r. i ekspertyzę techniczną stanu i przydatności do użytkowania z 21 lutego 2019 r.
Organ wskazał, że z protokołu oględzin wynika, że budynek składa się z garażu oraz części gospodarczej, w którym stwierdzono uszkodzenia: pęknięcia ściany szczytowej przy nadprożu drzwi garażowych z deformacją otworu garażowego (przekoszenie do działki nr ew. [...] z obr. [...]), pęknięcie narożnika ściany od ogrodu i ścian na przestrzał, ubytek fragmentu narożnika (od działki nr ew. [...] z obr. [...]), nieznaczne skośne pęknięcie drugiej ściany szczytowej. Wewnątrz na stropie, ścianach i posadzce betonowej odnotowano liczne rysy i pęknięcia o rozwarstwieniu do 10 mm, a także odspojenie i przemieszczenie ściany zewnętrznej od działki nr ew. [...] z obr. [...], od posadzki betonowej szczelina szerokości kilku centymetrów. Organ podkreślił, że również ekspertyza techniczna z 21 lutego 2019 r., która wskazuje, że ogólny stan techniczny budynku nie zagraża nośności elementów, czy bezpieczeństwu konstrukcji, zwraca jednak uwagę na niezadowalający stan techniczny budynku spowodowany uszkodzeniami powstałymi w wyniku robót prowadzonych na sąsiedniej działce bez wymaganych zabezpieczeń technicznych (str. 13). Oddziaływanie robót na sąsiedniej działce nr [...], rozbiórka budynków graniczących z działką nr [...] i głębokie wykopy uszkodziły elementy konstrukcji poprzez: nierównomierne osiadanie fundamentów, możliwe ich zarysowanie i spękanie, rysy i spękania w ścianie nośnej, zarysowania ścinające w nadprożach, uszkodzenie belek stropowych w połączeniu z wieńcem, spękanie posadzki, uszkodzenie rur spustowych i rynny. W ekspertyzie zalecono konkretne działania.
Organ stwierdził, że budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym a analiza porównawcza ww. opracowaniu wykazała, że zakres prac naprawczych określonych przez organ powiatowy odpowiada pracom zaleconym przez eksperta.
Organ wyjaśnił, że ocena winy za nieodpowiedni stan techniczny, nie należy do materii Prawa budowlanego. Celem bowiem regulacji zawartej w art. 66 Prawa budowlanego jest usunięcie nieprawidłowości w aspekcie prawa administracyjnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w przypadku ustalenia prac koniecznych do zlikwidowania nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, obowiązki w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nakłada się na właściciela nieruchomości (wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2018 r. sygn. II SA/Kr 58/18). W sytuacji, gdy przyczyny złego stanu technicznego tkwią po stronie innych osób niż właściciel, może on dochodzić roszczeń odszkodowawczych na drodze cywilnej. Organy nie badają również przyczyn, które doprowadziły do nieodpowiedniego stanu technicznego.
Decyzją z 3 kwietnia 2019 r. nr IIOT/200/2019 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy nakazał usunięcie, w zakreślonym terminie, nieprawidłowości w stanie technicznym budynku garażowo-gospodarczego na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] w [...].
Od powyższej decyzji I. P. wniosła odwołanie.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) decyzją z 23 maja 2019 r. nr 722/2019 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
I. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę I. P. uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w trybie art. 66 Prawa budowlanego, którego celem jest zapewnienie właściwego, bezpiecznego stanu technicznego obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym dobrom chronionym. W ocenie Sądu organ nadzoru budowlanego nie bada przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt znajduje się w stanie zagrażającym życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, a także nie bada, kto ponosi odpowiedzialność za ten stan. Organ kieruje decyzję zawierającą stosowne nakazy do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Wobec tego nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego w żadnym wypadku nie jest zależne od przyczyn powodujących powstanie przesłanek do wydania nakazu. W konsekwencji o zastosowaniu nakazu nie decyduje również stopień zawinienia właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w powstaniu przesłanek obligujących do działania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że wyłącznie właściciele i zarządcy obiektów budowlanych, jako podmioty jedynie odpowiedzialne za utrzymanie obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym mogą być adresatami decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości dotyczących tego stanu, uznanego przez organ jako zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska lub nieodpowiedni pod względem technicznym. W ocenie Sądu I instancji kwestia winy, czy ewentualnych rozliczeń kosztów związanych z usunięciem stwierdzonych nieprawidłowości pomiędzy współwłaścicielami obiektu, czy osobami trzecimi, jako bezpośrednimi sprawcami złego stanu technicznego obiektu nie należy do elementu sprawy administracyjnej, a co za tym idzie – nie ma znaczenia przy określaniu adresata decyzji. Kwestie te mogą być rozwiązywane na drodze postępowania cywilnego. Rozłożenie ciężaru kosztów remontów i napraw, a także przeprowadzenia poszczególnych prac jest sprawą właścicieli bądź zarządców budynku, a w razie sporu – sprawą cywilną, a więc nienależącą do kompetencji organów nadzoru budowlanego.
Zdaniem Sądu I instancji organ prowadząc postępowanie administracyjne w omawianym trybie nie był uprawniony do badania nieprawidłowości w zabezpieczeniu budowy prowadzonej na działce sąsiedniej, które doprowadziły do uszkodzenia budynku, jak tego domagała się skarżąca. W konsekwencji nie sposób dopatrzeć się także uchybień w ocenie działania PINB przez organ odwoławczy. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i – wbrew zarzutom skargi - dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia. MWINB w sposób wystarczający wyjaśnił również motywy zaskarżonej decyzji.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła I. P., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:
1. art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") poprzez nie wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w warunkach gdy, wykonanie jej naraża skarżącą na niebezpieczeństwo wyrządzenia jej tym znacznej szkody,
2. art. 125 § 1 p.p.s.a. poprzez nie zawieszenie postępowania przed Sądem administracyjnym, w związku z toczącym się postępowaniem cywilnym, podczas gdy toczące się przed sądem cywilnym postępowanie dotyczy ustalenia odpowiedzialności za uszkodzenie budynku garażowo-gospodarczego położonego na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...], który to budynek zaskarżoną decyzją skarżąca zmuszana jest do remontu a w sprawie sądowej remont ten z tytuły naprawienia szkody ma wykonać inwestor który ten budynek zniszczył,
3. art. 145 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nie wzięcie przez Sąd pod uwagę konieczności zastosowania art. 154 "k.p.a." w ocenie sytuacji skarżącej, a tym samym nie rozważenie słusznego interesu skarżącej jako strony, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw.
Przystępując do wyjaśnienia przesłanek oddalenia wniesionego środka odwoławczego zauważyć należy, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach tej sprawy, Sąd pierwszej instancji trafnie zaaprobował stanowisko organów nadzoru budowlanego o nałożeniu w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego, którego skarżąca kasacyjnie jest właścicielem.
Przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane umieszczony został w rozdziale 6 tej ustawy dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych. Przepis ten nie tworzy dla właściciela obiektu lub jego zarządcy nowych obowiązków tylko precyzuje ustawowe obowiązki i umożliwia egzekwowanie ich wykonalności. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Natomiast stosownie do treści ust. 2 tej normy prawa materialnego w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie. Decyzja wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 p.b., w zakresie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, ma tzw. związany charakter. Wobec powyższego organ nadzoru budowlanego, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, jest obowiązany w drodze decyzji nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt II OSK 2839/21, LEX nr 3509073).
Z normy art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane jednoznacznie wynika uprawnienie organu nadzoru budowlanego do nakazania usunięcia ujawnionych nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, niezależnie od tego, czy w odniesieniu do robót budowlanych, jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie, czy też nie. Należy podzielić pogląd wypracowany w orzecznictwie sądowym, iż w decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane organ administracji nie bada przyczyn, dla których obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym, ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Ujawniając nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia z dnia 3 października 2006 r., sygn. akt II OSK 1163/05, LEX nr 289077; z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1102/07, LEX nr 508470; z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt II OSK 899/12 - CBOSA).
Kwestia źródła finansowania remontu obiektu budowlanego nie należy do sfery kontrolowanej sprawy administracyjnej i tym samym nie może mieć wpływu na ocenę zaskarżonego wyroku. Ustawodawca nie zwolnił podmiotów będących w złej sytuacji finansowej od obowiązków, o których mowa w art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 670/21, LEX nr 3315698). Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostaje również kwestia dochodzenie przez skarżącą kasacyjnie w postępowaniu cywilnym odszkodowania za uszkodzenie budynku garażowo-gospodarczego, bowiem obowiązek doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego, spoczywa na jego właścicielu i nie ma znaczenia kto przyczynił się do powstania nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Nie można bowiem w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nałożyć obowiązków na podmioty odpowiedzialne za nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Te kwestie będzie rozstrzygało postępowanie cywilne. Ujawniając nieodpowiedni stan techniczny budynku organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt II OSK 3319/18, LEX nr 3278727). Organ nadzoru budowlanego nie rozstrzyga także o sposobach finansowania wykonania robót, ale o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego obiektu. Spory dotyczące rozliczenia kosztów poniesionych w związku z wykonaniem robót mogą być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego. Powyżej zaprezentowane pogląd znalazł odzwierciedlenie w jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych m.in.: w wyroku NSA z dnia 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 2042/18; w wyroku NSA z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2233/10; w wyroku NSA z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt II OSK 309/16.
Nie znajduje uzasadnienia zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 61 § 3 p.p.s.a. Na postanowienie, którego przedmiotem jest wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 p.p.s.a., służy zażalenie (art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zatem jeżeli skarżąca kasacyjnie nie zgadzała się z treścią wydanego przez Sąd I instancji postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji należało wnieść zażalenie, o czym skarżąca została pouczona.
Nie było również podstaw do zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Należy bowiem zauważyć, że aby móc zastosować art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem sądowym musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania sądowego będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (por. np. postanowienia NSA z dnia: 28 lutego 2012 r., sygn. akt I GZ 27/12, LEX nr 1136610; 6 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 304/12, LEX nr 1125525; wyrok NSA z dnia 15 września 2017 r., sygn. akt I GSK 613/17, LEX nr 2353675). Innymi słowy, zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Stąd też przez zagadnienie wstępne należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni oraz realny wpływ na jego wynik. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. byłoby niezasadne, bowiem rozstrzygnięcie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego - wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie - nie zależy od wyniku postępowania cywilnego w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności za uszkodzenie budynku garażowo-gospodarczego, gdyż jak już wyżej wskazano to na właścicielu budynku spoczywa obowiązek utrzymania budynku w należytym stanie technicznym, a fakt przyczynienia się przez inne osoby do uszkodzenia budynku, stanowi okoliczność irrelewantną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Niezrozumiały jest zarzut kasacyjny naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 k.p.a. Wskazać należy, że autor skargi kasacyjnej powołał niepełne jednostki redakcyjne wskazanych przepisów, bowiem przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. zawiera 3 punkty oraz 3 podpunkty, z których każdy dotyczy innego rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, a art. 154 k.p.a. zawiera 2 paragrafy. Ponieważ przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. został powołany w zw. z art. 154 k.p.a. należy domniemywać, że chodziło o naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 k.p.a. Nie jest jednak rolą sądu kasacyjnego domyślanie się intencji skarżącego kasacyjnie.
Na marginesie można jedynie zauważyć, że przepis art. 154 § 1 k.p.a. stanowi, iż decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa, co oznacza, że zmiana decyzji nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 k.p.a. nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności wyrażona w art. 6 k.p.a. zobowiązuje organy do działania na podstawie przepisów prawa. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego po ustaleniu, że budynek garażowo-gospodarczy należący do skarżącej znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym miał obowiązek wynikający wprost z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane do nałożenia określonych obowiązków na jego właściciela. Należy również zauważyć, co istotne, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania zwyczajnego - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za jej zmianą bądź uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Stąd też podnoszona przez skarżącą kasacyjnie możliwość zastosowania w sprawie art. 154 § 1 k.p.a. nie mogła być przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania zwyczajnego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI